Interpretacja 0111-KDIB1-1.4010.609.2025.1.BS

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce) prowadzi działalność produkcyjną. Wnioskodawca jest częścią Grupy X (dalej jako: „Grupa”). Jedynym udziałowcem Wnioskodawcy jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Niemczech (dalej jako: „Spółka powiązana”).

W marcu 2023 r. Wnioskodawca złożył u niemieckiego kontrahenta (dalej jako: „Kontrahent”) zamówienie na maszynę. W związku ze złożonym zamówieniem Wnioskodawca zobowiązany był do zapłaty Kontrahentowi zaliczki w wysokości (…) EUR na poczet zakupu maszyny.

Na potrzeby płatności realizowanych w EUR Wnioskodawca posiada rachunek bankowy w niemieckim banku. Z uwagi na uzgodnienia przyjęte w Grupie rachunek bankowy Wnioskodawcy w niemieckim banku jest obsługiwany przez pracowników Spółki powiązanej. W marcu 2023 r. pracownik Spółki powiązanej zrealizował przelew kwoty (…) EUR z rachunku bankowego Wnioskodawcy na rachunek bankowy Kontrahenta. Wpłaconej zaliczki Spółka nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów.

Transakcja z Kontrahentem zabezpieczona została gwarancją bankową uzyskaną przez Wnioskodawcę. Zgodnie z zapisami umowy gwarancyjnej jednym z warunków uzyskania ochrony z tytułu gwarancji była wpłata środków na rachunek bankowy Kontrahenta wskazany w umowie gwarancyjnej.

W sierpniu 2023 r. Kontrahent ogłosił upadłość. W październiku 2023 r. Wnioskodawca zwrócił się do banku udzielającego gwarancji o wypłatę środków z tytułu gwarancji. W listopadzie 2023 r. bank odmówił wypłaty wskazując, iż wpłata zaliczki w marcu 2023 r. została dokonana na inny rachunek bankowy Kontrahenta niż objęty warunkami ww. gwarancji.

Z uzyskanych przez Wnioskodawcę informacji wynika, iż złożone przez Wnioskodawcę zamówienie na maszynę nie zostanie już zrealizowane, a majątek Kontrahenta nie jest wystarczający, aby odzyskać w drodze postępowania upadłościowego wpłaconą zaliczkę. Według szacunków Wnioskodawcy szanse uzyskania jakiejkolwiek spłaty są nikłe. Z uwagi na to, iż utrata uprawnień z tytułu gwarancji (w związku z wpłatą zaliczki na rachunek bankowy Kontrahenta inny niż wskazany w umowie z bankiem udzielającym gwarancji) nastąpiła z winy pracownika Spółki powiązanej, Spółka powiązana zobowiązała się zwrócić Wnioskodawcy kwotę (…) EUR.

W grudniu 2024 r. Wnioskodawca wystawił na Spółkę powiązaną notę obciążeniową na kwotę (…) EUR, z opisem „Zwrot wydatków związanych z przekazaniem zaliczki na błędny rachunek bankowy (nazwa Kontrahenta, przedmiot i numer zamówienia)”.

W tym samym miesiącu Spółka powiązana dokonała przelewu ww. kwoty na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Przelew został opisany jako „… – (nazwa Kontrahenta)”.

Pytanie

Czy środki pieniężne zwrócone Wnioskodawcy przez Spółkę powiązaną (jako zwrot zaliczki utraconej przez Wnioskodawcę w wyniku błędu pracownika Spółki powiązanej) stanowią dla Wnioskodawcy przychód podatkowy na gruncie ustawy CIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym środki pieniężne zwrócone Wnioskodawcy przez Spółkę powiązaną stanowią zwrot innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT, nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu ustawy CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT przychodem są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne. Tym samym kwota (…) EUR otrzymana od Spółki powiązanej co do zasady powinna stanowić przychód Wnioskodawcy.

Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT do przychodów nie zalicza się zawróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Analizując treść przytoczonego przepisu oraz orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, iż otrzymane środki pieniężne mogą być wyłączone z przychodów, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

·    środki te stanowiły one zwrot innych wydatków (tj. innych niż wymienione w art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy CIT podatki i opłaty stanowiące dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego),

·    środki te zostały wyłączone z możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów (co znaczy, iż ich wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów nie stanowi tylko i wyłącznie decyzji podatnika, ale wynika z przepisów ), wydatek został przez podatnika poniesiony, a następnie został mu zwrócony.

Tym samym, jeżeli dany wydatek nie stanowił dla podatnika kosztów uzyskania przychodów z uwagi na art. 16 ust. 1 ustawy CIT, a następnie wydatek ten został podatnikowi zwrócony, zwrot ww. wydatku nie będzie stanowił dla podatnika przychodu podatkowego na gruncie ustawy CIT.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca poniósł wydatek - dokonał wpłaty kwoty (…) EUR na rachunek bankowy Kontrahenta tytułem zaliczki. Z uwagi na upadłość Kontrahenta i naruszenie warunków gwarancji bankowej Wnioskodawca nie ma realnej możliwości odzyskania przedmiotowych środków (tj. zaliczki) od Kontrahenta. Środki zwrócone Wnioskodawcy przez Spółkę powiązaną bez wątpienia stanowią zwrot wydatków innych niż wymienione w art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy CIT (tj. innych niż podatki i opłaty stanowiące dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego).

W kolejnym kroku należy ocenić, czy wydatek poniesiony przez Wnioskodawcę mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Co do zasady zaliczka wpłacona na poczet przyszłej dostawy na moment wpłaty nie stanowi dla podatnika kosztu uzyskania przychodu. Wnioskodawca nie może też uznać za koszt uzyskania przychodu utraconej zaliczki, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy CIT za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się strat (kosztów) powstałych w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy. Kwota (…) EUR nie mogłaby zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu również w sytuacji, gdyby Wnioskodawca wystąpił wobec Kontrahenta z roszczeniem o zwrot wpłaconej zaliczki, a następnie uznał tą wierzytelność za nieściągalną z uwagi na upadłość Kontrahenta (uprawdopodobnienie lub udokumentowanie nieściągalności), albowiem warunkiem uznania wierzytelności lub odpisu aktualizującego jej wartość za koszt podatkowy, jest uprzednie rozpoznanie wierzytelności jako przychodu podatkowego. W analizowanym przypadku warunek ten nie został spełniony.

W ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowe środki - kwota (…) EUR wpłacona na rachunek bankowy Kontrahenta tytułem zaliczki - zostały obiektywnie wyłączone z możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów.

Biorąc pod uwagę, iż spełnione zostały pierwsze dwa z wymienionych wyżej warunków, dla oceny, czy w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT, decydujące znaczenie będzie miała okoliczność, czy środki wpłacone przez Spółkę powiązaną na rachunek bankowy Wnioskodawcy stanowią zwrot wydatku poniesionego przez Wnioskodawcę.

W tym miejscu należy zauważyć, iż z uwagi na uzgodnienia przyjęte w Grupie rachunek Wnioskodawcy w niemieckim banku obsługiwany jest przez pracowników Spółki powiązanej.

Również opisany w stanie faktycznym przelew kwoty (…) EUR tytułem zaliczki dla Kontrahenta został zrealizowany przez pracownika Spółki powiązanej.

Z uwagi na to, iż na skutek błędu popełnionego przez pracownika Spółki powiązanej (zlecenie przelewu na rachunek bankowy Kontrahenta inny niż wskazany w umowie gwarancyjnej) Wnioskodawca utracił możliwość skorzystania z gwarancji bankowej zabezpieczającej transakcję z Kontrahentem, Spółka powiązana zdecydowała zwrócić Wnioskodawcy z własnych środków poniesiony przez Wnioskodawcę wydatek. Co istotne, zwrot ten dotyczy nie tylko kwoty odpowiadającej wartością wydatkowi poniesionemu przez Wnioskodawcę, ale jest to zwrot tego samego wydatku - utraconego przez Wnioskodawcę w wyniku działań Spółki powiązanej. Spółka powiązana zwraca bowiem Wnioskodawcy środki pieniężne, które zostały przez pracownika tejże Spółki powiązanej przelane na niewłaściwy rachunek bankowy (inny niż objęty gwarancją bankową). Tym samym należy uznać, iż środki pieniężne przekazane przez Spółkę powiązaną stanowią zwrot wydatku poniesionego przez Wnioskodawcę.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec spełnienia ww. przesłanek warunkujących możliwość zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT, należy stwierdzić, iż w przedstawionym stanie faktycznym środki pieniężne otrzymane przez Wnioskodawcę od Spółki powiązanej jako zwrot błędnie przelanej zaliczki nie będą stanowiły dla Wnioskodawcy przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy CIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu. Poprzez przykładowe wyliczenie zawarte w kolejnych ustępach art. 12 ust. 1 ustawodawca określa jedynie zdarzenia, których wystąpienie powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Na podstawie tego przepisu można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodzącą do majątku podatnika, powiększającą jego aktywa, mającą definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną – przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika, czyli wpływu, bezpośrednio do majątku podatnika względnie na jego rachunek, wymienionych środków, skutkującego powstaniem po stronie podatnika możliwości dysponowania tymi środkami.

Przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, o czym stanowi art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

W ustawie o CIT zawarto jednocześnie katalog przysporzeń, które nie są zaliczane do przychodów podatkowych. Katalog zawarty w art. 12 ust. 4 ustawy o CIT, w przeciwieństwie do wykazu przyjętego przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, ma charakter zamknięty, co oznacza, że niedopuszczalne jest rozszerzanie go na inne kategorie nieujęte wprost w tym przepisie.

W myśl art. 12 ust. 4 pkt 6a ww. ustawy:

Do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Na gruncie językowym pojęcie „zwrot” oznacza „zwrócenie czegoś”, zaś „zwrócić” to „oddać komuś jego własność” (Słownik Języka Polskiego, wersja internetowa https://sjp.pwn.pl).

Aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków”, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, konieczne jest, by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” w rozumieniu przepisu art. 16 tej ustawy oraz, aby wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi. Tak więc, „wydatek zwrócony” to ten sam, a nie taki sam wydatek, który został poniesiony.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy środki pieniężne zwrócone Wnioskodawcy przez Spółkę powiązaną (jako zwrot zaliczki utraconej przez Wnioskodawcę w wyniku błędu pracownika Spółki powiązanej) stanowią dla Wnioskodawcy przychód podatkowy na gruncie ustawy CIT.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości wskazać należy, że w analizowanej sprawie ponieśli Państwo wydatek w postaci zapłaty zaliczki na zakup maszyny (który nie został przez Państwa zaliczony do kosztów uzyskania przychodów), jednakże w wyniku ogłoszenia upadłości Kontrahenta zamówienie na maszynę nie zostanie zrealizowane. W wyniku błędu pracownika Spółki powiązanej, który realizował przelew środków na ww. zakup, Spółka powiązana zobowiązała się zwrócić Państwu kwotę (…) EUR. W grudniu 2024 r. wystawili Państwo na Spółkę powiązaną notę obciążeniową na kwotę (…) EUR, z opisem „Zwrot wydatków związanych z przekazaniem zaliczki na błędny rachunek bankowy (nazwa Kontrahenta, przedmiot i numer zamówienia)”.

W tym samym miesiącu Spółka powiązana dokonała przelewu ww. kwoty na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Przelew został opisany jako „… – (nazwa Kontrahenta)”.

Jak wskazano powyżej, wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT prowadzi do wniosku, że wydatek zwrócony, to ten sam, a nie taki sam wydatek który został poniesiony. Zwróconym innym wydatkiem nie jest zatem uzyskana przez Państwa, w związku z błędem pracownika Spółki powiązanej kwota w wysokości zapłaconej zaliczki. Pomimo, że wartość otrzymanej kwoty odpowiada wartości poniesionego wydatku – kwota ta nie stanowi zwrotu poniesionego wydatku.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenia w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 11 października 2022 r. II FSK 397/20 Sąd stwierdził, że „w przepisie chodzi o taką sytuację, gdy podatnik dokonuje świadczenia na rzecz określonego podmiotu, a następnie ten sam podmiot podatnikowi to świadczenie zwraca”. Zatem, by mówić o zwróconych wydatkach w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 4 pkt 6a, należy oczekiwać, że zostaną one zwrócone przez podmioty, na rzecz których poniesiono te wydatki.

Tak więc, tylko wydatki zwrócone przez podmioty, na których rzecz dokonano świadczenia mogłyby zostać uznane za „zwrócone inne wydatki niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów”. W Państwa sprawie taki zwrot nie następuje od tego samego podmiotu na rzecz którego środki pieniężne zostały przekazane, tylko zwrot ten następuje od innego podmiotu (Spółki powiązanej). Zatem w niniejszej sprawie przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy CIT nie będzie miał zastosowania. W konsekwencji otrzymana przez Państwa kwota od Spółki powiązanej stanowi dla Państwa przychód podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych.

Tym samym, Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.