Podatniczka otrzymała darowiznę pieniężną od swojego ojca. Ojciec, ze względu na stan zdrowia, nie mógł samodzielnie udać się do banku, dlatego poprosił męża podatniczki o wpłacenie gotówki na jej rachunek. Mąż, działając na polecenie darczyńcy, dokonał wpłaty na konto podatniczki, a w tytule wskazał, że są to środki z…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych od ojca.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
17 kwietnia 2024 r. Pani ojciec, X, zawarł z Panią pisemną umowę darowizny, na podstawie której darował Pani kwotę (…) zł. W czasie dokonywania darowizny darczyńca był osobą schorowaną - wcześniej przeszedł zawał serca, przebywał w domu i miał istotne trudności z poruszaniem się. Z tego względu nie był w stanie samodzielnie udać się do banku w celu wpłacenia środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy.
W związku z powyższym darczyńca poprosił Pani męża - Y - aby ten w imieniu Pani ojca wpłacił darowaną kwotę na Pani rachunek bankowy. Y zgodził się spełnić tę prośbę i przyjął od darczyńcy środki pieniężne wyłącznie w celu ich wpłacenia na Pani rachunek bankowy, działając w tym zakresie na polecenie darczyńcy wykonujący jego dyspozycję. Takie rozwiązanie było również akceptowane przez Panią, przychyliła się Pani do prośby Pani ojca. Dla darczyńcy i Pani było to rozwiązanie nie tylko praktyczniejsze (wpłata darowanych środków na Pani rachunek bankowy mogła nastąpić wyłącznie przez posłańca ze względu na chorobę darczyńcy), ale też bezpieczniejsze - przekazywana kwota była znacząca, a Y jest (…) i w naturalny sposób zapewniało to większe bezpieczeństwo przy transporcie środków pieniężnych z domu darczyńcy do banku. W konsekwencji Y dokonał - na polecenie darczyńcy - wpłaty kwoty (…) zł na rachunek bankowy należący do Pani w (…) kwietnia 2024 r. (wskazując w tytule przelewu, że środki stanowią darowiznę od X). Następnie (...) września 2024 r. zgłosiła Pani właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2. Darowizna została dokonana pomiędzy osobami należącymi do tzw. „grupy zerowej” w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn (rodzic-dziecko).
Powzięła Pani wątpliwość, czy w opisanej sytuacji wymóg określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn należy uznać za spełniony.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn należy uznać za spełniony w sytuacji, gdy środki pieniężne stanowiące przedmiot darowizny zostały wpłacone na rachunek bankowy obdarowanej przez osobę trzecią działającą na polecenie darczyńcy?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, w opisanym stanie faktycznym warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (dalej: „ustawa”) należy uznać za spełniony.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, zwolnieniu od podatku podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez osoby najbliższe, w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne - ich otrzymanie zostanie udokumentowane dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo przekazem pocztowym.
Z przepisu tego wynika, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest odpowiednie udokumentowanie transferu środków pieniężnych na rachunek bankowy obdarowanego. Przepis nie określa natomiast, kto technicznie dokonuje czynności wpłaty środków pieniężnych na rachunek bankowy nabywcy ani nie wymaga, aby czynność ta została dokonana osobiście przez darczyńcę.
Celem regulacji zawartej w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy jest zapewnienie możliwości weryfikacji rzeczywistego przepływu środków pieniężnych pomiędzy darczyńcą a obdarowanym oraz zapobieganie fikcyjnym darowiznom. Przepis ten ma zatem charakter przede wszystkim dowodowy.
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. II FSK 2169/11, NSA wskazał, że celem omawianej regulacji jest umożliwienie organom podatkowym weryfikacji rzeczywistego przysporzenia majątkowego, a nie wprowadzenie jednego, sformalizowanego modelu technicznego przekazywania środków pieniężnych. Podobnie w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. II FSK 1952/08, NSA podkreślił, że pojęcie „rachunku bankowego nabywcy” należy rozumieć funkcjonalnie - jako rachunek, na który środki zostały przekazane na rzecz obdarowanego, a niejako rachunek, z którego środki muszą pochodzić bezpośrednio od darczyńcy. Również w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy może zostać spełniony także w innych konfiguracjach technicznych niż klasyczny przelew „rachunek darczyńcy - rachunek obdarowanego”, jeżeli możliwe jest jednoznaczne ustalenie źródła oraz celu przysporzenia majątkowego.
W szczególności należy zauważyć, że sam przepis wprost dopuszcza udokumentowanie darowizny również przekazem pocztowym. Oznacza to, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których przekazanie środków pieniężnych może nastąpić z użyciem gotówki. W przypadku przekazu pocztowego środki pieniężne nie pochodzą bezpośrednio z rachunku bankowego darczyńcy, a mimo to ustawodawca uznaje taką formę przekazania środków za wystarczającą do skorzystania ze zwolnienia podatkowego.
Skoro zatem ustawodawca dopuszcza przekaz pocztowy jako równoprawny sposób dokumentowania darowizny środków pieniężnych, nie można przyjąć, że jednorazowa, techniczna czynność wpłaty gotówki na rachunek bankowy obdarowanego dokonana przez osobę trzecią automatycznie wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego.
W opisanym stanie faktycznym środki pieniężne stanowiące przedmiot darowizny zostały przekazane przez darczyńcę i następnie - zgodnie z jego poleceniem - wpłacone na Pani rachunek bankowy przez osobę trzecią. Osoba ta nie była uprawniona do swobodnego dysponowania przekazanymi środkami pieniężnymi i dokonała wpłaty wyłącznie w celu wykonania dyspozycji darczyńcy. W takiej sytuacji należy uznać, że osoba ta działała jedynie jako wykonująca polecenie darczyńcy w zakresie technicznego zdeponowania środków pieniężnych w banku, a jej udział w czynności przekazania środków miał charakter wyłącznie pomocniczy i techniczny. W konsekwencji nie można przyjąć, że udział osoby trzeciej w czynności wpłaty środków pieniężnych na rachunek bankowy obdarowanej powoduje niespełnienie warunku określonego w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, skoro środki pieniężne zostały wpłacone na rachunek bankowy obdarowanej.
Podkreślenia wymaga, że na powyższą ocenę nie wpływa uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2023 r., sygn. III FPS 3/22, która zapadła w innych okolicznościach stanu faktycznego i dotyczyła innego zagadnienia prawnego. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. III FSK 685/25, ogólna moc wiążąca uchwał obejmuje wyłącznie wykładnię zawartą w ich sentencji oraz w granicach zagadnienia prawnego będącego przedmiotem uchwały. Oznacza to, że uchwała ta nie może być interpretowana w sposób rozszerzający i stosowana do stanów faktycznych, w których przy przekazaniu środków pieniężnych na rachunek obdarowanego uczestniczy osoba trzecia.
W przedstawionym stanie faktycznym nie istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do:
• osoby darczyńcy,
• osoby obdarowanej,
• wysokości darowizny,
• daty zawarcia umowy darowizny i dokonania przysporzenia,
• ani źródła pochodzenia środków pieniężnych.
Środki pieniężne zostały wpłacone na Pani rachunek bankowy, co zostało udokumentowane bankowym potwierdzeniem wpłaty. Tym samym, cel przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy - polegający na zapewnieniu transparentności i weryfikowalności przysporzenia majątkowego - został w pełni zrealizowany.
W konsekwencji należy uznać, że w opisanym stanie faktycznym warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn został spełniony, a darowizna korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 tej ustawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Ustawa nie definiuje pojęcia darowizny, w związku z tym należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie to ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.
Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł − jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
W myśl art. 14 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się – do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe dla członków najbliższej rodziny.
Stosownie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).
Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.
Zgodnie z art. 4a ust. 3 cyt. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
W myśl art. 4a ust. 4 omawianej ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
W związku z opisanymi okolicznościami oraz powołanymi powyżej przepisami należy stwierdzić, że opisane we wniosku nabycie tytułem darowizny dokonanej na Pani rzecz z uwagi na fakt, że darowizna zostanie zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w zamkniętym katalogu określonym w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (tj. pomiędzy Panią a Pani ojcem) korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a powołanej ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przy czym, by zwolnienie miało miejsce, muszą być spełnione pozostałe przesłanki wskazane w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Odnośnie warunku udokumentowania wpływu środków na Pani rachunek bankowy, zaznaczyć należy, że analizowany przepis jednoznacznie wskazuje, że środki pieniężne mają wpłynąć na konto obdarowanego. Jako że środki pieniężne darowane Pani przez ojca zostały przekazane na Pani rachunek, to darowizna ta będzie w całości zwolniona od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, bo jej dokonanie nastąpiło zgodnie z wymogami ustawodawcy – udokumentowane zostało wpływem na Pani rachunek płatniczy – jak Pani bowiem wskazała i co potwierdza tytuł wpłaty, środki pieniężne pochodziły od Pani ojca.
Dla skorzystania ze zwolnienia konieczne jest zgłoszenie przez nabywcę właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Z treści wniosku wynika, że takiego zgłoszenia dokonała Pani w ustawowym terminie. Tym samym, otrzymana darowizna korzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Nie była więc Pani zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymania darowizny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
W odniesieniu do przywołanych przez Panią na potwierdzenie stanowiska orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuję, że zapadły one na gruncie konkretnego opisu zdarzenia, w związku z czym nie znajdują one zastosowania w Pani sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo