Interpretacja 0111-KDIB1-1.4010.595.2025.2.AND

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 listopada 2025 r. za pośrednictwem (…) wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 10 grudnia 2025 r. (wpływ 10 i 12 grudnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, winno być: „(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), Wnioskodawca występuje z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu umorzenia części pożyczki (kapitał + odsetki) przez (…) z przeznaczeniem umorzonej kwoty na nowe cele inwestycyjne.

(…) r. Spółka podpisała umowę z (...) o dofinansowanie w wysokości (…) w formie pożyczki zadania pn.: „Zadanie 1”. Środki z pożyczki zostały wydatkowane na wskazany cel.

Pożyczka została rozliczona przez (...), zgodnie z warunkami zawartymi w umowie pożyczki. Zgodnie z harmonogramem spłat Spółka w okresie od (…) r. do (…) r. spłaciła 50,8% udzielonej pożyczki.

W (…) r. Spółka wystąpiła z wnioskiem do (...) o częściowe umorzenie pożyczki.

Wniosek został rozpatrzony pozytywnie. W efekcie powyższych działań, w (…) r. Spółka zawarła z (...) umowę o umorzenie 49,20% wartości pożyczki. Zgodnie z § 1 pkt 1 Umowy o umorzenie, warunkiem umorzenia jest przeznaczenie kwoty (…) zł na realizację Zadania pn.: „Zadanie 2” i rozliczenia jej wydatkowania do (…) r.

Zadanie inwestycyjne 2 polegające na (…) jest w trakcie realizacji. Zgodnie z warunkami zawartymi w umowie umorzeniowej, Spółka ma obowiązek przedstawienia (…):

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających osiągniecie efektu rzeczowego wskazanego w Harmonogramie (załącznik do umowy umorzeniowej), czyli protokół odbioru końcowego zadania,

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających wykorzystanie kwoty umorzenia na realizację zadania,

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających osiągniecie planowanego efektu (…).

Spółka kwotę umorzonej pożyczki (kapitał + odsetki), zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zamierza wykazać jako przychód w dacie zawarcia umowy o umorzenie.

W uzupełnieniu wniosku ujętym w piśmie z 10 grudnia 2025 r. wskazali Państwo ponadto, że w treści Umowy z (...) o umorzenie, (…) oświadczył, że dokonuje umorzenia 49,2% pożyczki udzielonej na podstawie umowy nr (…) z dnia (…) r. z późn. zm. Warunkiem umorzenia jest przeznaczenie kwoty (…) zł na realizację Zadania pn.: „Zadanie 2”, zwanym dalej: „Zadaniem” i rozliczenia jej wydatkowania w terminie do (…) r.

Z treści umowy wynika, że pożyczka została umorzona na dzień zawarcia umowy o umorzenie, a Beneficjent jest zobowiązany do przeznaczenia kwoty umorzenia na realizację zadania „Zadanie 2”. W przypadku niewydatkowania kwoty umorzenia na wskazane zadanie, nieosiągnięcia efektu rzeczowego zgodnie z harmonogramem, niewykorzystania środków zgodnie z przeznaczeniem lub nieosiągnięcia planowanego efektu (…) – Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu umorzonej kwoty pożyczki.

W konsekwencji, niespełnienie określonych w umowie warunków skutkuje obowiązkiem spłaty umorzonej kwoty, co oznacza, że mamy do czynienia z warunkiem rozwiązującym, a nie zawieszającym.

Umorzenie pożyczki nastąpiło pod warunkiem rozwiązującym, ponieważ niespełnienie warunków określonych w umowie (wydatkowanie środków, osiągnięcie efektu rzeczowego i (…), rozliczenie środków) nie powoduje dopiero powstania skutku umorzenia, lecz skutkuje koniecznością zwrotu już umorzonej kwoty.

Pytania

1.  Czy umorzenie części pożyczki (kapitał i odsetki) stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

2.  Jeżeli umorzona kwota jest dla Wnioskodawcy przychodem, to kiedy wystąpi moment obowiązku podatkowego, w momencie zawarcia umowy o umorzenie, tj. (…) r. czy w momencie rozliczenia środków pochodzących z umorzenia, tj. (…) r.?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, wartość umorzonej pożyczki wraz z odsetkami stanowi przychód w momencie zawarcia umowy o umorzenie, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., winno być: „t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.”) przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych:

a)  zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy,

b)  środków na rachunkach bankowych – w bankach.

