Interpretacja 0111-KDIB1-3.4010.747.2025.1.JMS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 listopada 2025 r., o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A.  Część wspólna stanu faktycznego

(…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) (dalej także jako „Wnioskodawca” lub „Spółka”), zarejestrowana jest w Sądzie Rejonowym dla (…) Wydział Gospodarczy KRS pod numerem (…), dla której nadane zostały REGON: (…) oraz NIP: (…).

Wnioskodawca podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o CIT.

Jedynym wspólnikiem Spółki jest gmina (…) (gmina (…)), która posiada (…) udziałów o łącznej wartości (…) PLN (słownie: (…)).

Zgodnie z wpisem w KRS, przedmiotem działalności Spółki jest:

1.  Działalność przeważająca: Działalność (…);

2.  Pozostała działalność:

(…).

Spółka jest podmiotem powołanym do prowadzenia działalności turystycznej, kulturalnej i okołoturystycznej w oparciu o (…) i jego otoczenie (dalej także jako „(...)”), łącząc funkcje:

(…).

Całość działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest nierozerwalnie związana z (...) i jego otoczeniem. Spółka jako operator obiektu, prowadzi działalność mającą na celu generowanie przychodów podlegających opodatkowaniu, które jednocześnie pozwalają na utrzymanie i zachowanie historycznej substancji zabytku.

Utrzymanie (...) w odpowiednim stanie technicznym, pozwalającym na jego bezpieczne i atrakcyjne użytkowanie, jest zatem warunkiem dla kontynuacji i rozwoju prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej.

(…) to (...) położona w miejscowości (…), w gminie (…), powiecie (…), województwie (…). Warownia wznosi się na (…). Obecnie obiekt stanowi jedną z głównych atrakcji turystycznych (…) w (…). (...) jest wpisany do rejestru zabytków województwa (…) (wpis z (…)). Obiekt pozostaje we własności gminy (…), a operatorem udostępniającym go do zwiedzania i prowadzącym bieżącą działalność turystyczno-kulturalną jest Wnioskodawca.

Kompleks (...) składa się z następujących elementów:

(...)

Dla potrzeb niniejszego wniosku wskazuje się, że:

1)  Palatium to główny budynek o charakterze mieszkalno-reprezentacyjnym, stanowiący historycznie właściwą siedzibę władcy (króla, księcia lub biskupa) w obrębie zamku;

2)  Donżon to w architekturze średniowiecznej główna, najsilniej ufortyfikowana wieża zamku, łącząca w sobie funkcje militarne i rezydencjonalne.

Spółka, w celu utrzymania (...) w odpowiednim stanie technicznym, prowadzi działania konserwatorsko-budowlane, opisane w pkt B i C poniżej. Prace te mają na celu m.in. odtworzenie elementów (...) ukształtowanych w czasie przebudowy z początku XX wieku w myśl projektów (…).

Dla ogólnego obrazu, Wnioskodawca objaśnia, że (…) był (…) architektem i konserwatorem, autorem licznych restauracji i rekonstrukcji zamków w Europie Środkowej. Wśród jego realizacji wymienia się m.in. (…) czy też (...) (…).

(...) uległ znaczącej dewastacji w 19(…) r. - w tym czasie z (...) skradziono (...) oraz spalono (...). Dopiero od 19(…) r. rozpoczęto prace porządkowe i stopniową rekonstrukcję elementów, które uległy zniszczeniu na przestrzeni ubiegłych stuleci.

Spółka, posiadając tytuł prawny do (...) i udostępniając go turystom, prowadzi prace restauratorsko - konserwacyjne wybranych elementów (...). Z uwagi na historyczną klasę obiektu, wszystkie prace prowadzone są pod nadzorem konserwatora zabytków i mogą mieć wyłącznie charakter mający na celu przywrócenie pierwotnych funkcji i kształtu poszczególnych elementów (...), w miarę możliwości opierając się na pierwotnych projektach oraz materiałach stosowanych historycznie.

Poniżej Spółka przedstawia opis prac prowadzonych w (...).

B.  Zadanie pn. „(…)”.

Spółka prowadzi działania w zakresie przywrócenia właściwego stanu technicznego Donżonu (...), poprzez realizację robót konserwatorsko-budowlanych, które mają na celu wzmocnienie konstrukcji kroksztynów, naprawę i rekonstrukcje uszkodzonej bariery machikułu na poziomie środkowej galerii, tj. obejmujące:

(…).

Powyższe prace zwane będą również dalej „Remontem 1”.

Etapy prac są następujące:

 (…).

Celem wyjaśnień, wskazuje się, iż:

1)  Kroksztyn to element konstrukcyjny o funkcji podtrzymującej, który jest osadzony w ścianie (licu muru) i wysunięty przed nią. Jego podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążeń z innych, wspartych na nim elementów budowli;

2)  Machikuł to charakterystyczny element średniowiecznej architektury obronnej, występujący w formie ganku lub galerii, wysuniętej na zewnątrz w koronie murów obronnych lub wież.

Prace mają charakter odtworzeniowy oraz konserwatorski, gdzie prowadzone są kompleksowe działania i zabiegi prowadzące do powstrzymania postępującej destrukcji z zachowaniem i utrwaleniem w jak największym stopniu materii pierwotnej, uzupełnienie ubytków przy zastosowaniu technologii konserwatorskich uznanych za bezpieczne, skuteczne i trwałe.

Przy czynnościach odbioru poszczególnych etapów prac uczestniczy przedstawiciel (…) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w (…) (dalej także jako „(…)”). Wykonawca dokonał zgłoszenia prac archeologicznych wraz z zapewnieniem nadzoru konserwatorskiego nad realizowanymi pracami budowlanymi.

Koszty ww. prac przekraczają 10.000 PLN i zostaną pokryte w części ze środków własnych Spółki, a w części dofinansowania ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu OCHRONA ZABYTKÓW oraz z innych źródeł.

C. Zadanie pn. „(…)”.

Spółka przeprowadziła również prace w zakresie rewaloryzacji i odtworzenia (…) I piętra Palatium - przęsła nr 3, nr 4, nr 5 wraz z nakrywami, zwane dalej również „Remont 2”.

Prace obejmowały:

 (…) 

Prace miały charakter odtworzeniowy oraz konserwatorski, gdzie prowadzone były kompleksowe działania i zabiegi prowadzące do powstrzymania postępującej destrukcji z zachowaniem i utrwaleniem w jak największym stopniu materii pierwotnej, uzupełnienie ubytków przy zastosowaniu technologii konserwatorskich uznanych za bezpieczne, skuteczne i trwałe.

Wykonawca dokonał zgłoszenia prac archeologicznych wraz z zapewnieniem nadzoru konserwatorskiego nad realizowanymi pracami budowlanymi. Przy czynnościach odbioru poszczególnych etapów prac uczestniczył przedstawiciel (…).

Koszty ww. prac przekraczają 10.000 PLN i zostaną pokryte częściowo ze środków własnych Spółki oraz w pozostałej części z otrzymanej darowizny od podmiotu niepublicznego.

Spółka spodziewa się, że przeprowadzenie prac w ramach Remontu 1 oraz Remontu 2 przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności (...) jako obiektu turystycznego. Wykonanie (…) w ramach Remontu 2 pozwoli na udostępnienie większej niż dotychczas powierzchni (...) turystom, co zdaniem Spółki zwiększa użyteczność obiektu, ponieważ zwiększeniu ulegnie powierzchnia (...), która jest możliwa do użytkowania. (…) wykonane zostaną z elementów, które były historycznie stosowane w tym miejscu, a ich brak dotychczas uniemożliwiał bezpieczne korzystanie z tej części (...).

Podobnie prace wykonane w ramach Remontu 1 - będą umożliwiały udostępnienie w przyszłości turystom machikułu - zewnętrznej galerii znajdującej się na donżonie. Z uwagi na skalę zniszczeń tego obszaru (...), prace te nie stanowią jeszcze kompletnej odbudowy donżona, a jedynie jego jeden etap.

W związku z powyższym, z uwagi na trudność w ocenie charakteru ww. prac, Spółka powzięła wątpliwość, czy ww. prace budowlane powinny być ujmowane jako koszty remontu - na bieżąco, w momencie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy CIT, czy jako zwiększenie wartości początkowej i uwzględnienie w kosztach podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne.

Należy wskazać, że ze względu na to, że właścicielem (...) jest Gmina, a Spółka posiada tytuł prawny do użytkowania (...), to w sytuacji zakwalifikowania prac budowlanych jako stanowiących ulepszenie, Spółka ujęłaby przedmiotowe nakłady jako tzw. inwestycję w obcym środku trwałym, w myśl art. 16a ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT.

Pytania

1.  Czy, w świetle przedstawionego stanu faktycznego, Wnioskodawca postąpi prawidłowo, kwalifikując całość wydatków poniesionych na Remont 1 w części sfinansowanej ze środków własnych - jako koszty remontu, tj. koszty pośrednie, w rozumieniu art. 15 ust. 4d ustawy o CIT?

2.  Czy, w świetle przedstawionego stanu faktycznego, Wnioskodawca postąpi prawidłowo, kwalifikując całość wydatków poniesionych na Remont 2 w części sfinansowanej ze środków własnych - jako koszty remontu, tj. koszty pośrednie, w rozumieniu art. 15 ust. 4d ustawy o CIT?

3.  Jeżeli organ uzna stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w odniesieniu do pytania nr 1 lub pytania nr 2 za nieprawidłowe, tj. stwierdzi, że wydatki poniesione na Remont 1 lub Remont 2 nie stanowią kosztów pośrednich, to czy Wnioskodawca postąpi prawidłowo kwalifikując wydatki na Remont 1 lub Remont 2 - w części sfinansowanej ze środków własnych - jako inwestycję w obcym środku trwałym, w rozumieniu art. 16a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT, tj. rozliczając je poprzez odpisy amortyzacyjne, z możliwością zastosowania stawki indywidualnej, stosując okres amortyzacji nie krótszy niż 10 lat?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Wydatki na Remont 1 z uwagi na odtworzeniowy charakter prac konserwatorskich powinny zostać zaklasyfikowane jako koszty pośrednie, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

2.  Wydatki na Remont 2 z uwagi na odtworzeniowy charakter prac konserwatorskich powinny zostać zaklasyfikowane jako koszty pośrednie, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Poniżej Wnioskodawca przedstawia stanowisko własne w sprawie.

A.  Uzasadnienie wspólne dla pytania 1 i 2

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Powyższa definicja kosztu uzyskania przychodu ma charakter ogólny. Z tej przyczyny przy kwalifikacji danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów konieczne jest każdorazowe zbadanie czy koszt ten pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z osiąganymi przychodami (lub możliwością ich osiągania) albo służy zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

W świetle cytowanego powyżej art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodów, muszą być spełnione następujące warunki:

1)  został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika;

2)  jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona;

3)  pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą;

4)  poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów;

5)  został właściwie udokumentowany;

6)  nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa o CIT wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Przepisy ustawy o CIT dokonują również podziału kosztów na koszty bezpośrednio związane z przychodami i koszty pośrednie (inne niż bezpośrednio związane z przychodami), tj.:

1)  kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. W ich przypadku możliwe jest „zidentyfikowanie” wpływu danego kosztu na wielkość osiągniętych przychodów. Do tej kategorii należą głównie te koszty, które mogą być przydzielone, przypisane do określonych wyrobów bądź usług;

2)  natomiast, pośrednie koszty uzyskania przychodów to takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia. Nie pozostają one w uchwytnym związku z konkretnymi przysporzenia mi podatnika - brak jest możliwości ustalenia, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód. Do tego rodzaju kosztów zalicza się m.in. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną, ubezpieczenia, świadczenia na rzecz pracowników. Każdy z ww. wydatków jest związany z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczynia się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów. Nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy.

Zgodnie z:

1)  art. 15 ust. 4d ustawy o CIT - koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą;

2)  art. 15 ust. 4e ustawy o CIT - za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Zatem, po zakwalifikowaniu wydatku jako kosztu podatkowego, określić należy moment, w którym powinien zostać on rozliczony. Koszty pośrednie rozlicza się w dacie ich poniesienia, tj. w dniu, na który ujęto je w księgach.

Idąc dalej, konieczne jest określenie czy dany wydatek może być zaliczony w rachunek kosztów podatkowych jednorazowo, czy też poprzez odpisy amortyzacyjne od środka trwałego lub od inwestycji w obcym środku trwałym.

Zgodnie z:

1)  art. 15 ust. 6 ustawy o CIT - kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m, przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki;

2)  art. 16a ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT - amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 16c, niezależnie od przewidywanego okresu używania przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych, zwane dalej „inwestycjami w obcych środkach trwałych”.

Powyższe oznacza, że amortyzacja podatkowa stanowi formę rozłożonego w czasie obniżenia kosztów podatkowych wartością używanych w prowadzonej działalności gospodarczej rzeczy, które zużywają się w dłuższym okresie. Okres amortyzacji jest zwykle zbliżony do standardowego okresu użytkowania danego rodzaju środków trwałych, co znajduje odzwierciedlenie w wysokości stawek amortyzacyjnych wskazanych w wykazie stawek amortyzacyjnych.

Inwestycje w obcym środku trwałym to z kolei nakłady poniesione na obcy środek trwały, który nie jest własnością podatnika, ale jest użytkowany na podstawie zawartej umowy najmu, dzierżawy czy innej umowy o podobnym charakterze.

Amortyzacji w obcym środku trwałym dokonuje się na takich samych zasadach, jakie obowiązują właściciela tego środka trwałego, z możliwością zastosowania zgodnie z art. 16j ust. 4 ustawy o CIT indywidualnych stawek amortyzacyjnych, które dla inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach nie mogą być wyższe niż stawka 10%.

W przedmiotowym przypadku, istotne jest zatem rozróżnienie między remontem, którego koszty stanowią koszty pośrednie, a inwestycją w obcym środku trwałym, która podlega rozliczeniu w kalkulacji podatkowej poprzez odpisy amortyzacyjne.

Zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT, jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1 i 3-11, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10 000 zł.

Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 000 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Zatem zgodnie z ustawą o CIT, ulepszeniem jest trwałe unowocześnienie środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż pierwotne jego przeznaczenie lub nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych, wyrażające się w poprawie standardu użytkowego lub technicznego lub obniżce kosztów eksploatacji. Efektem ulepszenia środka trwałego ma być zwiększenie jego wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania, wyrażające się wydłużeniem okresu jego używania.

O tym, czy poniesione nakłady stanowią wydatki bezpośrednio zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, czy też uznane zostaną za nakłady na ulepszenie środka trwałego i będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne - zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - decyduje zakres przeprowadzonych robót. Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 000 PLN i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności:

1)  okresem używania,

2)  zdolnością wytwórczą,

3)  jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Ulepszeniem środka trwałego - w rozumieniu ustawy CIT - jest zatem:

1)  przebudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, w wyniku których nastąpi jego dostosowanie do zmienionych potrzeb funkcjonalnych, użytkowych lub technicznych;

2)  rozbudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, które powiększają ten środek trwały;

3)  rekonstrukcja środka trwałego, tj. wykonanie prac, w wyniku których nastąpi odtworzenie zniszczonego środka trwałego do jego poprzedniego stanu - tj. odbudowa (odtworzenie od zera) środka trwałego;

4)  adaptacja środka trwałego, tj. wykonanie prac mających na celu przystosowanie danego środka trwałego do spełniania odmiennych funkcji od tych, dla których został zbudowany lub użytkowany;

5)  modernizacja środka trwałego, tj. unowocześnienie środka trwałego.

Zatem, wydatki na ulepszenie środków trwałych, w momencie ich poniesienia nie stanowią bezpośrednio kosztów uzyskania przychodów.

Tym samym, nakładami na ulepszenie środków trwałych należy uznać takie wydatki, w wyniku poniesienia których nastąpi łącznie spełnienie dwóch warunków łącznie: dokonanie przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, powodującej istotną zmianę ich cech użytkowych, tj. rozszerzenie funkcjonalności lub wydajności tych środków trwałych.

Jeżeli nie zostanie spełniony co najmniej jeden z powyższych warunków, wówczas nie mamy do czynienia z ulepszeniem środka trwałego i nie zachodzi obowiązek zwiększania wartości początkowej środka trwałego bądź rozpoznania inwestycji w obcym środku trwałym.

Odnosząc się natomiast do pojęcia remontu należy zwrócić uwagę, że przepisy podatkowe nie zawierają jego definicji. W konsekwencji, przy ustaleniu zakresu znaczeniowego remontu należy oprzeć się na definicji sformułowanej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej także jako „Prawo budowlane”).

Zgodnie z art. 3 ust. 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Remont ma zatem na celu przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, nie zmieniając przy tym jego charakteru i funkcji. Remont następuje w toku eksploatacji środka trwałego przez podatnika i jest wynikiem tej eksploatacji (zużycia). Wymiana zużytych elementów środka trwałego na nowe ma charakter odtworzeniowy, przywracający jedynie jego pierwotną wartość użytkową i niezmieniający jego charakteru. Podkreślenia wymaga fakt, że przy remoncie mogą być stosowane materiały odpowiadające aktualnym standardom technologicznym. Przy ocenie wydatków - czy są to wydatki na remont - należy bowiem brać pod uwagę zmieniającą się rzeczywistość gospodarczą i postęp techniczny, mające wpływ na sposób i środki realizowania robót tym pojęciem objętych.

Różnica pomiędzy nakładami ponoszonymi na remont a nakładami ponoszonymi na ulepszenie środków trwałych polega zatem na tym, że remont zmierza do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środka trwałego i jest rodzajem naprawy, wymiany zużytych elementów, natomiast ulepszeniem jest trwałe unowocześnienie środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, jak i przystosowanie składnika majątku do wykorzystania go w innym niż pierwotnym celu lub nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych wyrażające się w poprawie standardu użytkowego lub technicznego albo obniżce kosztów eksploatacji.

Tak więc, w sytuacji, gdy głównym celem dokonywanych prac budowlanych jest odtworzenie wartości użytkowej środka trwałego, wówczas należy przyjąć, że mamy do czynienia z wydatkami na remont, które stanowią koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Natomiast, o ile celem prac budowlanych jest szeroko pojęta modernizacja środka trwałego, w tym rekonstrukcja, wówczas następuje ulepszenie składnika majątku, a w konsekwencji, jego wartość początkową należy zwiększyć o wartość dokonanych prac.

Wskazać także należy, że podatnik może odrębnie traktować wydatki o charakterze remontowym i ulepszeniowym ponoszone w ramach jednego zadania inwestycyjnego, jako że decydujące znaczenie dla kwalifikacji podatkowej ma tutaj ocena danego wydatku, a nie całego projektu. Ustawa o CIT, posługuje się przy tym pojęciem wydatku, a nie procesu czy zadania inwestycyjnego (na który składa się więcej rodzajów wydatków). Ani art. 16g ust. 13 ustawy o CIT, ani żaden inny przepis tej ustawy nie wyklucza, przy jednoczesnym prowadzeniu w danym obiekcie różnych prac budowlanych, możliwości uznania części z nich jako prac remontowych, a części jako prac modernizacyjnych. Dla właściwej kwalifikacji podatkowej niezbędna jest ocena charakteru poszczególnych wydatków.

W kontekście powyższego, stwierdzić można, że nie każdy wydatek poniesiony na środek trwały będzie stanowił o jego ulepszeniu. Istotny jest bowiem charakter poniesionych wydatków. Wydatki o charakterze odtworzeniowym, przywracające jedynie pierwotną wartość użytkową danego środka trwałego, których poniesienie nie spowoduje wzrostu wartości użytkowej w stosunku do tej wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania, nie skutkują jego ulepszeniem.

Podsumowując, różnica między nakładami na remont a nakładami na ulepszenie środków trwałych polega na tym, że pierwsze z nich zmierzają do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środków trwałych a drugie do powstania w drodze przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji istotnej zmiany cech użytkowych obiektu.

Powyższe znajduje swoje potwierdzenie m.in. w:

1)  wyroku NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II FSK 1740/18, gdzie:

„Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remont nie wiąże się więc w żaden sposób z wykonaniem nowych części obiektu, ewentualnie z budową nowego obiektu, jak i jego odbudową, (wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2536/18, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota definicji remontu zamyka się w rodzaju robót budowlanych, jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym.

Aby móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b. Nie mamy do czynienia z remontem, jeżeli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 p.b. zalicza się do budowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 971/17, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).”;

2)  przez analogię (dot. analogicznych przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2025 r. poz. 163 z późn. zm.), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. II FSK 1463/15:

„Wynik wykładni literalnej, celowościowej i systemowej doprowadza do wniosku, że dla prawidłowej kwalifikacji wydatków na remont lub ulepszenie środka trwałego znaczenie ma charakter przeprowadzonych prac w kontekście sposobu ich realizacji, kompleksowości oraz ich efektu końcowego („(...) uległy ulepszeniu w wyniku (...)”). Przyjmuje się, że nie każde wykonane roboty budowlane będą stanowić ulepszenie środka trwałego. Istotnym jest bowiem jaki mają one charakter. Jeżeli roboty będą miały charakter odtworzeniowy, przywracający jedynie pierwotny stan techniczny i pierwotną zdolność użytkową tego środka, stanowią remont i podatnik poniesione z tego tytułu wydatki może w całości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Porównanie zatem pojęć – „ulepszenia” i „remontu” prowadzi do wniosku, że dla celów podatkowych zmiany polegające na przebudowie, rozbudowie itp. środka trwałego należy uznać za ulepszenie, które zwiększa jego wartość użytkową, natomiast wszystkie zmiany jedynie trwale przywracające pierwotny poziom techniczny tegoż środka należy uznać za remont, który nie powoduje zwiększenia jego wartości użytkowej w porównaniu z momentem jego oddania do używania, przy czym przy interpretacji pojęcia „remontu” trzeba brać pod uwagę zmieniającą się rzeczywistość gospodarczą i postęp techniczny, mające wpływ na sposób i środki realizowania robót objętych tym pojęciem.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez ulepszenie należy rozumieć unowocześnienie (modernizację) środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, użytkową, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż pierwotne jego przeznaczenie albo nadanie temu składnikowi innych cech użytkowych. Z kolei adaptacja, to przystosowanie, przeróbka składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż jego pierwotne przeznaczenie, albo nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych, przebudowa to zmiana istniejącego stanu na inny, powodujący dostosowanie do pełnienia innych funkcji, zmianę warunków technicznych lub właściwości użytkowych, a rozbudowa, to powiększenie składnika majątkowego (zob.m.in. wyrok NSA z 16 października 2013 r., II FSK 2908/12 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).n

3)  interpretacja indywidualna DKIS z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.61.2025.2.DK, gdzie:

„Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia ulepszenia. Biorąc, jednakże pod uwagę linię orzeczniczą w tym zakresie stwierdzić należy, że ulepszeniem jest trwałe unowocześnienie środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż pierwotne jego przeznaczenie lub nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych, wyrażające się w poprawie standardu użytkowego lub technicznego lub obniżce kosztów eksploatacji. Efektem ulepszenia środka trwałego ma być zwiększenie jego wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania, wyrażające się wydłużeniem okresu jego używania.”

4)  interpretacja indywidualna DKIS z dnia 2 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.427.2023.1.SH, gdzie:

„O tym, czy poniesione nakłady stanowią wydatki na remont, bezpośrednio zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, czy też uznane zostaną za nakłady na ulepszenie środka trwałego i będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne- zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - decyduje zakres przeprowadzonych robót.

(...) Istotą remontu jest więc przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, nie zmieniające jego charakteru i funkcji, a następujące w trakcie eksploatacji środka trwałego i wynikające z tej eksploatacji - będą to więc wszystkie zmiany trwale przywracające pierwotny poziom techniczny danego środka trwałego, pierwotną zdolność użytkową utraconą na skutek upływu czasu i eksploatacji niezwiększające jego wartości początkowej, o której mowa w art. 16g ust. 13 ustawy o CIT.

Różnica między nakładami na remont a nakładami na ulepszenie środków trwałych polega głównie na tym, że pierwsze z nich zmierzają do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środków trwałych a drugie do podwyższenia bądź istotnej zmiany cech użytkowych tych składników majątkowych.”

5)  interpretacja indywidualna DKIS z dnia 11 marca 2024 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.594.2023.1.AR, gdzie:

„Remont ma zatem na celu przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, nie zmieniając przy tym jego charakteru i funkcji. Remont następuje w toku eksploatacji środka trwałego przez podatnika i jest wynikiem tej eksploatacji (zużycia). Wymiana zużytych elementów środka trwałego na nowe ma charakter odtworzeniowy, przywracający jedynie jego pierwotną wartość użytkową i niezmieniający jego charakteru. Podkreślenia wymaga fakt, że przy remoncie mogą być stosowane materiały odpowiadające aktualnym standardom technologicznym. Przy ocenie wydatków - czy są to wydatki na remont - należy bowiem brać pod uwagę zmieniającą się rzeczywistość gospodarczą i postęp techniczny, mające wpływ na sposób i środki realizowania robót tym pojęciem objętych.

Różnica między nakładami na remont a nakładami na ulepszenie środków trwałych polega głównie na tym, że pierwsze z nich zmierzają do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środków trwałych a drugie do podwyższenia bądź istotnej zmiany cech użytkowych tego składnika majątkowego.”

6)  interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 października 2016 r., sygn. 1462-IPPB6.4510.471.2016.2.AP, gdzie:

„(...) Jak wynika z art. 16g ust. 13 ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych rekonstrukcja środka trwałego stanowi jego ulepszenie. Według tego przepisu bowiem z ulepszeniem środka trwałego mamy do czynienia m.in. w wyniku rekonstrukcji. Natomiast, jak już wskazano powyżej, rekonstrukcja to odbudowa (odtworzenie) środka trwałego.”

W analizowanej sprawie istotnym elementem jest fakt, iż (...) jest wpisany do rejestru zabytków, więc wszystkie prace budowlane prowadzone są pod ścisłym nadzorem (…) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i na podstawie wydanych przez niego decyzji administracyjnych. Prace wykonane w ramach Remontu 1 oraz Remontu 2 są określane jako prace konserwatorsko-budowlane lub prace konserwatorskie, restauratorskie lub budowlane.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2024, poz. 1292, dalej jako „ustawa o ochronie zabytków”), prace konserwatorskie to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań.

W myśl art. 3 pkt 8 powyższej ustawy, przez roboty budowlane należy rozumieć roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku - tj. budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Idąc dalej, wskazać należy także art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków, zgodnie z którym zagospodarowanie na cele użytkowe zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru wymaga posiadania przez jego właściciela lub posiadacza uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem zabytków programu prac konserwatorskich przy zabytku nieruchomym, określającego zakres i sposób ich prowadzenia oraz wskazującego niezbędne do zastosowania materiały i technologie.

Biorąc powyższe pod uwagę to, iż celem ustawy o ochronie zabytków jest ochrona, zachowanie i utrwalenie zabytków, to działania podejmowane w ramach prac konserwatorskich z definicji mają charakter odtworzeniowy i zachowawczy, a nie modernizacyjny, o ile nie jest wprost dopuszczona możliwość przeprowadzenia prac modernizacyjnych. Stosując się do powyższej ustawy, Wnioskodawca nie ma swobody w wyborze technologii czy zakresu prac - jest zobligowany do odtworzenia historycznego (pierwotnego) stanu obiektu, co wydaje się zbieżne z definicją remontu z Prawa budowlanego.

Niemniej jednak należy wskazać, że prace konserwatorskie dotyczące części obiektu, które były zniszczone na tyle, że nie mogły być wykorzystywane np. do celów turystycznych poprzez udostępnienie do zwiedzania mogą mieć także charakter rekonstrukcji. W takiej sytuacji, jeśli w wyniku przeprowadzenia rekonstrukcji części obiektu, zwiększy się powierzchnia użytkowa, która może być udostępniona zwiedzającym, to można mówić o zwiększeniu funkcjonalności obiektu w porównaniu do stanu sprzed rozpoczęcia prac i w porównaniu do momentu rozpoczęcia użytkowania obiektu przez Spółkę. Podkreślić jednak należy, że z uwagi na ścisłą ochronę konserwatorską, Spółka nie może prowadzić prac powodujących zwiększenie pierwotnej powierzchni użytkowej budynku, rozumianej jako jego rozbudowy. Przez zwiększenie powierzchni użytkowej udostępnianej turystom Spółka rozumie umożliwienie dostępu do większej części (...), tj. to części, które były wcześniej na tyle zniszczone, że nie mogły być użytkowane.

B.  Uzasadnienie dla pytania 1

Remont 1 obejmuje prace w zakresie donżonu:

1)  wzmocnienie konstrukcji kroksztynów,

2)  naprawę i odtworzenie uszkodzonej bariery (…) machikuł oraz

3)  remont posadzki.

Ww. prace mają charakter konserwatorsko-budowlany, tj. przygotowanie właściwej dokumentacji, nadzór konserwatorski i archeologiczny, demontaż uszkodzonych elementów, wzmocnienie nośności kroksztynów, odtworzenie (…) i posadzki z użyciem nowych materiałów, zgodnie z pierwotnym kształtem. Podkreślenia wymaga zatem fakt, iż celem prac jest:

1)  Powstrzymanie postępującej destrukcji i utrwalenie materii pierwotnej.

2)  Umożliwienie bezpiecznego dostępu zwiedzających do tych miejsc.

Działania te przywracają utraconą na skutek upływu czasu i zniszczeń sprawność techniczną i walory estetyczne. Przedmiotowe prace nie zmieniają zasadniczo funkcji donżonu czy też nie zmieniają parametrów użytkowych (...), za wyjątkiem tego, że możliwe będzie bezpośrednio po zakończeniu prac lub po wykonaniu prac w kolejnym etapie, udostępnienie tego obszaru (...) zwiedzającym turystom.

Przedmiotowe roboty dokonane zostały w istniejącym obiekcie budowlanym (...) oraz nie wiązały się z wykonaniem nowych części obiektu (rozbudową), ale jego odbudową (rekonstrukcją).

Niemniej jednak, uwzględniając to, że (...) został częściowo zniszczony w 19(…) r. i Gmina przejęła w takim zdewastowanym stanie obiekt budowlany, który przekazała do użytkowana Spółce, to należy wskazać, że zrekonstruowana wartość elementów (...) poddanych pracom konserwatorskim jest niewątpliwie wyższa niż wartość pierwotna, na moment rozpoczęcia użytkowania (...) przez Spółkę. Zrekonstruowane elementy będą także dzięki wykonanym pracom użytkowane przez dłuższy okres - ponieważ zostały zabezpieczone przed niszczeniem oraz zostały wzmocnione konstrukcyjnie.

Pomimo tego, że prace te nie miały charakteru całkowitej odbudowy, tylko rekonstrukcji określonego fragmentu (części składowej) (...) i są ograniczone wyłącznie do prac odtworzeniowych, to należy uwzględnić, że w ich wyniku powstaje efekt, który nie był dostępny na moment przekazania (...) Spółce do użytkowania. Gmina przyjęła bowiem (...) po (...) i zniszczeniach.

Prace rekonstrukcyjne przywracają częściom (...) funkcjonalność i charakter z czasów oryginalnych historycznych projektów, np. z początku XX ww. lub wcześniejszych, tj. sprzed okresu przyjęcia (...) do użytkowania przez Wnioskodawcę, mają one charakter częściowej rekonstrukcji obiektu, a także przyczynią się do umożliwienia udostępnienia tego obszaru (...) turystom do zwiedzania, co może być traktowane jako rozpoczęcie nowej funkcji użytkowej - ale wyłącznie dla tej części (...).

W kontekście jednak (...) jako całości - który jest obiektem już teraz użytkowanym turystycznie, to prace te nie wpłyną na zmianę sposobu użytkowania (...) jako jednego obiektu budowlanego.

Dlatego też, pomimo iż zakres prac konserwatorskich obejmuje częściową rekonstrukcję wybranej części (...), o której mowa w art. 16g ust. 13 ustawy CIT, to trudno jest mówić o wzroście wartości użytkowej (...) jako całości z uwagi na trudność w przypisaniu miernika wzrostu wartości użytkowej - prace te nie zmienią okresu użytkowania (...) jako całości czy nie zmieniają kosztów jego eksploatacji. Prace nie mogą z uwagi na ich konserwatorski charakter skutkować modernizacją obiektu, stąd, nawet w przypadku istotnych wartościowo nakładów, powinny być traktowane jako remont z uwagi na ich odtworzeniowy charakter.

Inaczej należałoby zakwalifikować sytuację, gdy dochodzi do rekonstrukcji całkowicie zniszczonego obiektu budowlanego, który nie może być użytkowany z uwagi na stan techniczny. Jego rekonstrukcja, prowadząca do wzrostu wartości użytkowej czy zaadaptowania do nowej funkcji powinna być traktowana jako inwestycja zwiększająca wartość początkową środka trwałego.

Tak przykładowo:

•      DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.31.2024.2.MZ: dotyczącej częściowej odbudowy zniszczonego obiektu budowlanego, w której organ wskazał, że wydatki takie stanowią nakłady na adaptację i powinny być ujęte jako wzrost wartości środka trwałego, a nie remont, z uwagi na przystosowanie obiektu do nowej funkcji.

•      NSA w wyroku z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II FSK 1740/18, gdzie:

„Aby móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b. Nie mamy do czynienia z remontem, jeżeli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 p.b. zalicza się do budowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 971/17, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).”

Stąd, koszty związane z Remontem 1 należy zakwalifikować jako remont ujęty na bieżąco w kosztach podatkowych jako koszt pośredni.

C. Uzasadnienie dla pytania 2

Remont 2 obejmuje rewaloryzację i odtworzenie kamiennej (…) palatium.

Prace obejmowały:

 (…) 

Celem prac było odtworzenie historycznej formy (…), gdzie prace odbywały się pod nadzorem konserwatorskim (…). Miały one charakter konserwatorsko-odtworzeniowy, tj. miały przywrócić pierwotną formę (…) i zapewnić bezpieczeństwo użytkowania. Dokonane roboty nie zmieniły funkcji budynku, chociaż umożliwiły udostępnienie części (...) - palatium, zwiedzającym turystom.

Przedmiotowe roboty dokonane zostały w istniejącym obiekcie budowlanym (...) oraz nie wiązały się z wykonaniem nowych części obiektu, ale z odbudową (rekonstrukcją) jego istniejącego jedynie historycznie (a nie na moment dokonywania prac) elementu - (…).

Niemniej jednak, część (...), która dotychczas nie posiadała tych (…), nie mogła być udostępniana turystom. Prace konserwatorskie prowadzące do rewaloryzacji, tj. przywrócenia historycznie obecnego elementu - (…) - pozwoliły na udostępnienie części (...) - tj. palatium - turystom.

Pomimo tego, że prace te nie miały charakteru całkowitej odbudowy, tylko rekonstrukcji określonego fragmentu (części składowej) (...) i są ograniczone wyłącznie do prac odtworzeniowych, to należy uwzględnić, że w ich wyniku powstaje efekt, który nie był dostępny na moment przekazania (...) Spółce do użytkowania. Gmina przyjęła bowiem (...) po (...) i zniszczeniach.

Prace rekonstrukcyjne przywracają częściom (...) funkcjonalność i charakter z czasów oryginalnych historycznych projektów, np. z początku XX ww. lub wcześniejszych, tj. sprzed okresu przyjęcia (...) do użytkowania przez Wnioskodawcę, mają one charakter częściowej rekonstrukcji obiektu, a także przyczynią się do umożliwienia udostępnienia tego obszaru (...) turystom do zwiedzania, co może być traktowane jako rozpoczęcie nowej funkcji użytkowej - ale wyłącznie dla tej części (...).

W kontekście jednak (...) jako całości - który jest obiektem już teraz użytkowanym turystycznie, to prace te nie wpłyną na zmianę sposobu użytkowania (...) jako całego obiektu budowlanego.

Dlatego też, pomimo iż zakres prac konserwatorskich obejmuje rekonstrukcję, o której mowa w art. 16g ust. 13 ustawy CIT, to trudno jest mówić o wzroście wartości użytkowej (...) jako całości z uwagi na trudność w przypisaniu miernika wzrostu wartości użytkowej - prace te nie zmienią okresu użytkowania (...) jako całości czy nie zmieniają kosztów jego eksploatacji. Prace nie mogą z uwagi na ich konserwatorski charakter skutkować modernizacją obiektu, stąd, nawet w przypadku istotnych wartościowo nakładów, powinny być traktowane jako remont z uwagi na ich odtworzeniowy charakter.

Stąd, koszty związane z Remontem 2 należy zakwalifikować jako remont ujęty na bieżąco w kosztach podatkowych jako koszt pośredni.

Wobec powyższego Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”),

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

-     został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

-     jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

-     pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

-     poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

-     został właściwie udokumentowany,

-     nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodu.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dokonują podziału kosztów na koszty bezpośrednio związane z przychodami i koszty pośrednie (inne niż bezpośrednio związane z przychodami).

Zgodnie z ugruntowanym poglądem, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. W ich przypadku możliwe jest „zidentyfikowanie” wpływu danego kosztu na wielkość osiągniętych przychodów. Do tej kategorii należą głównie te koszty, które mogą być przydzielone, przypisane do określonych wyrobów bądź usług. Klasycznym przykładem bezpośredniego związku kosztów z przychodami jest relacja, w jakiej pozostają wydatki na nabycie lub wytworzenie jednostki towaru i przychód ze zbycia tej jednostki towaru.

Natomiast, pośrednie koszty uzyskania przychodów to takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia. Nie pozostają one w uchwytnym związku z konkretnymi przysporzeniami podatnika - brak jest możliwości ustalenia, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód. Do tego rodzaju kosztów zalicza się m.in. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną, ubezpieczenia, świadczenia na rzecz pracowników. Każdy z ww. wydatków jest związany z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczynia się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów. Nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy.

Mając na uwadze zróżnicowany charakter ww. kategorii kosztów ustawodawca zróżnicował zasady ich potrącalności.

W myśl art. 15 ust. 4d ustawy o CIT,

Stosownie do art. 15 ust. 4e ustawy o CIT,

Przepisy ustawy o CIT, regulują również w sposób odmienny moment zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie środków trwałych oraz nabycie wartości niematerialnych i prawnych. Z uwagi na to, że składniki takie są wykorzystywane przez podatników w dłuższym okresie, wydatki poniesione na ich nabycie lub wytworzenie zalicza się do kosztów sukcesywnie, w miarę zużycia tych składników majątku.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o CIT,

Zasady dotyczące dokonywania odpisów z tytułu zużycia środków trwałych (odpisów amortyzacyjnych) zawarte zostały w art. 16a-16m ww. ustawy.

W myśl natomiast art. 16a ust. 1 ustawy o CIT,

Art. 16a ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT stanowi, że:

Na podstawie art. 16c pkt 3 ustawy o CIT:

Stosownie do art. 16d ust. 1 i 2 ustawy o CIT:

Na podstawie art. 16f ust. 3 ustawy o CIT,

W art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, ustawodawca określił katalog wydatków, które nawet mimo poniesienia ich przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów, bądź zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów, w rozumieniu przepisów podatkowych, nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów.

W świetle art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

Stosownie art. 16g ust. 13 ustawy o CIT,

Ulepszeniem środka trwałego - w rozumieniu ustawy o CIT - jest więc:

-     przebudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, w wyniku których nastąpi jego dostosowanie do zmienionych potrzeb funkcjonalnych, użytkowych lub technicznych,

-     rozbudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, które powiększają ten środek trwały,

-     rekonstrukcja środka trwałego, tj. wykonanie prac, w wyniku których nastąpi odtworzenie zniszczonego środka trwałego do jego poprzedniego stanu,

-     adaptacja środka trwałego, tj. wykonanie prac mających na celu przystosowanie danego środka trwałego do spełniania odmiennych funkcji od tych, dla których został zbudowany lub użytkowany,

-     modernizacja środka trwałego, tj. unowocześnienie środka trwałego,

jeżeli wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania.

Zatem, wydatki na ulepszenie środków trwałych, w momencie ich poniesienia nie stanowią bezpośrednio kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli nie zostanie spełniony co najmniej jeden z powyższych warunków, wówczas nie mamy do czynienia z ulepszeniem środka trwałego i nie zachodzi obowiązek zwiększania wartości początkowej. Zatem, nakładami na ulepszenie środków trwałych są takie wydatki, w wyniku poniesienia których nastąpi rozszerzenie funkcjonalności lub wydajności tych środków trwałych, jako skutek przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, powodującej istotną zmianę ich cech użytkowych.

Odnosząc się natomiast do pojęcia remontu należy zwrócić uwagę, że przepisy podatkowe nie zawierają jego definicji. W konsekwencji, przy ustaleniu zakresu znaczeniowego remontu należy oprzeć się na definicji sformułowanej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 8 tej ustawy,

Remont ma zatem na celu przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, nie zmieniając przy tym jego charakteru i funkcji. Remont następuje w toku eksploatacji środka trwałego przez podatnika i jest wynikiem tej eksploatacji (zużycia). Wymiana zużytych elementów środka trwałego na nowe ma charakter odtworzeniowy, przywracający jedynie jego pierwotną wartość użytkową i niezmieniający jego charakteru. Podkreślenia wymaga fakt, że przy remoncie mogą być stosowane materiały odpowiadające aktualnym standardom technologicznym. Przy ocenie wydatków - czy są to wydatki na remont - należy bowiem brać pod uwagę zmieniającą się rzeczywistość gospodarczą i postęp techniczny, mające wpływ na sposób i środki realizowania robót tym pojęciem objętych.

Różnica pomiędzy nakładami ponoszonymi na remont a nakładami ponoszonymi na ulepszenie środków trwałych polega zatem na tym, że remont zmierza do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środka trwałego i jest rodzajem naprawy, wymiany zużytych elementów, natomiast ulepszeniem jest trwałe unowocześnienie środka trwałego, które podnosi jego wartość techniczną, jak i przystosowanie składnika majątku do wykorzystania go w innym niż pierwotnym celu lub nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych wyrażające się w poprawie standardu użytkowego lub technicznego albo obniżce kosztów eksploatacji.

W sytuacji, gdy głównym celem prac budowlanych dokonywanych jest odtworzenie wartości użytkowej środka trwałego, wówczas należy przyjąć, że mamy do czynienia z wydatkami na remont, które stanowią koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Natomiast, o ile celem prac budowlanych jest modernizacja środka trwałego, wówczas następuje ulepszenie składnika majątku, a w konsekwencji, jego wartość początkową należy zwiększyć o wartość dokonanych prac.

Należy podkreślić, że dla celów podatkowych inaczej będą traktowane wydatki kwalifikowane jako remontowe, a inaczej wydatki związane z modernizacją środka trwałego.

Mianowicie, jeżeli podatnik poniesie wydatki na remont środków trwałych, to ma prawo zaliczyć je bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów jako koszty, o których mowa w art. 15 ust. 4d ustawy o CIT. Natomiast, nakłady o charakterze modernizacyjnym należy uznać, za powiększające wartość początkową środka trwałego (przy zachowaniu przesłanek z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT) i podlegające amortyzacji.

Należy również podkreślić, że podatnik może odrębnie traktować wydatki o charakterze remontowym i ulepszeniowym ponoszone w ramach jednego zadania inwestycyjnego, jako że decydujące znaczenie dla kwalifikacji podatkowej ma tutaj ocena danego wydatku, a nie całego projektu. Ustawa o CIT, posługuje się przy tym pojęciem wydatku, a nie procesu, czy zadania inwestycyjnego (na który składa się więcej rodzajów wydatków). Ani art. 16g ust. 13 ustawy o CIT, ani żaden inny przepis tej ustawy nie wyklucza, przy jednoczesnym prowadzeniu w danym obiekcie różnych prac budowlanych, możliwości uznania części z nich jako prac remontowych, a części jako prac modernizacyjnych. Dla właściwej kwalifikacji podatkowej niezbędna jest ocena charakteru poszczególnych wydatków.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wskazane we wniosku wydatki poniesione na Remont 1 i Remont 2 powinny być ujmowane jako koszty remontu tj. koszty pośrednie w rozumieniu art. 15 ust. 4d ustawy CIT, czy jako inwestycja w obcym środku trwałym tj. rozliczając je poprzez odpisy amortyzacyjne.

Jak wynika z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy Spółka prowadzi działania w zakresie przywrócenia właściwego stanu technicznego Donżonu (...), poprzez realizację robót konserwatorsko-budowlanych, które mają na celu wzmocnienie konstrukcji kroksztynów, naprawę i rekonstrukcje uszkodzonej bariery machikułu na poziomie środkowej galerii, tj. obejmujące:

 (…).

Prace mają charakter odtworzeniowy oraz konserwatorski, gdzie prowadzone są kompleksowe działania i zabiegi prowadzące do powstrzymania postępującej destrukcji z zachowaniem i utrwaleniem w jak największym stopniu materii pierwotnej, uzupełnienie ubytków przy zastosowaniu technologii konserwatorskich uznanych za bezpieczne, skuteczne i trwałe.

Zgadzam się więc z Państwa stanowiskiem, że koszty poniesione na Remont 1 w części sfinansowanej ze środków własnych należy zakwalifikować jako koszty remontu tj. koszty pośrednie w rozumieniu art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Odnosząc się natomiast do opisanych przez Państwa prac dokonanych w ramach Remontu 2, obejmujących prace w zakresie rewaloryzacji i odtworzenia (…) I piętra Palatium – przęsła nr 3, nr 4, nr 5 należy zauważyć, że prace te miały charakter odtworzeniowy oraz konserwatorski. Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, wykonanie (…) w ramach Remontu 2 pozwoli na udostępnienie większej niż dotychczas powierzchni (...) turystom co zwiększa użyteczność obiektu, ponieważ zwiększeniu ulegnie powierzchnia (...), która jest możliwa do użytkowania. (…) wykonane zostaną z elementów, które były historycznie stosowane w tym miejscu, a ich brak dotychczas uniemożliwiał bezpieczne korzystanie z tej części (...).

W świetle przedstawionego opisu wskazane prace należy zakwalifikować jako ulepszenie środka trwałego bowiem w wyniku dokonanych prac nastąpi odbudowa zniszczonych (…) co zwiększy użyteczność obiektu, poprzez zwiększenie powierzchni udostępnionej do zwiedzania turystom.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym koszty związane z Remontem 2 należy zakwalifikować jako koszty remontu ujęte jako pośredni koszt uzyskania przychodu, jest nieprawidłowe.

W związku z uznaniem stanowiska do pytania nr 2 za nieprawidłowe należy ustalić, czy wskazane wydatki poniesione na Remont 2 należy zakwalifikować jako inwestycję w obcym środku trwałym. Jak stanowi powołany powyżej art. 16a ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT, amortyzacji podlegają również przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych.

Inwestycje w obcym środku trwałym to nakłady poniesione na obcy środek trwały, który nie jest własnością podatnika, ale jest użytkowany na podstawie zawartej umowy najmu, dzierżawy czy innej umowy o podobnym charakterze.

Amortyzacji inwestycji w obcym środku trwałym dokonuje się na takich samych zasadach, jak właściciel tego środka trwałego. Czyli co do zasady, zgodnie z art. 16i ustawy o CIT,

Należy jednak zauważyć, że z art. 16c pkt 3 ustawy o CIT wynika, że amortyzacji nie podlegają dzieła sztuki i eksponaty muzealne.

Według Słownika Języka Polskiego PWN, „zamek” to „okazała budowla mieszkalno-obronna, dawniej: „rezydencja królewska, książęca lub magnacka”.

Natomiast,

-     „dzieło sztuki” oznacza „obraz, rzeźbę itp. mające wartość artystyczną”,

-     „eksponat” oznacza „przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum lub na wystawie”.

W świetle powyższego, (...) jest zarówno dziełem sztuki (architektonicznej i użytkowej), jak i – w kontekście współczesnym – eksponatem muzealnym. Pierwotnie stanowił samodzielne dzieło obronne, łączące funkcje mieszkalne i militarne, reprezentujące kunszt inżynieryjny i estetykę swojej epoki. Dziś, jako obiekt zabytkowy udostępniony do zwiedzania, jest traktowany jako eksponat muzealny, niosący kontekst historyczny i kulturowy.

W związku z powyższym, w świetle art. 16c ust. 3 ustawy o CIT, nie mogą Państwo dokonywać odpisów amortyzacyjnych od inwestycji w obcym środku trwałym w ramach opisanych prac.

Stąd, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 w części dot. wydatków poniesionych na Remont 2 jest nieprawidłowe.

Natomiast, w związku z uznaniem, że Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe, odpowiedź na pytanie nr 3 w części dot. wydatków poniesionych na Remont 1 stała się bezzasadna.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, iż rozstrzygnięcia w nich zawarte nie są wiążące dla organu. Interpretacje dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.

Odnosząc się z kolei do przywołanych przez Państwa wyroków sądów administracyjnych stwierdzić należy, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.