Interpretacja 0111-KDIB1-1.4010.32.2026.1.SG

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowy od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A. Wprowadzenie

Bank Dzielony i A. S.A. (dalej: „Bank Przejmujący”) wnioskiem z 2 października 2025 r. wystąpiły o potwierdzenie prawidłowości ich stanowiska na gruncie ustawy o CIT w zakresie skutków podatkowych planowanej reorganizacji. (...)

B. Podstawowe informacje o Banku Dzielonym

Bank Dzielony jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu Prawa bankowego, który podlega (i na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku będzie podlegać) w Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Bank Dzielony jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Bank Dzielony jest spółką publiczną w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej, (…).

Bank Dzielony jest częścią (...) grupy C. (dalej: „Grupa”). Właścicielem (...)% akcji Banku Dzielonego jest spółka D. (dalej: „D.”) z siedzibą w (...) posiadająca rezydencję podatkową w (...). D. posiada licencję bankową (…), na podstawie której świadczy usługi finansowe klientom i innym spółkom z Grupy na całym świecie. Pozostałe (...)% akcji Banku Dzielonego jest w posiadaniu akcjonariuszy mniejszościowych, którzy nabyli akcje w ramach obrotu (...).

C. Podstawowe informacje o Banku Przejmującym

Bank Przejmujący jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu ustawy Prawo bankowe, który podlega (i na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku będzie podlegać) w Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Bank Przejmujący jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Jedynym akcjonariuszem Banku Przejmującego jest E. B.V. (dalej: „E.”) z siedzibą w (...), spółka posiada rezydencję podatkową w (...).

Bank Przejmujący nie jest podmiotem, który zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dopiero z dniem Podziału (zdefiniowanego poniżej). Bank Przejmujący jest podmiotem, który na moment złożenia niniejszego wniosku posiada już osobowość prawną.

D. Powiązania między Bankiem Dzielonym a Bankiem Przejmującym

Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący (dalej łącznie: „Zainteresowani”) nie są i do dnia Podziału (zdefiniowanego poniżej) nie będą podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.; „ustawy o CIT”).

Pomiędzy Bankiem Dzielonym a Bankiem Przejmującym nie zachodzą również, i do dnia Podziału nie będą zachodzić, powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy, o których mowa w ustawie o VAT.

W wyniku Podziału Bank Dzielony obejmie akcje wyemitowane przez Bank Przejmujący reprezentujące ok. (…)% kapitału zakładowego w Banku Przejmującym (dalej: „Akcje Podziałowe”). Udział Banku Dzielonego w Banku Przejmującym może ulec zmianie w razie, gdyby Bank Przejmujący wyemitował przed dniem Podziału (zdefiniowanym poniżej) akcje inne niż emitowane w związku z Podziałem (zdefiniowanym poniżej).

Aktualnie nie ma planu przeprowadzenia dodatkowej emisji akcji Banku Przejmującego, ale w zależności od terminu podziału nie można jej zupełnie wykluczyć. Plan Podziału przewiduje dokładną formułę mechanizmu korygującego zapobiegającego rozwodnieniu udziału Banku Dzielonego, podobną do mechanizmów stosowanych w innych podziałach banków. Mechanizm ten nie ma wpływu na łączną cenę odkupu Akcji Podziałowych, a jedynie na liczbę akcji. Jest to zabezpieczenie na wypadek gdyby Akcje Podziałowe nie zostały odkupione od Banku Dzielonego.

Zgodnie z Planem Podziału, Akcje Podziałowe nie będą stanowiły więcej niż (…)% kapitału zakładowego Banku Przejmującego. (...).

E. Dwa obszary działalności Banku Dzielonego: Działalność Detaliczna oraz Działalność (...) (dalej razem: „Działalności”)

Działalność Banku Dzielonego dla potrzeb Podziału jest podzielona na dwa główne obszary, odrębne pod względem gospodarczym, formalnie identyfikowalne dla celów wewnętrznego zarządzania spółką, funkcjonujące równolegle i niezależnie w ramach jej wewnętrznej organizacji, do których przypisane są personel, aktywa i pasywa, zobowiązania i należności oraz prawa i obowiązki, tj. obszar bankowości detalicznej oraz obszar bankowości (...).

Wyodrębniana z Banku Dzielonego działalność zogniskowana w obszarze bankowości detalicznej (dalej: „Działalność Detaliczna”) realizuje zadania w zakresie (...).

Pozostająca w Banku Dzielonym działalność zogniskowana w obszarze bankowości (...) (dalej: „Działalność (...)”) realizuje zadania w zakresie (...).

Ponadto, Działalność (...) obejmuje wszelką pozostałą działalność niewchodzącą w skład Działalności Detalicznej.

Łącznie, Działalności obejmują całą strukturę organizacyjną oraz pełen zakres działalności gospodarczej Banku Dzielonego, przy czym żadna z wyżej wskazanych jednostek wewnętrznych nie stanowi jednostki organizacyjnej posiadającej odrębną podmiotowość prawną czy odrębny od Banku Dzielonego byt lub charakter prawny (w tym w formie oddziału, filii, czy zakładu).

F. Planowany podział przez wyodrębnienie Działalności Detalicznej na Bank Przejmujący

(...).

W zgodzie z przyjętymi założeniami strategicznymi oraz kierunkiem dalszego rozwoju Banku Dzielonego, Zainteresowani oraz D. i E. zawarły (…) r. warunkową Umowę (...).

W ramach uzgodnień strony planują podział Banku Dzielonego przez wyodrębnienie Działalności Detalicznej w trybie z art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.; dalej: „KSH”), tj. poprzez przeniesienie części majątku Banku Dzielonego w postaci Działalności Detalicznej na Bank Przejmujący jako spółkę przejmującą. Działalność Detaliczna zostanie przeniesiona do Banku Przejmującego, w konsekwencji czego dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego i objęcia Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony (dalej: „Podział”).

(...)

Wartość Akcji Podziałowych przydzielonych na skutek Podziału Bankowi Dzielonemu została określona jako wartość godziwa wyodrębnianej do Banku Przejmującego Działalności Detalicznej. Wartość ta została ustalona w oparciu o relację wartości godziwej Działalności Detalicznej a przyjętą wartością całkowitą Banku Przejmującego z uwzględnieniem przejętej Działalności Detalicznej. Do określenia wartości godziwej Działalności Detalicznej przyjęto komercyjne ustalenia pomiędzy Bankiem Dzielonym, Bankiem Przejmującym, a także D. oraz E., dotyczące określenia wartości Działalności Detalicznej w oparciu o stały komponent ceny odkupu Akcji Podziałowych od Banku Dzielonego przez E. Wartość tego komponentu została ustalona jako szacowana wartość aktywów netto Działalności Detalicznej na najwcześniejszą datę przeprowadzenia Podziału zakładaną przez Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący, skorygowana mnożnikiem uzgodnionym przez strony wspomnianej wyżej transakcji.

Zgodnie z wymogami KSH, w ramach Planu Podziału wartość Akcji Podziałowych określono w oparciu o szacowaną wartość aktywów netto Działalności Detalicznej na (…) r. i zastosowano stały mnożnik ustalony w Umowie Przeniesienia Przedsiębiorstwa.

Rodzaj planowanego Podziału determinowany jest przepisami:

1.  art. 124c § 1 Prawa bankowego, zgodnie z którym banki w formie spółki akcyjnej podlegają podziałowi jedynie w sposób określony w art. 529 § 1 pkt 4 albo 5 KSH z zastrzeżeniem, że przeniesienie części majątku banku dzielonego nastąpi na spółkę akcyjną będącą bankiem krajowym lub instytucją kredytową, oraz

2.  art. 92 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy o ofercie publicznej, który umożliwia przeprowadzenie transakcji bez konieczności wycofania akcji Banku Dzielonego z obrotu na rynku regulowanym bądź dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym akcji Banku Przejmującego.

Możliwość podziału banku w sposób przewidziany w art. 515 § 1 punkt 5 KSH, tj. w drodze podziału przez wyodrębnienie, została wprowadzona z dniem (...) zmianą art. 124c ust. 1 Prawa bankowego na podstawie art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów (Dz.U. z 2025 r. poz. 146; dalej: „Nowelizacja”). Art. 124c ust. 1 Prawa bankowego wyraźnie zastrzega przy tym, że podział banku jest możliwy wyłącznie w przypadku, gdy przeniesienie części majątku banku dzielonego nastąpi na spółkę akcyjną będącą bankiem krajowym lub instytucją kredytową.

Jednocześnie, przepis ten nie zawiera wymogu, aby spółką przejmującą był podmiot z tej samej grupy kapitałowej, co bank dzielony.

Nowelizacja wprowadziła równocześnie zmiany do ustawy o ofercie publicznej. W tym kontekście, podział spółki publicznej wymagał uprzedniego wycofania akcji z obrotu na rynku regulowanym bądź dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym akcji spółki przejmującej (zob. art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej). Art. 58 pkt 2 Nowelizacji dodał w tym zakresie ust. 2 do art. 92 ustawy o ofercie publicznej, który wskazuje, że wspomniany wymóg „dopuszczenia do obrotu” nie stosuje się w przypadku, gdy podział spółki publicznej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dokonywany w drodze podziału przez wyodrębnienie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 5 KSH.

Trwałe inwestycje banku w inny niepowiązany bank należą do rzadkości na rynku bankowym w Polsce ze względów komercyjnych oraz regulacyjnych. Z punktu widzenia regulacyjnego, nabycie przez bank istotnego udziału w innym banku należącym innej grupy kapitałowej i utrzymywanie takiego udziału przez dłuższy czas nie jest pożądane m.in. kwestie dostępu do informacji, konieczność zachowania konkurencji, ochronę interesów klientów oraz potencjalny negatywny wpływ takiej sytuacji na stabilne i ostrożne zarządzanie oboma bankami, z uwagi na wynikające stąd obciążenia kapitałowe.

Co do zasady sytuacje, w których istotnym akcjonariuszem banku staje się drugi bank nienależący do tej samej grupy kapitałowej były akceptowane dla Komisję Nadzoru Finansowego (dalej: „KNF”) jedynie przejściowo (tj. na krótki okres czasu) w związku z transakcjami restrukturyzacyjnymi, np. w związku z podziałami czy połączeniami banków. Tego typu transakcje, jeżeli są dokonywane pomiędzy niepowiązanymi bankami, wymagają emisji akcji przez bank przejmujący (lub, w pewnych strukturach, nabycia akcji banku dzielonego przez bank przejmujący przed transakcją restrukturyzacyjną, aby uniknąć istotnej emisji akcji banku przejmującego lub zmniejszyć rozmiary takiej emisji). KNF akceptował takie elementy strukturyzacji transakcji restrukturyzacyjnych biorąc pod uwagę krótki okres, w jakim powstawały tego typu powiązania między bankami z różnych grup kapitałowych i duży stopień pewności, że po przeprowadzeniu transakcji restrukturyzacyjnej, tego typu powiązania ustaną.

Najlepszym potwierdzeniem dla powyższego wniosku jest ukształtowana praktyka rynkowa. Podział stał się dominującą metodą przenoszenia działalności bankowej w Polsce, ponieważ jako jedyna struktura prawna umożliwia automatyczne przejście wszystkich praw i obowiązków bez konieczności uzyskiwania zgód klientów i kontrahentów. Po (...). Przykłady takich operacji to w szczególności:

-   (…).

-   (…).

-   (…).

Objęcie przez Bank Dzielony akcji Banku Przejmującego, a następnie ich niezwłoczna sprzedaż inwestorowi (E.), wynika z przyjętej formy podziału i wymogów prawno- regulacyjnych. Ma to charakter czysto techniczny i przejściowy, po sfinalizowaniu transakcji powiązania kapitałowe banków ustają, co potwierdza, że czynności te nie są motywowane względami podatkowymi.

Należy jednoznacznie wskazać, że przeprowadzenie podziału przez wydzielenie w analizowanym wariancie skutkowałoby koniecznością notowania akcji Banku Przejmującego na rynku (...), który na moment Podziału nie jest i nie planuje być podmiotem (...). Art. 92 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy o ofercie publicznej, który umożliwia przeprowadzenie transakcji bez konieczności wycofania akcji Banku Dzielonego z obrotu na rynku regulowanym bądź dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym akcji Banku Przejmującego. W konsekwencji oznaczałoby to konieczność spełnienia przez Bank Przejmujący pełnego zakresu obowiązków związanych z funkcjonowaniem spółki (...), w szczególności obowiązków informacyjnych, korporacyjnych oraz organizacyjnych, a także podporządkowania się nadzorowi właściwych organów rynku kapitałowego. Tym samym podział przez wydzielenie nie może być traktowany jako neutralna technicznie forma reorganizacji, lecz jako rozwiązanie o istotnych i trwałych konsekwencjach prawnych oraz biznesowych dla Banku Przejmującego.

Ponadto, podział przez wydzielenie prowadziłby do konieczności emisji Akcji Podziałowych na rzecz akcjonariuszy Banku Dzielonego, a więc do szerokiego grona akcjonariuszy z uwagi na (...).

Wskazany w art. 529 § 1 pkt 5 KSH podział przez wyodrębnienie, podobnie jak podział przez wydzielenie, nie prowadzi do ustania bytu spółki dzielonej. Dodatkowo, inaczej niż w przypadku podziału przez wydzielenie, wspólnicy/akcjonariusze spółki dzielonej nie są stroną transakcji, nie uczestniczą w procesie podziału i nie obejmują w jego efekcie udziałów/akcji spółki, do której przenoszona jest wyodrębniana część przedsiębiorstwa. W podziale przez wyodrębnienie to spółka dzielona otrzymuje prawa udziałowe w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej.

(...).

Zgodnie z art. 530 § 2 KSH, Działalność Detaliczna zostanie przeniesiona do Banku Przejmującego w dniu wpisu do rejestru przedsiębiorców podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego poprzez emisję Akcji Podziałowych przez Bank Przejmujący na rzecz Banku Dzielonego w wyniku Podziału (w dniu Podziału (wyodrębnienia)). W związku z Podziałem kapitał zakładowy Banku Dzielonego nie ulegnie obniżeniu, a Podział jest przeprowadzany w ciężar kapitałów własnych Banku Dzielonego w postaci zysków zatrzymanych.

Zgodnie z art. 531 § 1 KSH, Bank Przejmujący przejmie w dniu Podziału całość praw i obowiązków Banku Dzielonego związanych z Działalnością Detaliczną. W związku z powyższym, bezpośrednio po dniu Podziału, Bank Dzielony zachowa prawa i obowiązki związane z Działalnością (...) (w Planie Podziału definiowaną jako Działalność Pozostająca). Działalność Banku Dzielonego będzie ograniczona do Działalności (...), a przedsiębiorstwo Banku Przejmującego zostanie powiększone o Działalność Detaliczną.

Ze względu na fakt, że Podział przez wyodrębnienie nastąpi w przyszłości, na dzień złożenia niniejszego wniosku nie są znane dokładne wartości rynkowe składników majątkowych podlegających przeniesieniu.

Jednakże, na potrzeby opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazuje, że na dzień poprzedzający dzień Podziału wartość rynkowa majątku Banku Dzielonego otrzymanego przez Bank Przejmujący będzie przewyższać wartość przyjętą dla celów podatkowych tych składników (nie wyższą od wartości rynkowej tych składników).

W sytuacji, gdyby wartość rynkowa nie była wyższa od wartości podatkowej, nie ma wątpliwości, że po stronie Banku Przejmującego nie powstałby przychód z art. 12 ust. 1 pkt 8c ustawy o CIT, bez konieczności odwoływania się do art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT, który wyraźnie wskazuje, że stosuje się go „w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 8c.”

Bank Przejmujący zamierza przyjąć dla celów podatkowych składniki majątkowe przypisane do Działalności Detalicznej, wydzielane z Banku Dzielonego i przenoszone na Bank Przejmujący w wartościach wynikających z ksiąg podatkowych Banku Dzielonego (tj. nastąpi tzw. kontynuacja wartości podatkowych). Bank Przejmujący przypisze otrzymane składniki majątkowe do działalności prowadzonej przez Bank Przejmujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

G. Cel wyodrębnienia Działalności Detalicznej

Na poziomie (...) Grupy kapitałowej Banku Dzielonego zadecydowano o zbyciu Działalności Detalicznej w związku ze zmianą grupowej strategii w obszarze bankowości detalicznej, tj. wycofania się Grupy z tego obszaru działalności, w tym w Polsce. Decyzja została podjęta z uzasadnionych przyczyn biznesowych i ekonomicznych.

Zgodnie ze strategią Banku Dzielonego, Podział pozwoli skupić się na rozwoju Działalności (...), wiodącego obszaru działalności Banku Dzielonego, (...).

Natomiast z perspektywy Banku Przejmującego przejęcie Działalności Detalicznej stanowi element strategicznych planów Banku Przejmującego w zakresie rozwoju w segmencie detalicznym i mikroprzedsiębiorstw poprzez wzmocnienie pozycji na rynku oraz zwiększenie salda kredytów i depozytów. Bank Przejmujący znacznie rozszerzy również swoją bazę klientów, zyskując ponad (...).

Oprócz wzmocnienia pozycji biznesowej Banku Przejmującego, przewidywane rezultaty transakcji, takie jak zwiększenie skali operacyjnej i poprawa efektywności, są prognozowane jako korzystne dla akcjonariuszy Banku Przejmującego.

Oczekuje się, że Podział przyniesie korzyści klientom obu banków. Obecni klienci Banku Przejmującego zyskają dostęp do ogólnokrajowej sieci oddziałów i usług wielokanałowych, w tym bankowości mobilnej, bankowości internetowej i wsparcia centrum kontaktowego. Znaczącą korzyścią dla obecnych klientów Banku Dzielonego jest planowane utrzymanie ich istniejącego modelu relacyjnej obsługi z dedykowanymi doradcami, zapewniając pełne wsparcie podczas okresu integracji i płynne przejście do Banku Przejmującego. W wyniku transakcji klienci Banku Przejmującego będą mieli dostęp do szerszej oferty inwestycyjnej, w tym krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych oraz produktów międzynarodowych rynków kapitałowych, wraz z usługami zarządzania majątkiem.

Dla żadnej ze stron (Banku Dzielonego i Banku Przejmującego) celem Podziału nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Dla obu Banków Podział jest uzasadniony biznesowo i ekonomicznie. Działając transparentnie i w dobrej wierze, spójnie z praktyką w dotychczas przeprowadzanych na polskim rynku transakcjach Bank Dzielony oraz Bank Przejmujący podjęły decyzję o potwierdzeniu skutków podatkowych transakcji w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej.

Podział, na podstawie analiz przeprowadzonych przez Zainteresowanych, jest w ocenie Zainteresowanych najbardziej optymalnym sposobem na przeprowadzenie planowanej transakcji. Zgodnie z KSH, na skutek podziału Bank Przejmujący wstąpi z dniem Podziału w prawa i obowiązki Banku Dzielonego, określone w Planie Podziału. Zasada sukcesji uniwersalnej ma zastosowanie również do praw i obowiązków wynikających z umów zawartych przez Bank Dzielony, które zgodnie z treścią Planu Podziału w skutek Podziału zostaną przeniesione na Bank Przejmujący. Przejście praw i obowiązków wynikających z zawartych przez Bank Dzielony umów nie jest uzależnione od wyrażenia zgody przez strony tych umów ani nie wymaga podpisywania przez strony dodatkowych porozumień czy aneksów. Ponadto, w procesie Podziału Bank Dzielony ma możliwość przypisania do Działalności Detalicznej zobowiązań, które również będą przedmiotem wynikającej z przepisów KSH sukcesji uniwersalnej. Tym samym, Podział gwarantuje, że operacje bankowe, obecnie prowadzone przez Bank Dzielony, mogą być kontynuowane w stabilny i bezpieczny sposób. Podejście to uznaje się za praktycznie jedyną możliwą formę separacji banku o analogicznej skali działalności, powodującą najmniej zakłóceń dla klientów i stanowi spójną praktykę rynkową w takich przypadkach. Przyjęta struktura transakcji pozwala na przeniesienie klientów Działalności Detalicznej do Banku Przejmującego na podstawie sukcesji uniwersalnej, procesu uzyskiwania formalnych zgód klientów, który przy tej skali bazy klienckiej jak również znanym z różnych projektów angażujących aktywnie klientów realizowanych przez Banki poziomem responsywności klientów (pozostającym na poziomie kilku/kilkunastu %) w praktyce byłby z wysoką dozą prawdopodobieństwa niemożliwy do przeprowadzenia i stanowiłby jednocześnie ryzyko dla stabilności działalności.

Transakcja nie może zostać przeprowadzona w innej formie prawnej niż Podział. Przykładowo, w przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa brak sukcesji generalnej wymusza przenoszenie praw i obowiązków (zachowanie ciągłości) w drodze czynności indywidualnych. W praktyce, przy typowej strukturze umów bankowych, każdy klient jest stroną umowy zawartej z konkretnym bankiem, a zmiana tej strony (np. na inny bank) to przejęcie wierzytelności i długów wymagające co do zasady zgody klienta lub innej strony umowy. Brak takiej zgody mógłby skutkować naruszeniami prawa i roszczeniami o odszkodowanie. Co więcej, przy masowym portfelu detalicznym jak wskazano powyżej uzyskanie zgód od (...) byłoby logistycznie i czasowo praktycznie nie niemożliwe. W większość populacji mogłoby także dojść do sytuacji, w której klienci w ogóle nie zajęliby stanowiska (ani wyrażając zgody, ani jej odmawiając), co generowałoby dodatkowe, znaczące ryzyka prawne i biznesowe dla stron transakcji i wpływałoby znacząco negatywnie na bezpieczeństwo sektora bankowego. Podział, zapewniający sukcesję uniwersalną, eliminuje te ryzyka.

Na rolę sukcesji uniwersalnej zwraca uwagę także Minister Finansów, m.in. w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów (druk sejmowy nr 765 (https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/0/AECAEB2C417F713BC1258BC70041F247/ %24File/765.pdf)):

„Znowelizowany przepis art. 529 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, dalej „KSH”, stanowi, że podział spółki może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie). Rozwiązanie to oznacza w praktyce możliwość przeniesienia określonych aktywów spółki dominującej (spółka dzielona) na spółkę zależną (spółka przejmująca) w drodze podziału i przy zastosowaniu instytucji sukcesji uniwersalnej oraz objęcie udziałów albo akcji w podwyższonym kapitale spółki zależnej przez spółkę dominująca, nie zaś jej wspólników czy też akcjonariuszy. Zastosowanie sukcesji uniwersalnej jest szczególnie istotne w przypadku złożonych procesów reorganizacji, w których zachodzi potrzeba przeniesienia do spółki zależnej określonych aktywów ulokowanych w spółce dominującej, będącej spółką publiczną w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej. Zgodnie z art. 531 § 1 i 2 KSH na spółkę przejmującą z dniem wyodrębnienia przechodzą prawa i obowiązki spółki dzielonej, w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej. Należy podkreślić, że obok realnych usprawnień procesu transakcyjnego, jakie wiążą się z zastosowaniem instytucji prawnych powiązanych z konstrukcją sukcesji uniwersalnej, sprzyja ona zachowaniu ciągłości działania, zwłaszcza w przypadku aktywów złożonych (np. przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część), funkcjonujących w oparciu o zgody publiczno-prawne, takie jak np. koncesje.”

(...). Celem planowanego Podziału jest zatem umożliwienie skoncentrowania działalności Banku Dzielonego na rozwoju kluczowego dla niego obszaru Działalności (...) oraz zapewnienie optymalnej struktury organizacyjnej dla dalszego funkcjonowania tej działalności. Z perspektywy Banku Przejmującego Podział umożliwi realizację strategii wzrostu w segmencie detalicznym poprzez zwiększenie bazy klientów, skali operacyjnej oraz wolumenów kredytów i depozytów. Jednocześnie celem Podziału nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Podział jest uzasadniony biznesowo i ekonomicznie, a jego struktura została przyjęta jako najbardziej efektywny i rynkowy sposób przeprowadzenia planowanej transakcji.

Planowany Podział nie spowoduje uzyskania przez Wnioskodawcę żadnych korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów prawa podatkowego, a ewentualne odroczenie opodatkowania wynika wyłącznie z zastosowania przepisów przewidzianych dla gospodarczo uzasadnionych zdarzeń reorganizacyjnych.

Bank Dzielony będący spółką publiczną zobowiązany jest do transparentnego komunikowania założeń transakcji jak również kierunków strategicznych oraz biznesowych, na których planuje budować swoją pozycję rynkową do swoich akcjonariuszy, (...).

Bank Dzielony wskazał, że (…):

·      (…);

·      (…).

Wykorzystując przynależność Banku Dzielonego do grupy C. (…), Bank Dzielony zamierza być (…).

Bank Dzielony stawia też na współpracę z (…). Klientom z tego sektora Bank Dzielony zaoferuje m.in. (…). (…).

H. Wyodrębnienie organizacyjne Działalności Detalicznej i (...)

Przed Podziałem Działalność Detaliczna i Działalność (...) będą wykorzystywane w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej Banku Dzielonego do prowadzenia działalności w zakresie dwóch odrębnych obszarów.

(...)

Uchwała w sposób formalny podkreśla również, że Zarząd Banku Dzielonego potwierdził przypisanie określonych zadań gospodarczych, co pozwala na organizacyjne, operacyjne i finansowe wyodrębnienie Działalności Detalicznej i Działalności (...) w ramach istniejącej struktury Banku Dzielonego, stanowiąc sformalizowanie już istniejącej struktury funkcjonowania Banku Dzielonego jako dwóch odrębnych części przedsiębiorstwa.

Uchwała w zakresie Działalności Detalicznej, w szczególności:

(...)

Uchwała w zakresie Działalności (...), w szczególności:

(...)

Uchwała precyzuje, że przed dokonaniem Podziału, Działalność Detaliczna i Działalność (...) zostają odpowiednio wyposażone we wszystkie składniki materialne i niematerialne pozwalające na prowadzenie działalności w danym zakresie.

W celu zagwarantowania odpowiedniej struktury organizacyjnej, przed podjęciem Uchwały, Zarząd podjął dodatkowe faktyczne działania zmierzające do potwierdzenia kompletnego organizacyjnego wyodrębnienia Działalności, a w drodze Uchwały formalnie potwierdzono oraz rozpoznano istnienie Działalności w ramach przedsiębiorstwa Banku Dzielonego oraz w konsekwencji, formalnie przypisano personel, aktywa, prawa i obowiązki do każdego z podstawowych obszarów działalności Banku Dzielonego, tj. Działalności.

Zatem należy podkreślić, że na mocy wskazanej Uchwały zatwierdzono funkcjonujący dotychczas faktyczny podział nieruchomości na części zajmowane przez poszczególne Działalności oraz strukturę organizacyjną i wewnętrzną każdej z Działalności. Odpowiednie regulaminy wewnętrzne mające zastosowanie do Banku Dzielonego będą miały zastosowanie do Działalności Detalicznej oraz Działalności (...) Banku Dzielonego.

I. Zasoby i zobowiązania przypisane do Działalności Detalicznej

W wyniku Podziału na Bank Przejmujący przejdą składniki majątku związane z Działalnością Detaliczną oraz zobowiązania określone poniżej, tj.:

(...)

Bank Przejmujący przejmie wskazane w Planie Podziału prawa i obowiązki Banku Dzielonego w ramach spraw i postępowań przed sądami i właściwymi organami (w tym postępowań wyjaśniających i egzekucyjnych), które będą toczyć się na dzień Podziału i będą dotyczyć Działalności Detalicznej. W szczególności Bank Przejmujący przejmie postępowania (bez względu na datę ich wszczęcia), które dotyczą Banku Dzielonego i są prowadzone w związku z aktywami lub zobowiązaniami Działalności Detalicznej alokowanymi na Bank Przejmujący zgodnie z Planem Podziału.

Bank Dzielony i Bank Przejmujący nie wykluczają, że w wyniku decyzji biznesowej Bank Przejmujący może zaprzestać wykorzystywania części przejętych w ramach Podziału składników majątkowych w kolejnych okresach po Podziale.

W ramach Podziału, na podstawie art. 23¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; dalej: „Kodeks pracy”), tj. w trybie przejścia części zakładu pracy, nastąpi transfer pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej z Banku Dzielonego do Banku Przejmującego. Bank Przejmujący stanie się z mocy prawa stroną stosunków pracy pracowników Banku Dzielonego, którzy będą świadczyli pracę wyłącznie na rzecz Działalności Detalicznej na dzień Podziału. W skład Działalności Detalicznej wejdą wszystkie prawa i obowiązki, a także należności i zobowiązania wynikające z umów związanych z zatrudnieniem pracowników Działalności Detalicznej, które nie podlegają przeniesieniu na podstawie artykułu 23¹ Kodeksu pracy, w tym umowy o zakazie konkurencji po rozwiązaniu stosunków pracy, a także proporcjonalnie przypadająca na pracowników Działalności Detalicznej część środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy zakładowej dotyczącej Pracowniczego Programu Emerytalnego dotyczącego pracowników Działalności Detalicznej.

Zgodnie z Uchwałą w uzasadnionych sytuacjach, pracownikom, którzy nie zostali przypisani do Działalności Detalicznej lub (...) mogą zostać powierzone zadania związane z zakresem działań danej Działalności w celu zapewnienia kontynuacji świadczenia usług dla klientów.

Równocześnie, z uwagi na pełnienie przez zdefiniowaną i przypisaną do Działalności (...)j grupę pracowników określonych funkcji wynikających m.in. z wymagań regulacyjnych lub niezbędnych z perspektywy Bank Dzielonego funkcji wspólnych dla obu Działalności (np. w zakresie raportowania finansowego), wskazana grupa będzie realizować część powierzonych zadań na rzecz Działalności Detalicznej do dnia Podziału.

Jednocześnie niewykluczone, że do dnia Podziału mogą wystąpić jednostkowe sytuacje, w których pracownik pierwotnie przypisany do Działalności Detalicznej zostanie przeniesiony do Działalności (...) np. w ramach otwartego procesu rekrutacyjnego i zmianą funkcji.

(...)

Wszelkie prawa, udziały i tytuły prawne do aplikacji (z wyjątkiem aplikacji (…)), programów komputerowych i narzędzi informatycznych, w każdym przypadku w zakresie w jakim stanowią one wyłączną własność Banku Dzielonego i są wyłącznie wykorzystywane w Działalności Detalicznej lub wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną (wskazane w Planie Podziału), przypadają automatycznie, od dnia Podziału, Bankowi Przejmującemu a Bank Dzielony dostarczy wszelkie powyższe aplikacje, programy komputerowe i narzędzia informatyczne do Banku Przejmującego w postaci kodu (...) i (...). Bank Przejmujący nabędzie autorskie prawa majątkowe wynikające ze zdania poprzedniego, jeżeli Bank Dzielony posiada takie prawa na dzień Podziału do takich aplikacji, programów komputerowych lub narzędzi informatycznych. W stosunku do aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych licencjonowanych na rzecz Banku Dzielonego i które są wyłącznie wykorzystywane w Działalności Detalicznej lub są wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną (wskazane w Planie Podziału), Bank Przejmujący nabędzie licencje na korzystanie z praw autorskich lub prawa do używania udzielone na podstawie umów oprogramowania jako usługi (…) (lub podobnych) w każdym przypadku obowiązujących w stosunku do danych aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych osób trzecich, które są w posiadaniu Banku Dzielonego na dzień Podziału. Autorskie prawa majątkowe Banku Dzielonego do wszelkich licencji na korzystanie z praw autorskich udzielonych Bankowi Dzielonemu w stosunku do aplikacji, programów komputerowych i narzędzi informatycznych, które są wykorzystywane wyłącznie w Działalności Detalicznej lub są wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną przypadną Bankowi Przejmującemu na polach eksploatacji i w najszerszym zakresie takich autorskich praw majątkowych w jakim zostały nabyte przez Bank Dzielony lub na jakie udzielono Bankowi Dzielonemu licencji, w zależności od kontekstu, w każdym przypadku od odpowiednich twórców/właścicieli praw autorskich.

Platforma technologiczna i środowisko Banku Dzielonego (np. systemy i platformy IT wykorzystywane przez Grupę, systemy elektroniczne bankowości mobilnej i internetowej udostępnione klientom a także wyposażenie sieciowe znajdujące się na terenie nieruchomości będących przedmiotem najmu i przypisanych do Działalności Detalicznej) z wyłączeniem wszelkich aktywów wymienionych w Planie Podziału, zostaną przypisane w ramach Planu Podziału do Działalności (...).

Jednocześnie zakłada się, że infrastruktura i zaplecze przenoszone w ramach Działalności Detalicznej wraz z tym istniejącym w Banku Przejmującym pozwolą na niezakłóconą kontynuację działalności prowadzonej przez Działalność Detaliczną. W przypadku wystąpienia przeszkód natury technicznej w zakresie migracji, po Podziale Bank Dzielony może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego określone usługi np. usługi IT lub usługi o innym charakterze – na podstawie odrębnej umowy o przejściowe świadczenie usług (jeśli będzie to konieczne), usługi najmu nieruchomości (przestrzeń biurowa) – na podstawie odrębnej umowy najmu (jeśli będzie to konieczne). Umowy będą obowiązywały do czasu pełnej adopcji i spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Umowy te zostaną zawarte w celu kontynuowania (po Podziale) świadczenia usług Działalności Detalicznej w niezmienionym zakresie oraz bez jakiejkolwiek przerwy.

Z uwagi na to, że Bank Dzielony po Podziale będzie musiał posiadać decyzję KNF na wykonywanie czynności bankowych i maklerskich, nie istnieje możliwość ich przeniesienia na Bank Dzielony. W związku z tym, po Podziale, decyzje KNF dotyczące Banku Dzielonego pozostaną w jego posiadaniu, a Bank Przejmujący, zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz ustaleniami z KNF, pozyska albo będzie już posiadał własne decyzje i będzie kontynuował działalność w ramach Działalności Detalicznej w ramach własnych struktur po dacie Podziału. Dotyczy to także odrębnych licencji, zezwoleń lub zgód dotyczących Działalności Detalicznej wydanych Bankowi Dzielonemu przez organy władzy (z wyjątkiem tych w zakresie dozwolonym zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami odpowiedniej licencji).

W ramach Podziału na Bank Przejmujący nie zostaną przeniesione umowy wspólne lub wyłącznie dotyczące Działalności (...) w tym niezbędne dla kontynuacji działalności maklerskiej w ramach Działalności Detalicznej prawa, obowiązki, należności i zobowiązania wynikających z umów zawartych z lub związanych z (…). Jednocześnie Bank Przejmujący planuje zawrzeć niezbędne umowy ze wskazanymi podmiotami w celu niezakłóconego przebiegu i kontynuacji operacji przez Działalność Detaliczną.

W wyniku Podziału na Bank Przejmujący nie zostaną przeniesione:

(...)

J. Składniki majątkowe i zobowiązania przypisane do Działalności (...)

Do Działalności (...) przypisano majątek (aktywa i pasywa) oraz prawa i obowiązki, stanowiące wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie Banku Dzielonego zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania:

(...)

Z perspektywy działalności prowadzonej w ramach Działalności (...), przypisane i przenoszone składniki majątkowe, zasoby, prawa i obowiązki umożliwiają prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Bank Dzielony po Podziale będzie kontynuować prowadzenie działalności w obszarze Działalności (...) w zakresie i na zasadach na jakich prowadzona jest obecnie ta działalność (zasadniczo tak, jak to miało miejsce przed Podziałem). Zatem Bank Dzielony, w oparciu o pozostały po Podziale majątek, będzie kontynuował działalność w obszarze Działalności (...), w takim samym zakresie, w jakim Bank Dzielony prowadził tę działalność przed Podziałem w oparciu o składniki pozostające w ramach Działalności (...).

K. Wyodrębnienie finansowe Działalności Detalicznej i (...)

Działalność Detaliczna i Działalność (...) są odrębne pod względem gospodarczym, formalnie identyfikowalne dla celów wewnętrznego zarządzania spółką, funkcjonujące równolegle i niezależnie w ramach jej wewnętrznej organizacji, do których przypisane są personel, aktywa i pasywa, zobowiązania i należności oraz prawa i obowiązki. Każdy z tych obszarów Działalności jest możliwą do wyodrębnienia częścią, generującą przychody i koszty, której wyniki operacyjne są regularnie analizowane w celu alokacji zasobów oraz oceny jej działalności. Działalność Detaliczna jest zarządzana w ramach struktury Banku Dzielonego jako odrębna działalność w ramach całości działalności prowadzonej przez Bank Dzielony, co przekłada się zarówno na wyodrębnienie produktowe, jak również zespołów, procedur i procesów dedykowanych działalności detalicznej.

Uchwała potwierdza, iż w związku z finansowym rozdzieleniem Działalności Detalicznej oraz Działalności (...), aktywa oraz zobowiązania, jak również koszty i przychody przypadają Działalności Detalicznej oraz Działalności (...), odpowiednio, na podstawie danych zawartych w systemie finansowo-księgowym Banku. Zgodnie z Uchwałą do Działalności Detalicznej przyporządkowane zostają również środki pieniężne znajdujące się w jednostkach wchodzących w skład sieci dystrybucyjnej oddziałów dedykowanych do obsługi Działalności Detalicznej. Pozostałe środki pieniężne przyporządkowane zostają do Działalności (...).

W ramach wykorzystywanego systemu rachunkowo-księgowego, po jego odpowiednim dostosowaniu, w oparciu o Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej do Działalności przypisane są poszczególne aktywa i zobowiązania oraz koszty i przychody, stąd możliwe jest sporządzenie dedykowanych dla nich odrębnych ewidencji, prezentujących ich sytuację finansową. O ile jest to możliwe, dokonywane jest bezpośrednie przypisanie przychodów i kosztów do Działalności Detalicznej i Działalności (...), a w przypadku braku możliwości bezpośredniego przypisania wykorzystywane są odpowiednie klucze alokacji. W konsekwencji, możliwe jest przygotowanie dla każdej z Działalności odrębnych raportów (np. dot. danych finansowych), a co za tym idzie sprawozdania finansowego (w tym bilansu, zestawienia zysków i strat). Zainteresowani pragną podkreślić, że dotychczas, w ramach rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Banku Dzielonego oraz jego jednostek zależnych, prezentowana jest nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości działalności Banku Dzielonego w obszarach związanych z segmentem detalicznym i (...). Bank Dzielony na moment Podziału oraz w okresie przed Podziałem sporządza i będzie sporządzał bilans oraz rachunek zysków i strat odrębnie dla wskazanych segmentów. W ramach wyodrębnienia dwóch rodzajów działalności, w sprawozdaniu Banku Dzielonego będzie prezentowana pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów/ zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Podejście to będzie kontynuowane aż do realizacji transakcji. Klienci są w większości przypadków różni dla poszczególnych Działalności, wskutek czego możliwe jest przypisanie odpowiadających im zobowiązań i należności.

Z uwagi na skalę działalności Bank Dzielony nie może wykluczyć sytuacji, że klienci Banku Dzielonego będą korzystać jednocześnie z produktów/usług zarówno Działalności Detalicznej jak i Działalności (...). Jednocześnie po dniu Podziału wskazani klienci pozostaną klientami Działalności (...) w zakresie oferty Działalności (...), w szczególności może to dotyczyć klientów detalicznych, którzy mają kredyty walutowe hipoteczne nieprzypisane do wyodrębnianej Działalności Detalicznej.

Zasadnicza część danych finansowych dotyczących Działalności Detalicznej dostępna jest bezpośrednio z dedykowanych jej narzędzi, w tym odrębnej księgi głównej oraz prowadzonego w niej zestawu kont księgowych służących ewidencji operacji związanych z obsługą klientów detalicznych. W celu pełnego odzwierciedlenia obrazu wyodrębnienia finansowego Działalności Detalicznej i (...) oraz zapewnienia wymaganego raportowania w wymiarze bilansu, pozabilansu oraz rachunku wyników Bank Dzielony wprowadził i będzie utrzymywał do czasu podziału dodatkowy, okresowy proces, oparty o dostępne rozwiązania organizacyjne oraz informatyczne, uzupełnienia informacji zawartych na kontach księgi głównej o informacje niezbędne do zapewnienia prawidłowego obrazu finansowego obu wydzielonych Działalności.

Z uwagi na fakt, iż dotychczasowa nadwyżka płynności powstająca w ramach działalności detalicznej Banku Dzielonego była inwestowana przy wsparciu Działalności (...) Banku Dzielonego, na moment Podziału Działalność Detaliczna będzie wykazywała istotną nadpłynność. Wydzielona w związku Podziałem nadwyżka płynnościowa, prezentowana jako pozycja równoważąca w bilansie, zostanie alokowana w aktywa, przy czym ich struktura zostanie dostosowana do struktury bazy depozytowej Działalności Detalicznej. Na dzień Podziału środki te będą zainwestowane w różne instrumenty finansowe, w tym obligacje rządowe denominowane w konkretnych walutach lub przekazane do Banku Przejmującego w formie gotówkowej.

L. Wyodrębnienie funkcjonalne Działalności Detalicznej i (...)

Z uwagi na zróżnicowany charakter prowadzonej działalności Banku Dzielonego w szczególności działalności bankowej, maklerskiej, ubezpieczeniowej i powierniczej, a przede wszystkim ofertę produktową skierowaną do odmiennych grup klientów Banku Dzielonego, w Banku Dzielonym funkcjonuje podział na komórki organizacyjne przeznaczone do pełnienia określonych funkcji w ramach poszczególnych rodzajów działalności Banku Dzielonego.

Wskazana odrębność funkcji poszczególnych rodzajów działalności Banku Dzielonego umożliwia ich wyodrębnienie na dwie identyfikowalne i funkcjonujące równolegle działalności Banku Dzielonego, tj. na Działalność Detaliczną i Działalność (...) W ramach sprawozdawczości finansowej Banku Dzielonego, dokonywanej przed podjęciem Uchwały od wielu lat, raportowana jest tzw. nota segmentowa dotycząca sprawozdawczości segmentu związanego z działalnością Banku Dzielonego w obszarze detalicznym oraz (...). Nota ta zawiera alokację wyniku finansowego oraz zestawienie aktywów i pasywów przypisanych do obszaru detalicznego i korporacyjnego.

Zarówno Działalność Detaliczna jak również Działalność (...) zostaną wyposażone w wymagane, w zakresie przewidzianym przez Prawo bankowe, zaplecze organizacyjne i samodzielne jednostki wykonujące funkcje w zakresie świadczonych produktów i usług. Działalność Detaliczna i Działalność(...) będą dysponować niezbędnym do kontynuacji zasobami przedstawionymi w Sekcji H i J niniejszego opisu zdarzenia przyszłego. W ramach wyodrębnienia dwóch rodzajów działalności, w sprawozdaniu Banku Dzielonego będzie prezentowana pozycja w bilansie Banku Dzielonego „Grupy aktywów / zobowiązań przeznaczonych do zbycia”, a w Rachunku wyników pozycja „Wynik z działalności zaniechanej”. Podejście to będzie kontynuowane aż do realizacji transakcji. Na tej podstawie Działalność Detaliczna i Działalność (...) będą generować możliwe do zidentyfikowania przychody oraz koszty związane z uzyskaniem przychodu, z tytułu prowadzonych operacji.

Wskazany podział na Działalność Detaliczną i Działalność (...) znajduje formalne odzwierciedlenie w podjętej Uchwale. Jej treść potwierdza przypisanie personelu, aktywów i pasywów, zobowiązań i należności oraz praw i obowiązków odpowiednio do Działalności Detalicznej i Działalności (...).

Planowane jest, aby po dokonaniu Podziału obsługa operacji związanych z Działalnością Detaliczną prowadzona była przez Bank Przejmujący w oparciu o elementy infrastruktury informatycznej oraz dane przenoszone wraz z Działalnością Detaliczną oraz już posiadaną przez niego infrastrukturę technologiczną. Równocześnie w celu zapewnienia niezakłóconej obsługi klientów Działalności Detalicznej po Podziale, Bank Dzielony, jedynie w przypadku niepowodzenia migracji lub rejestracji Podziału w terminie innym niż zakładany, może świadczyć na rzecz Banku Przejmującego część usług do czasu pełnej adopcji i spełnienia określonych wymogów regulacyjnych. Zawarta pomiędzy Bankiem Dzielonym i Bankiem Przejmującym umowy w powyższym zakresie nie będą w żadnym przypadku obejmować funkcji zarządzania Bankiem Przejmującym ani Działalnością Detaliczną po Podziale. Jednocześnie Bank Przejmujący pozyska lub będzie w posiadaniu licencji niezbędnych do kontynuacji działalności przez Działalność Detaliczną.

Większość platformy technologicznej i środowiska Banku Dzielonego zostanie przypisana w ramach Planu Podziału do Działalności (...), co zapewni infrastrukturę niezbędną do kontynuacji działalności operacyjnej przez Bank Dzielony w ramach Działalności (...).

W konsekwencji, po dokonaniu Podziału, zarówno Bank Przejmujący w zakresie Działalności Detalicznej, jak również Bank Dzielony (w zakresie Działalności (...), będą zdolne do kontynuowania w sposób odrębny działalności w obszarach, w których Bank Dzielony prowadził działalność przed zawarciem Transakcji, przy wykorzystaniu m.in. posiadanych składników materialnych i niematerialnych, zasobów ludzkich, w oparciu o niezbędne licencje i zezwolenia.

Wnioskodawca zakłada, że majątek przechodzący na Bank Przejmujący na skutek Podziału w postaci Działalności Detalicznej, jak i majątek pozostający w Banku Dzielonym w postaci Działalności (...), na dzień Podziału stanowić będą ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Tym samym, Podział nie będzie skutkował powstaniem przychodu po stronie Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego. Wnioskodawca wskazuje, iż kwestia kwalifikacji Działalności Detalicznej oraz Działalności (...) jako ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, oraz uznania Podziału za zdarzenie, które nie spowoduje powstania przychodu po stronie Banku Dzielonego jest przedmiotem odrębnego wniosku wspólnego Banku Dzielonego i Banku Przejmującego o wydanie interpretacji indywidualnej.

M. Zgoda Komisji Nadzoru Finansowego

Zgodnie z art. 124c Prawa bankowego podział banku wymaga zgody KNF. Zgoda KNF warunkuje realizację Podziału przez Bank Dzielony. KNF może odmówić zgody, jeśli podział może okazać się niekorzystny dla ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem dzielonym lub bankiem, na które zostaje przeniesiony majątek banku dzielonego lub jeżeli podział może spowodować poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Zgoda nie powinna zostać wydana, jeśli część pozostająca nie będzie zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Zatem ważne jest, aby część była zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa zdolną do samodzielnego działania. Sposób dalszego działania części wydzielonej, stabilność finansowa obu banków po podziale oraz brak powstania przychodu po stronie Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego w związku z podziałem są również istotne dla KNF.

W dniu (…) r. KNF, znając wszelkie szczegóły planowanej transakcji, zatwierdziła Podział: „(…)”.

Zgoda KNF na przeprowadzenie Podziału, obejmującego przeniesienie ZCP, została wydana po analizie skutków transakcji dla stabilności finansowej banków. Choć decyzja KNF nie odnosi się do kwestii podatkowych, to w praktyce nadzorczej kluczowym elementem oceny jest zapewnienie, że planowana reorganizacja nie zaburzy stabilności finansowej żadnego z uczestniczących banków, nie wpłynie negatywnie na odporność kapitałową sektora oraz nie stworzy ryzyk dla ciągłości obsługi klientów. KNF, działając w interesie stabilności systemu bankowego, ocenia w szczególności, czy struktura transakcji gwarantuje bezpieczeństwo środków klientów oraz nie generuje potencjalnych zakłóceń w funkcjonowaniu banków.

(…).

N. Sprzedaż Akcji Podziałowych na rzecz E.

W dniu (…) r., Bank Dzielony, Bank Przejmujący, D. oraz E. zawarły warunkową Umowę Przeniesienia Przedsiębiorstwa, zgodnie z którą zobowiązały się do przeprowadzenia transakcji polegającej na m.in. przeprowadzeniu Podziału, a następnie przeniesieniu Akcji Podziałowych w zamian za uzgodnioną cenę przez Bank Dzielony na E., będącą przed Podziałem jedynym akcjonariuszem Banku Przejmującego, w ramach umowy sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Sprzedaży Akcji Podziałowych”).

Umowa Przeniesienia Przedsiębiorstwa przewiduje kilka elementów składowych ceny, za jaką E. nabędzie Akcje Podziałowe od Banku Dzielonego. Po pierwsze, Umowa Przeniesienia przedsiębiorstwa przewiduje Wstępne Wynagrodzenie, uzależnione od wartości netto aktywów przenoszonych wraz z Działalnością Detaliczną Banku Dzielonego. Oprócz Wstępnego Wynagrodzenia przewidziano składnik Wynagrodzenia Zmiennego, ustalany na podstawie wielkości depozytów dostarczonych w ramach Podziału. Ponadto przewidziano Kwotę Rekompensaty Migracyjnej powiązanej z osiągnięciem przez Bank Dzielony określonych kamieni milowych związanych z procesem migracji. Ustalona w ten sposób cena sprzedaży Akcji Podziałowych odzwierciedla ich wartość rynkową, uzgodnioną w toku negocjacji między niepowiązanymi podmiotami. Bank Dzielony oraz E. w związku z powyższą transakcją zawarły w dniu (…) r. z firmą inwestycyjną mającą doświadczenie w pośrednictwie w zakresie nabywania i zbywania instrumentów finansowych („Firma Inwestycyjna”) umowę pośrednictwa przy zawarciu umowy rozporządzającej sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Pośrednictwa”). W dniu zawarcia Umowy Pośrednictwa Bank Dzielony, E. oraz Firma Inwestycyjna zawarły także umowę rachunku zastrzeżonego w celu rozliczenia transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych („Umowa Rachunku Zastrzeżonego”).

Firma Inwestycyjna jako bank prowadzący działalność maklerską posiada zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej w Polsce, a tym samym wypełnia definicję firmy inwestycyjnej w rozumieniu art. 3 pkt 33) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 722 ze. zm.). Firma Inwestycyjna jest podmiotem prowadzącym rejestr akcjonariuszy, o którym mowa w art. 3281 KSH dla Banku Przejmującego.

Pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej podyktowane jest dążeniem przez Bank Dzielony i E. do zachowania bezpieczeństwa, sprawności i automatyzmu przeprowadzenia przeniesienia Akcji Podziałowych, niezwłocznie po dostarczeniu Firmie Inwestycyjnej przez E., Bank Dzielony lub Bank Przejmujący odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokumentującego dokonanie wpisu podwyższenia kapitału zakładowego Banku Przejmującego w związku z Podziałem i ma na celu:

a)  zapewnienie profesjonalnej i prawidłowej obsługi procesu sprzedaży Akcji Podziałowych;

b)  zapewnienie bezpieczeństwa obrotu Akcjami Podziałowymi oraz zabezpieczenia interesów Banku Dzielonego i E. w zakresie przeniesienia Akcji Podziałowych;

c)  zapewnienie bezpiecznego i bezzwłocznego dokonania odpowiednich wpisów w rejestrze akcjonariuszy, odzwierciedlających zbycie Akcji Podziałowych;

d)  zapewnienie bezpiecznego i bezzwłocznego dokonania rozliczenia finansowego pomiędzy Bankiem Dzielonym a E., oraz

e)  zapewnienie, aby przeniesienie Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony na E. w zamian za zapłatę ceny nastąpiło możliwie szybko po rejestracji Podziału przez właściwy sąd rejestrowy, a o ile będzie to możliwe, jeszcze w Dniu Podziału.

Zakres działania Firmy Inwestycyjnej w oparciu o Umowę Pośrednictwa będzie obejmował w szczególności dokonanie w oparciu o nieodwołalne pełnomocnictwa, które zostały udzielone przez Bank Dzielony oraz E. w dniu zawarcia Umowy Pośrednictwa, następujących czynności:

a)  dokonanie wpisu Banku Dzielonego do rejestru akcjonariuszy jako właściciela Akcji Podziałowych na podstawie wniosku Banku Dzielonego, E. lub Banku Przejmującego złożonego Firmie Inwestycyjnej nie później niż na 10 (dziesięć) dni roboczych przed planowanym dniem zawarcia Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych, niezwłocznie po przedstawieniu Firmie Inwestycyjnej przez wnioskodawcę dowodu rejestracji Podziału;

b)  zawarcie w imieniu i na rzecz E. oraz w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych, po spełnieniu się określonych warunków;

c)  dostarczenie do właściwego departamentu Firmy Inwestycyjnej, dyspozycji płatności, wraz z dokumentami, o których mowa w Umowie Rachunku Zastrzeżonego, w celu rozliczenia transakcji poprzez zwolnienie ceny z rachunku zastrzeżonego E. na właściwy rachunek Banku Dzielonego;

d)  dokonanie wpisu E. w rejestrze akcjonariuszy jako właściciela Akcji Podziałowych nie wcześniej niż z chwilą zwolnienia kwoty ceny z rachunku zastrzeżonego E. na właściwy rachunek Banku Dzielonego;

e)  informowanie odpowiednio Banku Dzielonego i E. o wszelkich czynnościach dokonanych na podstawie udzielonych Firmie Inwestycyjnej pełnomocnictw;

f)   złożenie w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego wszelkich oświadczeń i dyspozycji, o których mowa w Umowie Pośrednictwa lub umowie sprzedaży Akcji Podziałowych lub niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

g)  dokonanie w imieniu i na rzecz Banku Dzielonego wszelkich innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych i skutecznego przeniesienia tytułu własności Akcji Podziałowych na rzecz E. oraz rozliczenia ceny w rozumieniu Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych oraz wykonania pozostałych postanowień Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

h)  złożenie w imieniu i na rzecz E. wszelkich oświadczeń i dyspozycji, o których mowa w Umowie Pośrednictwa lub umowie sprzedaży Akcji Podziałowych lub niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych;

i)    dokonanie w imieniu i na rzecz E. wszelkich innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych do realizacji Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych i skutecznego przeniesienia tytułu własności Akcji Podziałowych na rzecz E. oraz rozliczenia ceny szacunkowej w rozumieniu Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych oraz wykonania pozostałych postanowień Umowy Sprzedaży Akcji Podziałowych.

Pytania

1.  Czy koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału powinny, zgodnie z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT, zostać ustalone w przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego składników Działalności Detalicznej wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych?

2.  Czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości ich wartości początkowej wynikającej z ewidencji księgowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych w ich wartości początkowej, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych?

3.  Czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej (tzw. wierzytelności własnych) i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej?

4.  Czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej?

5.  Czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie?

6.  Czy różnica między przychodem ze sprzedaży Akcji Podziałowych określonym zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, czyli wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży Akcji Podziałowych (ceną), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi w sposób przedstawiony przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu własnego stanowiska do pytań nr 1-5, stanowiąca dochód albo stratę Banku Dzielonego, powinna zostać rozpoznana przez Bank Dzielony w całości w ramach dochodów ze źródła przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału powinny, zgodnie z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.; dalej: „ustawa o CIT”), zostać ustalone w przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego składników Działalności Detalicznej wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości ich wartości początkowej wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej (tzw. wierzytelności własnych), wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej.

Ad 4

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej.

Ad 5

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie.

Ad 6

Zdaniem Wnioskodawcy, dochód podlegający opodatkowaniu bądź strata powstała w związku z transakcją sprzedaży Akcji Podziałowych, wynikająca z różnicy między przychodem określonym zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, czyli wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży Akcji (ceną), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi w sposób przedstawiony przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu własnego stanowiska do pytań nr 1-5, powinna zostać rozpoznana w całości w ramach dochodów ze źródeł przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o CIT, przychodem w spółce podlegającej podziałowi jest wartość rynkowa składników majątkowych przeniesionych na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną ustalona na dzień poprzedzający dzień podziału lub dzień wydzielenia albo dzień wyodrębnienia, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie albo podziale przez wyodrębnienie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Do ustalenia wartości przychodu, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o CIT, należy stosować odpowiednio art. 14 ust. 2 i ust. 3 ustawy o CIT.

Równocześnie w myśl art. 12 ust. 4 pkt 3h ustawy o CIT, do przychodów nie zalicza się w spółce podlegającej podziałowi, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie albo podziale przez wyodrębnienie majątek przejmowany na skutek podziału oraz majątek pozostający w spółce, stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa - wartości rynkowej składników majątku przeniesionych na spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane ustalonej na dzień poprzedzający dzień podziału lub dzień wydzielenia albo dzień wyodrębnienia.

Mając na uwadze powyżej wskazane przepisy, wartość majątku (składników majątku) spółki dzielonej, które są wyodrębniane w ramach podziału przez wyodrębnienie, nie stanowi przychodu podatkowego dla spółki będącej przedmiotem podziału przez wyodrębnienie, jeżeli zarówno majątek wyodrębniany, jak i pozostający w spółce dzielonej, stanowią ZCP w rozumieniu ustawy o CIT.

Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego sformułowanym przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca zakłada, że majątek przechodzący na Bank Przejmujący na skutek Podziału w postaci Działalności Detalicznej, jak i majątek pozostający w Banku Dzielonym w postaci Działalności (...), na dzień Podziału stanowić będą ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Tym samym, Podział nie będzie skutkował powstaniem przychodu po stronie Banku Dzielonego oraz Banku Przejmującego. Wnioskodawca wskazuje, iż kwestia kwalifikacji Działalności Detalicznej oraz Działalności (...) jako ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, oraz uznania Podziału za zdarzenie, które nie spowoduje powstania przychodu po stronie Banku Dzielonego jest przedmiotem odrębnego wniosku wspólnego Banku Dzielonego i Banku Przejmującego o wydanie interpretacji indywidualnej.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1lb ustawy o CIT, w przypadku zbycia lub umorzenia udziałów (akcji) objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie na dzień zbycia lub umorzenia tych udziałów (akcji) koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1)  określonej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 - jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału przez wyodrębnienie lub majątek pozostający w spółce nie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo

2)  przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) – w przypadku, gdy w związku z podziałem przez wyodrębnienie spółka nie ustalała przychodu do opodatkowania.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w przypadku zbycia udziałów otrzymanych w ramach neutralnej podatkowo transakcji podziału przez wyodrębnienie, koszty uzyskania przychodów powinny zostać ustalone w wysokości przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji rachunkowej określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji).

Powyższa regulacja została wprowadzona do polskiego ustawodawstwa w ramach ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1705, dalej: „Ustawa nowelizująca”), w związku z implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2121 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 321 z 12.12.2019, str. 1–44), dalej: „dyrektywa 2019/2121”. Jak wskazuje ustawodawca w uzasadnieniu do Ustawy nowelizującej: „art. 160b pkt 4 lit. c dyrektywy 2017/1132, dodany w dyrektywie 2019/2121, przewiduje nowy typ podziału spółki, który dotychczas nie występował w prawie polskim. Podział ten polega na przeniesieniu części aktywów i pasywów spółki dzielonej na jedną lub więcej spółek przejmujących w zamian za emisję na rzecz spółki dzielonej udziałów lub akcji w spółce nowo zawiązanej.” W związku z powyższym, ustawodawca zdecydował, że do podziału przez wyodrębnienie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 5 KSH zastosowanie znajdują przepisy właściwe dla podziału przez wydzielenie w zakresie dzielonego majątku. Zapewnienie neutralności podatkowej podziału przez wyodrębnienie na gruncie ustawy o CIT będzie wymagało, aby zarówno majątek przejmowany na skutek podziału, jak również majątek pozostający w spółce dzielonej stanowiły ZCP.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT, z perspektywy określenia kosztów uzyskania przychodów dla transakcji zbycia udziałów (akcji) objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie, kluczowe jest określenie przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji).

Pomimo, że ustawa o CIT posługuje się pojęciem „wartości przyjętej dla celów podatkowych”, brak jest w treści przepisów legalnej definicji tego pojęcia.

Zgodnie z treścią uzasadnienia do Ustawy nowelizującej, Dyrektywa Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r., dalej: „dyrektywa 2009/133/WE” nie wymienia podziału przez wyodrębnienie jako jednej z form reorganizacji przewidzianych na gruncie jej regulacji. Jak wskazuje projektodawca, podział przez wyodrębnienie można zakwalifikować na jej gruncie jako „wniesienie aktywów” (aport). Jednocześnie, ustawa o CIT w ślad za rozwiązaniami przyjętymi w dyrektywie 2009/133/WE, przewiduje neutralność podatkową tej formy reorganizacji, jeżeli, między innymi, majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zatem z uwagi na fakt, że wprowadzone do polskiego porządku prawnego rozwiązania dotyczące podziału przez wyodrębnienie częściowo bazują na regulacjach dyrektywy 2009/133/WE, należy odwołać się do jej treści w celu zdefiniowania pojęć zaimplementowanych do ustawy o CIT.

Dyrektywa 2009/133/WE przewiduje w art. 4 ust. 2 lit. a definicję „wartość do celów podatkowych”. Wartość ta jest wartością, na podstawie której wszelkie zyski lub straty zostałyby obliczone do celów podatku od dochodów, zysków lub zysków kapitałowych spółki przekazującej, gdyby takie aktywa lub pasywa zostały sprzedane w chwili łączenia, podziału lub podziału przez wydzielenie, ale niezależnie od niego.

Jednocześnie, art. 9 dyrektywy 2009/133/WE wskazuje, że jej art. 4, 5 i 6 stosuje się do wnoszenia aktywów.

Zatem na gruncie dyrektywy 2009/133/WE wartość do celów podatkowych jest wartością, na podstawie której wszelkie zyski lub straty zostałyby obliczone do celów podatku od dochodów, zysków lub zysków kapitałowych spółki przekazującej, gdyby takie aktywa lub pasywa zostały sprzedane w chwili przekazania aktywów.

Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1773/15, dokonując wykładni art. 15 ust. 1k pkt 2 ustawy o CIT, który podobnie jak istotna dla zdarzenia przyszłego regulacja z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT posługuje się pojęciem „przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części”: „Z tego powodu nie można przyjąć, aby koszt uzyskania przychodu określany przez wysokość przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, miał wynikać z ewidencji rachunkowej innego podmiotu aniżeli ponoszący tego rodzaju koszt. Również w literaturze prezentowane jest stanowisko, że wartość poszczególnych składników majątku wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części ustala się na podstawie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i ksiąg podatkowych podmiotu wnoszącego wkład na dzień nabycia”.

Zatem dla ustalenia wysokości kosztów uzyskania przychodów w przypadku zbycia Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony, konieczne jest ustalenie przyjętej dla celów podatkowych wartości poszczególnych składników Działalności Detalicznej stanowiącej ZCP uwzględnionych w Planie Podziału, która powinna wynikać z ewidencji rachunkowej Banku Dzielonego i zostać ustalona na dzień objęcia Akcji Podziałowych, tj. wartości na podstawie której wszelkie zyski lub straty zostałyby obliczone do celów podatku od dochodów, zysków lub zysków kapitałowych spółki przekazującej, gdyby takie aktywa lub pasywa zostały sprzedane w chwili przekazania aktywów w drodze Podziału przez wyodrębnienie.

W celu określenia kosztu uzyskania przychodu należy:

-     ustalić, jakie składniki majątku ujęte w ewidencji rachunkowej podatnika zostały wyodrębnione w planie podziału oraz

-     określić, jaka jest przyjęta dla celów podatkowych wartość tych składników (tj. należy przeanalizować poszczególne składniki przedsiębiorstwa w celu wyeliminowania pozycji, które nie mają charakteru podatkowego lub których wartość, ze względu na przyjęte zasady rachunkowości, odbiega od przyjętej dla celów podatkowych wartości danego składnika).

Stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w ramach interpretacji indywidualnej z dnia 15 maja 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1. 4010.91.2025.1.AND, dotyczącej sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów na zbyciu udziałów objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału powinny, zgodnie z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT, zostać ustalone w przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego składników Działalności Detalicznej wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2

W sytuacji uznania stanowiska Wnioskodawcy za prawidłowe w zakresie pytania 1, w celu określenia kosztu uzyskania przychodu na transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału należy określić:

-     jakie składniki majątku ujęte w ewidencji rachunkowej podatnika zostały wyodrębnione w planie podziału, oraz

-     jaka jest przyjęta dla celów podatkowych wartość tych składników, rozumiana jako wartość, na podstawie której wszelkie zyski lub straty zostałyby obliczone do celów podatku CIT, gdyby takie składniki majątku zostały sprzedane w chwili Podziału.

Jak wskazuje Wnioskodawca w treści sformułowanego opisu zdarzenia przyszłego, w skład majątku Działalności Detalicznej stanowiącej ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, który został przeniesiony na Bank Przejmujący w drodze neutralnego podatkowo podziału przez wyodrębnienie, wchodzą uwzględnione w Planie Podziału oraz opisane szczegółowo w opisie zdarzenia przyszłego do niniejszego Wniosku składniki majątkowe i zobowiązania, m.in.:

1)  Wszelkie prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania z tytułu umów i stosunków prawnych z klientami Banku Dzielonego w obszarze działalności bankowej, działalności maklerskiej, działalności związanej z produktami ubezpieczeniowymi prowadzonych w związku z produktami (w tym usługami i funkcjonalnościami) Działalności Detalicznej, w tym portfel kredytowy (z wyłączeniem portfela kredytów denominowanych w walutach obcych – historycznie oferowanych produktów, obecnie nieoferowanych aktywnie w ramach Działalności Detalicznej przez Bank Dzielony, z którymi związane są aktywa i zobowiązania przypisane do tego portfela, którymi w związku z tym Bank Przejmujący nie był zainteresowany w ramach uzgodnienia transakcji oraz prawa i obowiązki Banku Dzielonego wynikające z instrumentów finansowych będących inwestycjami dwuwalutowymi oferowanymi w ramach Działalności Detalicznej, które nie zakończyły się lub nie zostały rozliczone według stanu na dzień Podziału), depozyty oraz rachunki maklerskie.

2)  Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną lub działaniami wykonywanymi przez pracowników przypisanych do Działalności Detalicznej, w tym m.in. flota samochodowa, rzeczowe aktywa trwałe zlokalizowane w wynajmowanych oddziałach przypisanych Działalności Detalicznej (np. wyposażenie biurowe), znaki towarowe, know-how, prawa autorskie, modele i narzędzia wspierające codzienną pracę Działalności Detalicznej, lokalna infrastruktura technologiczna (np. bankomaty, wpłatomaty, zestawy komputerowe, urządzenia telefoniczne, programy komputerowe i narzędzia IT itp. z wyjątkiem komputerów stacjonarnych i dysków twardych komputerów przenośnych), wyłącznie używane lub wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną i przypisane do Działalności Detalicznej na podstawie Planu Podziału.

3)  Prawa i obowiązki, aktywa i zobowiązania wynikające z umów zewnętrznych, takich jak umowy z dostawcami sprzedaży bezpośredniej, umowy dotyczące kart kredytowych, umowy w zakresie sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, umowy z dostawcami oraz umowy dystrybucji funduszy oraz inne umowy porozumienia, ustalenia lub stosunki prawne związane wyłącznie z Działalnością Detaliczną.

4)  Określona w Planie Podziału i przypisana do Działalności Detalicznej część aktywów obejmujących gotówkę i jej ekwiwalenty (środki pieniężne dedykowane usługom Działalności Detalicznej oraz dłużne papiery wartościowe), rzeczowe aktywa trwałe (w tym przypisane prawo do użytkowania aktywów), odroczone aktywa podatkowe, kwoty stanowiące (...)% salda depozytów Działalności Detalicznej w Narodowym Banku Polskim (wymagana stopa rezerwy obowiązkowej) oraz inne aktywa wyłącznie związane z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. aktywów i zobowiązań wyłączonych dotyczących m.in. umów świadczenia usług wspólnych używanych w ramach Działalności Detalicznej, jak również w innej działalności Banku Dzielonego i jego podmiotów powiązanych).

5)  Wszelkie pozostałe obowiązki i zobowiązania Banku Dzielonego w zakresie wynikającym lub związanym z Działalnością Detaliczną lub z którymikolwiek z takich aktywów wyłącznie związanych z Działalnością Detaliczną na dzień Podziału (z wyjątkiem tzw. zobowiązań wyłączonych dotyczących Działalności Detalicznej, które obejmują m.in. każde zobowiązanie z tytułu kary nałożonej przez właściwy organ w związku ze sprawą dotyczącą prowadzenia działalności detalicznej przed dniem Podziału, jeżeli sprawa ta była przedmiotem formalnego postępowania administracyjnego, z wyłączeniem postępowań wyjaśniających i zapytań UOKiK, a także wymienione w Planie Podziału zobowiązania związane z decyzjami UOKiK oraz postępowaniami sądowymi wszczętymi przez podmioty trzecie w tym potencjalnymi skutkami ich wznowienia lub odwołań) w tym rezerwy obejmujące sprawy sądowe, potencjalne zwroty opłat związane z orzeczeniem TSUE dotyczącym wcześniejszej spłaty kredytu oraz zobowiązania pozabilansowe.

Biorąc pod uwagę składniki majątkowe wymienione w opisie zdarzenia przyszłego do niniejszego Wniosku i przypisane do Działalności Detalicznej, w skład majątku Działalności Detalicznej zgodnie z Planem Podziału wchodzą co do zasady:

1)  Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne przypisane do Działalności Detalicznej.

2)  Należności wynikające z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej.

3)  Gotówka oraz jej ekwiwalenty (środki pieniężne) przypisane do działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej.

4)  Papiery wartościowe o charakterze dłużnym w postaci obligacji skarbowych tj. obligacje emitowane przez Skarb Państwa oraz Obligacje Zagraniczne przypisane do działalności prowadzone przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej.

5)  Zobowiązania powstałe w związku z prowadzoną przez Bank Dzielony działalnością w ramach Działalności Detalicznej oraz zawiązane rezerwy bezpośrednio przypisane do Działalności Detalicznej.

Przedmiotem zapytania w zakresie pytania 2 jest określenie czy koszty uzyskania przychodów na transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do środków trwałych przypisanych do Działalności Detalicznej stanowiących składniki majątkowe Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych kwocie ich wartości początkowej, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:

a)  nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów,

b)  nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części,

c)  ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych,

- wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Z powyższego przepisu wynika, że kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia środka trwałego/wartości niematerialnej i prawnej jest ich wartość netto, tj. wartość początkowa pomniejszona o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w ramach interpretacji indywidualnej z 15 maja 2025 r., Znak: 0111- KDIB1-1. 4010.91.2025.1.AND, dotyczącej sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów na zbyciu udziałów objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie, w której organ wskazał, że: „Mając powyższe na uwadze, przyjętą dla celów podatkowych wartość środków trwałych, środków trwałych w budowie i wartości niematerialnych i prawnych należy ustalić w kwocie ich wartości początkowej, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych (tzw. wartość netto środka trwałego/środka trwałego w budowie/wartości niematerialnej i prawnej)”.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości ich wartości początkowej wynikającej z ewidencji rachunkowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3

Przedmiotem zapytania w zakresie pytania 3 jest określenie czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej, stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej. Przedmiotem pytania nr 3 postawionego przez Wnioskodawcę jest wyłącznie część kapitałowa wierzytelności, pytanie nr 3 nie odnosi się natomiast do innych elementów należności bankowych takich jak odsetki czy prowizje.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W świetle powyższego przepisu warunkiem zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu jest ich faktyczne poniesienie w określonym celu, tj. osiągnięcia przychodów bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, a także brak zakwalifikowania wydatków do katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny - do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny. Oprócz powyższego przepisu, regulującego kwestię braku możliwości rozliczenia straty powstałej w wyniku odpłatnego zbycia wierzytelności do wysokości nieprzekraczającej jednak wartości uprzednio rozpoznanego przychodu należnego w kwocie netto, ustawa o CIT nie zawiera szczegółowych regulacji w zakresie rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w przypadku zbycia należności, zatem w pozostałych przypadkach zastosowanie znajdą przepisy ogólne dotyczące możliwości rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższa regulacja art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT nie będzie miała zastosowania w przypadku sprzedaży Akcji Podziałowych przez Wnioskodawcę.

Źródłem powstania należności (jako składnika majątku) jest przychód związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa o CIT nie definiuje użytego w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT pojęcia „poniesienie”. Stanowi tylko, że warunkiem uznania kosztu za koszt podatkowy jest jego poniesienie przez podatnika. Ustawodawca nie zastrzegł, że poniesienie określonych kosztów musi się wiązać z bieżącym uszczupleniem zasobów finansowych podatnika. A zatem, „poniesienie kosztu” nie będzie wiązało się wyłącznie z faktycznym poniesieniem przez podatnika określonego wydatku (w rozumieniu wypływu wartości pieniężnych z jego majątku), lecz również z czynnościami skutkującymi jakimkolwiek zmniejszeniem jego aktywów czy też zwiększeniem strat obecnie lub w przyszłości (tak np. w Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt. II FSK 367/18).

Zatem część wartości wierzytelności, która odpowiada cenie uzyskanej ze sprzedaży będzie w ocenie Wnioskodawcy stanowiła koszt uzyskania przychodu ustalony w wartości nominalnej zbywanej wierzytelności.

Podejście to potwierdza Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w interpretacji ogólnej z 15 lutego 2021 r. (nr DD5.8201.11.2020), wskazując, że dokonując zbycia wierzytelności podatnik powinien rozpoznać z tego tytułu przychód w kwocie odpowiadającej cenie takiego prawa. Z przychodem takim związany jest koszt, definiowany wartością zbywanej wierzytelności i uzyskanej ceny. Odpłatne zbycie przez podatnika podatku dochodowego wierzytelności wynikającej z dokonanej wcześniej przez takiego podatnika na rzecz podmiotu trzeciego (dłużnika) sprzedaży towarów lub usług stanowi odrębną od wskazanej sprzedaży towarów lub usług operację gospodarczą, wywołującą po stronie zbywcy wierzytelności skutki w podatku dochodowym w postaci wystąpienia przychodu oraz kosztów uzyskania przychodu.

Również organy podatkowe wskazują, że co do zasady, niezaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów wydatki na wytworzenie wierzytelności (wartość nominalna wierzytelności) będzie stanowić po stronie zbywającego koszt uzyskania przychodu.

Stanowisko to potwierdził m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 28 października 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.518.2024.1.DD, gdzie organ zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy (odstąpiono od uzasadnienia prawnego), który wskazał, że: „Zatem, z uwagi na fakt, że kwota wynagrodzenia należnego spółce leasingowej od banku za zbyte wierzytelności pożyczkowe stanowić będzie przychód spółki (zgodnie ze stanowiskiem spółki - pytanie nr 1), to niezaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów kwoty wydane na wytworzenie Wierzytelności (niespłacona kwota główna pożyczki) będą stanowić związany z tym przychodem koszt uzyskania przychodu stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT.” oraz „W przypadku sprzedaży do wierzytelności pożyczkowych, których Wnioskodawca wcześniej nie zbywał, zasadność rozpoznania kosztu uzyskania przychodów będzie wynikać z tego, iż powstaniu wierzytelności pożyczkowych podlegających zbyciu towarzyszyło poniesienie przez Wnioskodawcę konkretnego wydatku, równego kwocie wypłaconych pożyczek (wartości nominalnej kapitału pożyczek). Spółka leasingowa poniosła zatem ekonomiczny ciężar, obciążając swój majątek, aby wykreować wierzytelności z tytułu pożyczek. Zbycie tych wierzytelności pożyczkowych powinno być momentem, w którym uzyskuje prawo do odliczenia tego kosztu w wysokości niespłaconej części kapitału pożyczki”, a także w interpretacji indywidualnej z 12 lutego 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.521.2023.1.BJ.

Podejście to jest także akceptowane przez sądy administracyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1089/12 „Za koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży wierzytelności uznać bowiem należy, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, wszystkie nakłady poniesione w celu osiągnięcia w ten sposób przychodu. Takie rozumowanie Sądu pierwszej instancji znajduje umocowanie przede wszystkim w treści art. 15 ust. 1 ustawy. W analizowanym stanie sprawy kosztami uzyskania przychodu będzie więc nominalna wartość wierzytelności własnej, a więc wyrażona pierwotnie w cenie sprzedanych towarów. Przychodem ze sprzedaży wierzytelności będzie natomiast cena sprzedaży wierzytelności zaakceptowana przez jej nabywcę, która, jak zaznacza Wnioskodawca będzie niższa od pierwotnej. Wobec tego ujemna różnica między tymi wielkościami będzie stanowiła stratę podatnika ze sprzedaży wierzytelności.”

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT, z perspektywy określenia kosztów uzyskania przychodów dla transakcji zbycia udziałów (akcji) objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie, konieczne jest określenie przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji).

Wartość do celów podatkowych jest wartością, na podstawie której wszelkie zyski lub straty zostałyby obliczone do celów podatku od dochodów, zysków lub zysków kapitałowych spółki przekazującej, gdyby takie składniki majątku zostały sprzedane w chwili Podziału. Jednocześnie wartość ta powinna wynikać z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji).

Ewidencja, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o CIT prowadzona zgodnie z odrębnymi przepisami, powinna pozwalać na prawidłowe określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m ustawy o CIT.

W świetle powyższego należy wskazać, że ewidencja sporządzona na moment Podziału nie będzie zawierać informacji, które pozwolą na określenie potencjalnej straty ze zbycia wierzytelności, w szczególności nie uwzględnia ona wartości wierzytelności Banku Dzielonego w cenie rynkowej. Prowadzona ewidencja prezentuje wartość nominalną należności Banku Dzielonego, która została ustalona w wartości przyjętej dla celów podatkowych.

Podkreślić więc należy, że wartość do celów podatkowych nie jest wartością odnoszącą się do konkretnej sprzedaży, lecz jest wartością wynikającą z ewidencji prowadzonej przez Wnioskodawcę. Nie jest możliwe odniesienie tej wartości do przychodu osiągniętego w wyniku Podziału, gdyż w analizowanej sprawie – zgodnie z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT – „w związku z podziałem przez wyodrębnienie spółka nie ustalała przychodu do opodatkowania”. Wartość do celów podatkowych nie może też opierać się o cenę, za jaką sprzedane zostaną Akcje Podziałowe, ponieważ jest to zdarzenie następujące po Podziale, a wartość do celów podatkowych ustala się na dzień Podziału, tj. na dzień objęcia Akcji Podziałowych.

Jednocześnie, przekazanie na rzecz Banku Przejmującego ZCP w postaci Działalności Detalicznej przez Bank Dzielony w zamian za objęte Akcje Podziałowe będzie skutkowało zmniejszeniem po stronie Wnioskodawcy aktywów w postaci wspomnianych należności. Wartość aktywów w postaci należności powstałych w związku z działalnością prowadzoną przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej należy utożsamiać z wartością nakładów poniesionych na wytworzenie przedmiotu wkładu w postaci ZCP, w konsekwencji wartość nominalna należności wynikająca z ewidencji Banku Dzielonego powinna powiększać koszty uzyskania przychodów w przypadku sprzedaży Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony.

Stanowisko to zostało potwierdzone w interpretacjach indywidualnych wydanych na gruncie art. 15 ust. 1k pkt 2 ustawy o CIT, który tak jak art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT odwołuje się do „przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) w spółce”; jedyna różnica odnosi się do tego, że art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT wskazuje dodatkowo na „wartość wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa”:

-     w interpretacji indywidualnej z 29 października 2024 r., Znak: 0111-KDIB1-1.4010. 479.2024.1.SG (stanowisko prawidłowe, organ odstąpił od uzasadnienia prawnego), w której wnioskodawca wskazał, że: „W konsekwencji zdaniem Wnioskodawcy należności posiadają wartość przyjętą dla celów podatkowych, która odpowiada ich wartości nominalnej”;

-     w interpretacji indywidualnej z 19 listopada 2024 r., Znak: 0111-KDIB1-3.4010.506.2024.2.AN, w której organ uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy (odstąpiono od uzasadnienia prawnego), wskazującego, iż „należności posiadają wartość przyjętą dla celów podatkowych, która odpowiada ich wartości nominalnej”.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 4

Przedmiotem zapytania w zakresie pytania 4 jest określenie czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej w ramach Planu Podziału, stanowiących składniki Działalności Detalicznej, powinny zostać ustalone w wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej.

Zgodnie z art. 4a pkt 2 ustawy o CIT, za składniki majątkowe uznaje się aktywa w rozumieniu ustawy o rachunkowości, pomniejszone o przejęte długi funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy, o ile długi te nie zostały uwzględnione w cenie nabycia, o której mowa w art. 16g ust. 3 ustawy o CIT.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 120 ze zm.; dalej: „ustawa o rachunkowości”) poprzez aktywa rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Jak wskazuje art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy o rachunkowości poprzez aktywa pieniężne rozumie się aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz.

Zgodnie z przedstawionym przez Wnioskodawcę opisem zdarzenia przyszłego, w skład majątku Działalności Detalicznej stanowiącej ZCP wchodzić będą także środki pieniężne, które na podstawie powyższych przepisów powinny zostać uznane za składniki majątkowe ZCP.

W ramach przeniesienia Działalności Detalicznej w drodze Podziału na Bank Przejmujący, w tym przypisanych do Działalności Detalicznej środków pieniężnych, Bank Dzielony dokona uszczuplenia swojego majątku otrzymując w zamian Akcje Podziałowe wyemitowane przez Bank Przejmujący. Zatem kwalifikacja środków pieniężnych w ich wartości nominalnej jako kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT pozostaje w zgodności z ogólną definicją kosztów uzyskania przychodu wskazaną w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT stanowiącą, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Wnioskodawca zaznacza, że pominięcie w ramach składników Działalności Detalicznej wartości środków pieniężnych mogłoby skutkować brakiem możliwości kontynuacji przez Działalność Detaliczną dalszej działalności, a tym samym ryzykiem uznania, że majątek Działalności Detalicznej przekazany w drodze Podziału nie stanowi ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Jednocześnie pominięcie w ramach składników Działalności Detalicznej wartości środków pieniężnych skutkowałoby zaniżeniem wartości rynkowej Działalności Detalicznej jako ZCP, a tym samym objęciem przez Bank Dzielony niższej ilości bądź wartości Akcji Podziałowych wyemitowanych przez Bank Przejmujący w wyniku Podziału.

Zatem przekazanie środków pieniężnych w ramach ZCP będzie skutkować objęciem Akcji Podziałowych przez Bank Dzielony w adekwatnej wartości (oraz wartości pozostałych składników majątkowych Działalności Detalicznej), co wskazuje na ścisły związek przedmiotowego wydatku z osiągnięciem przyszłego przychodu z tytułu zbycia Akcji Podziałowych.

Stanowisko to zostało potwierdzone w zakresie sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów na zbyciu udziałów objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie w ramach interpretacji indywidualnej z dnia z dnia 15 maja 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.91.2025.1.AND, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że: „(…) wskazać należy, że środki pieniężne przypisane do zorganizowanej części przedsiębiorstwa w wartości nominalnej, powinny zwiększać przyjętą dla celów podatkowych wartość przedsiębiorstwa (i efektywnie zwiększać koszt uzyskania przychodów na sprzedaży udziałów objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie) (…) Biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy, że w Państwa przypadku, w sytuacji sprzedaży całości lub części udziałów w Spółce Przejmującej na rzecz Inwestora, koszty uzyskania przychodów w odniesieniu do środków pieniężnych powinni Państwo ustalić w wartości nominalnej tych środków pieniężnych”.

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w odniesieniu do sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów na zbyciu udziałów nabytych w zamian za wkład niepieniężny w postaci ZCP na kanwie art. 15 ust. 1k pkt 2 ustawy o CIT m.in.:

-     w interpretacji indywidualnej z 17 kwietnia 2023 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.90.2023.1.AS, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy (odstąpiono od uzasadnienia prawnego), który w uzasadnieniu własnego stanowiska wskazał, że „(…) ustalając koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia Udziałów objętych w zamian za ZCP, Wnioskodawca będzie uprawniony do kwalifikacji w tym charakterze m.in. wartości nominalnej środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym ZCP przeniesionych w ramach aportu ZCP na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością”;

-     w interpretacji indywidualnej z 4 listopada 2022 r., Znak: 0111-KDIB1-1.4010.559.2022.1.BS, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy (odstąpiono od uzasadnienia prawnego), który w uzasadnieniu własnego stanowiska wskazał, że „(…) w ocenie Wnioskodawcy, ustalając koszty uzyskania przychodów w związku z odpłatnym zbyciem akcji X, które zostały objęte za wkład niepieniężny w postaci ZCP, powinien dokonać kwalifikacji jako koszt uzyskania przychodu również środków pieniężnych na rachunku bankowym ZCP w ich wartości nominalnej”;

-     w interpretacji indywidualnej z 5 lipca 2017 r., Znak: 0114-KDIP2-3.4010.52.2017.2.MS, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy (odstąpiono od uzasadnienia prawnego), który w uzasadnieniu własnego stanowiska wskazał, że „Jak już wskazano wcześniej, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wymóg poniesienia wydatku przez podatnika oznacza, że finalnie musi on mieć pokrycie w uszczupleniu zasobów podatnika, przez co należy rozumieć nie tylko poniesienie wydatku sensu stricto, ale też zmniejszenie aktywów albo zwiększenie pasywów podatnika. Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowe koszty (tj. wydatki na objęcie akcji SKA) w przypadku środków pieniężnych na rachunkach bankowych powinny być definiowane jako wartość nominalna. Koszt wytworzenia aktywa w postaci środków pieniężnych na rachunkach bankowych poniesiony przez Wnioskodawcę, stanowi wartość, która w związku z aportem ZCP nie była i nie będzie już kosztem podatkowym u Wnioskodawcy. Koszt ten ma charakter wydatku historycznego. (…) Konsekwentnie, zdaniem Wnioskodawcy w przypadku środków pieniężnych, na moment zbycia akcji w Spółce koszt uzyskania przychodu należy powiększyć o wartość nominalną tychże środków.”.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 5

Przedmiotem zapytania w zakresie pytania 5 jest określenie czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości wydatków związanych z ich nabyciem.

Ustawa o CIT nie zawiera legalnej definicji pojęcia „papier wartościowy”. Ustawodawca zdecydował się jednak na wprowadzenie takiej definicji w ustawie z dnia z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.). Zgodnie z art. 5a pkt 11 wspomnianej ustawy, papierami wartościowymi są papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 722 i 1863, dalej: „ustawa o obrocie instrumentami finansowymi”).

Jak wskazuje ustawa o obrocie instrumentami finansowymi w art. 3 pkt 1, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych, rozumie się przez to:

a)  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 i 96), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 2488) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,

b)  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).

Pomimo braku legalnej definicji papierów wartościowych, ustawa o CIT wprowadza szczególne przepisy dotyczące sposobu rozpoznania kosztów uzyskania przychodu w związku z poniesieniem wydatków na ich na nabycie.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.

Artykuł 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, określa zatem moment rozpoznania oraz potrącenia kosztów podatkowych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Przepis ten jest jednocześnie przepisem szczególnym w odniesieniu do ogólnych regulacji dotyczących momentu potrącenia kosztów.

W przypadku papierów wartościowych o charakterze dłużnym np. obligacji, należy zwrócić także uwagę na ograniczenie w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty ze zbycia tego rodzaju instrumentów dłużnych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny - do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny.

Odnosząc się do obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa a stanowiących składniki majątkowe Działalności Detalicznej wymienione w Planie Podziału to zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.), skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny. Natomiast w myśl art. 100 wymienionej ustawy definiuje obligację skarbową jako papier wartościowy oferowany do sprzedaży w kraju lub za granicą, oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek.

Równocześnie, jak wskazuje Ministerstwo Finansów w interpretacji ogólnej z 26 kwietnia 2021 r., nr SP4.8203.2.2020, w przypadku odpłatnego zbycia bonów i obligacji emitowanych przez Skarb Państwa, nazywanych łącznie skarbowymi papierami wartościowymi (dalej: „SPW”): „W opinii Ministra Finansów, wydatki na nabycie SPW są kosztami uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT. Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów straty z odpłatnego zbycia wierzytelności, które wynika z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, nie obejmuje zbycia SPW”.

Zatem wynik podatkowy z tytułu zbycia obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Ministerstwo Finansów, nie powinien być ograniczany przez art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT. Ewentualna strata powstała w efekcie tej transakcji będzie stanowiła koszt uzyskania przychodów. W tym wypadku co do zasady kosztem uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa będą wydatki poniesione na ich nabycie.

W kwestii Obligacji Zagranicznych stanowiących składniki majątkowe Działalności Detalicznej i wyodrębnione w Planie Podziału, obligacje są papierami wartościowymi inkorporującymi wierzytelność, w których emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, przede wszystkim wykupu obligacji. Rodzaj świadczenia odróżnia obligacje skarbowe np. od akcji, będących dowodem udziału ich posiadaczy w kapitale spółki akcyjnej i dających prawo do dywidendy.

Co do zasady na gruncie polskiego prawa, obligacje można przypisać do trzech kategorii, tj. tzw. obligacje komercyjne, które są emitowane na podstawie ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 708 ze zm., dalej: „ustawa o obligacjach”), obligacje państwowe (emitowane przez Skarb Państwa) oraz obligacje emitowane przez Narodowy Bank Polski.

Jak wskazują przedstawiciele doktryny, zgodnie z wyłączeniem sformułowanym w art. 3 pkt 1 ustawy o obligacjach jej przepisy nie mają zastosowania do obligacji emitowanych przez Skarb Państwa. Wyłączenie obligacji skarbowych spod reżimu ustawy o obligacjach bywa, pomimo wspólnej nazwy, rozumiane jako zbliżenie konstrukcji obligacji skarbowych bardziej do weksli płatnych w oznaczonym dniu niż do obligacji w ujęciu tradycyjnym (L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2011, art. 100.)

Równocześnie, stanowisko wyrażone przez Ministerstwo Finansów w interpretacji ogólnej z 26 kwietnia 2021 r., nr SP4.8203.2.2020 podkreśla, że: „Owszem, sądy administracyjne w niektórych wyrokach utożsamiają pojęcia obligacji i wierzytelności na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 39, argumentując, iż obligacja inkorporuje (zawiera w sobie) wierzytelność, jednak tutaj - abstrahując od ograniczoności czy specyfiki stanów faktycznych w sprawach rozstrzyganych przez sądy - powstaje uzasadniona wątpliwość, czy nazwany wprost w przepisie prawa podatkowego przedmiot zbycia (tutaj: SPW) można utożsamiać ze składnikiem innej instytucji prawnej (tutaj: wierzytelności inkorporowane w SPW czy z tytułu SPW), nawet jeżeli ów składnik jest kluczowy czy konstytutywny dla tego przedmiotu. Jest to tym bardziej zasadna wątpliwość, że pojęcie wierzytelności w rozumieniu cywilistycznym jest składnikiem każdej umowy cywilno-prawnej, nazwanej i nienazwanej.

W ocenie Ministra Finansów, wykładnia pojęcia „wierzytelność” użytego w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 39 nie może prowadzić do objęcia zakresem przedmiotowym tego przepisu bezwarunkowo i bezwzględnie wszystkich wierzytelności zawartych w przedmiocie odpłatnego zbycia lub wynikających z niego. Prowadziłoby to bowiem do ryzyka naruszenia dyrektywy ścisłej wykładni przepisów mających charakter wyjątku od zasady i zakazu rozszerzającej wykładni takich przepisów”.

Ministerstwo Finansów także wskazuje: „Jak wynika z badania praktyki interpretacyjnej organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych, powszechna lub co najmniej wyraźnie dominująca praktyka podatników będących zbywcami SPW jest od wielu lat następująca: co do zasady, w związku ze zbyciem obligacji potrąca się w koszty uzyskania przychodów całość wydatków na ich nabycie. W ocenie Ministra Finansów, jeżeli dodatkowo uwzględnić fakt, że krytyczne przepisy u.p.d.o.p. obowiązują od 1 stycznia 1993 roku i są stosowane od ponad 27 lat, to prowadzi to do wniosku, że takie podejście ma charakter utrwalonej praktyki w sferze prawa podatkowego. Ta sytuacja może być oceniona także jako rodząca po stronie podatników przekonanie o prawidłowości utrwalonego sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów i ich bezpieczeństwie prawnym w tym zakresie. Stąd może wynikać uzasadnione oczekiwanie podatników, że organy podatkowe nie będą podważać utrwalonej praktyki”.

W ocenie Wnioskodawcy, papiery wartościowe takie jak obligacje skarbowe emitowane przez Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz państw członkowskich Unii Europejskiej nie powinny być na gruncie przepisów podatkowych traktowane na równi z wierzytelnościami lub pożyczkami w kontekście powołanych przepisów, a równolegle w sposób istotnie inny niż Skarbowe Papiery Wartościowe emitowane przez Skarb Państwa. W przypadku poniesienia straty w związku ze sprzedażą obligacji skarbowych, podatnik powinien również mieć prawo do rozpoznania kosztu podatkowego jak w przypadku obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że zgodnie z art. 63 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm., obecnie: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dalej: „TFUE”), który w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej i stanowi część krajowego porządku prawnego oraz jest bezpośrednio stosowany, na mocy art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi.

Podkreślić więc należy, że swoboda przepływu kapitału obowiązuje nie tylko w ramach Unii Europejskiej, lecz także w zakresie inwestycji dokonywanych w państwach trzecich przez spółki mające siedzibę na terytorium Unii Europejskiej.

Zasada swobody przepływu kapitału z art. 65 ust. 1 pkt a TFUE nie narusza prawa Państw Członkowskich do stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału. Jednakże, środki i procedury ustanowione w oparciu o tę regulację, nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu artykułu 63, zgodnie z art. 65 ust. 3 TFUE.

Jak wskazuje TSUE w wyroku z 18 grudnia 2007 r. C-101/05 Skatteverket): „(…) do środków zakazanych przez art. 56 ust. 1 WE (obecnie art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE), stanowiących ograniczenia w przepływie kapitału zaliczają się te, które mogą zniechęcić osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w danym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcić rezydentów tego państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach”.

W wyroku z 5 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1103/13 Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na wyroki TSUE, wskazał, że: „w świetle art. 58 ust. 1 pkt 1 lit. a TWE (obecnie art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE) odmienne traktowanie podatników dopuszczalne jest wówczas, gdy dotyczy sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne lub sytuacji, gdy zróżnicowanie to jest usprawiedliwione przeważającymi względami interesu publicznego, takimi jak ochrona spójności systemu podatkowego, zwalczanie unikania opodatkowania lub konieczność zapewnienia skutecznego nadzoru podatkowego (...). W przeciwnym razie przepisy prawa krajowego mają charakter dyskryminujący i naruszają zasadę swobody przepływu kapitału wyrażoną w art. 56 TWE”.

Jak wskazano m.in. w wyroku z 14 lutego 1995 r. (C-279/93), „zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, dyskryminacja pojawia się wyłącznie w przypadku zastosowania odmiennych zasad do porównywalnych sytuacji lub tej samej zasady do odmiennych sytuacji”. W konsekwencji, konieczne jest zweryfikowanie czy papiery wartościowe w postaci Obligacji Zagranicznych są obiektywnie porównywalne zarówno do skarbowych papierów wartościowych oraz do innych papierów wartościowych.

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno Skarbowe Papiery Wartościowe, emitowane przez Skarb Państwa, jak również papiery wartościowe o charakterze dłużnym w postaci Obligacji Zagranicznych są emitowane przez podmioty publiczne. Żaden z emitentów nie jest podmiotem prywatnym, a ponadto, (…) jest instytucją związaną z państwem polskim z uwagi na jego członkostwo w Unii Europejskiej. W konsekwencji należy stwierdzić, że Obligacje Zagraniczne są obiektywnie porównywalne zarówno ze skarbowymi papierami wartościowymi jak również obligacjami innych państw (zarówno należących do Unii Europejskiej jak również spoza Unii Europejskiej.

Obiektywna porównywalność Skarbowych Papierów Wartościowych i Obligacji Zagranicznych skutkuje tym, że papiery wartościowe o charakterze dłużnym stanowiące składniki majątkowe ZCP Działalności Detalicznej powinny być traktowane w sposób przynajmniej tak korzystny jak Skarbowe Papiery Wartościowe, zatem sposób rozpoznania kosztów uzyskania przychodów powinien być analogiczny jak ten zaprezentowany przez Ministerstwo Finansów w interpretacji ogólnej z 26 kwietnia 2021 r., nr SP4.8203.2.2020: „Teza o potrącalności wydatków na nabycie SPW bez uwzględnienia wyłączenia z art. 16 ust. 1 pkt 39 znajduje dodatkowe uzasadnienie w porównaniu sytuacji podatnika-zbywcy będącego nierezydentem podatkowym, czyli podlegającego ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na podstawie art. 3 ust. 2, i sytuacji podatnika-zbywcy będącego rezydentem podatkowym, czyli podlegającego nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1. I tak, w świetle art. 17 ust. 1 pkt 50, dochód z obligacji emitowanych przez Skarb Państwa jest wolny od podatku dochodowego, jeżeli obligacje są oferowane na rynku zagranicznym i dochód zostaje uzyskany przez nierezydenta podatkowego. Chodzi zarówno o dochód z tytułu odsetek i dyskonta od obligacji, jak i z tytułu zbycia obligacji. Podobne zwolnienia dotyczące dochodu nierezydenta z obligacji emitowanych przez inne podmioty są zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 50b-50c.”.

W przeciwnym razie dochodziłoby do uprzywilejowania Skarbowych Papierów Wartościowych w stosunku do papierów wartościowych o charakterze dłużnym emitowanych przez inne państwa instytucje państwowe lub międzynarodowe, w tym przez (…), co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą swobody przepływu kapitału.

Jednocześnie, jak wskazał Wnioskodawca w ramach swojego stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 3, które dotyczyło możliwości rozpoznania kosztów uzyskania przychodu w zakresie należności związanych z Działalnością Detaliczną, ewidencja sporządzona na moment Podziału nie będzie zawierać informacji, które pozwolą na określenie potencjalnej straty ze zbycia Obligacji Zagranicznych, w szczególności nie uwzględnia ona wartości wierzytelności z tyt. obligacji Banku Dzielonego w cenie rynkowej.

Podkreślić więc należy, że wartość do celów podatkowych nie jest wartością odnoszącą się do konkretnej sprzedaży, lecz jest wartością wynikającą z ewidencji prowadzonej przez Wnioskodawcę. Nie jest możliwe odniesienie tej wartości do przychodu osiągniętego w wyniku Podziału, gdyż w analizowanej sprawie – zgodnie z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT – „w związku z podziałem przez wyodrębnienie spółka nie ustalała przychodu do opodatkowania”. Wartość do celów podatkowych nie może też opierać się o cenę, za jaką sprzedane zostaną Akcje Podziałowe, ponieważ jest to zdarzenie następujące po Podziale, a wartość do celów podatkowych ustala się na dzień Podziału, tj. na dzień objęcia Akcji Podziałowych.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że w przypadku ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1lb ustawy o CIT, tj. na zbyciu udziałów objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie na dzień zbycia w interpretacji indywidualnej z 15 maja 2025 r., Znak: 0111-KDIB1-1.4010.91.2025.1.AND., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że: „(…) w przypadku wierzytelności nabytych, kosztem będzie wydatek na ich nabycie, a nie wartość nominalna.”.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 6

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie.

W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o CIT, wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy, praw majątkowych lub usług określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami, prawami lub usługami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca zbycia albo świadczenia.

Jak stanowi art. 14 ust. 3 ustawy o CIT, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy wzywa strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określa wartość z uwzględnieniem opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego ponosi zbywający albo świadczący usługi.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1lb ustawy o CIT, w przypadku zbycia lub umorzenia udziałów (akcji) objętych przez spółkę dzieloną w drodze podziału przez wyodrębnienie na dzień zbycia lub umorzenia tych udziałów (akcji) koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1)  określonej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 - jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału przez wyodrębnienie lub majątek pozostający w spółce nie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo

2)  przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) - w przypadku gdy w związku z podziałem przez wyodrębnienie spółka nie ustalała przychodu do opodatkowania.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o CIT, dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

W myśl art. 7 ust. 3 pkt 2a ustawy o CIT, przy ustalaniu dochodu, o którym mowa w ust. 1, stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się straty poniesionej ze źródła przychodów.

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT za przychody z zysków kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2, przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia.

Jednocześnie, zgodnie z art. 7b ust. 2 ustawy o CIT, w przypadku ubezpieczycieli, banków, podmiotów, o których mowa w art. 15c ust. 16 pkt 3, 4, 15 i 16, instytucji finansowych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 pkt 21 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przychody wymienione w ust. 1, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f, zalicza się do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu Prawa bankowego.

Przepis art. 7b ust. 1 ustawy o CIT, zawiera zamknięty katalog przychodów, które należy zakwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych. Wskazane zostały w nim konkretne transakcje gospodarcze kreujące przychód podatkowy z zysków kapitałowych co oznacza, że wszelkie inne przychody niewymienione w tym przepisie nie będą zaliczane do tej kategorii przychodów.

W przypadku, gdy różnica między wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży Akcji Podziałowych, a kosztami uzyskania przychodów ustalonymi w wartości wynikającej z art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT, będzie wskazywała na poniesioną stratę, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że będzie uprawniony do jej rozpoznania. Literalne brzmienie art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT wskazuje, że możliwe jest rozpoznanie straty na zbyciu akcji objętych w ramach podziału przez wyodrębnienie, gdy wartość podatkowa aktywów przewyższa wartość objętych akcji. W szczególności należy wskazać, że treść przepisu nie wskazuje na konieczność limitowania kosztów uzyskania przychodów. Brak jest też innych przepisów ustawy o CIT, które ograniczyłyby prawo do rozpoznania straty.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Bank Dzielony jest bankiem krajowym działającym w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu Prawa bankowego. Zgodnie z art. 7b ust. 2 ustawy o CIT, w przypadku banków, przychody wymienione w ust. 1, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f, zalicza się do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych. Mając na względzie art. 7b ust. 2 ustawy o CIT, ewentualny przychód/strata ze zbycia Akcji Podziałowych objętych przez Bank Dzielony w drodze Podziału powinna zostać przypisana do źródła przychodów jakim są przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że dochód podlegający opodatkowaniu bądź strata powstała w związku z transakcją sprzedaży Akcji Podziałowych, wynikająca z różnicy między przychodem określonym zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, czyli wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży Akcji (ceną), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi w sposób przedstawiony przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu własnego stanowiska do pytań nr 1-5, powinna zostać rozpoznana w całości w ramach dochodów ze źródeł przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie pytań nr 1, nr 2, nr 6 jest prawidłowe, a w zakresie pytania nr 3, nr 4 i nr 5 nieprawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego Państwa stanowiska w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej w zakresie pytań od nr 2 do nr 6.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje ściśle pojęcia przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Jednakże z treści art. 12 ustawy o CIT wynika, że pojęcie „przychodu” jest bardzo szerokie i obejmuje m.in. wszystkie otrzymane pieniądze z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w przepisach.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT:

Jak stanowi natomiast art. 14 ust. 2 ustawy o CIT:

W myśl art. 14 ust. 3 ustawy o CIT:

Odnosząc się do kosztów uzyskania przychodu, wskazać należy na art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT:

Stosownie do art. 15 ust. 1lb ustawy o CIT:

Definicja kosztów uzyskania przychodów sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT:

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT:

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1667 ze zm.):

Powyższe również znajduje potwierdzenie w art. 3 pkt 1 lit. a ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.):

Stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.):

Państwa wątpliwości w zakresie pytań nr 2, 3, 4 i 5 dotyczą ustalenia:

-     czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości ich wartości początkowej wynikającej z ewidencji księgowej i określonej na dzień objęcia tych Akcji Podziałowych w ich wartości początkowej, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne dla celów podatkowych,

-     czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej (tzw. wierzytelności własnych) i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej,

-     czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej,

-     czy koszty uzyskania przychodów osiągniętych przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie.

Z art. 15 ust. 1 lb pkt 2 ustawy o CIT wynika, że kosztem uzyskania przychodów ze zbycia udziałów/akcji objętych w drodze podziału przez wyodrębnienie na dzień zbycia tych udziałów/akcji – w przypadku, gdy spółka nie ustaliła przychodu do opodatkowania – jest przyjęta dla celów podatkowych wartość wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikająca z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1.

Biorąc pod uwagę powyższe, aby ustalić koszt uzyskania przychodów należy:

·      ustalić, jakie składniki wchodziły w skład zorganizowanej części i zostały ujęte w księgach rachunkowych podatnika,

·      określić, jaka jest przyjęta dla celów podatkowych wartość tych składników (tj. należy przeanalizować poszczególne składniki przedsiębiorstwa w celu wyeliminowania pozycji, które nie mają charakteru podatkowego lub których wartość, ze względu na przyjęte zasady rachunkowości, odbiega od przyjętej dla celów podatkowych wartości danego składnika).

Ustawa o CIT definiuje pojęcie „wartości podatkowej” na cele art. 7aa ust. 6 i art. 24f ust. 8 ustawy o CIT. W opinii Organu definicję tą można przyjąć dla celów ustalenia wartości, o której mowa w art. 15 ust. 1lb ustawy o CIT.

Z definicji zawartej w ww. przepisach wynika, że za przyjętą dla celów podatkowych wartość składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa należy uznać taką wartość, która zostałaby zaliczona przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów w przypadku sprzedaży tych składników.

Zauważyć przy tym należy, że wskazane w zakresie przedmiotowego zagadnienia wątpliwości należy rozstrzygać z uwzględnieniem art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy CIT. Przepis ten określa sposób ustalenia kosztu podatkowego przy zbyciu udziałów (akcji) objętych przez spółkę dzieloną w ramach podziału przez wyodrębnienie, jeżeli podział ten był neutralny podatkowo i nie skutkował rozpoznaniem przychodu. Zgodnie z dyspozycją przywołanej regulacji kosztem, jaki może rozpoznać spółka dzielona przy zbyciu udziałów lub akcji podziałowych, określany jest na podstawie przyjętej dla celów podatkowych wartości wyodrębnionych w planie podziału i przeniesionych do spółki przejmującej składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Wartość tych aktywów powinna zostać zaczerpnięta z ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy CIT, natomiast sam koszt przysługujący spółce dzielonej w związku ze zbyciem akcji objętych w ramach podziału przez wyodrębnienie powinien być ustalony na moment objęcia tych akcji.

W odniesieniu do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (wątpliwość zawarta w zakresie pytania nr 2) dla prawidłowego określenia ich wartości podatkowej zasadne jest odwołanie się do art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT. Regulacja ta w odniesieniu do analizowanej kategorii aktywów przewiduje, że kosztem uzyskania przychodu przy ich zbyciu jest ich wartość początkowa pomniejszona o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Oznacza to, że koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży akcji objętych w wyniku podziału przez wyodrębnienie – w części odpowiadającej środkom trwałym oraz wartościom niematerialnym i prawnym przypisanym do działalności przejmowanej – powinny zostać ustalone w wysokości wartości początkowej tych składników, wynikającej z ewidencji podatkowej na dzień objęcia akcji, pomniejszonej o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne, tj. w wysokości ich wartości netto.

W związku z powyższym Państwa stanowisko do pytania nr 2 jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 3 dotyczącego należności (wierzytelności własnych) zauważyć należy, że (jak wskazali Państwo we wniosku) przedmiotem tego pytania jest wyłącznie część kapitałowa wierzytelności, pytanie nr 3 nie odnosi się natomiast do innych elementów należności bankowych takich jak odsetki czy prowizje.

Zatem, odnosząc się do ustalenia kosztów przy zbyciu wierzytelności własnych, które nie zostały zarachowane w przychodach należnych, a więc dotyczących wyłącznie części kapitałowej wskazać należy, że przy zbyciu wierzytelności należy mieć na względzie treść art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT. W przypadku tego rodzaju wierzytelnościach kosztem nie może być strata z odpłatnego zbycia wierzytelności. Zatem kosztem w przypadku ich zbycia byłaby wartość kapitałowa tej wierzytelności z zastosowaniem ograniczenia wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT. W takiej zatem wartości należy ustalić koszt uzyskania przychodów ze sprzedaży Akcji Podziałowych w części przypadającej na wierzytelności własne, które uprzednio nie były zaliczone do przychodów należnych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT nie znajdzie zastosowania do ustalenia kosztów uzyskania przychodów w sytuacji gdy w skład wyodrębnionego ZCP wchodziły wierzytelności zaliczone uprzednio do przychodów należnych – w części przypadającej na te wierzytelności.

Dodatkowo zauważyć należy, że wartość podatkowa w rozumieniu art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT nie powinna być utożsamiana automatycznie z wartością wynikającą z ewidencji księgowej na dzień objęcia akcji (art. 9 ust. 1 ustawy CIT), lecz z taką wartością, jaką przyjęłaby Spółka dzielona przy kalkulacji podatku w przypadku odpłatnego zbycia wierzytelności.

Wartość podatkowa na gruncie art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy CIT powinna być rozumiana jako kwota, która zostałaby przyjęta dla celów opodatkowania, gdyby składniki przedsiębiorstwa – zamiast przekazania w ramach restrukturyzacji – zostały sprzedane. Innymi słowy, jest to wartość, która zostałaby przyjęta przy kalkulacji podatku dochodowego przy odpłatnym zbyciu poszczególnych aktywów. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku zbycia wierzytelności – jeżeli ich bieżąca wartość kształtowałaby się na poziomie niższym niż nominalna – zastosowanie znalazłby art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy CIT, wyłączający z kosztów uzyskania przychodu wartość stanowiącą ekonomicznie stratę poniesioną przez podatnika w ramach obrotu tym prawem majątkowym.

Mając na uwadze przedstawione ustalenia dotyczące normatywnej treści terminu „wartości podatkowej”, należy przyjąć, że Spółka dzielona ma obowiązek przyjęcia – dla potrzeb ustalenia kosztu uzyskania przychodów ze zbycia Akcji Podziałowych – takiej wyceny składników przedsiębiorstwa, jaka znalazłaby zastosowanie w przypadku ich zbycia przez tę spółkę. Powyższe prowadzi do wniosku, że w realiach analizowanego podziału przez wyodrębnienie kwalifikacja wierzytelności powinna uwzględniać art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy CIT. W konsekwencji koszt uzyskania przychodów ze zbycia akcji, w części odpowiadającej wierzytelnościom, powinien być ustalony w wartości nominalnej tych wierzytelności, skorygowanej o kwotę podlegającą wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy CIT.

Tym samym nie możemy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT nie będzie miał zastosowania w przypadku sprzedaży Akcji Podziałowych przez Wnioskodawcę przypadających na wierzytelności własne, które nie były uprzednio zaliczone do przychodów należnych.

Wobec wyżej wymienionych przepisów prawa podatkowego oraz przedstawionego opisu sprawy stwierdzić należy, że Państwa stanowisko do pytanie nr 3, tj. w zakresie przyjęcia, że koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w odniesieniu do należności wynikających z działalności prowadzonej przez Bank Dzielony w ramach Działalności Detalicznej (tzw. wierzytelności własnych) i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości tych należności (wierzytelności) do celów podatkowych, tj. ich wartości nominalnej (bez stosowania ograniczenia z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT) jest nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do oceny Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 4 Organ nie podziela Państwa stanowiska, zgodnie z którym koszt uzyskania przychodów ze sprzedaży Akcji Podziałowych uzyskanych w ramach podziału przez wyodrębnienie winien być każdorazowo ustalany w wartości nominalnej środków pieniężnych stanowiących składniki działalności przenoszonej.

W ocenie organu taki wariant kwalifikacyjny dotknięty jest błędem wynikającym z nieuwzględnienia faktu, co do pochodzenia tych środków. Przyjęcie stanowiska Wnioskodawcy za prawidłowe mogłoby prowadzić do naruszenia zasady współmierności między wartością majątku faktycznie przekazanego w ramach podziału a kosztem, który Spółka dzielona jest uprawniona rozpoznać w momencie zbycia akcji.

Wadliwość tego stanowiska uwidacznia się w szczególności w odniesieniu do środków pieniężnych pozyskanych przez podatnika pod tytułem zwrotnym, na przykład w drodze kredytu lub pożyczki.

W takim przypadku określenie kosztu podatkowego według wartości nominalnej tych środków prowadziłoby do nieuzasadnionego zawyżenia kosztów uzyskania przychodu, ponieważ pomijałoby fakt, że dana suma pieniężna jest skorelowana z obowiązkiem jej zwrotu na rzecz wierzyciela. Przedstawiona argumentacja znajduje uzasadnienie również w literalnej wykładni terminu „składniki przedsiębiorstwa”, którym posługuje się ustawodawca w ramach art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy CIT.

W odniesieniu do środków pieniężnych pozyskanych pod tytułem zwrotnym składnikami przedsiębiorstwa nie jest wyłącznie ich wartość nominalna, lecz także skorelowany z nimi dług w postaci obowiązku zwrotu tych środków wierzycielowi. Uwzględnienie powyższych uwarunkowań skłania ku ocenie, że koszt uzyskania przychodów ze zbycia Akcji Podziałowych, w części dotyczącej środków pieniężnych, nie powinien być ustalany według ich wartości nominalnej, lecz z uwzględnieniem korekty odpowiadającej wartości zobowiązań powiązanych (obciążających) z poszczególnymi jednostkami pieniężnymi. Wydaje się również, że wartość takich zobowiązań znajduje swoje bezpośrednie przełożenie w wartości obejmowanych przez spółkę dzieloną akcji, co potwierdza przedstawioną w niniejszym zakresie argumentację.

Z analogicznych powodów, w odniesieniu do środków pieniężnych stanowiących waluty obce, ich uwzględnienie na potrzeby ustalenia kosztu podatkowego powinno następować według historycznej ceny nabycia. W odniesieniu do środków pieniężnych stanowiących waluty obce, argumentacja za odejściem od ich wyceny według wartości nominalnej na rzecz historycznej ceny nabycia znajduje silne uzasadnienie w specyfice opodatkowania różnic kursowych oraz zasadzie realności kosztu podatkowego.

Należy podnieść, że waluta obca w systemie ustawy o CIT nie jest traktowana wyłącznie jako środek płatniczy, lecz jako specyficzny składnik majątkowy, którego wartość dla celów podatkowych jest trwale zakotwiczona w momencie jego faktycznego uzyskania przez podatnika. Przyjęcie wartości nominalnej, przeliczonej według określonego kursu z dnia podziału, prowadziłoby do nieuzasadnionego „uaktualnienia” wartości tego składnika, co w praktyce mogłoby skutkować rozpoznaniem kosztu uzyskania przychodu w oderwaniu od faktycznie poniesionego wydatku. Takie podejście naruszałoby systemową spójność przepisów dotyczących różnic kursowych, gdyż pozwalałoby na uwzględnienie w koszcie nabycia akcji korzyści lub strat wynikających z wahań kursowych, które nie zostały jeszcze podatkowo zrealizowane przez Spółkę dzieloną.

Stosowanie historycznej ceny nabycia waluty gwarantuje natomiast, że koszt rozpoznany przy późniejszym zbyciu akcji będzie odzwierciedlał rzeczywisty ciężar ekonomiczny, jaki spółka poniosła w celu zgromadzenia tego kapitału. Argumentacja ta jest spójna z zasadą, że neutralne operacje restrukturyzacyjne nie powinny służyć sztucznej kreacji kosztów podatkowych poprzez proste przeszacowanie aktywów pieniężnych do ich bieżącej wartości rynkowej.

W związku z powyższym Państwa stanowisko, w zakresie pytania nr 4, sprowadzające się do twierdzenia, że koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do środków pieniężnych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wartości nominalnej środków pieniężnych wchodzących w skład Działalności Detalicznej, jest nieprawidłowe.

Natomiast odnosząc się do Państwa wątpliwości objętej pytaniem nr 5 w zakresie ustalenia czy koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie, wskazać należy na art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie papierów wartościowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych.

Zatem wydatki poniesione na objęcie/nabycie obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych będą stanowić koszty uzyskania przychodów w momencie sprzedaży lub wykupu przez emitenta na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, jednakże nie w pełnej wysokości. Prawo do tego kosztu aktywizuje się dopiero w momencie odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że nie można się z Państwem zgodzić, że w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, będą Państwo mieli prawo do zaliczenia do kosztów podatkowych całej kwoty, za którą objęli/nabyli Państwo te obligacje. Na przeszkodzie temu stoi bowiem przepis art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny.

Zasadność zastosowania w niniejszej sprawie art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, wynika przede wszystkim z poniższych okoliczności. Obligacje zaliczają się do papierów wartościowych o charakterze dłużnym.

Przywołany powyżej przepis art. 16 ust. 1 pkt 39 wyraża zasadę, zgodnie z którą strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W dalszej części przepisu zawarty jest wyjątek, zgodnie z którym kosztem uzyskania przychodów może być strata z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, jeżeli wierzytelność ta uprzednio, została zarachowana jako przychód należny do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny. Wolą ustawodawcy, który dokonał w tym przepisie swoistego podziału na zbycie wierzytelności uprzednio zarachowanych jako przychód należny i zbycie pozostałych wierzytelności, tylko w tym pierwszym przypadku strata powstała przy zbyciu wierzytelności może stanowić koszt uzyskania przychodów.

W tym miejscu należy wskazać, że główną funkcją wprowadzania do obrotu papierów dłużnych jest pozyskanie kapitału przez emitenta i odpowiednie ulokowanie nadwyżek finansowych przez obejmującego/nabywającego. Innymi słowy, emisja dłużnych papierów wartościowych stanowi jedną z metod pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania działalności emitenta. Mogą mieć one różne podstawy prawne, a w związku z tym można wśród nich wyróżnić: weksle inwestycyjne, obligacje, bony komercyjne, bony handlowe, itd.

W wyniku emisji obligacji emitent uzyskuje, często długoterminowe, źródło finansowania swojej działalności, obejmujący/nabywca zaś lokuje środki pieniężne w celu uzyskania korzyści o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym.

Stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.

Z kolei godnie z art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach, obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji, zwanego dalej „obligatariuszem”, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. W wyniku emisji obligacji emitent uzyskuje, często długoterminowe, źródło finansowania swojej działalności, obejmujący/nabywca zaś lokuje środki pieniężne w celu uzyskania korzyści o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Istota tych papierów polega bowiem na tym, że emitent poprzez sprzedaż uzyskuje od obejmujących/nabywców określoną kwotę pieniężną (pewnego rodzaju pożyczkę), którą jest zobowiązany zwrócić w terminie oznaczonym na danym papierze wartościowym (w sposób i w terminach określonych w warunkach emisji) oraz zapłacić obejmującemu/nabywcy papieru wartościowego, określoną kwotę dyskonta lub procent za korzystanie z pieniędzy.

Nie ulega wątpliwości, że obligacje zaliczają się do papierów wartościowych (art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach i art. 95 ust. 1 ustawy o finansach publicznych). Ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że jedną z form zbycia papierów wartościowych, a więc także obligacji, jest ich wykup przez emitenta.

Obligacja jest więc nierozerwalnie związana z długiem. Jest to papier wartościowy, który poświadcza istnienie długu. To właśnie szczególna forma – papieru wartościowego – odróżnia ją od pożyczki, która jest również zaciągnięciem długu. Wierzycielem emitenta staje się każdy kolejny posiadacz (nabywca) obligacji.

W wyroku WSA w Warszawie z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1240/16 Sąd stwierdził:

Tożsame stanowisko zawarto w wyroku tego samego Sądu z 18 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1564/12, w którym czytamy:

Stanowisko zawarte w powyższym orzeczeniu uzyskało także aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 27 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1143/13 stwierdził m.in.:

Analogiczny pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 849/19, gdzie dodatkowo stwierdzono:

Tym samym, stwierdzić należy, że obligacja ma charakter pożyczkowy, zatem wierzytelność inkorporowana w obligacji jest wierzytelnością pożyczkową i mieści się w pojęciu wierzytelności wymienionej w art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT.

Należy odnieść się do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym:

Jakkolwiek z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że do essentialia negotii umowy pożyczki należy zobowiązanie biorącego pożyczkę do zwrotu tej samej kwoty pieniędzy, to prawo cywilne dopuszcza możliwość zawarcia takiej umowy pod tytułem odpłatnym, a odpłatność może być wyrażana w dowolny sposób (por. W. Popiołek w: K. Pietrzykowski red., Kodeks cywilny, Komentarz, Tom II, Warszawa 1998, str. 306). W związku z powyższym, na umowę pożyczki należy patrzeć w szerszym zakresie. Ponadto, co najistotniejsze, umowa emisji obligacji spełnia cechy kredytu, co już przez ten fakt, czyni ją umową zbliżoną do umowy pożyczki pieniężnej (W. Popiołek, op.cit. str. 308; P. Kochański, Polskie prawo o obligacjach, Samorząd Terytorialny 1995, nr 3, str. 37 i nast.).

W związku z powyższym wskazać należy, że przy ustalaniu wysokości kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, muszą Państwo mieć na względzie także przepis art. 16 ust. 1 pkt 39 ww. ustawy, co oznacza, że strata powstała w wyniku sprzedaży obligacji czy wykupu przez emitenta obligacji nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodów. Kosztem może być tylko ta część wydatku na nabycie obligacji, która odpowiada wysokości przychodu uzyskanego z ich zbycia. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnego wyjątku, który mógłby wyłączać zastosowanie przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT w zależności od przyczyn powstania straty.

Odnośnie zasadności zastosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży Akcji Podziałowych na podstawie art. 15 ust. 1lb pkt 2 ustawy o CIT należy posłużyć się argumentacją Organu zawartą w uzasadnieniu niniejszej interpretacji odnoszącym się do sposobu ustalenia kosztów w części przypadającej na wierzytelności własne.

Ponadto nie można zgodzić się z Państwa stanowiska, zgodnie z którym koszt uzyskania przychodów ze sprzedaży akcji uzyskanych w ramach podziału przez wyodrębnienie powinien być określany przy uwzględnieniu stanowiska zaprezentowanego w ramach interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 26 kwietnia 2021 r., sygn. SP4.8203.2.2020. Niniejsza interpretacja została wydana w ściśle określonym kontekście – sposobu rozpoznawania kosztów z tytułu odpłatnego zbycia skarbowych papierów wartościowych – i ustanawia wyjątek względem zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy CIT wyłącznie na potrzeby obrotu tą szczególną kategorią instrumentów. Podkreślenia wymaga, że modyfikuje ona sposób stosowania art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT wyłącznie w obrębie stanu faktycznego, który był przedmiotem jej rozstrzygnięcia, a więc w odniesieniu do bezpośredniego zbycia skarbowych papierów wartościowych.

Należy podkreślić, że interpretacja ogólna nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa, lecz wiąże organy podatkowe wyłącznie w zakresie zagadnienia, które stanowiło przedmiot jej rozstrzygnięcia. Przenoszenie jej skutków na inne stany faktyczne – w tym na sytuację ustalania kosztu uzyskania przychodów przy zbyciu akcji objętych w ramach podziału przez wyodrębnienie –prowadziłoby w ocenie MF, do pozanormatywnego rozszerzenia zakresu zastosowania tego aktu, wykraczając tym samym poza treść i ratio interpretacji ogólnej.

Tym samym tego typu praktyka stanowiłaby, wyraz wykładni prawotwórczej, niemożliwej do zaakceptowania w kręgu kultury prawa stanowionego, jako prowadzącej do naruszenia - mającej umocowanie w art. 7 Konstytucji - zasady legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa.

Podsumowując, ze względu na brak podstaw do uwzględnienia wniosków płynących z interpretacji ogólnej – zarówno w odniesieniu do obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa, jak i innych instrumentów o analogicznym charakterze – podatnik powinien uwzględnić dyspozycje art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy CIT.

W konsekwencji przy ustaleniu wartości kosztu uzyskania przychodów ze zbycia akcji objętych w ramach podziału przez wyodrębnienie należy wyłączyć tę część kosztu nabycia obligacji, która w myśl przywołanej regulacji stanowiłaby stratę poniesioną przez Spółkę dzieloną, co koresponduje z treścią ww. uzasadnienia do oceny Państwa stanowiska na gruncie pytania nr 3.

Wobec wyżej wymienionych przepisów prawa podatkowego oraz przedstawionego opisu sprawy stwierdzić należy, że Państwa stanowisko pytanie nr 5, tj. w zakresie przyjęcia, że koszty uzyskania przychodów osiągnięte przez Bank Dzielony w wyniku transakcji sprzedaży Akcji Podziałowych objętych w drodze Podziału w tej części, w jakiej podlegają ustaleniu w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych w postaci obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz Obligacji Zagranicznych przypisanych do Działalności Detalicznej i stanowiących składniki Działalności Detalicznej, wyodrębnionych w Planie Podziału i przeniesionych do Banku Przejmującego, powinny zostać ustalone w wysokości wydatków poniesionych na ich nabycie (bez stosowania ograniczenia z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT) jest nieprawidłowe.

Z kolei odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 6 wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT:

Stosownie do treści art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Należy w tym miejscu zauważyć, że od 2018 r. w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych przychody podatników zostały rozdzielone na źródła:

·    z zysków kapitałowych oraz

·    z innych źródeł.

Istotą wprowadzonych zmian jest wyodrębnienie źródła przychodów w postaci zysków kapitałowych i oddzielenie dochodów uzyskiwanych z tego tytułu od pozostałych dochodów uzyskiwanych przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych.

Wydzielając na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odrębne źródło przychodów – z zysków kapitałowych – ustawodawca zamieścił w ustawie katalog, w którym określił listę przychodów zaliczanych do tego źródła. Katalog ten został zawarty w art. 7b ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CIT:

Należy zauważyć, że przepis art. 7b ust. 1 ustawy o CIT zawiera zamknięty katalog przychodów, które należy zakwalifikować do przychodów z zysków kapitałowych. Wskazane zostały w nim konkretne transakcje gospodarcze kreujące przychód podatkowy z zysków kapitałowych co oznacza, że wszelkie inne przychody niewymienione w tym przepisie nie będą zaliczane do tej kategorii przychodów.

Natomiast w myśl art. 7b ust. 2 ustawy o CIT:

Tym samym, powyższy przepis oznacza, iż zawarta w nim grupa podmiotów osiągając przychody wymienione w art. 7b ust. 1 ustawy o CIT winna kwalifikować je jako przychody z innych źródeł (za wyjątkiem przychodów wskazanych w pkt 1 lit. a i f tego przepisu).

Wśród podmiotów objętych dyspozycją przepisu art. 7b ust. 2 ustawy o CIT są m.in. banki.

Dlatego Państwo jako bank działający w formie spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzący działalność bankową w rozumieniu Prawa bankowego, w myśl art. 7b ust. 2 ustawy o CIT, winni zaliczać swoje przychody wymienione w art. 7b ust. 1 ustawy o CIT do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f ww. art. 7b ustawy o CIT.

Zatem transakcja sprzedaży Akcji Podziałowych przez Państwa powinna zostać zakwalifikowana do dochodów ze źródła przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 6 należy uznać za prawidłowe w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu.

Natomiast nie można zgodzić się z Państwa twierdzeniem, co do ustalenia dochodu podlegającego opodatkowaniu bądź straty powstałego w związku z transakcją sprzedaży Akcji Podziałowych, wynikającego z różnicy między przychodem określonym zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, czyli wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży Akcji (ceną), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi w sposób przedstawiony przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu własnego stanowiska do pytań nr 1-5. Wskazać bowiem należy, że w przedmiotowej interpretacji co do sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów w zakresie objętych pytaniem nr 3, 4 i 5 organ wskazał odmienne zasady ustalenia kosztów uzyskania przychodów przy sprzedaży Akcji Podziałowych niż wskazali Państwo we własnym stanowisku w sprawie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto należy zaznaczyć, że pytania postawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i Państwa własnego stanowiska w sprawie, nie objęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja nie odnosi się do oceny Państwa stanowiska w zakresie ustalenia, czy opisane we wniosku składniki majątkowe stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Powyższą okoliczność organ przyjął za Państwem jako element opisu zdarzenia przyszłego.

Dodatkowo zauważyć należy, że w ramach instytucji interpretacji indywidualnej Organ nie jest uprawniony do badania zgodności przepisów prawa krajowego z przepisami unijnymi. Należy mieć na uwadze, że Organ działa na podstawie art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Dlatego też wydając interpretacje indywidualną Organ, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej dokonuje interpretacji obowiązujących przepisów prawa podatkowego.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądowych należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów, które o jej wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym: