Interpretacja 0111-KDIB2-1.4010.137.2026.1.ED

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 marca 2026 r. za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego wpłynął Państwa wniosek z 18 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia skutków podatkowych w związku z faktem zrzeczenia się roszczenia przez Kontrahenta i zawarcia pomiędzy Państwem a Kontrahentem ugody.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca zawarł (…) 2022 r. z kontrahentem (dalej jako: „Kontrahent”) umowę o roboty budowlane.

Kontrahent wystawił na Wnioskodawcę fakturę z datą wystawienia (…) 2023 r. tytułem waloryzacji umowy, na kwotę (…) PLN netto, (…) PLN brutto. Wnioskodawca uznał, że faktura ta została wystawiona bezpodstawnie, przyjmując, że Kontrahentowi nie należy się waloryzacja wartości umowy. Kontrahent fakturę wycofał, jednocześnie kierując sprawę na drogę sądową.

W wyniku prowadzonego postępowania sądowego, w (…) 2024 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok w pierwszej instancji nakazujący Wnioskodawcy zapłatę waloryzacji oraz odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych i kosztów sądowych.

W wyroku tym Sąd Okręgowy zasądził od Wnioskodawcy na rzecz Kontrahenta kwotę (…) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od (…) 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę (…) zł, a także zasądził od Wnioskodawcy na rzecz Kontrahenta kwotę (…) zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę (…) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty (…) zł od dnia uprawomocnia się wyroku do dnia zapłaty.

Wnioskodawca złożył od tego wyroku apelację do Sądu Apelacyjnego.

(…) 2025 r. Sąd Apelacyjny wydał postanowienie na skutek apelacji Wnioskodawcy i w związku z wolą zawarcia ugody między Wnioskodawcą a Kontrahentem, w którym uchylił wskazane powyżej punkty z wyroku Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie w sprawie w tym zakresie, dodatkowo zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania, a także zwrócił Wnioskodawcy pozwanemu kwotę (…) zł tytułem połowy opłaty sądowej uiszczonej od apelacji.

Powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego było skutkiem tego, że Wnioskodawca i Kontrahent zawarli również (…) 2025 r. ugodę w powyższym zakresie.

Na mocy zawartej ugody Wnioskodawca i Kontrahent postanowili:

㤠1

ust. 1

Stan i wysokość należności Kontrahenta wynikające z postępowania sądowego przedstawiają się następująco, wg. stanu na dzień (…) 2025 r.:

a.    (…) zł – tytułem należności głównej;

b.    (…) zł – tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych;

c.    (…) zł – tytułem kosztów postępowania w tym koszty zastępstwa procesowego;

d.    (…) zł – kwota rekompensaty za dochodzenie należności wynikająca z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych;

a wszystko łącznie stanowi kwotę (…) zł.

ust. 2

Kontrahent oświadcza, iż definitywnie i nieodwołalnie zrzeka się dochodzenia:

-        roszczenia wskazanego w § 1 ust. 1 b., tj. roszczenia tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych – w całości;

-        roszczenia wskazanego w § 1 ust. 1 c., tj. roszczenia tytułem kosztów postępowania w tym koszty zastępstwa procesowego w części przewyższającej kwotę (…) zł;

-        roszczenia wskazanego w § 1 ust. 1 d., tj. kwoty rekompensaty za dochodzenie należności wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – w całości.

ust. 3

Zrzeczenie, o którym mowa powyżej w §1 ust. 2 ma charakter ostateczny i powoduje wygaśnięcie odpowiednich roszczeń Kontrahenta względem Wnioskodawcy.

ust. 4

Wnioskodawca oświadcza, że uznaje

-        roszczenie wskazane w § 1 ust. 1 a., tj. roszczenie tytułem należności głównej – w całości;

-        roszczenie wskazane w § 1 ust. 1 c., tj. roszczenie tytułem kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego – w części do kwoty (…) zł.

ust. 5

Strony zgodnie postanawiają, że powyższe roszczenia, w zakresie uznanym w niniejszym paragrafie podlegają spłacie na zasadach określonych w dalszych postanowieniach Ugody.

§ 2

ust. 1

Na podstawie niniejszej Ugody, celem spłaty roszczenia wskazanego w § 1 ust. 1 a., tj. roszczenia tytułem należności głównej Wnioskodawca zobowiązuje się zapłacić Kontrahentowi kwotę (…) zł brutto (…).

(…)

ust. 3

Spłata kwoty określonej w § 2 ust. 1 powoduje całkowite wyczerpanie i zaspokojenie roszczenia Kontrahenta wskazanego w § 1 ust. 1 a., tj. roszczenia tytułem należności głównej. Kontrahent zrzeka się roszczeń przewyższających kwotę (…) zł, o których mowa w § 1 ust. 1 a. (…)”.

W rezultacie w wyniku zawartej ugody i w wyniku postanowienia Sądu Apelacyjnego zmianie (obniżeniu) uległa uznana kwota waloryzacji (pod warunkiem terminowej zapłaty uzgodnionych w ugodzie rat).

Jednocześnie Kontrahent:

-        Zrzekł się roszczenia w zakresie kwoty różnicy między kwotą (…) zł a planowaną spłatą (…) zł (dalej jako: „Kwota Różnicy”).

-        Zrzekł się nie tyle roszczenia, co w ogóle dochodzenia roszczenia w zakresie odsetek od nieterminowych płatności w kwocie (…) PLN (dalej jako: „Kwota Odsetek”).

Pytania

1.    Czy prawidłowym jest stanowisko Wnioskodawcy, że Kwota Różnicy z uwagi na fakt zrzeczenia się roszczenia przez Kontrahenta w tym zakresie, stanowi dla Wnioskodawcy przychód na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

2.    Czy prawidłowym jest stanowisko Wnioskodawcy, uwzględniając przebieg postępowania, jak również dokładną treść zawartej ugody, że Kwota Odsetek, co do których Kontrahent zrzekł się nie tyle roszczenia w tym zakresie, co zrzekł się w ogóle dochodzenia roszczenia (a w ugodzie nie ma uznania roszczenia w tym zakresie przez Wnioskodawcę) nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm., dalej: „ustawa CIT”) przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy CIT, dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów.

Wystąpienie każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez podatnika. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.

Ustawa CIT nie zawiera legalnej definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 tej ustawy, przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

I tak, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:

1)    otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;

2)    wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie;

3)    wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych:

a)    zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy,

b)    środków na rachunkach bankowych - w bankach.

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało jednak zdefiniowane w ustawy CIT, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej; „umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

Na gruncie przepisów ustawy CIT, wygaśnięcie danego zobowiązania przez jego umorzenie lub przedawnienie, jeżeli można mu przypisać trwały oraz majątkowy charakter, powinno być traktowane jako przychód (podlegający rozpoznaniu i rozliczeniu u podatnika).

Pomimo, że literalnie zrzeczenie się roszczeń różni się od umorzenia zobowiązań, to jednak w wyniku zawarcia ugody gdzie wierzyciel zrzeka się roszczeń dochodzi faktycznego wygaśnięcia zobowiązania. Co wydaje się być tożsame z umorzeniem zobowiązania jak w ustawie CIT (a w rezultacie powstaniem przychodu podatkowego).

W tym zakresie można przywołać m.in. stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej z 15 września 2023 r. Znak: 0114-KDIP2-2.4010.359.2023.2.KW gdzie wskazano, że: „Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało jednak zdefiniowane w ustawy CIT, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej; „umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.”

Warto również przywołać interpretację indywidualną z 4 września 2023 r. Znak: 0111-KDWB.4010.10.2023.1.APA gdzie wskazano, że: „W treści ugody zawarte było stwierdzenie, że kontrahenci (i banki) zrzekali się wobec Państwa wszelkich roszczeń wynikających z Umów CPA, w szczególności roszczeń o zapłatę wynagrodzenia, odsetek, kar umownych, z tytułu naprawienia szkody. […] W takiej sytuacji doszło (rzecz ugodzona – res transacta) do umorzenia zobowiązania Spółki z tytułu kar umownych bez odpłatności z tego tytułu. Powstał zatem u Państwa przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT równy wartości żądanych kar umownych wraz z odsetkami.”

Wartym odnotowania jest również stanowisko wyrażone m.in. w wyroku NSA z 6 czerwca 2022 r. sygn. akt II FSK 3151/19, gdzie stwierdzono, że w sytuacji gdy: „Strony czyniły sobie w tych ugodach wzajemne ustępstwa, zrzekając się przysługujących im roszczeń za zgodą drugiej strony umowy. (…) doszło (rzecz ugodzona-res transacta) do umorzenia zobowiązania skarżącej z tytułu kar umownych bez odpłatności z tego tytułu. U skarżącej powstał zatem przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 3a u.p.d.o.p. równy wartości żądanych kar umownych. (…) Zawierając ugodę, strony składają oświadczenia woli odnośnie do określonych roszczeń. W momencie zawarcia ugody strony wiedzą (a przynajmniej powinny wiedzieć), jakie roszczenia im przysługują lub mogą przysługiwać w ramach określonego stosunku prawnego, mając na uwadze przepisy prawa materialnego. Objęcie ugodą (art. 917 k.c.) roszczenia, które nie istniało w sensie materialnoprawnym, gdyż przepisy prawa takiego roszczenia w ogóle nie przewidywały, byłoby sprzeczne z właściwością (naturą) ugody.”

Odnosząc powyższe, do przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego, w ocenie Wnioskodawcy w zakresie:

-        pytania oznaczonego nr 1 we wniosku, Kwota Różnicy – z uwagi na fakt uznania przez Wnioskodawcę całego roszczenia w § 1 ust. 4 ugody i jednoczesne zrzeczenie się tego roszczenia przez Kontrahenta w § 2 ust. 3 ugody, powinna być rozpoznana przez Wnioskodawcę jako przychód na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

-        pytania oznaczonego nr 2 we wniosku, Kwota Odsetek – z uwagi na fakt, że Wnioskodawca nie uznał roszczenia w tym zakresie, zaś Kontrahent potwierdził w treści ugody, że nie tyle zrzeka się roszczenia (bo to nie zostało przez Wnioskodawcę uznane), co zrzeka się w ogóle próby „dochodzenia” roszczenia zgodnie z § 1 ust. 2 ugody, to w ocenie Wnioskodawcy w zakresie Kwoty Odsetek, w wyniku zawartej Ugody, nie doszło po stronie Wnioskodawcy do powstania przychodu (w Kwocie Odsetek) na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Taka sekwencja biegu zdarzeń jak również literalne brzmienie postanowień ugody, pozwala Wnioskodawcy dojść do wniosku i stanąć na stanowisku, że w odniesieniu do Kwoty Odsetek Wnioskodawca nie był i nie jest zobligowany do wykazywania przychodu podatkowego z uwagi na fakt, że:

a)    Wnioskodawca nie uznał tego roszczenia, oraz

b)    Kontrahent zrzekł się nie tyle „uznanego” roszczenia w zakresie Kwoty Odsetek (bo takiego uznania przez Wnioskodawcę w ugodzie nie ma), co zrzekł się „dochodzenia” roszczenia w tym zakresie, co ponad wszelką wątpliwość wskazuje, że nie mamy do czynienia niejako z „umorzeniem” tej należności, a w ogóle z rezygnacją nawet próby dochodzenia i zasadności dochodzenia tego roszczenia.

W rezultacie, w odniesieniu do Kwoty Odsetek w ogóle nie może być mowy o możliwości powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu na gruncie ustawy CIT, z uwagi na fakt, że nie doszło do jego umorzenia (w ugodzie Wnioskodawca nie potwierdził roszczenia), a Kontrahent zrzekł się w ogóle próby dochodzenia roszczenia w zakresie Kwoty Odsetek (a nie roszczenia w tym zakresie).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”):

Z kolei art. 7 ust. 2 ustawy o CIT wskazuje, że:

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów.

Wystąpienie każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez podatnika. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.

Ustawa CIT nie zawiera legalnej definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 tej ustawy, przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1,2 i 3 ustawy o CIT:

Stosownie do wspomnianego powyżej art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT:

Brzmienie powyższych przepisów wskazuje, że aby powstał przychód podatkowy, konieczne jest przede wszystkim, aby po stronie podatnika doszło do faktycznego przysporzenia majątkowego, mającego konkretny wymiar finansowy – bądź to wskutek otrzymania czegoś nieodpłatnie (częściowo odpłatnie), bądź na skutek umorzenia lub przedawnienia istniejącego już zobowiązania.

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało jednak zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.

Według Słownika języka polskiego PWN „umorzenie” oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.

W myśl art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm., dalej: „Kc”):

Zgodnie z art. 508 Kc:

Należy dodać, że zwolnienie dłużnika z długu, wymaga umowy stron stosunku zobowiązaniowego, tj. zgodnych oświadczeń woli. Nie jest tu konieczne zachowanie żadnej szczególnej formy tej czynności prawnej, a wola stron może być uzewnętrzniona również w sposób dorozumiany.

Na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kc, składają się dwa elementy:

1.  oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2.  akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Wprawdzie ustawy o podatkach dochodowych nie definiują umorzenia wierzytelności, ale odwołanie się do reguł wykładni językowej oraz przepisów prawa cywilnego pozwala na przyjęcie, że pod tym terminem kryje się definitywna rezygnacja wierzyciela ze ściągania przysługujących mu należności.

Zauważyć ponownie należy, że umorzenie zobowiązania równoważne jest zwolnieniu z długu uregulowanemu w art. 508 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu, zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Podkreślenia wymaga fakt, że zwolnienie z długu nie jest skutkiem jednostronnego oświadczenia woli wierzyciela, lecz powstaje w drodze porozumienia (umowy) z dłużnikiem. Zazwyczaj (dla celów dowodowych) przyjmuje ono formę pisemną. Nie ma przeszkód, aby zwolnienie z długu objęło tylko część zobowiązania albo zostało dokonane z zastrzeżeniem warunku lub terminu. W efekcie umorzenia zobowiązanie wygasa w części lub całości.

Ekonomicznym (a po części również podatkowym) następstwem tej czynności jest powstanie w majątku dłużnika przysporzenia majątkowego, a po stronie wierzyciela wymiernej straty.

Stosownie zaś do art. 353 § 1 i § 2 Kc:

Świadczenie jest zatem przedmiotem stosunku zobowiązaniowego i polegać ono może na podjęciu pewnej aktywności lub na niewykonywaniu pewnych uprawnień czy czynności.

Na tle powyższych stwierdzeń należy wskazać, że art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT odnosi się do umorzonych lub przedawnionych zobowiązań. Przepis ten precyzuje, że w szczególności dotyczy to zobowiązań z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów). Jednocześnie określa, że nie dotyczy umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Oznacza to, że przepis ten dotyczy wszelkiego rodzaju umorzonych lub przedawnionych zobowiązań (za wyjątkiem pożyczek z Funduszu Pracy oraz wymienionych w art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT zobowiązań związanych z określonego rodzaju postępowaniami).

W kontekście art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT jako przychód podatkowy należy kwalifikować każdą umorzoną wierzytelność, także odsetkową, bez względu na sposób jej umorzenia. Wystarczy zatem istnienie zobowiązania pieniężnego po stronie podatnika i jego umorzenie przez wierzyciela.

Należy zauważyć, że fakt zaliczenia do przychodów podatkowych wartości zobowiązań umorzonych lub przedawnionych ujawnia intencje ustawodawcy opodatkowania podatkiem dochodowym nie tylko faktycznie otrzymanych pieniędzy, ale także wszelkiego rodzaju świadczeń nieodpłatnych. Jeżeli więc zobowiązanie pieniężne zostanie umorzone (lub ulegnie przedawnieniu), to dojdzie do wzbogacenia po stronie dłużnika będącego stroną tego stosunku prawnego z tego powodu, że dłużnik przestanie być zobowiązany do świadczenia, a środki pieniężne, które winien przekazać w ramach wymaganego świadczenia pozostaną w jego majątku, powiększając ten majątek w sposób definitywny. Pociąga to za sobą skutek w postaci przyrostu majątku podatnika, tj. powstaje obowiązek rozliczenia podatku dochodowego z tego tytułu. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że w opisanej we wniosku sytuacji powinni Państwo rozpoznać przychód podatkowy.

Powyższe potwierdza wyrok WSA z 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 252/16, w którym Sąd odnosząc się do przepisu art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT wskazał, że: „W kontekście językowej wykładni tego przepisu, jako przychód podatkowy należy kwalifikować każdą umorzoną wierzytelność, a więc także odsetkową, bez względu na sposób jej umorzenia (np. potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu). Wystarczy zatem istnienie zobowiązania pieniężnego po stronie podatnika i jego umorzenie przez wierzyciela. Prawodawca przez użycie zwrotu normatywnego „wartości umorzonych zobowiązań” nie wskazał, kiedy umorzenie zobowiązania skutkuje powstaniem przychodu. Wobec tego, bez względu na sposób umorzenia zobowiązania powstaje przychód do opodatkowania (por. L. Błystak, w: S. Babiarz, L. Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek, s. 314; A. Mariański, w: Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych 2010, Gdańsk 2010, red. W. Nykiel i A. Mariański s. 266).

Ten sposób wykładni ww. normy prawnej znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki z 24 czerwca 2010 r., II FSK 345/09 oraz z 18 września 2007 r., II FSK 984/06).”.

Jak wynika z § 1 ust. 1 zawartej pomiędzy Państwem a Kontrahentem ugody: „stan i wysokość należności Kontrahenta wynikające z postępowania sądowego przedstawiają się następująco, wg. stanu na dzień (…) 2025 r.:

a.    (…) zł – tytułem należności głównej;

b.    (…) zł – tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych;

c.    (…) zł – tytułem kosztów postępowania w tym koszty zastępstwa procesowego;

d.    (…) zł – kwota rekompensaty za dochodzenie należności wynikająca z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych;

a wszystko łącznie stanowi kwotę (…) zł”.

W świetle postanowień ugody nie może zatem budzić wątpliwości, że istniało Państwa zobowiązanie z tytułu odsetek wobec Kontrahenta. W § 1 ust. 2 ugody Kontrahent zrzeka się m.in. w całości roszczenia tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Zrzeczenie się przez Kontrahenta z dochodzenia roszczenia odsetkowego ma charakter czynności jednostronnej i nie powoduje zwolnienia z długu z tytułu odsetek. Innymi słowy dług nadal istnieje, jednakże wierzyciel nie podejmuje kroków prawnych celem jego dochodzenia. Do czasu przedawnienia zobowiązania może on jednak zmienić zdanie i dochodzić swojej należności. Na tym etapie nie może być zatem mowy o zwolnieniu z długu generującym przychód podatkowy.

Jak jednakże wynika z § 1 ust. 3 ugody: „zrzeczenie, o którym mowa powyżej w § 1 ust. 2 ma charakter ostateczny i powoduje wygaśnięcie odpowiednich roszczeń Kontrahenta względem Wnioskodawcy”. Zapis ten jednoznacznie wskazuje, że Kontrahent zrzeka się roszczeń względem Państwa z tytułu odsetek, a więc w istocie zwalnia Państwa z długu z tego tytułu. Bez wątpienia zatem zapisy ugody dają Państwu pewność, że nie będą Państwo obowiązani do uiszczenia wskazanych w jej § 1 ust. 1 lit. b odsetek, co powoduje powstanie po Państwa stronie przychodu podatkowego. Nie sposób przy tym twierdzić, że zawarcie ugody nie skutkuje dla Państwa zwolnieniem z długu w zakresie odsetek, gdyż nie uznali Państwo roszczenia z tego tytułu (por. ust. 4 ugody). Ponownie zauważyć bowiem należy, że istnienie długu z tytułu odsetek zostało potwierdzone w § 1 ust. 1 pkt. b ugody, a Państwo jako jego strona wyrazili zgodę na zawarte w niej warunki, skutkujące dla Państwa brakiem obowiązku zapłaty odsetek.

Tym samym nie sposób jest zgodzić się z Państwem, że w odniesieniu do Kwoty Odsetek w ogóle nie może być mowy o możliwości powstania po Pańtswa stronie przychodu na gruncie ustawy o CIT, z uwagi na fakt, że nie doszło do jego umorzenia, a Kontrahent zrzekł się w ogóle próby dochodzenia roszczenia w zakresie Kwoty Odsetek (a nie roszczenia w tym zakresie).

W analizowanej sytuacji powinni zatem Państwo rozpoznać przychód podatkowy w wysokości wskazanej w § 1 ust. 1 lit. b ugody.

Przychodem podatkowym będzie również, jak słusznie Państwo wskazali Kwota Różnicy między kwotą (…) zł a planowaną spłatą (…) zł. Należność główna w § 1 ust. 1 lit. a ugody została bowiem określona na kwotę (…) zł. Natomiast na podstawie § 2 ust. 1 i 3 ugody zobowiązali się Państwo zapłacić kwotę (…) zł. I w tym przypadku wierzyciel zwolnił Państwa z zapłaty części długu pod warunkiem uiszczenia zapłaty w umówionym terminie, Państwo natomiast wyrazili zgodę na zawarte w ugodzie warunki skutkujące obniżeniem zobowiązania z tytułu należności głównej.

Zatem, biorąc pod uwagę powyższe, Państwa stanowisko, w myśl którego:

-        Kwota Różnicy z uwagi na fakt zrzeczenia się roszczenia przez Kontrahenta w tym zakresie, stanowi dla Państwa przychód na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – należało uznać za prawidłowe;

-        Kwota Odsetek, co do których Kontrahent zrzekł się nie tyle roszczenia w tym zakresie, co zrzekł się w ogóle dochodzenia roszczenia nie stanowi dla Państwa przychodu na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa we wniosku i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, iż rozstrzygnięcia w nich zawarte nie są wiążące dla Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.

Odnosząc się do przywołanego przez Państwa wyroku sądu administracyjnego stwierdzić należy, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast Organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.