Bank S.A. (Wnioskodawca) jest bankiem krajowym będącym podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych. Bank zamierza zawierać transakcje repo i reverse repo z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych (SPW) na rynku Treasury BondSpot Poland (TBSP), który jest alternatywnym systemem obrotu. Transakcje będą rozliczane przez KDPW_CCP, będącą centralnym kontrahentem (CCP). W przypadku repo Bank otrzymuje środki pieniężne i przenosi SPW z zobowiązaniem…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od niektórych instytucji finansowych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od niektórych instytucji finansowych.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Bank S.A. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Bank”) jest bankiem krajowym, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej: „Prawo bankowe”). Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych oraz sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (dalej: „MSSF”).
Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest wykonywanie czynności bankowych zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Bank będzie zawierał transakcje warunkowego zakupu (ang. repurchase transaction; dalej: „Transakcje repo”) oraz transakcje warunkowej sprzedaży (ang. reverse repurchase agreement; dalej: „Transakcje reverse repo”) skarbowych papierów wartościowych w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej jako: „SPW”). Transakcje te będą zawierane na Rynku Treasury BondSpot Poland (dalej: „TBSP”) stanowiącym alternatywny system obrotu („ASO”) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej: „uoif”). Transakcje zawierane na TBSP podlegać będą rozliczeniu przez KDPW_CCP będącą CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 uoif (tj. osobę prawną, która działa pomiędzy kontrahentami kontraktów będących w obrocie na co najmniej jednym rynku finansowym, stając się nabywcą dla każdego sprzedawcy i sprzedawcą dla każdego nabywcy - innymi słowy KDPW_CCP jest kontrahentem Transakcji repo i reverse repo zawieranych na TBSP).
Transakcja repo jest rodzajem transakcji finansowej polegającej na zbyciu papierów wartościowych na rzecz innego uczestnika obrotu gospodarczego wraz ze zobowiązaniem się do odkupu tych papierów w przyszłości. W wyniku dokonania Transakcji repo Bank dokona czasowego przeniesienia prawa własności SPW na kontrahenta w zamian za środki pieniężne. Celem ekonomicznym takiej transakcji jest uzyskanie krótkoterminowego finansowania. W określonym terminie Bank dokona odkupu SPW będących przedmiotem transakcji po z góry określonej cenie, co prowadzi do dokonania zwrotu uzyskanych uprzednio środków pieniężnych, powiększonych o kwotę odsetek.
Transakcja reverse repo jest z kolei rodzajem transakcji finansowej polegającej na nabyciu papierów wartościowych od innego uczestnika obrotu gospodarczego z jednoczesnym zobowiązaniem się do zbycia tych papierów w przyszłości. Stanowi ona odwrotność Transakcji repo, a zatem jej celem ekonomicznym jest udzielenie a nie uzyskanie krótkoterminowego finansowania. Bank, dokonując Transakcji reverse repo, jako udzielający finansowania nabywa prawo własności SPW (zbywca SPW uzyskuje krótkoterminowe finansowanie). Następnie, po upływie określonego czasu, Bank zbywa nabyte uprzednio SPW, uzyskując w zamian środki pieniężne w zwiększonej wysokości (odsetki).
Transakcje repo i reverse repo stanowią transakcję odkupu, o której mowa w art. 3 pkt 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2015.337.1 ze zm.; dalej: „Rozporządzenie 2015/2365”).
Transakcja repo, pod względem rachunkowym, traktowana jest przez Bank - zgodnie z MSSF - jako otrzymana pożyczka/depozyt zabezpieczona skarbowymi papierami wartościowymi. Z tego względu księgowa ewidencja Transakcji repo polega na ujęciu otrzymanych środków pieniężnych z tytułu otrzymanej pożyczki zabezpieczonej papierami wartościowymi oraz ujęciu zobowiązania, bez usuwania z bilansu papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie transakcji. W bilansie po stronie aktywów, po dokonaniu transakcji, wykazywane będą:
1. SPW (bony lub obligacje skarbowe) stanowiące zabezpieczenie Transakcji repo,
2. środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo (otrzymana pożyczka/przyjęty depozyt zabezpieczony SPW). Drugostronnie (po pasywach) zaksięgowane będzie zobowiązanie do zwrotu otrzymanej pożyczki (otrzymanych środków pieniężnych).
