Interpretacja 0111-KDIB2-1.4010.201.2026.3.BJ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2026 r. za pośrednictwem e-Doręczenia (PURDE) wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy odszkodowanie otrzymane przez Spółdzielnię z tytułu wywłaszczenia gruntów rolnych pod budowę drogi krajowej, przeznaczone na zakup środków trwałych służących działalności rolniczej może być wyłączone z podatku CIT na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT lub alternatywnie może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 15 maja 2026 r. Znak: 0111-KDIB2-1.4010.201.2026.2.BJ i 0111-KDIB2-1.4012.324.2026.3.AB, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 22 maja 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

X (dalej Spółdzielnia) w (…) prowadzi działalność rolniczą na powierzchni 804 ha, jest podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny.

Spółdzielnia prowadzi działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2587; ost. zm. w Dz. U. z 2023 r. poz. 1843). Grunty rolne będące w posiadaniu Spółdzielni wykorzystywane są w celu prowadzenia działalności rolniczej. Grunty są własnością Spółdzielni od (…) roku. Zostały zakupione od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium (…) 12 sierpnia 1987 r.

W związku z wydaną decyzją Wojewody (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (…) polegającej na budowie drogi ekspresowej (…) wydała (…) r. dobrowolnie i niezwłocznie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (…) nieruchomości pod realizację wyżej wymienionej inwestycji. Łączna powierzchnia gruntów objętych inwestycją i do wyłączenia wyniosła 21,0378 ha powierzchni gruntów rolnych (12 działek).

Poniżej Wnioskodawca przedstawia nieruchomość przeznaczoną na realizację wyżej wymienionej inwestycji oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działki i przejęte na rzecz Skarbu Państwa:

- nr (…) o pow. 3,2874 ha (powstałą w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 22,44 ha) położoną w obrębie geodezyjnym (…),

- nr (…) o pow. 11,2567 ha, (…) o pow. 0,0025 ha, nr (…) o pow. 0,0929 ha (powstałe w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 81,4120 ha) położone w obrębie geodezyjnym (…),

- nr (…) o pow. 0,0089 ha (powstałą w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 0,5464 ha) położoną w obrębie geodezyjnym (…),

- nr (…) o pow. 1,3435 ha, (…) o pow. 0,2108 ha (powstałe w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 8,2360 ha) położone w obrębie geodezyjnym (…),

- nr (…) o pow. 0,1224 ha, nr (…) o pow. 0,2258 ha (powstałe w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 7,2883 ha) położone w obrębie geodezyjnym (…) (…) o pow. 4,2374 ha, nr (…) o pow. 0,2275 ha, nr (…) o pow. 0,0220 ha (powstałe w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 38,7049 ha) położone w obrębie geodezyjnym (…).

Na podstawie otrzymanej informacji z (…) r. (…) zaświadcza, że dla nieruchomości oznaczonych jako działki nr (…), położonych w obrębie geodezyjnym (…), z których to wydzielono geodezyjnie działki pod inwestycję o łącznej powierzchni 21,0378 ha nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (…), nie wydano decyzji o warunkach zabudowy (WZ) - co potwierdza zaświadczenie z Gminy. Grunty były wykorzystywane wyłącznie rolniczo. Spółdzielnia nie dokonywała podziału w celach sprzedażowych (podział wyłącznie pod wywłaszczenie). Wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa niezależnie od woli Spółdzielni. W zamian za utratę własności Spółdzielnia otrzyma odszkodowanie.

Decyzją z (…) roku Wojewody (…) zostało ustalone odszkodowanie z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wymienionych działek. Stan przedmiotu wyceny określono na 28 maja 2025 r. to jest na datę decyzji Wojewody (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Otrzymane odszkodowanie zostanie przeznaczone na zakup środków trwałych służących działalności rolniczej, w szczególności: maszyn rolniczych, urządzeń do produkcji rolnej, innych składników majątku wykorzystywanych w działalności rolniczej.

W uzupełnieniu wniosku ujętym w piśmie z 18 maja 2026 r. wskazali Państwo, że:

- działka nr (…) o pow. 3,2874 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 22,44 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 11,2567 ha, (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 81,4120 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,0025 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 81,4120 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,0929 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 81,4120 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,0089 ha (powstała w wyniku podziału działki nr 146/4 o pow. 0,5464 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 1,3435 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 8,2360 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,2108 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 8,2360 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,1224 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 7,2883 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,2258 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 7,2883 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 4,2374 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 38,7049 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

- działka nr (…) o pow. 0,2275 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 38,7049 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987r.

- działka nr (…) o pow. 0,0220 ha (powstała w wyniku podziału działki nr (…) o pow. 38,7049 ha) położona w obrębie geodezyjnym (…) na moment wywłaszczenia nie była objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Dla wyżej wymienionej działki na moment wywłaszczenia nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. (Zaświadczenie Urzędu Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 roku).

Wyżej wymieniona działka gruntu będąca przedmiotem wywłaszczenia była wykorzystywana przez Spółdzielnię przez cały okres jej posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku.

Ww. działka była własnością Spółdzielni od 1987 roku. Została zakupiona od Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium A Nr (…) 12 sierpnia 1987 r.

Wyjaśnienie do informacji zawartej w Zaświadczeniu wydanym przez Urząd Gminy (…) z 10 kwietnia 2026 r. dotyczącej części działki nr (…) do której to została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z (…) r. dla inwestycji: „…”:

Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znak (…) z (…) r. dotyczy działki o pow. 11,74 ha wydzielonej na działce nr (…) która została oddana w najem firmie Y. Umowa najmu została zawarta na czas określony od (…) r. do (…) r. w celu realizacji inwestycji celu publicznego - budowy drogi ekspresowej (…).

Decyzja o warunkach zabudowy z (…) r. dotyczy wyłącznie wydzielonej w ramach powyższego terenu powierzchni 0,60 ha, która została oddana w podnajem na rzecz firmy „Z”. Na tym wydzielonym obszarze powstał węzeł betoniarski wraz z magazynem kruszyw, realizujący zadania ściśle na potrzeby budowy wyżej wymienionej drogi ekspresowej.

Warunki zabudowy zostały wydane wyłącznie dla części nieruchomości objętej umową najmu/podnajmu, która nie podlega procedurze wywłaszczenia pod pas drogowy.

Pytanie

Czy odszkodowanie otrzymane przez Spółdzielnię z tytułu wywłaszczenia gruntów rolnych pod budowę drogi krajowej, przeznaczone na zakup środków trwałych służących działalności rolniczej może być wyłączone z podatku CIT na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT lub alternatywnie może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2)

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, odszkodowanie nie powinno podlegać opodatkowaniu CIT na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT lub alternatywnie powinno korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Grunty były wykorzystywane w działalności rolniczej – odszkodowanie pozostaje funkcjonalnie związane z tą działalnością, argument: to rekompensata za składnik służący działalności rolniczej, odszkodowanie ma charakter kompensacyjny nie dochodowy, nie powoduje realnego wzbogacenia - tylko zastępuje utracony majątek, środki pieniężne uzyskane z wywłaszczenia będą reinwestowane w działalność rolniczą. Brak definitywnego przysporzenia bowiem odszkodowanie nie zwiększa majątku jedynie rekompensuje stratę czyli brak dochodu w sensie ekonomicznym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”):

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej oraz dochodów opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek.

Pojęcie działalności rolniczej dla celów podatku dochodowego od osób prawnych zostało określone w art. 2 ust. 2 ustawy o CIT, zgodnie z którym:

Działalnością rolniczą w rozumieniu ust. 1 pkt 1 jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

1. miesiąc - w przypadku roślin,

2. 16 dni - w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi i kaczek,

3. 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,

4. 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt

- licząc od dnia nabycia.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że regulacja art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, wskazuje, że przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej zostały wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Zawarty w tym przepisie zwrot normatywny „przychodów z działalności rolniczej” oznacza, że ustawodawca odwołuje się w nim do efektów działalności rolniczej (jej przychodów), a nie do działalności rolniczej jako takiej.

Zgodnie z wskazaną powyżej definicją działalności rolniczej podstawową jej cechą jest uzyskanie produktów w stanie nieprzetworzonym, pochodzących z uprawy (produkcja roślinna), chowu lub hodowli (produkcja zwierzęca).

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o CIT:

Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Taka, a nie inna konstrukcja przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o CIT powoduje więc, że kluczowe znaczenie dla ustalenia zasad opodatkowania podatkiem dochodowym mają: po pierwsze – przychód, a po drugie – koszty jego uzyskania. Dopiero ustalony w ww. sposób dochód może być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o CIT. Przepis ten, zawiera bowiem katalog dochodów wolnych od podatku. Innymi słowy, wyłącza z podstawy opodatkowania dochody uzyskane z tytułów w nim wymienionych.

Z opisu sprawy m.in. wynika, że prowadzicie Państwo działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 o CIT. Grunty rolne będące w Państwa posiadaniu wykorzystywane są w celu prowadzenia działalności rolniczej. Grunty są Państwa własnością od 1987 roku. 12 sierpnia 1987 r. zostały zakupione od Skarbu Państwa.

W związku z wydaną decyzją Wojewody (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (…) polegającej na budowie drogi ekspresowej (…) wydała (…) r. dobrowolnie i niezwłocznie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (…) nieruchomości pod realizację wyżej wymienionej inwestycji. Łączna powierzchnia gruntów objętych inwestycją i do wyłączenia wyniosła 21,0378 ha powierzchni gruntów rolnych (12 działek).

Na podstawie otrzymanej informacji z (…) r. Burmistrz (…) zaświadcza, że dla nieruchomości oznaczonych jako działki nr (…), położonych w obrębie geodezyjnym (…), z których to wydzielono geodezyjnie działki pod inwestycję o łącznej powierzchni 21,0378 ha nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (…), nie wydano decyzji o warunkach zabudowy (WZ) - co potwierdza zaświadczenie z Gminy. Grunty były wykorzystywane wyłącznie rolniczo. Spółdzielnia nie dokonywała podziału w celach sprzedażowych (podział wyłącznie pod wywłaszczenie). Wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa niezależnie od Państwa woli. W zamian za utratę własności otrzymacie Państwo odszkodowanie.

Decyzją z (…) roku Wojewody (…) zostało ustalone odszkodowanie z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wymienionych działek. Stan przedmiotu wyceny określono na 28 maja 2025 r. to jest na datę decyzji Wojewody (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Otrzymane odszkodowanie zostanie przeznaczone na zakup środków trwałych służących działalności rolniczej, w szczególności: maszyn rolniczych, urządzeń do produkcji rolnej, innych składników majątku wykorzystywanych w działalności rolniczej.

W związku z powyższym, wskazać należy, że odszkodowanie to szczególny rodzaj świadczenia, którego celem jest naprawienie szkody. Przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania. Oznacza to, że w tym zakresie należy posiłkować się przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610). Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody.

W przedmiotowej sprawie zdarzeniem, z którym związane jest odszkodowanie jest przymusowe przejęcie Państwa nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej.

W niniejszej sprawie, jak wynika z wniosku, wywłaszczenie nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311).

W myśl art. 11a ust. 1 ww. ustawy:

1. Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Stosownie do art. 11f ust. 1 i 2a ww. ustawy:

1. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności:

1) wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii;

2) określenie linii rozgraniczających teren, w tym określenie granic pasów drogowych innych dróg publicznych w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 11d, zawiera określenie granic tych pasów;

3) warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;

4) wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;

5) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1;

6) oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego;

7) zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego;

8) w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące:

a) określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych,

b) określenia obowiązku budowy i okresu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych,

c) określenia obowiązku i terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych,

d) określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie,

e) obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu,

f) obowiązku budowy lub przebudowy urządzeń wodnych lub urządzeń melioracji wodnych szczegółowych,

g) obowiązku budowy lub przebudowy innych dróg publicznych,

h) obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów,

i) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h,

j) zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h.

2a. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do przekazania wybudowanych i oddanych do użytkowania dróg, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g, właściwym zarządcom dróg.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 4, 4a, 4f ww. ustawy:

4.Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

4a. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

4f. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

W myśl art. 12 ust. 5 ww. ustawy:

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Zgodnie z art. 18 ust. 1-1b ww. ustawy:

1. Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

1a. Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.

1b. Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie ustalenia, czy odszkodowanie otrzymane przez Państwa z tytułu przejęcia gruntów rolnych pod budowę drogi krajowej, przeznaczone na zakup środków trwałych służących działalności rolniczej może być wyłączone z podatku CIT na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT lub alternatywnie może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:

1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe,

2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Z kolei art. 12 ust. 3 tej ustawy o CIT stanowi, że:

Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Jednakże, co do zasady, za przychód podatkowy można uznać każde przysporzenie majątkowe podatnika. O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny powiększa ono aktywa tej osoby prawnej.

W związku z tym, że w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, przychodami są m.in. otrzymane pieniądze, odszkodowanie o którym mowa we wniosku mieści się w ogólnym, a zdefiniowanym powyżej pojęciu przychodu podatkowego.

Odszkodowania związane ze składnikami majątku wykorzystywanego w działalności rolniczej (za przejęcie nieruchomości, zniszczenie dachu chlewni, uszkodzony ciągnik rolniczy) nie wynikają z wytwarzania produktów roślinnych lub zwierzęcych, ale wiążą się z posiadanym majątkiem służącym działalności rolniczej, którego ewentualne zbycie również nie uprawnia do skorzystania z wyłączenia z opodatkowania.

Ponadto należy zauważyć, iż odszkodowania dot. składników majątkowych wykorzystywanych w działalności rolniczej mają charakter odmienny od odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych, które kwalifikuje się do przychodów z działalności rolniczej, jako rekompensujące straty poniesione w prowadzonej działalności rolniczej, stając się „ekwiwalentem” utraconych przychodów z takiej działalności.

Wskazać bowiem należy, że odszkodowanie za przejęcie nieruchomości nie stanowi przychodu z działalności rolniczej. Nie ma z nią bezpośredniego związku i należy traktować go jako przychód podatkowy. Zatem, odszkodowanie to jest przychodem podatkowym, który wpływa na wysokość dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Podkreślenia wymaga, że powyższe potwierdzają także wyroki sądów administracyjnych. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 21 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Go podniósł, że:

„(…) podzielić należy zaprezentowany przez organ pogląd, że regulacja art. 2 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wskazuje, iż przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej zostały wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Taki pogląd wynika z użytego przez ustawodawcę zwrotu „przychodów z działalności rolniczej”, który odwołuje się do efektów działalności rolniczej (jej przychodów). Przepis ten reguluje zwolnienie przedmiotowe, jego zakresu nie można interpretować rozszerzająco, objęte są nim tylko te działalności, które zostały wprost wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tak NSA w wyroku z 6 sierpnia 2010 r., II FSK 746/09 LEX nr 784860).

Przychody uzyskane z czynności wykraczających poza ustawowo zdefiniowany zakres działalności rolniczej należy traktować jako „pozarolnicze” i tym samym podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych według zasad określonych w ustawie”.

W świetle powyższego Państwa stanowisko, zgodnie z którym przedmiotowe odszkodowanie może być wyłączone z podatku CIT na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, uznano za nieprawidłowe.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:

Wolne od podatku są dochody z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości lub udziału w nieruchomości, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy dochodu uzyskanego ze sprzedaży, jeżeli sprzedaż ta następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie całości lub części zbywanej nieruchomości lub udziału w nieruchomości.

Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Sprzedaż jest zatem umową dwustronnie zobowiązującą. Skutkiem zawarcia umowy sprzedaży jest zobowiązanie się sprzedawcy do przeniesienia własności rzeczy lub prawa na kupującego oraz zobowiązanie się kupującego do zapłacenia sprzedawcy umówionej ceny. Świadczenie jednej strony jest więc odpowiednikiem świadczenia drugiej strony. W takim ujęciu umowa sprzedaży ma charakter umowy wzajemnej, w odniesieniu do której znajdują zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zobowiązań wzajemnych (art. 487 Kodeksu cywilnego i następne), podczas gdy wywłaszczenie, w szerokim znaczeniu tego słowa, oznacza wszelkie formy ingerencji państwa w prawa własności przysługujące innym podmiotom. Przedmiotem wywłaszczenia jest prawo rzeczowe, a skutkiem przejście prawa na rzecz Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego albo wygaśnięcie prawa, bądź ograniczenie wykonywania prawa (zob. Ewa Bończak-Kucharczyk, Komentarz do art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex 2011).

Z treści wyżej przywołanego art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT wynika, że ustawodawca określił trzy przesłanki warunkujące zastosowanie zwolnienia:

1) podatnik dokonał odpłatnego zbycia nieruchomości w drodze umowy sprzedaży;

2) przedmiotem sprzedaży była całość lub część nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;

3) w momencie sprzedaży upłynęło 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie całości lub części zbywanej nieruchomości.

W przedstawionym stanie faktycznym Spółka otrzyma odszkodowanie za przejęte (w związku z realizacją inwestycji drogowej) z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolne.

Skoro zatem ww. przymusowe przejęcie nie może być utożsamiane ze sprzedażą to w konsekwencji, w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania powołany przez Wnioskodawcę przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT dotyczący zwolnienia przedmiotowego. Należy wskazać, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT odnosi się wyłącznie do sprzedaży nieruchomości, nie wymienia odszkodowań jako dochodu/przychodu korzystającego ze zwolnienia.

W świetle powyższego Państwa stanowisko, zgodnie z którym przedmiotowe odszkodowanie korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, uznano za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienić należy, że w zakresie podatku od towarów i usług wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Wskazać należy, że Organ podatkowy wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny (weryfikacji) załączonych do wniosku dokumentów źródłowych. W konsekwencji załączona do wniosku umowa najmu nieruchomości nie może być przedmiotem analizy, a niniejszą interpretację indywidualną oparto wyłącznie o informacje wynikające z opisu sprawy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.