Ustalenie, czy poniesiona w formie potrącenia kara umowna na mocy ugody cywilnoprawnej zawartej w celu zakończenia sporu i uniknięcia kosztów postępowania sądowego, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT
Spółka z o.o. (Wnioskodawca) zawarła umowę o generalne wykonawstwo inwestycji z Inwestorem (B Sp. z o.o.). Z powodu opóźnienia w zakończeniu prac Inwestor naliczył karę umowną. Spółka odmówiła zapłaty, co doprowadziło do sporu. Inwestor złożył oświadczenie o potrąceniu części kary z wierzytelnościami Spółki. Ostatecznie strony zawarły ugodę, w której Spółka…
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1. ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 4 września 2025 r. (wpływ 10 września 2025 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej - uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Po 223/26;
2. stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) z siedzibą w (…) jest polskim rezydentem podatkowym. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy według PKD jest (…).
Umowa o generalne wykonawstwo.
W dniu (…) 2021 roku Wnioskodawca zawarł umowę o generalne wykonawstwo inwestycji z podmiotem B Sp. z o. o. (dalej: „Inwestor”). Umowa została następnie zmieniona aneksem nr (…) z dnia (…) 2022 r. oraz aneksem nr (…) z dnia (…) 2024 roku. Zgodnie z treścią aneksu nr (…) Spółka zobowiązała się do wykonania inwestycji w terminie do dnia (…) 2024 roku, a ukończenie inwestycji miało zostać potwierdzone przeprowadzeniem odbioru ostatecznego.
Kara umowna.
Zgodnie z postanowieniami Umowy, Inwestor był uprawniony do naliczania i żądania od Wnioskodawcy zapłaty kary umownej. W rezultacie zaistniałego opóźnienia Inwestor naliczył Wnioskodawcy karę umowną w łącznej wysokości (…) zł, w związku z brakiem terminowego zakończenia przedmiotu umowy i wezwał Wnioskodawcę do jej zapłaty na piśmie. Wnioskodawca odmówił zapłaty naliczonej kary umownej. W związku z powyższym Inwestor w dniu (…) 2025 roku złożył oświadczenie o potrąceniu części swojej wierzytelności o zapłatę kary umownej z wierzytelnościami Wnioskodawcy o zapłatę wynagrodzenia oraz należności ubocznych na łączną kwotę (…) zł (słownie (…) złotych). Pomiędzy stronami powstał spór co do zasadności naliczenia kary umownej, jej wysokości i skuteczności dokonanego potrącenia.
Ugoda.
Strony podjęły negocjacje w celu polubownego rozwiązania zaistniałej sytuacji i w dniu (…) 2025 roku zawarły ugodę w sprawie zaspokojenia wzajemnych roszczeń. W ugodzie Spółka uznała oświadczenie Inwestora z dnia (…) 2025 roku o potrąceniu wzajemnych wierzytelności na kwotę (…) zł. (słownie (…) złotych) za skuteczne, przy czym tylko w zakresie potrącenia i skutków nim wywołanych. Wobec powyższego Inwestor wobec uznania przez Spółkę oświadczenia z dnia (…) 2025 roku o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, w najszerszym dopuszczalnym przez prawo zakresie zrzekł się roszczenia o zapłatę pozostałych kar umownych, w szczególności kar umownych nierozliczonych na skutek potrącenia dokonanego przez Inwestora oświadczeniem z dnia (…) 2025 roku i zobowiązał się nie dochodzić od Wnioskodawcy zapłaty tych kar, jak również zrzekł się wszelkich innych roszczeń związanych z nieterminowym wykonaniem Umowy, w tym szczególności roszczenia o odszkodowanie przewyższającego kary umowne, z zastrzeżeniem. Jednocześnie strony zgodnie oświadczyły, iż wskutek zawarcia niniejszej ugody nie uległy wyłączeniu ani ograniczeniu żadne prawa i roszczenia Inwestora związane z odpowiedzialnością Wnioskodawcy z tytułu rękojmi i gwarancji w odniesieniu Inwestycji, w tym w szczególności roszczenia i odszkodowania w związku z nienależytym wykonywaniem przez Wnioskodawcę obowiązków w zakresie rękojmi i gwarancji w odniesieniu do Inwestycji.
Poniesienie w formie potrącenia kar umownych przez Wnioskodawcę na rzecz Inwestora w okolicznościach stanu faktycznego z jednej strony stanowi realizację obowiązku wynikającego z Umowy, z drugiej strony pozwala na utrzymanie dobrych relacji z Inwestorem będącym kontrahentem Wnioskodawcy.
Należy również pokreślić, że przedstawione w stanie faktycznym kary umowne nakładane przez Inwestora na Wnioskodawcę nie były związane z:
- wadą dostarczonego towaru,
- wadą wykonanych robót i usług,
- zwłoką w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
- zwłoką w usunięciu wad towarów, czy
- zwłoką w usunięciu wad wykonanych robót bądź usług.
Zapłata kar umownych nastąpiła poprzez potrącenie kar umownych z wynagrodzenia przysługującego Wnioskodawcy na podstawie Umowy i w związku z zawartą ugodą.
Pytanie
Czy na tle opisanego stanu faktycznego poniesiona w formie potrącenia kara umowna na mocy ugody cywilnoprawnej zawartej w celu zakończenia sporu i uniknięcia kosztów postępowania sądowego, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko zgodnie z którym, kara umowna nałożona przez Inwestora, poniesiona przez Wnioskodawcę w formie potrącenia może zostać zaliczona przezeń jako koszt uzyskania przychodów.
Uzasadnienie prawne stanowiska Wnioskodawcy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy kara umowna może być w ogóle uznana za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zdaniem Wnioskodawcy jest to uzasadnione. Na poparcie przedstawionego stanowiska przemawia teza wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 17 maja 2007 r. (sygn. I SA/Kr 1590/05), nakazującego interpretować art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o CIT w kontekście wyjątków przewidzianych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Skoro ustawodawca enumeratywnie wyliczył w art. 16 ustawy o CIT, jakich kar umownych nie można uznać za koszty uzyskania przychodów, to a contario należy przyjąć, ze pozostałe kary umowne (niewymienione w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT), o ile są wydatkami spełniającymi przesłanki zdefiniowane w art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o CIT, mogą zostać uznane za koszt podatkowy.
W takim stanie rzeczy przedmiotowa kara umowna spełnia ogólne warunki uznania za koszt zdefiniowane w art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o CIT. Należy ona bowiem do wydatków Wnioskodawcy, które zostały „poniesione w celu (...) zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”. Warto zwrócić uwagę, że za uznaniem w podobnych sytuacjach kar umownych za koszty uznania przychodu - podkreślając cel wydatku (kary umownej), jako poniesionego w celu utrzymania współpracy z klientem i ochrony renomy przedsiębiorcy - opowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z dnia 12 maja 2008 r. (znak IP-PB3-423-220/08-3/KR) oraz w interpretacji indywidualnej z dnia 29 maja 2009 r. (znak IPPB3/423-222/09-2/GJ).
Skoro ustawodawca w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT odniósł się tylko do określonej kategorii kar umownych, rozszerzanie tego przepisu na inne kategorie kar umownych, płaconych albo potrącanych z innych tytułów, nie jest uprawnione ani dopuszczalne.
W sytuacji gdy dwie strony są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem. Przepis daje możliwości skompensowania wierzytelności z tytułu kary umownej z wierzytelności Wnioskodawcy (z tytuły wykonania przedmiotu umowy - Inwestycji).
Dlatego też zdaniem wnioskodawcy art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, stanowiąc wyjątek od zasady określonej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, winien być interpretowany ściśle, tzn. powinien być rozumiany jako przepis wyłączający możność uznania za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań wskazanych expressis verbis w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT oraz, że błędem jest kwalifikowanie do art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wszelkich kar umownych i odszkodowań, zamiast - jak wynika z tego przepisu - kar umownych i odszkodowań ze ściśle określonych tytułów.
Wnikliwa analiza treści art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wskazuje, że przepis ten obejmuje odszkodowania i kary umowne - jak to już wskazano - z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Zatem przedmiotowy przepis ma zastosowanie do kar umownych i odszkodowań, dla których podstawą wypłaty były:
a) wada dostarczonego towaru,
b) wada wykonanych robót i usług,
c) zwłoka w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
d) zwłoka w usunięciu wad towarów,
e) zwłoka w usunięciu wad wykonanych robót bądź usług.
Powyższe wypunktowanie sytuacji objętych treścią pkt 22 jednoznacznie prowadzi do wniosku, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT nie ma zastosowania do kar umownych, którymi obciążony został Wnioskodawca. Przekroczenie terminu realizacji dostaw lub wykonania usług nie stanowi - w szczególności - „wady dostarczonego towaru”, jak również „wady wykonanych robót lub usług”.
Przykładowo w wyroku z dnia 6 maja 2025 roku, sygn. akt II FSK 1012/22, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązania nie stanowi wady wykonanych robót lub usług w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.
Podobnie w wyroku z dnia 3 lipca 2025 roku, sygn. akt II FSK 1357/22, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT obejmuje tylko te kary umowne, które zostały w nim wymienione wyraźnie i powinien być interpretowany ściśle. W sytuacji, gdy chodzi o karę za opóźnienie wykonania usługi czy też realizacji dostawy, to należy przyjąć, iż skoro przepis nie wymienia takich rodzajów kar, to nie są one wyłączone z kosztów uzyskania przychodów i należy ocenić możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych.
W konsekwencji, na gruncie przedstawionego stanu faktycznego zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące zaliczenie przez Wnioskodawcę kar umownych do kosztów uzyskania przychodów.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kara umowna poniesiona w formie potrącenia, może zostać zaliczona przez Wnioskodawcę jako koszt uzyskania przychodów.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek - 6 listopada 2025 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0111-KDIB1-2.4010.462.2025.1.BD, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Państwu 12 listopada 2025 r.