Z kolei transakcja reverse repo, pod względem rachunkowym, traktowana jest przez Bank - zgodnie z MSSF - jako udzielona pożyczka/złożona lokata zabezpieczona papierami wartościowymi. Księgowa ewidencja Transakcji reverse repo polega na ujęciu przez Bank należności (udzielonej pożyczki/lokaty) wobec drugiej strony równej przekazanym środkom pieniężnym. Otrzymanych SPW nie księguje się po stronie aktywnej.
Odrębnie księgowane są odsetki z obu tych transakcji (do zapłaty/otrzymania) oraz wycena dokonywana wg zamortyzowanego kosztu.
Pytania
1. Czy w wyniku Transakcji repo aktywa Banku stanowiące SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo oraz środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo (których wartość w dacie bilansowej ustalana jest przez odwołanie się do zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif?
2. Czy aktywa Banku wynikające z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank, tj. należności dotyczące zwrotu środków pieniężnych przekazanych w ramach Transakcji reverse repo, obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych zgodnie z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko odnośnie do pytania nr 1
Zdaniem Wnioskodawcy, aktywa Banku stanowiące SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo oraz środki pieniężne otrzymane w ramach zawieranych przez Bank tych transakcji (których wartość w dacie bilansowej ustalana jest przez odwołanie się do zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach Transakcji repo) obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
Stanowisko odnośnie do pytania nr 2
Zdaniem Wnioskodawcy, aktywa wynikające z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych (dalej: „pnif”) zgodnie z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5 ust. 9 upnif, w przypadku podatników, o których mowa w art. 4 pkt 1-4, podstawę opodatkowania pnif obniża się o wartość aktywów:
1) w postaci skarbowych papierów wartościowych w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.);
2) w postaci papierów wartościowych ustawowo objętych gwarancją Skarbu Państwa;
3) wynikających z transakcji odkupu, o której mowa w art. 3 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz.Urz. UE L 337 z 23.12.2015, str. 1, z późn. zm.), której przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przy czym jeżeli drugą stroną tej transakcji jest podmiot inny niż Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski lub Bankowy Fundusz Gwarancyjny, podstawę opodatkowania obniża się, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:
a) transakcja została zawarta na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1500, 1488, 1933, 2185 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 180),
b) transakcja podlega rozliczeniu przez CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Zgodnie z opisanym zdarzeniem przyszłym, Bank będzie zawierał na TBSP, czyli w alternatywnym systemie obrotu (ASO) transakcje repo i reverse repo, których przedmiotem będą SPW (obligacje skarbowe i bony skarbowe). Transakcje te rozliczane będą przez KDPW_CCP, czyli CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Stronami ww. transakcji będą podmioty inne niż Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Stosownie do art. 3 pkt 9 Rozporządzenia 2015/2365, przez transakcję odkupu należy rozumieć: transakcję regulowaną umową, poprzez którą kontrahent przenosi na drugą stronę papiery wartościowe, towary albo gwarantowane prawa do papierów wartościowych lub towarów, gdy gwarancji takiej udzieliła uznana giełda posiadająca prawo do tych papierów lub towarów, przy czym umowa nie zezwala kontrahentowi na przeniesienie ani zastaw danego papieru wartościowego lub towaru na rzecz więcej niż jednego kontrahenta jednocześnie, a warunkiem transakcji jest zobowiązanie do odkupu tych papierów lub zastępczych papierów wartościowych, lub towarów o tych samych cechach, po określonej cenie w przyszłym terminie, który został ustalony lub zostanie ustalony przez stronę przenoszącą; dla kontrahenta sprzedającego papiery wartościowe lub towary transakcja ta stanowi umowę z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, natomiast dla kontrahenta kupującego papiery lub towary stanowi ona umowę z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu.
Powyższa definicja transakcji odkupu stanowi definicję Transakcji repo, jak i jej odwrócenia - Transakcji reverse repo. Wskazuje ona bowiem jednocześnie na możliwość ujmowania transakcji sprzedaży papierów wartościowych z zastrzeżeniem odkupu nie tylko od strony zbywcy (Transakcja repo), lecz również od strony nabywcy (Transacja reverse repo). W konsekwencji, zdaniem Banku, aktywa wynikające z Transakcji repo (zarówno środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo, jak i SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania pnif, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif, stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif (w zakresie obligacji skarbowych będących zabezpieczeniem Transakcji repo) oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif (w zakresie środków pieniężnych otrzymywanych w ramach Transakcji repo).
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na literalną treść art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif, który wprost odwołuje się do możliwości obniżenia podstawy opodatkowania pnif o wartość aktywów w postaci SPW, czyli bonów i obligacji skarbowych. Tym samym, jeżeli w wyniku Transakcji repo, Bank nie usuwa ze swojego bilansu SPW, które stanowią zabezpieczenie transakcji, powinien być uprawniony do obniżenia o ich wartość podstawy opodatkowania, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif - stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif. Gdyby Bank miał nie obniżać podstawy opodatkowania o SPW będące przedmiotem Transakcji repo to racjonalny ustawodawca wyłączyłby wprost taką możliwość w ustawie, np. poprzez dodanie do pkt 1 w art. 5 ust. 9 odpowiedniej referencji do pkt 3 (SPW będących przedmiotem transakcji odkupu). Skoro ustawodawca nie zamieścił takiego wyłączenia to SPW ujęte w księgach Banku powinny dalej pomniejszać podstawę opodatkowania pnif.
W ocenie Wnioskodawcy, upnif rozstrzyga również wprost kwestie związane z możliwością obniżenia podstawy opodatkowania podatku od niektórych instytucji finansowych o wartość aktywów w postaci środków pieniężnych otrzymanych w ramach Transakcji repo. Art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, odwołuje się bowiem do transakcji odkupu, o której jest mowa w art. 3 pkt 9 Rozporządzenia 2015/2365. Definicja transakcji odkupu wskazuje natomiast na transakcje polegające na przeniesieniu na drugą stronę transakcji papierów wartościowych z jednoczesnym zobowiązaniem się do ich odkupu po określonej cenie w przyszłym terminie, co stanowi definicję Transakcji repo.
Konsekwentnie, literalna wykładnia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 9 pkt 1 i 3 upnif, przemawia za stanowiskiem, w myśl którego aktywa wynikające z Transakcji repo zawieranych przez Bank tj.:
- SPW stanowiące zabezpieczenie Transakcji repo,
- środki pieniężne otrzymane przez Bank w ramach Transakcji repo (otrzymana pożyczka/przyjęty depozyt zabezpieczony SPW),
obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif, stosownie do art. 5 ust. 9 upnif.
Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca zwraca również uwagę na wnioski wynikające z historycznej wykładni art. 5 ust. 1 i 9 upnif. Art. 5 ust. 9 upnif został zmieniony na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 2745, dalej: „ustawa nowelizująca”). Do art. 5 ust. 9 upnif, został wówczas dodany pkt 3, zgodnie z którym podstawę opodatkowania podatku od niektórych instytucji finansowych należy obniżyć o wartość aktywów wynikających z transakcji odkupu, o której jest mowa w art. 3 pkt 9 Rozporządzenia 2015/2365. Projektodawca w uzasadnieniu ustawy nowelizującej (Druk sejmowy nr 2767), wskazał, że „wprowadzenie takiego wyłączenia powinno przyczynić się do znacznego zwiększenia wolumenu transakcji zawieranych w transparentnych systemach obrotu, w tym przez kanały elektroniczne, przy niższych kosztach transakcyjnych, zapewniających najlepsze wykonywanie zleceń. Wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych wartości aktywów wynikających z takich transakcji dotyczyć będzie zarówno strony pasywnej transakcji repo (przyjętego depozytu zabezpieczonego aktywami), jak również strony reverse repo (lokaty zabezpieczonej aktywami)”.
Jednocześnie, uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej odwołuje się do Uchwały nr 114 Rady Ministrów z dnia 1 października 2019 r. w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego (M.P. 2019 poz. 1027), zgodnie z którą „zasady dotyczące podatku od niektórych instytucji finansowych powinny być zmodyfikowane tak, aby zagwarantować ich neutralność dla transakcji repo”. W tym miejscu warto zwrócić również uwagę na komunikat Ministerstwa Finansów w Monitorze Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego z 21 grudnia 2022 r., zgodnie z którym celem wprowadzenia zmian do upnif jest „budowa transparentnego i odpornego na ryzyko rynku repo, poprzez zachęty fiskalne dla jego uczestników”.
W ocenie Wnioskodawcy, uznać zatem należy, że wykładnia historyczna, jak również pozanormatywne wypowiedzi prawodawcy przemawiają jednoznacznie za uznaniem, że aktywa wynikające z transakcji repo na warunkach wskazanych w ustawie nie powinny być objęte opodatkowaniem podatkiem od niektórych instytucji finansowych. Aktywem „wynikającym” z transakcji repo są niewątpliwie otrzymane środki pieniężne, ponieważ istota tej transakcji polega właśnie na uzyskaniu krótkoterminowego finansowania. Jednoczesne, ujęcie w księgach zobowiązania do zwrotu w kwocie otrzymanych środków pieniężnych nie ma przy tym znaczenia. Analogicznie w przypadku transakcji reverse repo aktywem wynikającym z transakcji będą należności dotyczące środków pieniężnych przekazanych drugiej stronie w ramach udzielonego finansowania.
Podsumowując, zdaniem Banku, zarówno literalna treść upnif, jak również i wykładnia historyczna potwierdzają, że do wartości aktywów podlegających opodatkowaniu, stosownie do art. 5 ust. 1 upnif, nie wlicza się aktywów wynikających z Transakcji repo zawieranych przez Bank tj.:
- SPW stanowiących zabezpieczenie Transakcji repo - na podstawie art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif;
- środków pieniężnych otrzymanych przez Bank w ramach Transakcji repo (przyjętego depozytu zabezpieczonego SPW) - na podstawie art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
W przypadku Transakcji reverse repo obniżać podstawę pnif będą z kolei aktywa z tytułu zaewidencjonowanej w księgach należności. Należności te - ewidencjowanie w bilansie po stronie aktywów i wykazywane w zestawieniu obrotów i sald jako „aktywa” - niewątpliwie bezpośrednio wynikają z tych właśnie transakcji.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w następujących sześciu interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z 4 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4016.4.2023.1.MBD, z 4 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4016.3.2023.1.MBD, z 9 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4016.5.2023.1.MBD, z 17 października 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4016.6.2023.1.MBD, z 30 listopada 2023 r., sygn.0111-KDIB1-3.4016.10.2023.1.MBD oraz z 13 października 2025 r., sygn.0111-KDIB1-3.4016.5.2025.1.MBD.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 623, dalej „upnif”):
przedmiotem opodatkowania podatkiem są aktywa podmiotów będących podatnikami podatku.
W myśl z art. 4 pkt 1 upnif:
podatnikami podatku są banki krajowe w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 2324 , 2339 , 2640 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180 ).
Jak stanowi art. 5 ust. 1 upnif:
w przypadku podatników, o których mowa w art. 4 pkt 1-4 , podstawą opodatkowania jest nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika, wynikająca z zestawienia obrotów i sald, ustalonego na ostatni dzień miesiąca na podstawie zapisów na kontach księgi głównej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120 i 295 ) lub standardami rachunkowości stosowanymi przez podatnika na podstawie art. 2 ust. 3 tej ustawy - ponad kwotę 4 mld zł.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 upnif:
w przypadku podatników, o których mowa w art. 4 pkt 1-3 , podstawę opodatkowania obniża się o wartość funduszy własnych, o których mowa w art. 126 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, ustaloną na ostatni dzień miesiąca.
Z nowym brzmieniem art. 5 ust. 9 upnif:
w przypadku podatników, o których mowa w art. 4 pkt 1-4 , podstawę opodatkowania obniża się o wartość aktywów:
1) w postaci skarbowych papierów wartościowych w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 , z późn. zm.2));
2) w postaci papierów wartościowych ustawowo objętych gwarancją Skarbu Państwa;
3) wynikających z transakcji odkupu, o której mowa w art. 3 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz.Urz. UE L 337 z 23.12.2015, str. 1 , z późn. zm.3)), której przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przy czym jeżeli drugą stroną tej transakcji jest podmiot inny niż Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski lub Bankowy Fundusz Gwarancyjny, podstawę opodatkowania obniża się, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:
a) transakcja została zawarta na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1500 , 1488 , 1933 , 2185 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 180 ),
b) transakcja podlega rozliczeniu przez CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012:
„transakcja odkupu” oznacza transakcję regulowaną umową, poprzez którą kontrahent przenosi na drugą stronę papiery wartościowe, towary albo gwarantowane prawa do papierów wartościowych lub towarów, gdy gwarancji takiej udzieliła uznana giełda posiadająca prawo do tych papierów lub towarów, przy czym umowa nie zezwala kontrahentowi na przeniesienie ani zastaw danego papieru wartościowego lub towaru na rzecz więcej niż jednego kontrahenta jednocześnie, a warunkiem transakcji jest zobowiązanie do odkupu tych papierów lub zastępczych papierów wartościowych, lub towarów o tych samych cechach, po określonej cenie w przyszłym terminie, który został ustalony lub zostanie ustalony przez stronę przenoszącą; dla kontrahenta sprzedającego papiery wartościowe lub towary transakcja ta stanowi umowę z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, natomiast dla kontrahenta kupującego papiery lub towary stanowi ona umowę z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że aby podatnikowi podatku od niektórych instytucji finansowych, przysługiwało prawo do obniżania podstawy opodatkowania o wartość aktywów powinny być spełnione następujące warunki:
- aby papiery wartościowe stanowiły element aktywów,
- aby były to skarbowe papiery wartościowe w rozumieniu art. 95 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 95 ust. 1 ustawy o finansach publicznych:
skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.
W ustawie o finansach publicznych brak jest definicji ustawowej Skarbu Państwa. W celu
wykładni tego pojęcia należy posiłkować się przepisami innych ustaw - ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.), czy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 373).
Wskazać należy, że art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, został dodany z dniem 1 stycznia 2023 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2745).
Zgodnie z treścią uzasadnienia do ww. ustawy, (…) proponuje się wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych papierów wartościowych ustawowo gwarantowanych przez Skarb Państwa. Objęcie gwarancjami Skarbu Państwa dotyczy w szczególności przedsięwzięć o szczególnym znaczeniu dla państwa. Należy również zauważyć, że aktualnie wyłączeniem takim objęte są skarbowe papiery wartościowe. Instrumenty dłużne gwarantowane ustawowo przez Skarb Państwa odzwierciedlają ten sam poziom ryzyka. Wskazana zmiana ma na celu przede wszystkim obniżenie kosztów finansowania emisji obligacji ustawowo gwarantowanych przez Skarb Państwa. Przedmiotowa zmiana dotyczy emisji obligacji służących finansowaniu programów rządowych utworzonych, powierzonych lub przekazanych na podstawie odrębnych ustaw Bankowi Gospodarstwa Krajowego albo Polskiemu Funduszowi Rozwoju S.A., jeżeli z przepisów ustawy wprost wynika objęcie ustawową gwarancją Skarbu Państwa emisji tych obligacji. Tym samym rozwiązanie to nie będzie dotyczyć obligacji gwarantowanych wyłącznie na podstawie ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1613). Opodatkowanie takich obligacji podatkiem od niektórych instytucji finansowych oznacza konieczność zwiększenia ich oprocentowania przez emitujące je podmioty o wysokość tego podatku. Natomiast w efekcie koszty ponosi Skarb Państwa, który ma ustawowy obowiązek zapewnić sfinansowanie obsługi i wykupu tych obligacji. (…)
(…) Strategia Rozwoju Rynku Kapitałowego, przyjęta uchwałą nr 114 Rady Ministrów z dnia 1 października 2019 r. w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego (M.P. poz. 1027), wskazuje niedostateczną efektywność, przejrzystość i płynność w obszarze wielu kluczowych segmentów rynku kapitałowego, obejmujących m.in. transakcje repo. W związku z powyższym, zgodnie z założeniami Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego, proponuje się wyłączenie z podatku od niektórych instytucji finansowych wartości aktywów wynikających z transakcji, których przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe wraz z odpowiednio otrzymanym lub udzielonym przyrzeczeniem odkupu (repurchase transaction), pod warunkiem że transakcje te zostaną przeprowadzone na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu (ASO) oraz rozliczone za pośrednictwem podmiotu będącego CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1500, z późn. zm.). W projekcie proponuje się wyłączenie z podstawy opodatkowania wartości aktywów wynikających z transakcji odkupu, o której mowa w art. 3 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 337 z 23.12.2015 r. str. 1, z późn. zm.), których przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.) prezentowane w bilansie sporządzanym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, z późn. zm.).(…)
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Bank jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych oraz sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (dalej: „MSSF”). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Bank będzie zawierał transakcje warunkowego zakupu (ang. repurchase transaction; dalej: „Transakcje repo”) oraz transakcje warunkowej sprzedaży (ang. reverse repurchase agreement; dalej: „Transakcje reverse repo”) skarbowych papierów wartościowych w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej jako: „SPW”). Transakcje te będą zawierane na Rynku Treasury BondSpot Poland (dalej: „TBSP”) stanowiącym alternatywny system obrotu („ASO”) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej: „uoif”). Transakcje zawierane na TBSP podlegać będą rozliczeniu przez KDPW_CCP będącą CCP w rozumieniu art. 3 pkt 49 uoif (tj. osobę prawną, która działa pomiędzy kontrahentami kontraktów będących w obrocie na co najmniej jednym rynku finansowym, stając się nabywcą dla każdego sprzedawcy i sprzedawcą dla każdego nabywcy - innymi słowy KDPW_CCP jest kontrahentem Transakcji repo i reverse repo zawieranych na TBSP).
Przedmiotem Państwa wątpliwości jest ustalenie, czy:
- w wyniku Transakcji repo aktywa Banku stanowiące SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo oraz środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo (których wartość w dacie bilansowej ustalana jest przez odwołanie się do zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif,
- aktywa Banku wynikające z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank, tj. należności dotyczące zwrotu środków pieniężnych przekazanych w ramach Transakcji reverse repo, obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych zgodnie z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
Wskazać należy, że aktywa wynikające z Transakcji repo (zarówno środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo, jak i obligacje skarbowe będące zabezpieczeniem Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif, stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif (w zakresie obligacji skarbowych będących zabezpieczeniem Transakcji repo) oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif (w zakresie środków pieniężnych otrzymywanych w ramach Transakcji repo).
Należy zwrócić uwagę na literalną treść art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif, który wprost odwołuje się do możliwości obniżenia podstawy opodatkowania podatku od niektórych instytucji finansowych o wartość aktywów w postaci skarbowych papierów wartościowych w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Tym samym, jeżeli w wyniku Transakcji repo, Bank nie usuwa ze swojego bilansu skarbowych papierów wartościowych, które stanowią zabezpieczenie transakcji, jest uprawniony do obniżenia o ich wartość podstawy opodatkowania, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif - stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 upnif.
Wskazać również należy, że art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, odwołuje się do transakcji odkupu, o której jest mowa w art. 3 pkt 9 Rozporządzenia 2015/2365. Definicja transakcji odkupu wskazuje natomiast na transakcje polegające na przeniesieniu na drugą stronę transakcji papierów wartościowych z jednoczesnym zobowiązaniem się do ich odkupu po określonej cenie w przyszłym terminie. Zatem, Transakcja repo jest transakcją odkupu, o której mowa w ww. przepisach.
Literalna wykładnia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, stanowi, że aktywa wynikające z Transakcji repo zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif, stosownie do art. 5 ust. 9 upnif.
Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, dotyczącego ustalenia, czy w wyniku Transakcji repo aktywa Banku stanowiące SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo oraz środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo (których wartość w dacie bilansowej ustalana jest przez odwołanie się do zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, uznałem za prawidłowe.
Przechodząc do Państwa wątpliwości w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2, wskazać należy, że aktywa wynikające z zawieranych Transakcji reverse repo obniżają podstawę opodatkowania podatku od niektórych instytucji finansowych, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif.
Literalna wykładnia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, stanowi, że aktywa wynikające z odkupu zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych, o której jest mowa w art. 5 ust. 1 upnif, stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
Jak wyżej wskazano, art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, odwołuje się do art. 3 pkt 9 Rozporządzenia 2015/2365, który definiuje transakcję odkupu. W świetle ww. definicji, należy stwierdzić, że Transakcje reverse repo można uznać za transakcje odkupu, o której mowa w tym przepisie.
Zatem, do wartości aktywów podlegających opodatkowaniu stosownie do art. 5 ust. 1 upnif, nie wlicza się aktywów wynikających z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank tj. należności wynikających z przekazanych przez Bank w ramach Transakcji reverse repo środków pieniężnych, zabezpieczonych otrzymanymi skarbowymi papierami wartościowymi - na podstawie art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2, dotyczącego ustalenia, czy aktywa Banku wynikające z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank, tj. należności dotyczące zwrotu środków pieniężnych przekazanych w ramach Transakcji reverse repo, obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych zgodnie z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif, uznałem za prawidłowe.
Reasumując, Państwa stanowisko w zakresie ustalenia, czy:
- w wyniku Transakcji repo aktywa Banku stanowiące SPW będące zabezpieczeniem Transakcji repo oraz środki pieniężne otrzymane w ramach Transakcji repo (których wartość w dacie bilansowej ustalana jest przez odwołanie się do zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach Transakcji repo) zawieranych przez Bank obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych stosownie do art. 5 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif,
- aktywa Banku wynikające z Transakcji reverse repo zawieranych przez Bank, tj. należności dotyczące zwrotu środków pieniężnych przekazanych w ramach Transakcji reverse repo, obniżają podstawę opodatkowania podatkiem od niektórych instytucji finansowych zgodnie z art. 5 ust. 9 pkt 3 upnif,
uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa, wiążą strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartych w nich stanowisk organów podatkowych nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosujecie się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo