Opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych nabycia lokalu mieszkalnego po wywłaszczeniu wcześniejszej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz po otrzymaniu odszkodowania.
Podatniczka była właścicielką nieruchomości, która została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa w związku z budową linii kolejowej. Otrzymała odszkodowanie, a następnie w ciągu 5 lat nabyła nowy lokal mieszkalny, wykorzystując środki z odszkodowania. Wartość…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zakupu lokalu mieszkalnego.
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 18 maja 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Była Pani właścicielem nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…), oznaczonej jako działka nr (…) w obrębie (…). Nieruchomość ta została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody (…) dotyczącej ustalenia lokalizacji linii kolejowej, wydanej w związku z realizacją inwestycji publicznej polegającej na budowie linii kolejowej. Następnie decyzją Wojewody (…) z dnia (…)r., znak (…), ustalono odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
Zgodnie z zaświadczeniem Wojewody (…) decyzja ta stała się ostateczna (…)r. Odszkodowanie zostało wypłacone.
W związku z utratą dotychczasowej nieruchomości mieszkalnej w wyniku wywłaszczenia, nabyła Pani lokal mieszkalny położony w (…) przy ul. (…), oznaczony jako lokal nr (…)
Zakup nastąpił w drodze aktu notarialnego sporządzonego (…) r. przed notariuszem (…) w (…) ((…)). Cena nabycia lokalu wynosiła (…)zł. Przy zawarciu aktu notarialnego notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości (…) zł, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W uzupełnieniu wskazała Pani, że:
a) zakup lokalu mieszkalnego, o którym mowa we wniosku, nastąpił ze środków otrzymanych z odszkodowania;
b) wartość zakupionego mieszkania jest mniejsza od wartości otrzymanego odszkodowania.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym nabycie lokalu mieszkalnego po wywłaszczeniu wcześniejszej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz po otrzymaniu odszkodowania powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie pobranie podatku od czynności cywilnoprawnych w przedstawionej sytuacji było niezasadne.
Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, a następnie przyznane zostało odszkodowanie za utraconą nieruchomość. Zakup nowego lokalu mieszkalnego nastąpił bezpośrednio po wypłacie odszkodowania i miał na celu zapewnienie dalszego miejsca zamieszkania po utracie dotychczasowej nieruchomości. W związku z powyższym, w Pani ocenie, pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych nie powinien mieć zastosowania w opisanej sytuacji.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy – przy umowie sprzedaży – ciąży na kupującym.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:
1) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
2) innych praw majątkowych – 1%.
Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 9 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Zwalnia się od podatku sprzedaż nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były właściciel (wieczysty użytkownik):
a) nieruchomości wywłaszczonej, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej,
b) nieruchomości sprzedanej na cele publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości zamiennej,
c) nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska
- w wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania (uzyskanej ceny), pod warunkiem że nabycie nastąpiło w ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty).
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że była Pani właścicielem nieruchomości. Nieruchomość ta została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody wydanej w związku z realizacją inwestycji publicznej polegającej na budowie linii kolejowej. Następnie, decyzją Wojewody, ustalono odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Decyzja ta stała się ostateczna (…)r. Odszkodowanie zostało wypłacone.
W związku z utratą dotychczasowej nieruchomości mieszkalnej w wyniku wywłaszczenia nabyła Pani nowy lokal mieszkalny. Zakup nastąpił ze środków otrzymanych z odszkodowania za wywłaszczenie.
W związku z powyższym powzięła Pani wątpliwość, czy nabycie lokalu mieszkalnego po wywłaszczeniu wcześniejszej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz po otrzymaniu odszkodowania powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Jak stanowi art. 9 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, warunkiem zwolnienia jest zakup innej nieruchomości w terminie pięciu lat od dnia otrzymania odszkodowania. Zwolnienie przysługuje do wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania.
Wskazała Pani, że w związku z przedmiotowym wywłaszczeniem Pani działki otrzymała Pani odszkodowanie. Zakup lokalu mieszkalnego o którym mowa we wniosku nastąpił ze środków otrzymanych z odszkodowania. Zakupu lokalu mieszkalnego dokonała Pani w terminie 5 lat od daty otrzymania odszkodowania.
Zatem spełnia Pani warunki zwolnienia uregulowanego w art. 9 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W konsekwencji, nabycie nieruchomości nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (jest z tego podatku zwolnione), a zatem nie ciążył na Pani obowiązek uiszczenia podatku z tego tytułu.
Dodatkowe informacje
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo