Interpretacja 0111-KDIB1-1.4010.13.2026.3.SG

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie pismem z 25 lutego 2026 r. (data wpływu w tym samym dniu).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

A. Sp. z o.o. posiada zarząd i siedzibę w Polsce i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od całości swoich dochodów. Spółka prowadzi działalność w branży produkcji energii ze źródeł odnawialnych i jest czynnym podatnikiem VAT.

 

Spółka została powołana celem realizacji wspólnego projektu inwestycyjnego jej dwóch wspólników:

 1) B. S.A. (dalej: „B.”) z Grupy C., będącej grupą energetyczną zajmującą się wytwarzaniem, dystrybucją i obrotem oraz sprzedażą energii elektrycznej;

 2) D. AS, spółka prawa norweskiego, będąca norweskim rezydentem podatkowym (dalej: „D.”) z Grupy E., będącej koncernem energetycznym z szerokim doświadczeniem w branży energii wiatrowej. D. nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium RP za pośrednictwem stałego zakładu.

Zarówno B. jak i D. posiadają bezpośrednio po 50% udziałów w Spółce. Spółka jest podmiotem typu joint venture (spółką celową), a więc jest podmiotem powołanym do realizacji określonego zadania lub poprowadzenia konkretnej działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka jest odpowiedzialna za budowę, rozwój, eksploatację i zarządzanie morską farmą wiatrową (dalej: „Inwestycja”), która będzie służyła do produkcji energii elektrycznej z odnawialnego źródła jakim jest wiatr. Inwestycja będzie składała się z szeregu środków trwałych służących do produkcji oraz przesyłu energii elektrycznej, w szczególności turbin wiatrowych wraz niezbędną infrastrukturą techniczną, stacjami transformatorowymi, centrami obliczeniowymi, liniami kablowymi, drogami dojazdowymi oraz infrastrukturą towarzyszącą.

Inwestycja stanowi kluczowy element polskiej transformacji energetycznej i stanowi szansę na rozwój lokalnego przemysłu i wsparcie polskiej gospodarki.

 

Spółka finansuje realizację Inwestycji zarówno ze środków własnych (kapitałów) wpłaconych do Spółki przez B. i D., jak również z zewnętrznego finansowania bankowego. Finansowanie bankowe zostało udzielone w walucie EUR i oparte jest na zmiennej stopie procentowej. Z uwagi na skalę Inwestycji oraz fakt, że Spółka ponosi koszty nabycia towarów i usług związanych z Inwestycją w różnych walutach, Spółka postanowiła dokonać zabezpieczenia przepływów pieniężnych wynikających:

- ze spłaty odsetek od otrzymanego kredytu (finansowania bankowego), których wysokość może ulegać zmianom na skutek zmienności stóp procentowych, oraz

- z płatności za dostawy towarów i usług związanych z Inwestycją dokonywanych w walucie innej niż waluta uzyskanego kredytu na ich sfinansowanie (tj. EUR).

Przeważająca większość wydatków Spółki finansowanych kredytem w okresie realizacji Inwestycji będzie dotyczyła budowy środków trwałych. Jedynie nieznaczna ich część będzie dotyczyła bieżących kosztów operacyjnych związanych z funkcjonowaniem Spółki.

Spółka zabezpieczyła ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej poprzez zawarcie pochodnych instrumentów zabezpieczających - i zapytanie o wykładnię przepisów podatkowych dotyczących skutków rozliczenia tych transakcji zabezpieczających jest przedmiotem niniejszego wniosku.

Poniżej Spółka opisuje działanie wspomnianych instrumentów pochodnych w jej indywidualnej sprawie.

FX forward - instrument zabezpieczający ryzyko zmian w kursie wymiany EUR/PLN oraz EUR/USD.

FX forward został zawarty jedynie na czas realizacji etapu budowy morskiej farmy wiatrowej w ramach Inwestycji, z uwagi na fakt, że służy on zabezpieczeniu kosztów związanych z realizacją Inwestycji.

Spółka podkreśla, że głównym celem zawarcia instrumentów FX forward jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów realizacji Inwestycji, wynikającymi ze zmian kursów walutowych dla par walut EUR/PLN oraz EUR/USD. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany kursów wymiany walut, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji.

Kontrakt FX forward będzie realizowany poprzez fizyczną dostawę waluty, w ramach której Spółka oraz instytucja finansowa zobowiązują się do rzeczywistej wymiany EUR na PLN oraz EUR na USD w ustalonym dniu, po kursie wymiany uzgodnionym w ramach transakcji zabezpieczającej.

Podstawowym założeniem tego zabezpieczenia jest wymiana określonej ilości waluty obcej (EUR), pozyskanej z kredytu bankowego, na z góry określoną ilość innej waluty (USD lub PLN) po ściśle określonym kursie, celem zapłaty w USD lub PLN za faktury dostawców towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji. Kurs wymiany waluty jest ustalony (zabezpieczany) z wyprzedzeniem i najprawdopodobniej będzie odbiegać od kursów wymiany walut, obowiązujących w dniu dokonania faktycznej wymiany walut (np. kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski lub banki komercyjne).

Z uwagi na fakt, że ilość waluty jaka ma zostać wymieniona jest ustalona z góry, może zdarzyć się, że w danym okresie rozliczeniowym Spółka nabędzie większą ilość waluty niż jest aktualnie potrzebna do pokrycia wydatków w danym miesiącu.

W przypadku istotnego przesunięcia terminów płatności poszczególnych faktur, a więc zmiany daty, w której Spółka będzie potrzebować określonej ilości danej waluty, Spółka dopuszcza tzw. rolowanie instrumentów zabezpieczających, aby utrzymać zbieżny termin płatności między instrumentem zabezpieczającym, a ekspozycją (płatność za towary i usługi). W takim przypadku, data faktycznej wymiany waluty zostanie zmieniona.

IRS - instrument zabezpieczający ryzyko zmian w referencyjnej stopie procentowej.

Instrument został zawarty na cały okres finansowania, tj. na czas odpowiadający terminowi spłaty udzielonego Spółce kredytu.

Spółka podkreśla, że głównym celem zawarcia instrumentów IRS jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów finansowania, wynikającymi ze zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany tej stopy procentowej, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji.

 

Oprocentowanie kredytów bankowych pozyskanych przez Spółkę jest ustalone jako suma dwóch elementów:

- referencyjnej zmiennej stopy procentowej (EURIBOR) - ustalanej na rynku międzybankowym, a więc podlegającej ciągłym wahaniom,

- marży banków - ustalonej na określonym poziomie na cały okres finansowania.

 

Opisany instrument IRS ma na celu zabezpieczenie zmian referencyjnej stopy procentowej (EURIBOR), tj. z ekonomicznego punktu widzenia, zamianę zmiennego oprocentowania kredytów na oprocentowanie stałe. Mechanizm zabezpieczenia będzie wyglądać następująco:

  - Spółka dokonuje do instytucji finansowych (stron instrumentu IRS) płatności, ustalonych według stałej określonej stopy referencyjnej oraz przewidywanego na dany dzień zadłużenia bankowego,

  - Instytucje finansowe (strony instrumentu IRS) dokonują płatności na rzecz Spółki, ustalonych według zmiennej stopy referencyjnej oraz przewidywanego na dany dzień zadłużenia bankowego.

Rozliczenie płatności instrumentu IRS będzie miało charakter tzw. netto (w danym dniu przypada rozliczenie wzajemnych należności przez strony transakcji IRS), w związku z czym Spółka albo instytucja finansowa będąca stroną transakcji IRS dokonują faktycznego przelewu bankowego w wysokości różnicy wynikającej z takiego rozliczenia.

Co istotne, umowy IRS są odrębne od umów kredytowych. Odnośnie do charakteru prawnego, umowa kredytu regulowana jest przepisami prawa bankowego i stanowi podstawową usługę bankową polegającą na oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami, a umowa IRS jest instrumentem pochodnym, regulowanym przepisami o obrocie instrumentami finansowymi oraz regulaminami wydawanymi przez instytucje finansowe, których postanowienia są zazwyczaj ustandaryzowane w oparciu o umowę ramową ISDA Master Agreement. Odnośnie do celu zawarcia umów, umowa IRS ma na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stóp procentowych związanych z kredytem, zaś umowa kredytu ma na celu uzyskanie finansowania.

Z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji, w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) wartość zabezpieczenia z kontraktu IRS będzie przewyższać rzeczywisty poziom kredytu bankowego. W rezultacie, w pewnych okresach Spółka może mieć „nadwyżkę” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego. W takim przypadku, instrument pochodny IRS będzie dotyczył (zabezpieczał) również częściowo kwoty, które nie mają odpowiadającego im kredytu bankowego. Z perspektywy Spółki, nie zmieni to podstawowego celu zawarcia kontraktu IRS, jakim jest zabezpieczenie kosztów realizowanej Inwestycji, a ewentualne niedopasowanie do kwoty kredytu bankowego wynikać będzie głównie z ogromnej skali i skomplikowania przedsięwzięcia jakim jest budowa morskich farm wiatrowych. Należy również podkreślić, że rozmiar ewentualnego niedopasowania powinien być stosunkowo niewielki, w porównaniu do całości kontraktu IRS.

Dodatkowo, Spółka wskazuje, że ustala i rozlicza różnice kursowe według metody podatkowej, tj. zgodnie z przepisami art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W uzupełnieniu wniosku z 25 lutego 2026 r. wskazali Państwo ponadto, że są Państwo czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w Polsce.

 

Pytania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych

 

 1. Czy w związku z rozliczeniem instrumentów zabezpieczających ryzyko zmian stopy procentowej (IRS), Spółka dla celów podatkowych powinna ujmować rozliczenia z instytucjami finansowymi (stronami kontraktów IRS) jako wynik, stanowiący różnicę pomiędzy zobowiązaniem Spółki według stałej stopy procentowej, a należnością Spółki według zmiennej stopy procentowej?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

 2. Czy rozliczenia z bankami z tytułu odsetek od finansowania udzielonego Spółce powinny być dla celów podatkowych ujmowane odrębnie od rozliczeń z tytułu instrumentów IRS, tj. czy Spółka w swoim rachunku podatkowym powinna ująć odrębnie koszty z tytułu zapłaconych odsetek do banków finansujących z tytułu udzielonego kredytu oraz odrębnie wynik (rezultat wymiany płatności odsetkowych) z transakcji IRS?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

 3. Czy w sytuacji powstania w danym okresie rozliczeniowym „nadwyżki” instrumentu IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu na realizację Inwestycji, płatności między Spółką, a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS mogą zostać zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodu albo poprzez odpisy amortyzacyjne (gdy zwiększają wartość początkową środka trwałego) albo poprzez bezpośrednie zaliczenie wydatku w koszty podatkowe (gdy jego wartość nie powiększa wartości początkowej środka trwałego), zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

 4. Czy płatności między Spółką a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS (zarówno dodatnie jak i ujemne), Spółka powinna ująć jako kwoty wpływające na wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tych Inwestycji zgodnie z art. 16g ust. 3 oraz 4 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 4)

 5. Czy rozliczenia z instytucjami finansowymi związane z instrumentami IRS stanowią koszty finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 5)

 6. Czy w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward), w przypadku zamiany jednej waluty obcej (EUR) na drugą (USD), oraz późniejszego wypływu tej waluty (USD) powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 7)

 7. Czy w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward) po kursie ustalonym w ramach zabezpieczenia, jedynymi różnicami kursowymi ujmowanymi dla celów podatkowych w momencie przewalutowania będą różnice od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 8)

 8. Czy różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward, które powstały i zostały zrealizowane do dnia przekazania środka trwałego do używania powinny zostać uwzględnione w wartości początkowej środków trwałych zgodnie art. 16g ust. 3 oraz ust. 4 w związku z ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 9)

 9. Czy różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward stanowią koszty finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 10)

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z rozliczeniem instrumentów zabezpieczających ryzyko zmian stopy procentowej (IRS), Spółka dla celów podatkowych powinna ujmować rozliczenia z instytucjami finansowymi (stronami kontraktów IRS) jako wynik stanowiący różnicę pomiędzy zobowiązaniem Spółki według stałej stopy procentowej a należnością Spółki według zmiennej stopy procentowej.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, rozliczenia z bankami z tytułu odsetek od finansowania udzielonego Spółce powinny być dla celów podatkowych ujmowane odrębnie od rozliczeń z tytułu instrumentów IRS, tj. Spółka w swoim rachunku podatkowym powinna ująć odrębnie koszty z tytułu zapłaconych odsetek do banków finansujących z tytułu udzielonego kredytu oraz odrębnie wynik (rezultat wymiany płatności odsetkowych) z transakcji IRS.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji powstania w danym okresie rozliczeniowym „nadwyżki” zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu na realizację Inwestycji, płatności między Spółką, a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS mogą zostać zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodu albo poprzez odpisy amortyzacyjne (gdy zwiększają wartość początkową środka trwałego) albo poprzez bezpośrednie zaliczenie wydatku w koszty podatkowe (gdy jego wartość nie powiększa wartości początkowej środka trwałego), zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”).

Ad 4

Zdaniem Wnioskodawcy, płatności między Spółką a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS (zarówno dodatnie jak i ujemne), Spółka powinna ująć jako kwoty wpływające na wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tej Inwestycji zgodnie z art. 16g ust. 3 oraz 4 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o CIT.

Ad 5

Zdaniem Wnioskodawcy, rozliczenia z instytucjami finansowymi związane z instrumentem IRS stanowią koszty finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. 12 ustawy o CIT.

Ad 6

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward), w przypadku zamiany jednej waluty obcej (EUR) na drugą (USD), oraz późniejszego wypływu tej waluty (USD) powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT.

Ad 7

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward) po kursie ustalonym w ramach zabezpieczenia, jedynymi różnicami kursowymi ujmowanymi dla celów podatkowych w momencie przewalutowania będą różnice od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT.

Ad 8

Zdaniem Wnioskodawcy, różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward, które powstały i zostały zrealizowane do dnia przekazania środka trwałego do używania powinny zostać uwzględnione w wartości początkowej środków trwałych zgodnie z 16g ust. 3 oraz ust. 4 w związku z ust. 5 ustawy o CIT.

Ad 9

Zdaniem Wnioskodawcy, różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward nie stanowią kosztów finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. ustawy o CIT.

Uzasadnienie

Ad 1

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, w ramach rozliczenia transakcji IRS, w ustalonym dniu rozliczenia transakcji, instytucja finansowa będąca stroną tej transakcji jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Spółki kwoty obliczonej według zmiennej stopy procentowej oraz prognozowanej na dany dzień wartości zadłużenia bankowego (zmienna noga kontraktu swapowego), natomiast Spółka będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz instytucji finansowej kwoty obliczonej według stałej stopy procentowej oraz tej samej prognozowanej na dany dzień wartości zadłużenia bankowego (stała noga kontraktu swapowego). Efektywnie powoduje to wymianę pomiędzy Spółką a instytucją finansową wzajemnych świadczeń.

 

Rzeczywisty efekt ekonomiczny na tej transakcji może być różny, w zależności od tego jak kształtuje się referencyjna stawka bazowa (w tym przypadku EURIBOR ze względu na to, że finansowanie bankowe zaciągnięte zostało w EUR). W zależności od tej stawki referencyjnej:

  - suma płatności należnych Spółce od instytucji finansowej może być wyższa niż suma płatności, które Spółka zobowiązana jest do zapłaty na rzecz instytucji finansowej (Scenariusz 1);

  - suma płatności należnych Spółce od instytucji finansowej może być niższa niż suma płatności, które Spółka zobowiązana jest do zapłaty na rzecz instytucji finansowej (Scenariusz 2);

  - pomiędzy Spółką a instytucją finansową może nie nastąpić żaden przepływ finansowy z tytułu rozliczenia danej Transakcji IRS, jeśli kwota stała będzie równa kwocie zmiennej (Scenariusz 3).

Jak zostało wskazane, w danym dniu rozliczenia przypada wzajemne przekazanie płatności przez strony transakcji IRS, w związku z tym rozliczenie płatności będzie miało charakter tzw. netto, tj. strony transakcji IRS rozliczają różnicę wynikającą z wartości swoich należności.

Jeżeli zmienna stopa procentowa (EURIBOR) jest niższa niż stała stopa procentowa, to Spółka zapłaci na rzecz instytucji finansowej (strony transakcji IRS) w dniu rozliczenia kwotę rozliczenia netto według wzoru:

należność Spółki - należność instytucji finansowej (strony transakcji IRS)

Jeżeli zmienna stopa procentowa (np. EURIBIOR) jest wyższa niż stała stopa procentowa to Spółka otrzymuje od instytucji finansowej (strony transakcji IRS) w dniu rozliczenia kwotę rozliczenia netto według wzoru:

należność instytucji finansowej (strony transakcji IRS) - należność Spółki.

 

Zdaniem Spółki z uwagi na fakt, że dwie nogi płatności swapowych składają się na jeden kontrakt zabezpieczający, rozliczany z tym samym podmiotem – instytucją finansową (stroną kontraktu IRS) jak również to, że kontrakt IRS będzie rozliczany metodą netto (różnica wynikającą z wzajemnych płatności swapowych), dla celów podatkowych Spółka powinna ująć wynik (rezultat wymiany płatności), który może przybrać wartość:

1) dodatnią, gdy płatność wynikająca ze zmiennej stopy procentowej jest większa niż płatność wynikająca ze stałej stopy procentowej;

2) ujemną, gdy płatność wynikająca ze zmiennej stopy procentowej jest niższa niż płatność wynikająca ze stałej stopy procentowej.

 

Należy także zauważyć, że analogiczne zasady rozliczeń podatkowych z tytułu instrumentów IRS były prezentowane w szeregu interpretacji indywidualnych Dyrektora KIS:

- interpretacja z 23 września 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.403.2024.2.AR;

- interpretacja z 16 maja 2024 r.; Znak: 0114-KDIP2-2.4010.147.2024.3.SP.

Ad 2

Jak przedstawiono w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, umowa kredytu oraz umowa IRS - choć są ze sobą powiązane (kontrakt IRS został zawarty w związku z umową kredytową) - to stanowią dwa odrębne stosunki prawne.

Przede wszystkim, inny jest charakter prawny tych umów. Z tego powodu nie powinny one podlegać łączeniu, w tym dla celów podatkowych, z uwagi na opisane w stanie faktycznym różnice. Są one na tyle znaczące, żeby wykluczyć uznanie umów za tożsame rodzajowo i w konsekwencji rozliczać je wspólnie.

Po drugie, różny jest cel zawarcia umów. Choć umowa IRS ma na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stóp procentowych związanych z kredytem, to jednak stanowi ona samodzielny instrument finansowy o własnej charakterystyce i odrębnych skutkach ekonomicznych. W polskim systemie prawnym brak jest przepisów, które nakazywałyby łączne ujmowanie dla celów podatkowych rozliczeń z różnymi podmiotami odmiennych operacji finansowych, nawet jeśli ekonomicznie transakcje te są ze sobą powiązane. W sytuacji, gdy przepisy prawa podatkowego nie przewidują wprost obowiązku łącznego rozliczania takich transakcji, w ocenie podatnika należy stosować zasadę odrębnego ich ujmowania w wyniku podatkowym.

Poza argumentami przywołanymi powyżej, należy również zauważyć, że ustawa o CIT konsekwentnie posługuje się odrębnie pojęciami odsetek i rozliczeń wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Nadto, ustawa o CIT wskazuje także różne momenty rozliczeń dla celów podatkowych odsetek oraz płatności wynikających z pochodnych instrumentów finansowych (tj. art. 16 ust. 1 pkt 8b) oraz art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT).

Mając na uwadze powyższe argumenty, należy uznać, że dla celów podatkowych rozliczenia z bankiem dotyczące odsetek z tytułu udzielonego kredytu powinny zostać ujmowane odrębnie od rozliczeń IRS. Pomimo ekonomicznego powiązania obu transakcji (kredytu oraz kontraktu IRS), brak jest podstaw do ich łącznego ujmowania w rachunku podatkowym. Spółka powinna zatem dla celów podatkowych ujmować odrębnie rozliczenia z bankiem dotyczące odsetek od kredytu oraz rozliczenia IRS, nawet jeśli ekonomicznie te transakcje służą zabezpieczeniu ryzyka stopy procentowej związanego z tym kredytem.

 

Należy wskazać, że analogiczne zasady rozliczeń dla celów podatkowych odsetek od kredytu oraz rozliczenia transakcji IRS służących zabezpieczeniu ryzyka stopy procentowej związanego z tym kredytem zostały potwierdzone w następujących interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora KIS:

- interpretacja z 26 maja 2024 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.147.2024.3.SP;

- interpretacja z 8 października 2024 r., Znak: 0111-KDIB1-3.4010.482.2024.2.PC;

- interpretacja z 16 sierpnia 2018 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.273.2018.1.AM.

Ad 3

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji (budowa morskich farm wiatrowych), w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) kwota bazowa wykorzystana do rozliczenia instrumentu IRS będzie przewyższać kwotę kredytu bankowego. Jest to sytuacja zrozumiała, gdyż planując taką Inwestycję jak budowa morskich farm wiatrowych ani Spółka, ani jej wykonawcy nie są w stanie przewidzieć wszystkich czynników mikro oraz makroekonomicznych, które mają wpływ na koszty inwestycji a w rezultacie na wartość rzeczywistego zadłużenia. Dlatego też, zawierając kontrakty IRS Spółka opiera się na prognozach zadłużenia, przygotowanych na podstawie wszystkich dostępnych informacji.

Jak wskazano w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, transakcja IRS została zawarta w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej związanego z kredytem bankowym.

 

Ten aspekt jest kluczowy dla uznania, że cały wydatek związany z rozliczeniem transakcji IRS może spełnić wymagania do uznania go za koszt uzyskania przychodów:

- poprzez odpisy amortyzacyjne (gdy zwiększa wartość początkową środka trwałego) albo

- poprzez bezpośrednie zaliczenie wydatku w koszty podatkowe (gdy jego wartość nie powiększa wartości początkowej środka trwałego).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Odnosząc powyższy wymóg w zakresie potrącalności poniesionych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, należy stwierdzić, że w przypadku transakcji IRS jest on spełniony niezależnie od tego, czy wartość kwoty bazowej wykorzystanej do rozliczenia tego instrumentu jest równa faktycznemu zadłużeniu z tytułu kredytu bankowego.

Zdaniem Spółki, aby wydatek poniesiony przez Spółkę z tytułu rozliczenia transakcji IRS mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, muszą zostać spełnione następujące warunki:

Związek z działalnością gospodarczą

Zawarcie instrumentu IRS jest powiązane z działalnością gospodarczą Spółki i służy zabezpieczeniu ryzyka (ryzyka stopy procentowej) związanego z udzielonym jej kredytem, którego celem jest realizacja Inwestycji polegającej na budowie, eksploatacji i zarządzaniu farmą wiatrową. Z kolei realizowana Inwestycja będzie służyła generowaniu przez Spółkę przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej.

Cel gospodarczy

Zawarcie kontraktu IRS posiada uzasadniony cel gospodarczy, tj. zabezpiecza przed ryzykiem zmienności stóp procentowych w związku z zaciągniętym kredytem. Okoliczność przejściowego niedopasowania instrumentu IRS z wartością kredytu nie powoduje, że wydatek poniesiony na rozliczenie transakcji IRS utracił cel gospodarczy. Fakt, że w pewnych okresach Spółka może mieć „nadwyżkę” instrumentu IRS, nie wpływa na kwalifikację celu gospodarczego wydatku poniesionego na instrument zabezpieczający, tj. zabezpieczenia kosztów realizowanej Inwestycji.

Definitywność wydatku

Wydatek musi być definitywny, tzn. nie może podlegać zwrotowi w jakiejkolwiek formie. Rozliczenie transakcji IRS za dany okres rozliczeniowy ma charakter definitywny. Jeżeli płatność wynikająca ze zmiennej stopy procentowej jest niższa niż płatność wynikająca ze stałej stopy procentowej Spółka poniesie wydatek na rzecz strony transakcji IRS, która nie zostanie zwrócona Spółce w jakiejkolwiek formie. Kolejne rozliczenia transakcji IRS, w ramach których Spółka może uzyskać płatność od drugiej strony transakcji IRS (jeżeli płatność według zmiennej stopy procentowej jest wyższa niż płatność według stałej stopa procentowa), dotyczą następnych okresów odsetkowych. Zatem wydatek poniesiony przez Spółkę w związku z rozliczeniem transakcji IRS za dany okres odsetkowy nigdy nie zostanie Spółce zwrócony w jakiejkolwiek formie.

Właściwe udokumentowanie

Transakcja musi być odpowiednio udokumentowana, co pozwala na weryfikację jej gospodarczego uzasadnienia i związku z działalnością Spółki. Zawarcie transakcji IRS zostanie udokumentowane potwierdzeniami, według wzorów stosowanych przez instytucje finansowe zawartych w regulaminach zawierania transakcji IRS, natomiast poszczególne rozliczenia zostaną udokumentowane właściwym przelewem.

Moment rozpoznania

Wydatek Spółki z tytułu rozliczenia transakcji IRS zostanie rozpoznany w kosztach podatkowych Spółki:

- poprzez odpisy amortyzacyjne (gdy wydatek zwiększa wartość początkową środka trwałego) albo

- poprzez bezpośrednie zaliczenie wydatku w koszty podatkowe (gdy jego wartość nie powiększa wartości początkowej środka trwałego).

Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy, wydatek poniesiony przez Spółkę w związku z rozliczeniem transakcji IRS (zarówno od części znajdującej pokrycie w faktycznym zadłużeniu jak również od części nadwyżki ponad rzeczywiste zadłużenie), która została zawarta w celu zabezpieczenia ryzyka zmienności stóp procentowych związanego z kredytem bankowym, może być uznany za koszt uzyskania przychodu (bądź poprzez odpisy amortyzacyjne bądź poprzez zaliczenie bezpośrednio w koszty podatkowe).

Ad 4

Stosownie do treści art. 16g ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy o CIT, za wartość początkową środka trwałego uważa się:

- w razie odpłatnego nabycia, cenę ich nabycia;

- w razie jego wytworzenia we własnym zakresie, koszt wytworzenia.

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku (art. 16g ust. 3 ustawy o pdop).

Z kolei zgodnie z art. 16g ust. 4 ustawy o CIT, za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się: kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Jednocześnie zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Przepisy podatkowe (art. 4a pkt 22 ustawy o CIT) odwołują się do definicji pochodnych instrumentów finansowych zawartych art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, wśród których znajdują się między innymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565.

Transakcje IRS (ang. Interest Rate Swap) stanowią swap, którego instrumentem bazowym jest stopa procentowa w której strony transakcji zobowiązują się do wymiany serii płatności naliczanych wedle kontraktowych stóp procentowych od uzgodnionej kwoty nominalnej w jednej walucie, w określonych dniach rozliczenia i przez ustalony czas. Nie ulega zatem wątpliwości, że transakcja IRS stanowi pochodny instrument finansowy w rozumieniu przepisów ustawy o CIT, w tym art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT.

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie ww. przepisów dotyczących ustalenia wartości początkowej środków trwałych (art. 16g ust. 3-4 ustawy o CIT), jak również przepisów dotyczących momentu zaliczenia w kosztach podatkowych wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych (art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT), Spółka jest zobowiązana do bieżącego ujęcia rozliczeń związanych z instrumentami IRS, jedynie w przypadku, gdy zostały one poniesione po dniu przekazania środka trwałego do użytkowania. Z kolei, wszystkie pozostałe rozliczenia instrumentu IRS dokonane do dnia przekazania środka trwałego do używania, powinny zostać uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego. W konsekwencji, ujemne rozliczenia Spółki związane z instrumentem IRS będą powiększały wartość początkową danego środka trwałego, podczas gdy kwoty dodatnie będą zmniejszały tą wartość. Datą graniczną uwzględnienia rozliczeń z tytułu instrumentów IRS w wartości początkowej danego środka trwałego jest dzień przekazania go do używania.

Należy wskazać, że odmienna wykładnia art. 16 ust. 3-4 ustawy o CIT, jest jednoznacznie negowana przez brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT, w myśl którego nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych; a contrario należy więc wywieść, że rozliczenia związane z pochodnymi instrumentami finansowymi, oraz co za tym idzie rozliczenia Spółki w związku z rozliczeniem transakcji IRS, do dnia przekazania środka trwałego do używania, powinny zostać zaliczone do wartości początkowej środka trwałego jako koszt wytworzenia.

W tym miejscu należy wskazać, że stanowisko takie zostało także potwierdzone w wyroku WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1081/10, oraz wyrok NSA z 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 1984/11, w którym NSA stwierdził: „Natomiast art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop stanowi, że do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych. Powołany przepis wprowadza jedynie ograniczenie czasowe, co do początkowego momentu, od którego podatnik uprawniony jest do rozpoznania kosztów z powyższego tytułu. Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków, o których mowa w tym przepisie ograniczone jest tym, czy wydatki te nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.” Ponadto, takie stanowisko zostało też pośrednio potwierdzone w wyroku NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3490/18.

Jak zostało wyjaśnione w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, instrumenty zabezpieczające IRS zostały zawarte w celu zabezpieczenia kredytu zaciągniętego w celu realizacji Inwestycji. Ponieważ w przedmiotowej sprawie instrument zabezpieczający (IRS) dotyczy kredytu zaciągniętego na budowę środków trwałych składających się na Inwestycję, wynik rozliczenia tego instrumentu powinien wpływać na wartość początkową środka trwałego - tj. odpowiednio, ujemny wynik rozliczenia IRS powinien zwiększać wartość początkową środków trwałych, a dodatni wynik rozliczenia IRS zmniejszać wartość początkową środków trwałych. W kontekście wartości początkowej środka trwałego, decydujące znaczenie ma cel zawarcia danego instrumentu pochodnego oraz moment, w którym instrument zabezpieczający jest rozliczany. Jeżeli instrument pochodny został zawarty w związku z nabyciem lub wytworzeniem środka trwałego i rozliczenie instrumentu następuje przed oddaniem środka trwałego do używania, to rezultat takiego zabezpieczenia powinien być uwzględniony w wartości początkowej środków trwałych. Po przekazaniu środka trwałego do używania, wynik rozliczenia instrumentu zabezpieczającego powinien być ujmowany jako koszt lub przychód działalności operacyjnej.

Ad 5

Zgodnie z art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, przez koszty finansowania dłużnego należy rozumieć wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki (...), koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych, prowizje i opłaty, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty poniesione w związku z uzyskaniem finansowania dłużnego (...).

Koszty zabezpieczenia zobowiązań, a wśród nich pochodne instrumenty finansowe, zostały wprost wskazane jako przykład kosztów finansowania dłużnego. Instrument IRS jest pochodnym instrumentem finansowym stosownie do treści art. 4a pkt 22 ustawy o CIT w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Stanowi on umowę między dwiema stronami, na podstawie której dokonują one wymiany płatności odsetkowych, gdzie jedna ze stron przekazuje płatności oparte o stałą stopę procentową, a druga o stopę zmienną. Podstawową funkcją ekonomiczną instrumentu IRS jest więc zabezpieczenie przed niekorzystnymi zmianami stóp procentowych, związanego z pozyskanym finansowaniem.

Z powyższych względów, w ocenie Wnioskodawcy, instrumenty IRS służące zabezpieczeniu finansowania, powinny zostać uznane za koszty finansowania dłużnego, o którym mowa w art. 15c ustawy o CIT.

Ad. 6

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward), w przypadku zamiany jednej waluty (EUR) na drugą (USD), jak również przy późniejszym wypływie waluty (USD), powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o CIT, różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3 tego artykułu.

W odniesieniu do własnych środków pieniężnych w walucie obcej, art. 15a ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT stanowi, że dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Natomiast zgodnie z art. 15a ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

W przypadku realizacji kontraktu FX forward dochodzi do faktycznego wypływu jednej waluty (EUR) i wpływu innej waluty (USD). Nie jest to jedynie operacja księgowa, ale faktyczna wymiana walut będąca realizacją zobowiązania wynikającego z kontraktu terminowego z instytucją finansową. W związku z tym, zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, taka operacja powinna prowadzić do powstania różnic kursowych od własnych środków pieniężnych.

Różnice kursowe powstają w momencie faktycznego wypływu waluty EUR w celu nabycia waluty USD. Jest to zgodne z literalnym brzmieniem art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, które wskazują na „dzień zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych”. W przypadku transakcji FX forward, realizacja kontraktu terminowego skutkuje faktycznym wypływem waluty EUR, co stanowi „inną formę wypływu” w rozumieniu przywołanych przepisów.

Jednocześnie, zgodnie z art. 15a ust. 4 ustawy o CIT, przy obliczaniu różnic kursowych, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży lub kupna walut obcych. W pozostałych przypadkach, a także gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski („NBP”) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.

 

W opinii Wnioskodawcy, z uwagi na brak możliwości ustalenia faktycznie zastosowanego kursu waluty, dla obliczenia różnic kursowych od własnych środków pieniężnych w przypadku transakcji FX forward polegających na zamianie jednej waluty (EUR) na drugą (USD) należy zastosować kurs średni NBP, tj.:

   - ustalić wartość w PLN waluty EUR w dniu jej wpływu na rachunek Spółki (wpływ EUR z tytułu kredytu), według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu waluty;

   - ustalić wartość w PLN waluty EUR w dniu jej wypływu na skutek realizacji kontraktu FX forward, według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wypływu waluty;

   - porównać obie wartości:

- jeśli pierwsza wartość jest niższa od wartości drugiej, powstaje dodatnia różnica kursowa,

- jeśli pierwsza wartość jest wyższa od wartości drugiej, powstaje ujemna różnica kursowa.

 

Z kolei, w przypadku dalszego wykorzystania tak nabytej waluty obcej (USD) Spółka powinna ustalić różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, stosując następujące kursy wymiany walut:

  - w momencie wpływu waluty USD, Spółka powinna ustalić jej równowartość w PLN według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu waluty (tj. nabycia USD za EUR);

  - w momencie wypływu waluty USD, Spółka powinna ustalić jej równowartość w PLN według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wypływu waluty.

Ad. 7

Zdaniem Wnioskodawcy, w rezultacie realizacji instrumentów zabezpieczających (FX forward) jedynymi różnicami kursowymi ujmowanymi dla celów podatkowych w momencie przewalutowania będą różnice od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, z zastosowaniem metody FIFO, LIFO lub innej. W szczególności, transakcja ta nie będzie skutkować dla Spółki obowiązkiem ustalania innych różnic kursowych (np. wynikających z wyceny rachunkowej, czy modeli finansowych).

 

Zgodnie bowiem z regulacjami art. 15a ustawy o CIT, dodatnie różnice kursowe powstają wyłącznie jeżeli wartość:

  - przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

  - poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

  - otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;

  - kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni;

  - kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Analogiczne zasady obowiązują również dla ujemnych różnic kursowych.

Zdaniem Spółki, w analizowanym przypadku rozliczenia instrumentu FX Forward, zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy obejmujące tzw. różnice kursowe od własnych środków pieniężnych.

Ad. 8

Kwestię uwzględniania różnic kursowych w wartości początkowej środków trwałych reguluje art. 16g ust. 5 ustawy o CIT, zgodnie z którym wartość początkową środków trwałych (...) koryguje się o różnice kursowe, które powstały przed dniem przekazania środka trwałego (...) do używania, a które związane są z nabyciem lub wytworzeniem tego środka trwałego.

Aby różnice kursowe wynikające z transakcji forward mogły zostać uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

Kryterium czasowe

Różnice kursowe muszą powstać przed dniem przekazania środka trwałego do używania. Dzień przekazania do używania to moment, w którym środek trwały jest kompletny i zdatny do użytku zgodnie z przeznaczeniem.

Kryterium związku przyczynowego

Różnice kursowe muszą być bezpośrednio związane z nabyciem środka trwałego. Oznacza to, że transakcja FX forward, z której wynikają te różnice, musi być zawarta w celu zabezpieczenia płatności za konkretny środek trwały.

Kryterium realizacji

Różnice kursowe muszą zostać faktycznie zrealizowane, co w przypadku transakcji FX forward z dostawą waluty oznacza rzeczywisty przepływ środków pieniężnych.

W przypadku transakcji związanych z nabyciem środków trwałych przez Spółkę w ramach realizowanej Inwestycji, różnice kursowe mogą powstać na dwóch etapach:

1) przy nabyciu waluty celem zapłaty za nabycie/wytworzenie środka trwałego w ramach realizacji kontraktu FX forward, gdy kurs, po którym nabywana jest waluta obca (kurs FX forward), różni się od kursu, po którym będzie ona później wyceniana w momencie wypływu (art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT);

2) przy zapłacie zobowiązania wyrażonego w walucie obcej związanego z nabyciem/wytworzeniem środka trwałego, gdy poniesiony koszt wyrażony w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego NBP różni się od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia (art. 15a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o CIT).

Warto zauważyć, że po pierwsze, obydwa te przypadki mogą mieć miejsce równocześnie, a wtedy efektywnie na jednej operacji gospodarczej powstaną równocześnie różnice nietransakcyjne i transakcyjne. Po drugie, w obu przypadkach różnice kursowe mogą być dodatnie (stanowiące przychód) lub ujemne (stanowiące koszt), w zależności od kierunku zmiany kursów walut.

W praktyce oznacza to, że jeśli środek trwały jest wytwarzany lub nabywany w walucie obcej, a do zabezpieczenia płatności wykorzystywana jest transakcja FX forward, to różnice kursowe powstałe przy realizacji tej transakcji (przed oddaniem środka trwałego do używania) powinny być uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego.

Stanowisko to jest zgodne z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych, która potwierdza, że różnice kursowe od własnych środków pieniężnych i innych instrumentów finansowych wykorzystywanych do nabycia środków trwałych powinny być uwzględniane w ich wartości początkowej, jeśli spełnione są warunki z art. 16g ust. 5 ustawy o CIT.

Zgodnie z interpretacją Dyrektora KIS z 24 października 2019 r., Znak: 0111-KDIB2- 3.4010.282.2019.2.KK różnice kursowe związane z nabyciem środka trwałego, które powstały przed dniem przekazania tego środka do używania, korygują jego wartość początkową. Podobne stanowisko zostało wyrażone w interpretacji z 15 lutego 2019 r., Znak: 0114-KDIP2- 2.4010.648.2018.1.AG zgodnie z którą, jeżeli różnice kursowe z transakcji forward zostały zrealizowane po dniu oddania środka trwałego do używania lub nie mają bezpośredniego związku z jego nabyciem, nie powinny one korygować wartości początkowej środka trwałego, lecz powinny być rozliczane jako przychód lub koszt podatkowy zgodnie z art. 15a ustawy o CIT.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, różnice kursowe od własnych środków pieniężnych wynikające z wymiany walut, naliczone lub zrealizowane do dnia przekazania środka trwałego do używania powinny być uwzględnione w wartości początkowej tego środka trwałego. Należy także mieć na uwadze, że wartość początkowa środka trwałego może być zwiększana lub zmniejszana (tj. korygowana), odpowiednio do tego czy powstaną ujemne czy dodatnie różnice kursowe. Taka interpretacja jest zgodna z brzmieniem art. 15a ust. 1 oraz art. 16g ust. 5 ustawy o CIT, zgodnie z którym różnice kursowe powstałe do dnia oddania środka trwałego do używania powinny zostać ujęte w wartości początkowej takiego środka trwałego.

Ad. 9

Zdaniem Wnioskodawcy, różnice kursowe wynikające z transakcji FX forward nie stanowią kosztów finansowania dłużnego objętych limitem przewidzianym w art. 15c ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, przez koszty finansowania dłużnego należy rozumieć wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki (...), koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych, prowizje i opłaty, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty poniesione w związku z uzyskaniem finansowania dłużnego (...).

Dla prawidłowego zakwalifikowania różnic kursowych wynikających z transakcji FX forward kluczowe jest ustalenie celu, w jakim te transakcje zostały zawarte. Można wyróżnić dwa główne scenariusze:

W przypadku gdy transakcje FX forward służą zabezpieczeniu ryzyka walutowego związanego z działalnością operacyjną podatnika, taką jak:

- zabezpieczenie płatności za zakup towarów i/lub środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych;

- zabezpieczenie należności eksportowych;

- zabezpieczenie płatności za usługi od zagranicznych kontrahentów;

- zabezpieczenie kosztów zakupu surowców na rynkach międzynarodowych;

różnice kursowe wynikające z takich transakcji nie stanowią kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ustawy o CIT. Nie są one bowiem związane z uzyskaniem od innych podmiotów środków finansowych ani z korzystaniem z tych środków, lecz służą zabezpieczeniu podstawowej działalności operacyjnej podatnika. W takim przypadku, różnice kursowe z tych transakcji nie podlegają limitowaniu na podstawie art. 15c ustawy o CIT i mogą być w całości zaliczane do kosztów uzyskania przychodów (o ile spełniają ogólne warunki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT).

 

Jeżeli natomiast transakcje FX forward służą zabezpieczeniu ryzyka walutowego związanego z finansowaniem zewnętrznym, takim jak:

- zabezpieczenie ryzyka kursowego związanego z kredytem walutowym;

- zabezpieczenie płatności odsetkowych od zobowiązań w walutach obcych;

- zabezpieczenie płatności z tytułu emisji obligacji denominowanych w walutach obcych;

różnice kursowe z takich transakcji należy kwalifikować jako koszty finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ustawy o CIT. Wynika to z faktu, że transakcje te są bezpośrednio związane z zabezpieczeniem zobowiązań wynikających z pozyskanego finansowania zewnętrznego. W konsekwencji, różnice kursowe z takich transakcji podlegają limitowaniu na podstawie art. 15c ustawy o CIT, zgodnie z którym podatnicy są obowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego przewyższającą limity wskazane w tym przepisie.

 

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora KIS, m.in.:

  - w interpretacji indywidualnej z 10 lipca 2024 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.254.2024.1.AP organ podatkowy potwierdził, że różnice kursowe z transakcji forward zabezpieczających ryzyko walutowe związane z działalnością operacyjną nie stanowią kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ustawy o CIT;

  - w interpretacji indywidualnej z 16 listopada 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.315.2018.1.EN organ potwierdził, że instrumenty pochodne, które nie są związane z pozyskaniem finansowania dłużnego, lecz służą zabezpieczeniu ryzyka operacyjnego, nie generują kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ustawy o CIT.

Ponadto, na powyższą praktykę rozróżnienia celu w jakim są zawierane transakcje FX forward, wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1692/19, gdzie Sąd potwierdził, że jeśli transakcje FX forward służą zabezpieczeniu działalności operacyjnej, różnic kursowych z tych transakcji nie należy kwalifikować jako kosztów finansowania dłużnego.

Przy ocenie, czy różnice kursowe z transakcji FX forward stanowią koszty finansowania dłużnego, należy więc uwzględnić następujące kryteria:

- Cel zawarcia transakcji forward

kluczowe jest ustalenie, czy transakcja służy zabezpieczeniu działalności operacyjnej, czy zabezpieczeniu kosztów związanych z finansowaniem dłużnym.

 

- Związek z pozyskaniem finansowania zewnętrznego

jeżeli transakcja FX forward jest powiązana z pozyskaniem finansowania zewnętrznego, różnice kursowe z tej transakcji stanowią koszty finansowania dłużnego.

 

- Charakter zabezpieczanego ryzyka

należy rozróżnić między ryzykiem walutowym związanym z działalnością operacyjną a ryzykiem walutowym związanym z finansowaniem dłużnym.

Zdaniem Wnioskodawcy różnice kursowe wynikające z transakcji FX forward nie stanowią kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ustawy o CIT, ponieważ służą one zabezpieczeniu ryzyka walutowego związanego z działalnością operacyjną Spółki w tym przypadku z realizacją Inwestycji. Transakcje FX forward nie są powiązane z pozyskaniem finansowania zewnętrznego (kredytu), lecz służą zabezpieczeniu ryzyka walutowego związanego z płatnościami za faktury wykonawców dotyczące Inwestycji. W związku z tym, różnice kursowe od tych transakcji nie należy kwalifikować jako koszty finansowania dłużnego i nie podlegają one limitowaniu na podstawie art. 15c ustawy o CIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Ad 1 i 2

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 i 2 dotyczą ustalenia:

  - czy w związku z rozliczeniem instrumentów zabezpieczających ryzyko zmian stopy procentowej (IRS), Spółka dla celów podatkowych powinna ujmować rozliczenia z instytucjami finansowymi (stronami kontraktów IRS) jako wynik, stanowiący różnicę pomiędzy zobowiązaniem Spółki według stałej stopy procentowej, a należnością Spółki według zmiennej stopy procentowej,

  - czy rozliczenia z bankami z tytułu odsetek od finansowania udzielonego Spółce powinny być dla celów podatkowych ujmowane odrębnie od rozliczeń z tytułu instrumentów IRS, tj. czy Spółka w swoim rachunku podatkowym powinna ująć odrębnie koszty z tytułu zapłaconych odsetek do banków finansujących z tytułu udzielonego kredytu oraz odrębnie wynik (rezultat wymiany płatności odsetkowych) z transakcji IRS.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm. dalej: „ustawa o CIT”),

Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT,

Z kolei zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT,

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

W myśl natomiast art. 4a pkt 22 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.),

Są to instrumenty pochodne, ponieważ ich cena (wartość) jest uzależniona od kształtowania się ceny instrumentu, na który opiewają. Cechą konstytutywną pochodnych instrumentów finansowych jest ich oparcie na tzw. instrumentach bazowych, w tym na walutach obcych.

Zgodnie z § 3 pkt 4-8 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 277),

Zauważyć należy, że wskazane przez Państwa we wniosku instrumenty finansowe zabezpieczające kredyty przed ryzykiem wzrostu stopy procentowej spełniają ustawową definicję pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa jest w art. 4a pkt 22 ustawy o CIT.

Transakcja IRS (swap na stopę procentową) stanowi bowiem instrument finansowy zabezpieczający przed ryzykiem związanym ze zmianą stóp procentowych z tytułu zawieranych transakcji lokacyjnych i kredytowych. Jest to umowa pomiędzy dwiema Stronami, na podstawie której jedna Strona zobowiązuje się do zapłaty serii płatności odsetkowych liczonych od uzgodnionej sumy kapitałowej i dla ustalonego okresu wedle jednej stopy procentowej (stałej bądź zmiennej), w zamian otrzymując od drugiej Strony serię płatności odsetkowych liczonych od uzgodnionej sumy kapitałowej i dla ustalonego okresu, ale wedle innej stopy procentowej (stałej bądź zmiennej).

Jak wynika z opisu sprawy rozliczenie płatności instrumentu IRS będzie miało charakter tzw. netto (w danym dniu przypada rozliczenie wzajemnych należności przez strony transakcji IRS), w związku z czym Spółka albo instytucja finansowa będąca stroną transakcji IRS dokonują faktycznego przelewu bankowego w wysokości różnicy wynikającej z takiego rozliczenia.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 wskazać należy, że w związku z rozliczeniem instrumentów zabezpieczających ryzyko zmian stopy procentowej (IRS), Spółka dla celów podatkowych powinna ujmować rozliczenia z instytucjami finansowymi jako wynik (netto), stanowiący różnicę pomiędzy zobowiązaniem Spółki (stopa stała) a należnością od instytucji (stopa zmienna).

Zatem dla celów podatkowych powinni Państwo ująć wynik (rezultat wymiany płatności), który może przybrać wartość:

- dodatnią, gdy płatność wynikająca ze zmiennej stopy procentowej jest większa niż płatność wynikająca ze stałej stopy procentowej;

- ujemną, gdy płatność wynikająca ze zmiennej stopy procentowej jest niższa niż płatność wynikająca ze stałej stopy procentowej.

Tym samym Państwa stanowisko do pytania nr 1 sprowadzające się do twierdzenia, że w związku z rozliczeniem instrumentów zabezpieczających ryzyko zmian stopy procentowej (IRS), Spółka dla celów podatkowych powinna ujmować rozliczenia z instytucjami finansowymi (stronami kontraktów IRS) jako wynik stanowiący różnicę pomiędzy zobowiązaniem Spółki według stałej stopy procentowej a należnością Spółki według zmiennej stopy procentowej należało uznać za prawidłowe.

Natomiast odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 2 wskazać należy, że jak wynika z opisu sprawy, umowy IRS są odrębne od umów kredytowych. Odnośnie do charakteru prawnego, umowa kredytu regulowana jest przepisami prawa bankowego i stanowi podstawową usługę bankową polegającą na oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami, a umowa IRS jest instrumentem pochodnym, regulowanym przepisami o obrocie instrumentami finansowymi oraz regulaminami wydawanymi przez instytucje finansowe, których postanowienia są zazwyczaj ustandaryzowane w oparciu o umowę ramową ISDA Master Agreement. Odnośnie do celu zawarcia umów, umowa IRS ma na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stóp procentowych związanych z kredytem, zaś umowa kredytu ma na celu uzyskanie finansowania.

Tym samym mając na uwadze powyższe wskazać należy, że Spółka powinna rozliczenia z tytułu odsetek od kredytu oraz rozliczenia z tytułu instrumentów IRS dla celów podatkowych ujmować odrębnie. Spółka powinna w swoim rachunku podatkowym ująć koszty zapłaconych odsetek od kredytu jako koszt finansowy oraz niezależnie od tego, ująć wynik (netto) z transakcji IRS.

Zatem Państwa stanowisko do pytania nr 2 sprowadzające się do twierdzenia, że rozliczenia z bankami z tytułu odsetek od finansowania udzielonego Spółce powinny być dla celów podatkowych ujmowane odrębnie od rozliczeń z tytułu instrumentów IRS, tj. Spółka w swoim rachunku podatkowym powinna ująć odrębnie koszty z tytułu zapłaconych odsetek do banków finansujących z tytułu udzielonego kredytu oraz odrębnie wynik (rezultat wymiany płatności odsetkowych) z transakcji IRS należało uznać za prawidłowe.

Ad 3 i 4

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 3 i 4 dotyczą ustalenia:

  - czy w sytuacji powstania w danym okresie rozliczeniowym „nadwyżki” instrumentu IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu na realizację Inwestycji, płatności między Spółką, a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS mogą zostać zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodu albo poprzez odpisy amortyzacyjne (gdy zwiększają wartość początkową środka trwałego) albo poprzez bezpośrednie zaliczenie wydatku w koszty podatkowe (gdy jego wartość nie powiększa wartości początkowej środka trwałego), zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 6 ustawy o CIT,

  - czy płatności między Spółką a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS (zarówno dodatnie jak i ujemne), Spółka powinna ująć jako kwoty wpływające na wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tych Inwestycji zgodnie z art. 16g ust. 3 oraz 4 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów bądź zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów i to zarówno w zakresie kosztów bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

  - został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

  - jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

  - pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

  - poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

  - został właściwie udokumentowany,

  - nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 4a pkt 22 ustawy o CIT,

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT,

Z art. 16g ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT wynika, że:

Natomiast zgodnie z art. 16g ust. 3 ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 16g ust. 4 ustawy o CIT,

Jak wynika z opisu sprawy z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji, w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) wartość zabezpieczenia z kontraktu IRS będzie przewyższać rzeczywisty poziom kredytu bankowego. W rezultacie, w pewnych okresach Spółka może mieć „nadwyżkę” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego. W takim przypadku, instrument pochodny IRS będzie dotyczył (zabezpieczał) również częściowo kwoty, które nie mają odpowiadającego im kredytu bankowego.

W odniesieniu do ww. „nadwyżki” instrumentu IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu wskazać należy, że skoro instrument IRS ma z definicji zabezpieczać ryzyko zmian stopy procentowej konkretnego zadłużenia, to w części, w jakiej instrument ten przewyższa realnie istniejące zadłużenie (kredyt), przestaje on pełnić funkcję zabezpieczającą.

Zatem skoro ww. „nadwyżka” nie będzie zabezpieczać wartości zaciągniętego na realizację ww. inwestycji kredytu bankowego, to płatności między Spółką, a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS związane z powstałą nadwyżką nie mogą zostać zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodu poprzez odpisy amortyzacyjne (gdyż wydatki związane z rozliczeniem tej „nadwyżki” nie będą zwiększać wartość początkową środka trwałego na podstawie art. 16g ust. 4 ustawy o CIT), ponieważ nie stanowią one kosztu obsługi zadłużenia zaciągniętego na wytworzenie środka trwałego - realizacji ww. inwestycji.

Jednocześnie wskazać należy, że o ile zostaną spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, wydatki w postaci rozliczenia ww. nadwyżki będą mogły stanowić koszty uzyskania przychodów bezpośrednio zaliczane do kosztów podatkowych na zasadach wynikających z tego przepisu.

Zatem mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skoro ww. „nadwyżka” nie zabezpiecza faktycznie kredytu zaciągniętego na realizację inwestycji – wytworzenie środka trwałego, a przez to rozliczenie tej nadwyżki nie może być zaliczone do wartości początkowej tego środka trwałego, to nie można uznać Państwa stanowiska w tym zakresie za prawidłowe.

Tym samym Państwa stanowisko do pytania nr 3 należało uznać za nieprawidłowe.

Natomiast odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 4 wskazać należy, że wynik na realizacji poszczególnych kontraktów IRS, zawartych w celu zabezpieczenia Państwa przed ryzykiem zmiany stopy procentowej zadłużenia zaciągniętego na potrzeby wytworzenia środka trwałego rozliczony do dnia przekazania środka trwałego do używania, będzie powiększał lub pomniejszał wartość początkową tego środka trwałego. Przemawia za tym fakt, że długoterminowe finansowanie m.in. w formie kredytów inwestycyjnych (a w konsekwencji - również transakcja IRS), służy wytworzeniu środka trwałego, co traktować należy, w myśl art. 16g ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o CIT, za jego koszt wytworzenia. Bowiem w związku z zawarciem transakcji pochodnych, de facto dokonali Państwo zmiany oprocentowania kredytu o zmiennej stopie procentowej na stałą stopę procentową.

Mechanizm transakcji IRS jest ściśle związany z długoterminowym finansowaniem m.in. w formie kredytów inwestycyjnych, przeznaczonym na wytworzenie środków trwałych i dotyczy konkretnej operacji, jaką jest wspomniane długoterminowe finansowanie. Istotną funkcją transakcji IRS jest zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stopy procentowej, a tym samym jest kluczową częścią finansowania wytworzenia środków trwałych.

Jednakże przy ocenie Państwa stanowiska w zakresie objętym pytaniem nr 4 należy mieć na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, z których wynika, że:

 1) Przeważająca większość wydatków Spółki finansowanych kredytem w okresie realizacji Inwestycji będzie dotyczyła budowy środków trwałych. Jedynie nieznaczna ich część będzie dotyczyła bieżących kosztów operacyjnych związanych z funkcjonowaniem Spółki.

 2) Z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji, w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) wartość zabezpieczenia z kontraktu IRS będzie przewyższać rzeczywisty poziom kredytu bankowego. W rezultacie, w pewnych okresach Spółka może mieć „nadwyżkę” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego. W takim przypadku, instrument pochodny IRS będzie dotyczył (zabezpieczał) również częściowo kwoty, które nie mają odpowiadającego im kredytu bankowego.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że na wartość początkową wytwarzanego środka trwałego (ww. inwestycji) nie będą wpływać te rozliczenia, które dotyczą „nadwyżki” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego oraz te, które przypadają na cześć kredytu przeznaczonego na działalność operacyjną, która nie dotyczy zabezpieczenia kosztów realizacji Inwestycji (budowy środków trwałych - farmy wiatrowej), lecz finansowania bieżącego funkcjonowania Spółki.

W tym zakresie płatności z tytułu IRS nie wykazują bezpośredniego związku z kosztem wytworzenia środków trwałych, o którym mowa w art. 16g ust. 4 ustawy o CIT. Tym samym, nie mogą one wpływać na ich wartość początkową, ponieważ ich celem nie jest zabezpieczenie ryzyk związanych z zaciągniętym kredytem na realizację inwestycji, lecz obsługa wydatków niemających charakteru inwestycyjnego.

Zatem na ustalenie wartości początkowej wytwarzanego środka trwałego będą miały wpływ te płatności między Spółką a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS (zarówno dodatnie jak i ujemne), które są wyłącznie związane z kredytem przeznaczonym na wytworzenie tego środka trwałego.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko do pytania nr 4 sprowadzające się do twierdzenia, że płatności między Spółką a instytucjami finansowymi dokonywane w związku z rozliczeniem instrumentów IRS (zarówno dodatnie jak i ujemne), Spółka powinna ująć jako kwoty wpływające na wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tej Inwestycji zgodnie z art. 16g ust. 3 oraz 4 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o CIT należało uznać za nieprawidłowe.

Ad 5

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 5 dotyczą ustalenia, czy rozliczenia z instytucjami finansowymi związane z instrumentami IRS stanowią koszty finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. 12 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy o CIT,

Na podstawie art. 15c ust. 3 ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 15 ust. 12 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 15c ust. 13 ustawy o CIT,

Na wstępie należy wskazać, że wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 15c ustawy o CIT dotyczy kosztów finansowania dłużnego. Nie jest przy tym istotne na rzecz kogo koszty te zostały poniesione. W szczególności nowa regulacja nie uzależnia jej stosowania od tego, czy udzielającym finansowania jest podmiot powiązany z podatnikiem (bezpośrednio lub pośrednio).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady (EU) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (dalej: „dyrektywa ATAD”), która stworzyła podstawy do wprowadzenia w ustawie o CIT przepisów ograniczających koszty finansowania dłużnego:

Treść art. 15c ust. 12 ustawy o CIT wskazuje, że katalog kosztów ujętych w definicji „kosztów finansowania dłużnego” ma charakter przykładowy (nie enumeratywny), o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowań „wszelkiego rodzaju koszty” oraz „w szczególności”. Nie ma zatem wątpliwości, że definicja kosztów finansowania dłużnego została nakreślona zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i w dyrektywie bardzo szeroko. Każdorazowo o tym, czy dany koszt stanowi „koszt finansowania dłużnego” decydować będzie, czy jest to „koszt związany z uzyskaniem środków finansowych i z korzystaniem z nich”.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 5, należy wskazać, że rozliczenia z instytucjami finansowymi związane z instrumentami IRS stanowią koszty finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, jednak wyłącznie w tej części, w jakiej instrumenty te pełnią funkcję zabezpieczającą dla realnie zaciągniętego zadłużenia.

Wynika to z faktu, że art. 15c ust. 12 ustawy o CIT zawiera szeroką, otwartą definicję kosztów finansowania dłużnego, obejmującą wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów środków pieniężnych i korzystaniem z tych środków. W przepisie tym wprost wymieniono wydatki z tytułu instrumentów pochodnych służących zabezpieczeniu ryzyka związanego z finansowaniem dłużnym.

Zatem kosztem finansowania dłużnego są tylko te koszty wynikające z rozliczenia IRS, które rzeczywiście służyły zabezpieczeniu kredytu.

Tym samym Państwa stanowisko do pytania nr 5 należało uznać za prawidłowe.

Ad 6, 7 i 8

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 6, 7 i 8 dotyczą ustalenia:

  - czy w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward), w przypadku zamiany jednej waluty obcej (EUR) na drugą (USD), oraz późniejszego wypływu tej waluty (USD) powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT,

  - czy w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward) po kursie ustalonym w ramach zabezpieczenia, jedynymi różnicami kursowymi ujmowanymi dla celów podatkowych w momencie przewalutowania będą różnice od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT

  - czy różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward, które powstały i zostały zrealizowane do dnia przekazania środka trwałego do używania powinny zostać uwzględnione w wartości początkowej środków trwałych zgodnie art. 16g ust. 3 oraz ust. 4 w związku z ust. 5 ustawy o CIT.

 

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy o CIT,

Podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie:

1) art. 15a, albo

2) przepisów o rachunkowości, pod warunkiem że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez firmy audytorskie.

Jak wynika z opisu sprawy, ustalają i rozliczają Państwo różnice kursowe według metody podatkowej, tj. zgodnie z przepisami art. 15a ustawy o CIT.

W myśl art. 15a ust. 1 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 15a ust. 2 ustawy o CIT,

 1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

 2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

 3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;

 4) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni;

 5) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

 

Natomiast art. 15a ust. 3 ustawy o CIT stanowi, że:

Ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:

 1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

 2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;

 3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;

 4) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni;

 5) kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Natomiast zgodnie z art. 16g ust. 3 ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 16g ust. 4 ustawy o CIT,

Z kolei zgodnie z art. 16g ust. 5 ustawy o CIT,

W przepisach art. 15a ust. 2 i 3 ustawy ustawodawca przewidział zamknięty katalog przypadków, w których powstają różnice kursowe dla celów podatkowych. A zatem, dla podatników ustalających różnice kursowe na podstawie art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (różnice kursowe podatkowe), różnice kursowe powiększające odpowiednio przychody albo koszty uzyskania przychodów powstają wyłącznie w powyższych przypadkach. Powołane powyżej przepisy określają sytuacje, kiedy powstają podatkowe różnice kursowe mające wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, m.in.:

- gdy wartość przychodu należnego w walucie obcej w dniu jego powstania dla celów podatkowych jest inna niż jego wartość w dniu faktycznego otrzymania;

- gdy wartość kosztu podatkowego w walucie obcej w dniu jego zarachowania jest inna niż jego wartość w dniu zapłaty;

- wartość środków (wartości pieniężnych) w walucie obcej w dniu ich nabycia (wpływu na rachunek bankowy) jest inna niż ich wartość w dniu ich wypływu z tego rachunku.

Podkreślenia wymaga, że w świetle przepisów art. 15a ust. 2 i ust. 3 ustawy o CIT - dla powstania podatkowych różnic kursowych koniecznym jest, aby jednocześnie dane zdarzenie było wyrażone w walucie obcej i zapłata nastąpiła w walucie obcej. Niespełnienie któregoś z tych warunków skutkuje tym, że nie powstają różnice kursowe dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Przepisy art. 15a ust. 2 i ust. 3 ustawy o CIT pozwalają zarówno po stronie przychodów, jak i po stronie kosztów wyodrębnić następujące kategorie różnic kursowych:

  - różnice kursowe wprost związane z działalnością gospodarczą, której skutkiem jest powstanie należnych przychodów bądź poniesienie kosztów - tzw. różnice kursowe transakcyjne (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o CIT);

  - różnice kursowe od posiadanych w walucie obcej własnych środków pieniężnych lub wartości pieniężnych z tytułu obrotu tych środków pieniężnych lub wartości pieniężnych - tzw. różnice kursowe od własnych środków pieniężnych (art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT);

  - różnice kursowe związane z operacjami finansowymi w formie udzielenia/otrzymania kredytu/pożyczki (art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy o CIT).

Są to niezależne od siebie kategorie różnic kursowych, jednak w przypadku zapłaty za zobowiązania w walucie obcej (koszty) mogą występować równocześnie różnice transakcyjne oraz różnice kursowe od własnych środków pieniężnych.

Ponadto, jak stanowi art. 15a ust. 4 ustawy o CIT,

W ustawie podatkowej różnice kursowe od tzw. własnych środków pieniężnych zostały zdefiniowane, jak już wspomniano wyżej, w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT:

  - Dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;

  - Ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5.

Dla powstania wyżej zdefiniowanych różnic kursowych konieczny jest wypływ waluty obcej, środków lub wartości pieniężnych, przy czym jako wypływ należy rozumieć tu nie jakikolwiek wypływ - lecz operację wyzbycia się waluty, środków lub wartości pieniężnych.

Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu sprawy, głównym celem zawarcia instrumentów FX forward jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów realizacji Inwestycji, wynikającymi ze zmian kursów walutowych dla par walut EUR/PLN oraz EUR/USD. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany kursów wymiany walut, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji. Kontrakt FX forward będzie realizowany poprzez fizyczną dostawę waluty, w ramach której Spółka oraz instytucja finansowa zobowiązują się do rzeczywistej wymiany EUR na PLN oraz EUR na USD w ustalonym dniu, po kursie wymiany uzgodnionym w ramach transakcji zabezpieczającej. Podstawowym założeniem tego zabezpieczenia jest wymiana określonej ilości waluty obcej (EUR), pozyskanej z kredytu bankowego, na z góry określoną ilość innej waluty (USD lub PLN) po ściśle określonym kursie, celem zapłaty w USD lub PLN za faktury dostawców towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji. Kurs wymiany waluty jest ustalony (zabezpieczany) z wyprzedzeniem i najprawdopodobniej będzie odbiegać od kursów wymiany walut, obowiązujących w dniu dokonania faktycznej wymiany walut (np. kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski lub banki komercyjne). Z uwagi na fakt, że ilość waluty jaka ma zostać wymieniona jest ustalona z góry, może zdarzyć się, że w danym okresie rozliczeniowym Spółka nabędzie większą ilość waluty niż jest aktualnie potrzebna do pokrycia wydatków w danym miesiącu. W przypadku istotnego przesunięcia terminów płatności poszczególnych faktur, a więc zmiany daty, w której Spółka będzie potrzebować określonej ilości danej waluty, Spółka dopuszcza tzw. rolowanie instrumentów zabezpieczających, aby utrzymać zbieżny termin płatności między instrumentem zabezpieczającym, a ekspozycją (płatność za towary i usługi). W takim przypadku, data faktycznej wymiany waluty zostanie zmieniona.

W omawianej sprawie należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 15a ust. 2 pkt 3 i art. 15a ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT. Przepisy te zobowiązują podatników do ustalania różnic kursowych w sytuacji, gdy wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych jest inna w dniu ich wpływu od wartości z dnia zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych. W przepisach tych nie używa się określenia „własne środki lub wartości pieniężne”. Z tego wypływa wniosek, że dla możliwości ustalania tej kategorii różnic kursowych przesądzające znaczenie ma fakt otrzymania lub nabycia środków lub wartości pieniężnych i fakt ich wypływu. Samo nabycie i przechowywanie przez podatnika walut obcych i zmiana ich kursu nie powoduje powstania tego rodzaju różnic kursowych. Różnice kursowe nie powstają również w sytuacji zamiany jednej waluty obcej na inną walutę, ponieważ operacja ta nie wiąże się z faktycznym wypływem środków w walucie obcej (nie dochodzi do wyzbycia się waluty).

Realizacja przychodów/kosztów z tytułu dodatnich/ujemnych różnic kursowych od własnych środków pieniężnych może przykładowo nastąpić w wyniku:

- sprzedaży waluty zgromadzonej na rachunku walutowym, a uzyskanej ze sprzedaży towarów lub usług;

- sprzedaży waluty uprzednio nabytej od innego podmiotu;

- zapłaty walutą za zobowiązania, a uzyskanej ze sprzedaży towarów lub usług;

- zapłaty za zobowiązania walutą uprzednio nabytą od innego podmiotu, w tym również walutą nabytą poprzez uzyskanie pożyczki, czy też kredytu bankowego;

- innej formy wypływu waluty.

Aby zatem w przypadku własnych środków pieniężnych doszło do powstania różnic kursowych musi dojść do wypływu wcześniej nabytej lub uzyskanej ze sprzedaży towarów i usług waluty obcej poprzez jej odsprzedaż bądź uregulowanie zobowiązania.

Zatem w niniejszej sprawie w przypadku zamiany jednej waluty obcej na inną walutę obcą nie powstają różnice kursowe od własnych środków na dzień zamiany walut, ponieważ w związku z zamianą jednej waluty na inną nie dochodzi do faktycznego wypływy środków w walucie obcej (wyzbycia się ich), a ma miejsce jedynie zamiana jednej waluty na inną.

W związku z czym wymiana jednej waluty (EUR) na inną (USD) nie powoduje powstania podatkowych różnic kursowych.

Podatkowe różnice kursowe powstaną dopiero w momencie ostatecznego wypływu waluty (USD) z rachunku Spółki, czyli przy zapłacie za fakturę do dostawcy (zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT). Jednakże, w związku z faktem, że w momencie wymiany waluty EUR na USD nie powstaną różnice kursowe, to inny będzie sposób liczenia różnic kursowych powstałych przy wypływie waluty z rachunku Spółki, niż wskazany przez Państwa w uzasadnieniu stanowiska.

Różnice kursowe w tym przypadku należy liczyć od momenty wpływu waluty EUR na rachunek bankowy Spółki do momentu wypływu waluty USD - czyli w momencie regulowania płatności za zakupione materiały od kontrahentów na podstawie faktur wystawionych w USD.

Zatem Państwa stanowisko do pytania nr 6 sprowadzające się do twierdzenia, że zarówno w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward), w przypadku zamiany jednej waluty (EUR) na drugą (USD), jak również przy późniejszym wypływie waluty (USD), powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, należało uznać za nieprawidłowe.

Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 7 - czy w ramach wymiany walut za pomocą instrumentów zabezpieczających (FX forward) po kursie ustalonym w ramach zabezpieczenia, jedynymi różnicami kursowymi ujmowanymi dla celów podatkowych w momencie przewalutowania będą różnice od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT wskazać należy, że:

Z opisu sprawy wynika, że głównym celem zawarcia instrumentów FX forward jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów realizacji Inwestycji, wynikającymi ze zmian kursów walutowych dla par walut EUR/PLN oraz EUR/USD. Kontrakt FX forward będzie realizowany poprzez fizyczną dostawę waluty, w ramach której Spółka oraz instytucja finansowa zobowiązują się do rzeczywistej wymiany EUR na PLN oraz EUR na USD w ustalonym dniu, po kursie wymiany uzgodnionym w ramach transakcji zabezpieczającej.

W związku z powyższym rozstrzygając kwestię przewalutowania należy odnieść się do dwóch sytuacji mianowicie do wymiany walut EUR/PLN oraz EUR/USD.

Zatem w przypadku zamiany jednej waluty obcej (EURO) na inną walutę obcą (USD) (jak wykazano wyżej) nie powstają w ogóle różnice kursowe od własnych środków na dzień zamiany walut. Tym samym w tym przypadku nie powstaną różnice kursowe od własnych środków pieniężnych ustalane zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT.

Natomiast odmiennie należy ocenić sytuację, w której w ramach realizacji instrumentu FX forward dochodzi do wymiany waluty obcej (EUR) na walutę krajową (PLN) w celu zapłaty za faktury dostawców wyrażone w złotych.

W takim przypadku, w momencie przewalutowania EUR na PLN, dochodzi do faktycznego i definitywnego wypływu waluty obcej z rachunku Spółki.

W takim przypadku, w momencie przewalutowania EUR na PLN, dochodzi do faktycznego i definitywnego wypływu waluty obcej z rachunku Spółki. Operacja ta stanowi sprzedaż waluty obcej, co wyczerpuje znamiona wypływu środków pieniężnych, o którym mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT.

W konsekwencji, w odniesieniu do transakcji dotyczących pary EUR/PLN, różnice kursowe powstają już w dacie przewalutowania.

W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 7 należało uznać za:

  - prawidłowe - w części dotyczącej powstania różnic kursowych od własnych środków pieniężnych w momencie przewalutowania EUR na PLN;

  - nieprawidłowe - w części dotyczącej powstania tych różnic w momencie przewalutowania EUR na USD (wymiana jednej waluty obcej na inną walutę obcą nie powoduje powstania różnic kursowych od własnych środków pieniężnych).

Natomiast odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 8 wskazać należy, że jak wskazano w rozstrzygnięciu do pytania nr 7, sama operacja przewalutowania EUR na USD w ramach kontraktu FX forward nie generuje podatkowych różnic kursowych (brak wypływu waluty obcej z majątku). W konsekwencji, w dacie tej wymiany nie występują żadne różnice kursowe, które mogłyby zostać uwzględnione w wartości początkowej środka trwałego - Inwestycji. Moment kapitalizacji tych różnic zostanie przesunięty do czasu faktycznego wydatkowania nabytej waluty USD na zapłatę zobowiązań inwestycyjnych - dopiero zrealizowane w tym późniejszym momencie różnice (naliczone od kursu nabycia z kontraktu Forward) zwiększą lub zmniejszą wartość początkową środka trwałego.

Odmiennie należy ocenić sytuację przewalutowania EUR na PLN. W tym przypadku różnice kursowe od własnych środków pieniężnych powstają (zostają naliczone) już w momencie wymiany, gdyż dochodzi do definitywnego wyzbycia się waluty obcej. Ponieważ celem tej operacji jest pozyskanie środków w walucie krajowej na niezwłoczną zapłatę za materiały niezbędne do realizacji Inwestycji, różnice te pozostają w bezpośrednim związku z Inwestycją. Zatem różnice zrealizowane przy wymianie EUR na PLN, dokonanej przed oddaniem środka trwałego do używania, podlegają zaliczeniu do jego wartości początkowej.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 8 należy uznać za:

- prawidłowe - w części dotyczącej powstania różnic kursowych przy wymianie EUR na PLN;

- nieprawidłowe - w części dotyczącej zamiany EUR na USD, ponieważ w tym momencie różnice te dla celów podatkowych jeszcze nie powstają.

Ad 9

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 9 dotyczą ustalenia, czy różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward stanowią koszty finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. 12 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy o CIT,

Na podstawie art. 15c ust. 3 ustawy o CIT,

Zgodnie z art. 15 ust. 12 ustawy o CIT,

Stosownie do art. 15c ust. 13 ustawy o CIT,

Zatem z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że katalog kosztów finansowania dłużnego obejmuje wszystkie („wszelkiego rodzaju”) obciążenia związane z pozyskaniem finansowania i jest to, katalog otwarty, na co wskazuje choćby zwrot „w szczególności” użyty w tym przepisie.

Przez koszty finansowania dłużnego rozumie się wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że głównym celem zawarcia instrumentów FX forward jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów realizacji Inwestycji, wynikającymi ze zmian kursów walutowych dla par walut EUR/PLN oraz EUR/USD. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany kursów wymiany walut, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji. Kontrakt FX forward będzie realizowany poprzez fizyczną dostawę waluty, w ramach której Spółka oraz instytucja finansowa zobowiązują się do rzeczywistej wymiany EUR na PLN oraz EUR na USD w ustalonym dniu, po kursie wymiany uzgodnionym w ramach transakcji zabezpieczającej. Podstawowym założeniem tego zabezpieczenia jest wymiana określonej ilości waluty obcej (EUR), pozyskanej z kredytu bankowego, na z góry określoną ilość innej waluty (USD lub PLN) po ściśle określonym kursie, celem zapłaty w USD lub PLN za faktury dostawców towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że różnice kursowe od własnych środków pieniężnych dotyczące zawieranych kontraktów FX forward zabezpieczają kluczowe dla Państwa działalności transakcje. Ponoszone koszty z tytułu zawieranych kontraktów FX nie są związane z pozyskaniem finansowania zewnętrznego i nie stanowią kosztów finansowania dłużnego. Dotyczą bowiem zabezpieczenia występującego ryzyka zmiany kursu waluty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. służą zabezpieczeniu kursu waluty do zapłaty za faktury dostawców towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji.

Tym samym Państwa stanowisko do pytania nr 9 sprowadzające się do twierdzenia, że różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, wynikające z transakcji FX forward nie stanowią kosztów finansowania dłużnego stosownie do treści art. 15c ust. ustawy o CIT należało uznać za prawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

W zakresie podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądowych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

 

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.