Na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy, do przychodów nie zalicza się kwot stanowiących równowartość umorzonych zobowiązań, w tym także z tytułu pożyczek (kredytów), jeżeli umorzenie zobowiązań jest związane z:

a)  bankowym postępowaniem ugodowym w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków lub

b)  postępowaniem upadłościowym z możliwością zawarcia układu w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego, lub

c)  realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw.

Z treści art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przychodem jest m.in. wartość umorzonych zobowiązań. Wyjątek uczyniono tylko dla zobowiązań, w tym kredytów i pożyczek, umorzonych w związku z bankowym postępowaniem ugodowym, z postępowaniem upadłościowym albo z realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw.

Biorąc pod uwagę powyższy przepis należy stwierdzić, że wartość umorzonej pożyczki otrzymanej z ((...) stanowić będzie dla Wnioskodawcy przychód.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 21 ww. ustawy wolne od podatku są dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia, z zastrzeżeniem pkt 14 i 14a, otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a - 16m.

Z treści powyższego przepisu wynika, że aby dochód mógł korzystać ze zwolnienia określonego tym przepisem musi spełniać łącznie następujące kryteria:

1)  dochód musi być uzyskany w postaci otrzymanej dotacji, subwencji, dopłaty lub innego nieodpłatnego świadczenia,

2)  powyższe środki muszą zostać przekazane na pokrycie kosztów, zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych,

3)  od powyższych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a – 16m.

Na mocy wymienionych przepisów, wartość umorzonej pożyczki jest dochodem, który nie może korzystać ze zwolnienia i stanowi dla Wnioskodawcy przychód podatkowy.

Odnośnie pytania nr 2 Wnioskodawca stoi na stanowisku, że umorzona kwota jest przychodem w momencie zawarcia umowy o umorzenie, tj. (…) r. pomimo tego, że jej umorzenie jest uwarunkowane przeznaczeniem środków na konkretny cel wskazany w umowie o umorzenie. Jest to zgodne z interpretacją Ministra Finansów Znak: D6/033/414/SOH/12/PK-2087 z 29 lutego 2016 r. oraz interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Znak: 0111-KDIB2-1.4010. 52.2021.1.BJ z 30 kwietnia 2021 r.

„Umorzenie”, wg Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, t. III, str. 557), oznacza „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”.

Momentem, w którym Spółka w sposób definitywny wyzbyła się długu wobec (...) z tytułu zaciągniętej pożyczki (umorzono pożyczkę) była data złożenia oświadczenia woli przez wierzyciela ((...)) o zwolnieniu pożyczkobiorcy (Spółki) z długu i przyjęcie przez pożyczkobiorcę tego zwolnienia. W danym przypadku, powyższe czynności miały miejsce w dniu zawarcia umowy o umorzenie w (…) r. Okoliczność, że zwolnienie obarczone było warunkiem realizacji inwestycji „Zadanie 2” nie zmienia charakteru prawnego dokonanej czynności prawnej, a Spółka w wyniku umorzenia pożyczki uzyskała przysporzenie majątkowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

Natomiast, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT,

Z wniosku wynika, że (…) r. Państwa Spółka podpisała umowę z (...) o dofinansowanie w wysokości (…) zł w formie pożyczki zadania pn.: „Zadanie 1”. Środki z pożyczki zostały wydatkowane na wskazany cel, a pożyczka została rozliczona przez (...), zgodnie z warunkami zawartymi w umowie pożyczki.

Zgodnie z harmonogramem spłat, w okresie od (…) r. do (…) r. spłacili Państwo 50,8% udzielonej pożyczki i w (…) r. wystąpili Państwo z wnioskiem do (...) o częściowe umorzenie pożyczki. W (…) r. Państwa Spółka zawarła z (...) umowę o umorzenie 49,20% wartości pożyczki. Zgodnie z § 1 pkt 1 Umowy o umorzenie, warunkiem umorzenia jest przeznaczenie kwoty (…) zł na realizację Zadania pn.: „Zadanie 2” i rozliczenia jej wydatkowania do (…) r.

Zadanie inwestycyjne polegające na (…) jest w trakcie realizacji. Zgodnie z warunkami zawartymi w umowie umorzeniowej, Spółka ma obowiązek przedstawienia (…):

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających osiągniecie efektu rzeczowego wskazanego w Harmonogramie (załącznik do umowy umorzeniowej), czyli protokół odbioru końcowego zadania,

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających wykorzystanie kwoty umorzenia na realizację zadania,

·      do (…) r. dokumentów potwierdzających osiągniecie planowanego efektu (…).

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia czy umorzenie części pożyczki (kapitał i odsetki) stanowi dla Państwa Spółki przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (pytanie nr 1) oraz kiedy wystąpi moment obowiązku podatkowego, w momencie zawarcia umowy o umorzenie, tj. (…) r. czy w momencie rozliczenia środków pochodzących z umorzenia, tj. (…) r.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości, wskazać należy, że pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego też zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej. „Umorzenie”, wg Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, t. III, str. 557), oznacza „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”.

Skutkiem tego umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania. W przypadku takiego zrzeczenia się wierzytelności, dłużnik nie jest zobowiązany do spełnienia świadczenia, a tym samym po jego stronie powstaje przychód podatkowy.

Z treści art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT wynika, że przychodem z działalności gospodarczej jest m.in. wartość umorzonych zobowiązań. Wyjątek uczyniono tylko dla zobowiązań, w tym kredytów i pożyczek, umorzonych w związku z bankowym postępowaniem ugodowym, z postępowaniem upadłościowym albo z realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw. Biorąc pod uwagę powyższy przepis, należy uznać, że wartość umorzonej pożyczki (kapitał i odsetki) stanowi dla Państwa Spółki przychód podatkowy. W wyniku umorzenia części pożyczki, Państwa Spółka uzyska bowiem przysporzenie majątkowe.

Przy czym, moment powstania przychodu z ww. tytułu uzależniony jest od rodzaju warunku umorzenia pożyczki. Z uwagi na brak wyraźnej regulacji ustawowej w tym zakresie (zasad umarzania pożyczek z (...)), decydujący dla określenia charakteru dokonywanego umorzenia – a w szczególności czy następuje ono pod warunkiem zawieszającym, czy też rozwiązującym – mają postanowienia uchwalonych (jeżeli istnieją) przez rady nadzorcze poszczególnych (...) zasad udzielania i umarzania udzielonych pożyczek (…), jak również postanowienia poszczególnych umów z beneficjentami. Dopiero analiza treści danej umowy umarzającej zobowiązanie może pozwolić na ustalenie rodzaju warunku, który ma w danej sytuacji zastosowanie. Należy przy tym uznać, że umorzenie następuje pod warunkiem rozwiązującym, jeśli m.in. stanowi ono dla pożyczkobiorcy podstawę do niedokonywania spłaty rat pożyczki (wynikających z harmonogramu), przypadających na umorzoną część pożyczki. W takim przypadku, w sposób ewidentny, ujawniana jest wola stron umowy świadcząca o wywodzeniu przez nich skutków prawnych umorzenia, począwszy od momentu zawarcia stosownej umowy. Niewypełnienie warunków wskazanych w umowie umorzenia może zatem jedynie przerwać działanie tych skutków, tj. konieczność spłaty pozostałej części pożyczki (co jest istotą funkcjonowania warunku rozwiązującego).

W uzupełnieniu wniosku ujętym w piśmie z 10 grudnia 2025 r. wskazali Państwo m.in., że umorzenie wskazanej we wniosku pożyczki nastąpiło pod warunkiem rozwiązującym, ponieważ niespełnienie warunków określonych w umowie (wydatkowanie środków, osiągnięcie efektu rzeczowego i ekologicznego, rozliczenie środków) nie powoduje powstania skutku umorzenia, lecz skutkuje koniecznością zwrotu już umorzonej kwoty.

Mając powyższe na względzie oraz fakt, że wydając interpretację indywidualną organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego (a zatem m.in. badania postanowień zawartej umowy), natomiast jest związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym, stwierdzić należy, że o ile w istocie, jak wskazano we wniosku, umorzenie pożyczki nastąpiło pod warunkiem rozwiązującym, to datą powstania przychodu z tytułu umorzenia części pożyczki z (...) jest data zawarcia umowy o umorzenie, tj. (…) r.

W związku z tym, Państwa stanowisko, zgodnie z którym wartość umorzonej pożyczki wraz z odsetkami stanowi przychód (pytanie nr 1) w momencie zawarcia umowy o umorzenie (pytanie nr 2) jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.