Skarga na interpretację indywidualną
Pismem z 8 grudnia 2025 r. (wpływ 12 grudnia 2025 r.) wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Wnieśli Państwo o:
- uwzględnienie skargi w całości oraz uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej,
- zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej według norm prawem przepisanych.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił skarżoną interpretację wyrokiem z 18 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Po 223/26.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 14 maja 2026 r.
Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynął do organu 8 czerwca 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku;
- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytanie przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytania). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm. dalej: „ustawa o CIT”):
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (…)
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodu.
Państwa wątpliwości w rozpatrywanej sprawie dotyczą ustalenia, czy poniesiona w formie potrącenia kara umowna na mocy ugody cywilnoprawnej zawartej w celu zakończenia sporu i uniknięcia kosztów postępowania sądowego, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Dokonując rozpoznania kosztowego charakteru określonego wydatku podatnik musi badać nie tylko to, czy wydatek ten został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT), ale i to czy nie jest on objęty wyłączeniem z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, co definitywnie pozbawia go charakteru kosztu podatkowego choćby nawet spełniał wprowadzone przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kryteria normatywne.
W myśl art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Z powyższego przepisu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wynika, że do kosztów uzyskania przychodów nie mogą zostać zaliczone kary umowne i odszkodowania z tytułu:
- wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług;
- zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad;
- zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Zatem, z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wynika, że nie jest podstawą prawną do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kar z tytułu nieterminowego dostarczenia towarów lub nieterminowego wykonania robót i usług, chyba że wynika to wprost z innych przepisów regulujących dany rodzaj działalności. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT nie obejmuje bowiem swoim zakresem kar umownych z tytułu nieterminowego dostarczenia towarów lub nieterminowego wykonania robót i usług.
Uregulowania dotyczące kar umownych zawarte są w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: „KC”).
W myśl art. 471 KC:
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Na podstawie art. 483 § 1 i § 2 KC:
§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
§ 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.
Zgodnie z art. 484 § 1 KC:
W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
Jak wynika z art. 476 KC:
Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Zapisy ustanawiające karę umowną stanowią powszechnie stosowaną praktykę przy zawieraniu umów i stanowią realizację zasady swobody tychże umów.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że w rezultacie zaistniałego opóźnienia Inwestor naliczył Wnioskodawcy karę umowną w związku z brakiem terminowego zakończenia przedmiotu umowy i wezwał Spółkę do jej zapłaty. Pomiędzy stronami powstał spór co do zasadności naliczenia kary umownej, jej wysokości i skuteczności dokonanego potrącenia. Następnie Strony podjęły negocjacje w celu polubownego rozwiązania zaistniałej sytuacji i zawarły ugodę w sprawie zaspokojenia wzajemnych roszczeń.
Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071), zgodnie z którym:
§1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Wzajemne potrącenie wierzytelności powoduje jednocześnie zmniejszenie stanu należności i zobowiązań o tę samą wartość. Istotą i skutkiem potrącenia jest, że strony transakcji fizycznie nie dokonują płatności z uwagi na wzajemność ich świadczeń. W efekcie, pomimo braku transferów środków, dochodzi do zaspokojenia i wygaśnięcia zobowiązania. W wyniku potrącenia, o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego, wzajemne zobowiązania dłużników ulegają umorzeniu tak, jakby dłużnicy spełnili świadczenia. Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swojego długu, co pozwala uznać ich dług za spłacone.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zauważyć, że kara umowna, o której mowa we wniosku nie mieści się w katalogu kar umownych wyłączonych z kosztów podatkowych, zawartym w cytowanym powyżej art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.
Jak już bowiem wskazano uprzednio, kary z tytułu nieterminowego wykonania przez Państwa Spółkę usług będących przedmiotem umowy nie są objęte zakresem tego przepisu.
Podkreślić jednak należy, że - jak wskazano na wstępie - poniesiony wydatek, aby mógł stanowić koszt uzyskania przychodów, musi spełniać ogólną zasadę zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy, tj. musi zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku, jako kosztu uzyskania przychodów uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien przewidzieć, że poniesiony wydatek przysporzy mu spodziewanego przychodu lub przyczyni się do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
W tym też kontekście zauważyć należy, że jak wynika z wniosku poniesienie w formie potrącenia kary umownej przez Wnioskodawcę na rzecz Inwestora w okolicznościach sprawy z jednej strony stanowi realizację obowiązku wynikającego z Umowy, a z drugiej strony pozwala na utrzymanie dobrych relacji z Inwestorem będącym kontrahentem Wnioskodawcy.
Zatem kara umowna, o której mowa we wniosku należy do wydatków, które zostały poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ponoszonym przez Państwa wydatkiem w postaci kary umownej opisanej we wniosku a osiągnięciem przychodu, zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów.
Zatem, wydatek związany z zapłatą kary umownej poniesiony w związku z nieterminową realizacją umowy obejmującej generalne wykonawstwo inwestycji stanowi dla Państwa koszt uzyskania przychodów.
Tym samym, Państwa stanowisko wskazujące, że kara umowna nałożona przez Inwestora, poniesiona przez Spółkę w formie potrącenia może zostać zaliczona jako koszt uzyskania przychodów jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo