Wnioskodawczyni, osoba fizyczna, odziedziczyła po bracie udział 1/6 w spadku, w skład którego wchodziła nieruchomość lokalowa. W 2023 roku sąd dokonał działu spadku, przyznając całą nieruchomość Wnioskodawczyni, bez spłat i dopłat…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 17 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego działu spadku. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, urodzoną (…) r.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z (…) 2021 r. (sygn. akt (…) stwierdzono nabycie spadku po bracie Wnioskodawczyni, tj. (…) przez kilku spadkobierców, w tym przez Wnioskodawczynię w udziale 1/6. Postanowienie to stało się prawomocne (…) 2021 r.
W skład masy spadkowej wchodziła m.in. nieruchomość lokalowa, której wartość została ustalona w operacie szacunkowym na kwotę (…) zł.
Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z (…) 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (…) dokonano działu spadku po (…). Dział spadku został przeprowadzony zgodnie pomiędzy wszystkimi spadkobiercami.
Na mocy powyższego postanowienia nieruchomość została przyznana w całości Wnioskodawczyni, natomiast pozostali spadkobiercy zrzekli się przysługujących im udziałów w tej nieruchomości. Dział spadku nastąpił na podstawie zgodnego stanowiska wszystkich spadkobierców, bez obowiązku spłat i dopłat.
W wyniku działu spadku Wnioskodawczyni stała się właścicielem całej nieruchomości.
W związku z podeszłym wiekiem oraz pogarszającym się stanem zdrowia Wnioskodawczyni, czynności związane z porządkowaniem jej spraw majątkowych podejmuje obecnie syn działający na podstawie udzielonego wcześniej pełnomocnictwa notarialnego.
Wątpliwości Wnioskodawczyni dotyczą skutków podatkowych nabycia ponad udział w spadku w wyniku działu spadku przeprowadzonego bez spłat i dopłat. W zakresie nabycia udziału w nieruchomości w drodze dziedziczenia będzie toczyć się odrębne postępowanie podatkowe dotyczące podatku od spadków i darowizn. Wniosek nie dotyczy skutków podatkowych tego nabycia, lecz wyłącznie skutków podatkowych nabycia udziału w nieruchomości ponad udział spadkowy w wyniku działu spadku bez spłat i dopłat.
Pytanie
Czy przysporzenie majątkowe uzyskane przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku dokonanego między spadkobiercami bez spłat i dopłat, w części przekraczającej udział przysługujący jej w spadku, stanowi nabycie podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie własności nieruchomości ponad udział w spadku w wyniku działu spadku dokonanego bez spłat i dopłat nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega wyłącznie pierwotne nabycie udziału w spadku, natomiast sam dział spadku stanowi jedynie techniczny sposób zniesienia współwłasności majątku spadkowego i konkretyzacji przysługujących spadkobiercom praw.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega m.in. nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia darowizny, nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
Katalog zdarzeń podlegających opodatkowaniu ma charakter zamknięty, co oznacza, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności wprost wskazane w ustawie.
W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni nabyła udział w spadku w drodze dziedziczenia, natomiast późniejszy dział spadku stanowił jedynie czynność polegającą na podziale majątku pomiędzy spadkobierców. Dział spadku stanowi czynność prawną o charakterze wtórnym względem nabycia spadku i polega na zniesieniu współwłasności majątku spadkowego oraz przyznaniu poszczególnych składników majątku konkretnym spadkobiercom. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady nie prowadzi on do nowego nabycia prawa majątkowego lecz jedynie do konkretyzacji praw uprzednio nabytych w drodze dziedziczenia.
Dział spadku jest instytucją prawa spadkowego uregulowaną w art. 1037 Kodeksu cywilnego i może nastąpić na podstawie umowy wszystkich spadkobierców lub na mocy orzeczenia sądu. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że dział spadku nie powoduje ponownego nabycia rzeczy, lecz jedynie konkretyzuje uprawnienia wynikające z wcześniejszego dziedziczenia.
Takie stanowisko konsekwentnie prezentują organy podatkowe, w tym np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 12 lipca 2023 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.85.2023.4.JKU wskazał, że nieodpłatny dział spadku nie stanowi odrębnego tytułu nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
W interpretacji z 23 października 2025 r. (Dyrektor KIS) potwierdzono, że nierówny dział spadku nie stanowi darowizny ani innej czynności opodatkowanej podatkiem od spadków i darowizn.
W interpretacjach tych podkreślono, że w przypadku działu spadku bez spłat i dopłat nie dochodzi do powstania nowego przysporzenia majątkowego w sensie podatkowym, ponieważ spadkobiercy jedynie dokonują podziału przysługującego im wcześniej majątku spadkowego.
W konsekwencji, obowiązek podatkowy powstaje wyłącznie w związku z nabyciem spadku, natomiast sam dział spadku nie stanowi samodzielnego zdarzenia podatkowego.
W przedstawionym stanie faktycznym dział spadku został dokonany zgodnie pomiędzy wszystkimi spadkobiercami, bez spłat i dopłat, w drodze postanowienia sądu.
W ocenie Wnioskodawczyni oznacza to, że czynność ta nie powinna być traktowana jako odrębne nabycie podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: „spadek” czy „dział spadku”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Zgodnie z art. 1035 cyt. ustawy:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
W myśl art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zatem do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Na podstawie art. 1038 § 1 i 2 ww. Kodeksu:
§ 1. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.
§ 2. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
Jak już wskazano powyżej, katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym nabycie tytułem działu spadku (bez względu na to czy wiąże się ze spłatą czy też dokonywany jest nieodpłatnie) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego stwierdzono nabycie spadku po Pani bracie przez kilku spadkobierców, w tym przez Panią w udziale 1/6. Postanowienie to stało się prawomocne (…) 2021 r. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego z (…) 2023 r. dokonano działu spadku. Na mocy powyższego postanowienia, nieruchomość została przyznana w całości Pani, natomiast pozostali spadkobiercy zrzekli się przysługujących im udziałów w tej nieruchomości. Dział spadku nastąpił na podstawie zgodnego stanowiska wszystkich spadkobierców, bez obowiązku spłat i dopłat. W wyniku działu spadku stała się Pani właścicielem całej nieruchomości.
Skoro planowany podział majątku nastąpił na podstawie działu spadku, to nabycie tym tytułem, czyli tytułem czynności niewymienionej w zamkniętym katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie podlegał w ogóle regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym z tytułu ww. nabycia po Pani stronie nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. W związku z tym nie miała Pani również obowiązku zgłoszenia działu spadku do urzędu skarbowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo