W zakresie ustalenia: 1. czy w związku z nabyciem od inwestora praw własności urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej w trybie realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny, po cenie niższej od wartości poniesionych na realizację tych urządzeń nakładów inwestycyjnych, które to urządzenia Wnioskodawca będzie następnie wykorzystywał na potrzeby świadczenia dla tego podmiotu usług dostaw wody i odprowadzania ścieków, powstanie u Wnioskodawcy przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, 2. czy w związku z nabyciem urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, Wnioskodawca nie osiągnie przychodu z częściowo odpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, to czy będzie on mógł ustalić wartość początkową nabytych w ten sposób środków trwałych w oparciu o ich cenę nabycia.
Wnioskodawca, spółka z o.o. będąca przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, zajmuje się zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków. Nabywa od prywatnych inwestorów urządzenia infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na podstawie art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego. Inwestorzy budują te urządzenia we własnym zakresie, a następnie odsprzedają je Spółce po cenie niższej od poniesionych nakładów. Przykładowo, zawarto umowę przedwstępną…
Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 czerwca 2026 r. za pośrednictwem e-Urząd Skarbowy wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:
1. czy w związku z nabyciem od inwestora praw własności urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej w trybie realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny, po cenie niższej od wartości poniesionych na realizację tych urządzeń nakładów inwestycyjnych, które to urządzenia Wnioskodawca będzie następnie wykorzystywał na potrzeby świadczenia dla tego podmiotu usług dostaw wody i odprowadzania ścieków, powstanie u Wnioskodawcy przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT,
2. czy w związku z nabyciem urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, Wnioskodawca nie osiągnie przychodu z częściowo odpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, to czy będzie on mógł ustalić wartość początkową nabytych w ten sposób środków trwałych w oparciu o ich cenę nabycia.
Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 7 lipca 2026 r. Znak: 0111-KDIB2-1.4010.337.2026.1.BJ, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 8 i 10 lipca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
X sp. z o. o. z siedzibą w (…) (zwany dalej „Wnioskodawcą” lub „Spółką”) jest przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, które realizuje zadania własne (…) prowadząc działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.).
Przedmiotem działalności Spółki jest między innymi prowadzenie gospodarki (…). Działalność podstawową Spółki stanowi ujmowanie, (…). Spółka we własnym zakresie realizuje utrzymanie, rozbudowę, modernizację i budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w oparciu o (…).
Wnioskodawca jest podmiotem działającym w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Siedziba Spółki mieści się w miejscowości (…). Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).
Kapitał zakładowy Spółki wynosi (…) złotych. Jedynym wspólnikiem Spółki X spółka z o.o., posiadającym 100% udziałów ((…)udziałów), jest jednostka samorządu terytorialnego - (…). Wnioskodawca jest zatem spółką kapitałową podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (z późn. zm.), zwanej dalej w treści niniejszego wniosku „Ustawą o CIT”.
Spółka jest zatem wyłącznym podmiotem funkcjonującym na terenie (…) dedykowanym wykonywaniu czynności w zakresie zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, które realizuje zadania własne Gminy w zakresie gospodarki wodociągowej i kanalizacyjnej wynikające z Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (z późn. zm.).
Spółka powstała w celu realizacji zadań własnych Gminy, które zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.), tj. realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej, służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców Gminy. Wnioskodawca zapewnia zaspokajanie potrzeb bytowych mieszkańców (…), świadcząc przede wszystkim usługi komunalne, takie jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Wnioskodawca zapewnia również odbiór odpadów od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz realizuje zadania w zakresie budowy i remontów sieci, urządzeń oraz przyłączy wodno-kanalizacyjnych. W celu zapewnienia mieszkańcom (…) ciągłych dostaw wody i odbioru ścieków, Spółka w ramach świadczonych przez siebie usług posiada i eksploatuje sieci oraz urządzenia wodno-kanalizacyjne.
Funkcjonujący na terenie jednostki samorządu terytorialnego (…) model prowadzenia gospodarki wodociągowej znajduje uzasadnienie w posiadanych przez Spółkę zasobach organizacyjnych, kadrowych i technicznych, których Gmina nie posiada, a które są niezbędne, aby zapewnić odpowiedni poziom świadczonych na jej terenie usług w zakresie dostaw wody oraz odbioru ścieków. Współpraca ze Spółką pozwala Gminie na zapewnienie wysokiej efektywności wykorzystania infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, jej stałą modernizację oraz rozwój, a także stałe podnoszenie jakości świadczonych usług (w tym np. zwiększenie dostępności usług dostawy wody i odbioru ścieków) oraz racjonalizację kosztów i korzyści o charakterze organizacyjnym. W związku z powyższym, z uwagi na pełnioną przez Spółkę funkcję dostawcy usług w zakresie odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę mieszkańców, przedsiębiorców i instytucji na terenie Gminy, Spółka rozlicza VAT należny związany ze świadczeniem powyżej opisanych usług.
Z uwagi na konieczność ciągłego rozwoju usług komunalnych oraz zapewnienia szerokiego dostępu do usług dostaw wody i odbioru ścieków dla kolejnych mieszkańców i podmiotów gospodarczych podejmujących działalność na terenie (…), mają miejsce transakcje, na podstawie których Spółka nabywa od inwestorów prywatnych (osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych) prawa własności urządzeń wodociągowych oraz/lub urządzeń kanalizacyjnych, których koszty nabycia lub wybudowania zostały wcześniej samodzielnie poniesione przez te podmioty. Inwestorzy zewnętrzni są zainteresowani zapewnieniem im zaopatrzenia przez Spółkę w wodę oraz odprowadzaniem ścieków i w tym celu podejmują się samodzielnego wybudowania urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej, których własność jest następnie przejmowana przez Spółkę, zobowiązującą się następczo do świadczenia przedmiotowych usług komunalnych dla tych podmiotów. Przejmowanie Urządzeń odbywa się w oparciu o art. 49 § 2 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny (z późn. zm.), zwanej dalej w treści niniejszego wniosku „Ustawą Kodeks Cywilny” lub skrótowo „KC”, czyli na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej przez Spółkę oraz danego, zainteresowanego inwestora.
Odpłatne przejęcie urządzeń sieci przesyłowej jest możliwe w odniesieniu zarówno do infrastruktury ujętej w (…) przyjętym przez (…), jak i w przypadku urządzeń nie ujętych w powyższym dokumencie prawa miejscowego. W przypadku zadań objętych planem, zainteresowane podmioty mogą realizować zadania samodzielnie, jeżeli wymagają powstania infrastruktury w terminie wcześniejszym niż wynika to z omawianego dokumentu. W przypadku zadań nieujętych w planie zainteresowane podmioty prywatne podejmują się, w porozumieniu ze Spółką, samodzielnych inwestycji, aby z uwagi na ograniczoną dostępność środków publicznych uniknąć długotrwałego oczekiwania na rozwój infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej niezbędnej dla prowadzenia działalności przez te podmioty.
Inwestorzy (przedsiębiorcy) działający na terenie funkcjonowania Spółki, realizujący inwestycje występują w takich przypadkach do Spółki ze stosownymi wnioskami o określenie warunków technicznych podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nieruchomości będącej przedmiotem danej inwestycji. W sytuacji, w której w danym przypadku wniosku złożonego ze strony inwestora, brak jest ze strony Spółki możliwości realizacji podłączenia danego zamierzenia inwestycyjnego (danej nieruchomości będącej przedmiotem inwestycji) do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zgodnie z wnioskiem tegoż inwestora oraz oczekiwanymi przez niego parametrami np. ze względu na okoliczności związane z:
- brakiem posiadania przez Spółkę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej doprowadzonej do nieruchomości o parametrach potrzebnych do realizacji produkcji planowanej przez danego inwestora w zamierzeniu inwestycyjnym lub też
- koniecznością modernizacji istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej lub też
- w sytuacji, w której niezbędna jest budowa odcinka sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej oraz wykonanie powiązanych funkcjonalnie prac modernizacyjnych istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej lub
- gdy dana inwestycja nie została umieszczona do realizacji w (…) Spółki, w związku z czym Spółka nie dysponuje zabezpieczonymi środkami finansowymi na jej pełną samodzielną realizację, Spółka przyjęła rozwiązanie, zgodnie z którym dany, zainteresowany inwestor zamierzający zrealizować inwestycyjne przedsięwzięcie gospodarcze na terenie działania Spółki, może zawrzeć ze Spółką stosowną umowę przedwstępną mającą na celu ustalenie warunków realizacji przez inwestora urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej dedykowanej możliwości podłączenia nieruchomości tegoż inwestora do sieci, a w następstwie tego wykonania przez inwestora wobec Spółki potencjalnego roszczenia w zakresie realizacji nowych oraz zmodernizowanych urządzeń, wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny.
Zgodnie z art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny:
„(...) Art. 49. [Urządzenia przesyłowe]
§ 1. Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
§ 2. Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca.(...)”
Nabycie przez Spółkę tych urządzeń jest niezbędne, żeby następnie przyłączyć je do eksploatowanej przez nią sieci wodno-kanalizacyjnej, co z kolei umożliwi Spółce - zgodnie z zawieranymi umowami przedwstępnymi - zapewnienie dla inwestorów prywatnych usług dostawy wody i/lub odbioru ścieków. Po dokonanym przejęciu Spółka klasyfikuje nabyte urządzenia jako środki trwałe i ujmuje je w prowadzonej dla celów rachunkowych oraz podatkowych ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Oznacza to, iż w przypadku realizacji przez danego inwestora, na nieruchomości stanowiącej przedmiot jego własności lub na innych nieruchomościach koniecznych, poszczególnych elementów infrastruktury sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, inwestor taki, który poniósł koszty budowy urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, a zatem jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zaopatrywania w wodę i odprowadzania ścieków (tj. Spółka), który w wyniku inwestycji dokonanej przez danego inwestora, przyłączył te urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także Spółka.
Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności zawiera zatem odpowiednie umowy przedwstępne z inwestorami prywatnymi (dalej również: „inwestorzy”) realizującymi przedsięwzięcia gospodarcze oraz inwestycyjne na terenie (…), zainteresowanymi określoną - kierunkowo a zarazem poprzez dany zakres merytoryczny inwestycji - rozbudową sieci przesyłowej wodociągowej i kanalizacyjnej w taki sposób, który umożliwiałby efektywne stworzenie odpowiednich warunków technologicznych (zbudowanie zespołu urządzeń przesyłowych) dla możliwości skutecznego podłączenia do miejskiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej obiektów przemysłowych realizowanej przez danego inwestora inwestycji, a w konsekwencji zapewnienie niezbędnych, zwiększonych parametrów obciążeń eksploatacyjnych (mierzonych poziomem średniego zapotrzebowania na wodę oraz jednocześnie maksymalną dobową ilością odprowadzanych ścieków).
Przykładem takich działań Spółki jest zawarcie 19 listopada 2025 roku Umowy Przedwstępnej w zakresie realizacji infrastruktury wodociągowej i kanalizacji sanitarnej (zwanej dalej w treści niniejszego wniosku „Umową Przedwstępną”) z podmiotem Y spółka z o.o. z siedzibą w (…) (zwanym dalej w treści niniejszego wniosku „Inwestorem”), który zamierza wybudować na terenie (…). Realizacja wspomnianej inwestycji generuje zwiększone zapotrzebowanie na wodę oraz konieczność odbioru większej ilości ścieków przez infrastrukturę komunalną, co skutkuje znacznym wzrostem obciążenia istniejącej infrastruktury zarządzanej przez Spółkę. W celu zapewnienia odpowiednich parametrów dostaw wody i odbioru ścieków niezbędna jest ukierunkowana rozbudowa i modernizacja sieci (zwana dalej również: „Inwestycją Wodno-Kanalizacyjną”).
Inwestycja spowoduje znaczny wzrost stopnia wykorzystania oraz obciążenia istniejącej infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej skutkujący potrzebą jej skoordynowanej i zaplanowanej rozbudowy oraz modernizacji w perspektywie kilku lat, prowadzącej do konieczności zwiększenia jej przepustowości w skali, która dotychczas nie była planowana, celem zapewnienia w wieloletniej perspektywie wymaganych parametrów zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków. Z uwagi na integralność projektu, stopień skomplikowania techniczno-budowlanego oraz zróżnicowanie Inwestycji Wodno-Kanalizacyjnej niecelowym jest powierzanie jej wykonania wielu podmiotom w częściach.
Wartym ponadto również odnotowania i podkreślenia jest fakt, że wspomniana inwestycja nie była planowana w (…) sp. z o.o. w (…).
Według stanu na dzień złożenia niniejszego wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, beneficjentem ekonomicznym, użytkowym oraz technologicznym planowanej Inwestycji będzie jedynie wskazany powyżej Inwestor, tj. spółka (…) spółka z o.o. z siedzibą w (…).
Wnioskodawca nie posiada informacji o innych podmiotach, które mogłyby być, w aktualnym stanie uwarunkowań przestrzennych oraz technologiczno-organizacyjnych, zainteresowane przyłączeniem do sieci wskutek realizacji przedmiotowej Inwestycji. Tym niemniej nie można jednoznacznie wykluczyć, że z chwilą uruchomienia wykonanych w ramach przedmiotowej Inwestycji urządzeń technologicznych sieci przesyłowej wodociągowej oraz kanalizacyjnej takie podmioty mogą się pojawić, między innymi poprzez złożenie dalszych wniosków o wydanie warunków technicznych przyłączenia, które Spółka zgodnie z dyspozycją Art. 19a Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.) jest obowiązana wydać. Stwierdzić zatem można, iż realizacja przedmiotowej Inwestycji spowoduje również generalnie ogólne polepszenie przepustowości lub zasięgu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie (…).
Umowa Przedwstępna stanowi wypełnienie zapisów i regulacji wynikających z cytowanego wcześniej art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny oraz wynika z przyjętego w dotychczasowej działalności Spółki rozwiązania bazowego regulującego relacje Spółki z zainteresowanymi inwestorami planującymi realizację przedsięwzięć inwestycyjnych wymagających wzmocnienia i kierunkowej rozbudowy infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej.
Umowa Przedwstępna stanowi między innymi, iż:
- Spółka wydała Inwestorowi dokument określający szczegółowo warunki podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej inwestycji realizowanej przez Inwestora (tj. należącej do tegoż Inwestora nieruchomości, na której realizuje on daną inwestycję);
- Spółka uzyska na swoją rzecz odpowiednie tytuły do gruntów, w tym szczególności służebności przesyłu na wszystkich tych działkach, na których realizowana będzie przebudowa lub rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w ramach Inwestycji, które są we władaniu (…) oraz innych zarządców dróg publicznych. Tytuły do gruntów, w tym służebności przesyłu do innych działek tj. działek nie będących we władaniu Gminy (…) oraz innych zarządców dróg publicznych uzyska Inwestor na rzecz Spółki ponosząc przy tym ewentualne koszty ich ustanowienia;
- planowana do realizacji inwestycja w sieć wodociągową oraz kanalizacyjną będzie podzielona na dwa etapy cechujące się między innymi odrębnym zakresem rzeczowym i realizacją na odrębnych nieruchomościach, a także osiągnięciem określonych, różnych dla każdego z etapów, parametrów techniczno-eksploatacyjnych definiowanych poprzez wolumen zapotrzebowania na wodę, objętość możliwych do przyjęcia ścieków, osiągnięcie na oczyszczalni ścieków określonych, finalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń; ponadto Strony ustaliły, iż I etap zostanie zrealizowany w terminie do 31 marca 2027 roku, natomiast Etap II do 31 marca 2029 roku;
- po odbiorze urządzeń przez X spółka z o.o. zrealizowanych przez Inwestora w ramach Etapu I, a następnie Etapu II, Spółka nie później niż w terminie 21 dni od odbioru danego rodzaju urządzeń, zawrze z lnwestorem umowę na dostawę wody i odprowadzanie ścieków do wybudowanego zakładu, na warunkach umożliwiających osiągnięcie zakładanych w Umowie parametrów dostarczania wody oraz odbioru ścieków;
- przedmiotem Umowy Przedwstępnej jest wykonanie Inwestycji Wodno-Kanalizacyjnej przez Inwestora ze środków własnych, na podstawie wykonanego przez Inwestora projektu technicznego realizacji Inwestycji oraz uzyskanych uzgodnień, opinii, decyzji i pozwoleń oraz zobowiązanie do zawarcia umowy sprzedaży (dalej również zwanej: „Umową Przyrzeczoną”), na podstawie której Inwestor przeniesie własność wybudowanych Urządzeń na rzecz Spółki oraz rozliczy nakłady na zmodernizowane urządzenia, za wynagrodzeniem wskazanym w Umowie;
- Inwestor zobowiązuje się ze środków własnych wykonać projekt architektoniczno-budowlany, projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz ze wszystkimi opracowaniami niezbędnymi do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę dla realizacji Inwestycji w oparciu o uzgodnioną koncepcję oraz na podstawie określonych warunków technicznych oraz dokonać ze spółką X spółka z o.o. uzgodnienia treści projektu inwestycji, którego X spółka z o.o. wykona w terminie do 14 dni od daty jego dostarczenia przez Inwestora, o ile do projektu inwestycji nie zostaną wniesione przez X spółka z o.o. uwagi lub zastrzeżenia;
- X spółka z o.o. będzie współdziałała z lnwestorem w zakresie niezbędnym do przygotowania projektu Inwestycji (w tym udostępni aktualną posiadaną dokumentację projektową istniejących urządzeń, w szczególności (…), a w szczególności X spółka z o.o. będzie wspomagało Inwestora w uzyskaniu przez Inwestora decyzji, pozwoleń, opinii lub uzgodnień koniecznych do realizacji Inwestycji oraz udzieli Inwestorowi wszelkiej niezbędnej pomocy merytorycznej celem realizacji Inwestycji, w tym pełnomocnictw umożliwiających uzyskanie w imieniu X spółka z o.o. uzgodnień i opinii oraz decyzji i pozwoleń niezbędnych dla uzyskania wszystkich decyzji, pozwoleń, uzgodnień i opinii koniecznych do realizacji Inwestycji;
- Inwestor zobowiązuje się zrealizować inwestycję w oparciu o uzgodniony projekt Inwestycji oraz uzyskane pozwolenia na warunkach określonych w Umowie Przedwstępnej (przy czym Inwestor zleci realizację prac wybranym przez siebie wykonawcom) pod nieodpłatnym nadzorem technicznym Spółki w zakresie budowy urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych. Wybór wykonawcy przez Inwestora oraz treść zawartej z wykonawcą umowy robót budowlanych obejmujących inwestycję wymaga uprzedniej akceptacji X spółka z o.o. (z wyjątkiem obszaru, który dotyczy wynagrodzenia wykonawcy);
- X spółka z o.o. w celu zabezpieczenia istniejących urządzeń w zakresie robót budowlanych obejmujących lnwestycję, a związanych z (…) dokona wyboru i wskaże Inwestorowi podmiot, z którym Inwestor zawrze na swój koszt umowę o pełnienie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego, który będzie nadzorował wszelkie prace;
- Inwestor będzie zobowiązany do uzyskania wszelkich decyzji administracyjnych, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz innych decyzji, postanowień, uzgodnień, opinii itp. niezbędnych do realizacji Inwestycji. Jeśli będzie to miało zastosowanie, X spółka z o.o. będzie zobowiązana do przeniesienia na Inwestora uzyskanych uprzednio przez X spółka z o.o. decyzji, pozwoleń, uzgodnień i opinii niezbędnych do realizacji Inwestycji lub jej zakresu;
- Inwestor potwierdził bezwarunkowo, że z faktu, że urządzenia po ich odbiorze technicznym i przyłączeniu do sieci X spółka z o.o., wejdą w skład przedsiębiorstwa X spółka z o.o., wynikają wyłączne uprawnienia X spółka z o.o. do korzystania z urządzeń przez X spółka z o.o. do celów prowadzenia eksploatacji i rozwoju systemu wodociągowego i kanalizacyjnego, a w tym do podejmowania przez X spółka z o.o. wszelkich decyzji w zakresie przyłączenia do urządzeń innych urządzeń, przy zachowaniu właściwych norm technicznych;
- X spółka z o.o. będzie zobowiązana do udzielenia Inwestorowi prawa do dysponowania na cele budowlane terenem pozostającym we władaniu X spółka z o.o., na którym ma zostać wykonana część Inwestycji lub zawarcia odrębnej umowy, na podstawie której Inwestor będzie uprawniony do dysponowania takimi nieruchomościami na cele budowlane, niezwłocznie po zawarciu Umowy Przedwstępnej oraz do przekazania Inwestorowi tego terenu na cele realizacji robót w terminach wskazanych w szczegółowym harmonogramie prac uzgodnionym stosownie do niniejszej Umowy (z określonymi warunkami);
- Inwestor zobowiązuje się wybudować lub zmodernizować odpowiednie urządzenia i przedstawić je Spółce do odbioru technicznego wraz z wnioskiem i kompletną dokumentacją, o których mowa w Umowie Przedwstępnej, w terminie wynikającym z harmonogramu danego Etapu, który to odbiór techniczny na podstawie obustronnie podpisanego przez Strony protokołu, potwierdzi włączenie urządzeń w skład przedsiębiorstwa X spółka z o.o.;
- Inwestor zobowiązuje się przekazać Spółce wraz z przedstawieniem urządzeń do odbioru technicznego wniosek o odpłatne nabycie urządzeń wraz z kompletną dokumentacją inwestycji;
- Inwestor będzie odpowiedzialny za wszelkie szkody rzeczywiste, z wyłączeniem utraconych korzyści, poniesione przez X spółka z o.o. z winy Inwestora, związane z realizacją Inwestycji o ile powyższe szkody powstały po rozpoczęciu prac obejmujących lnwestycję. W szczególności strony na podstawie przepisu art. 473 Ustawy Kodeks Cywilny postanowiły, że Inwestor przyjmuje na siebie odpowiedzialność również za szkody wyrządzone z winy podmiotów, którym powierzył realizację robót nawet, gdy nie ponosi winy w wyborze albo powierzenie robót nastąpiło podmiotom, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem powierzonych czynności. W przypadku zgłoszenia uzasadnionego roszczenia do X spółka z o.o. przez podmioty trzecie o naprawienie szkody związanej z realizacją Inwestycji wyrządzonej z winy Inwestora, Inwestor zobowiązany jest (pod warunkiem przedstawienia mu takiego roszczenia wraz ze wszystkimi informacjami i dokumentami oraz umożliwienia Inwestorowi podjęcia obrony przed takim roszczeniem w imieniu X spółka z o.o. w zakresie ustalonym przez Inwestora i pełnej współpracy X spółka z o.o. z lnwestorem w celu osiągnięcia takiego rezultatu) zwolnić X spółka z o.o. z obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości i spełnić podnoszone roszczenia, a w przypadku ich spełnienia przez X, naprawić poniesioną przez X spółka z o.o. z tego tytułu;
- zawarcie Umowy Przyrzeczonej w zakresie przeniesienia urządzeń zrealizowanych przez Inwestora w ramach Inwestycji może nastąpić nie wcześniej niż po łącznym spełnieniu, zgodnie z niniejszą Umową, następujących warunków, a jednocześnie niezwłocznie po ich spełnieniu:
1. wybudowaniu urządzeń w ramach Etapu I Inwestycji przez Inwestora oraz przekazaniu X spółka z o.o. kompletnej dokumentacji zgodnie z odpowiednim załącznikiem do Umowy;
2. przeniesieniu na rzecz X spółka z o.o. przez Inwestora autorskich praw majątkowych do dokumentacji przekazanej X spółka z o.o. zgodnie z określonym załącznikiem do Umowy w ramach ceny określonej w Umowie;
3. odbiorze technicznym Etapu I Inwestycji i przyłączeniu urządzeń zrealizowanych - odpowiednio Etapu I oraz odrębnie Etapu II Inwestycji - do sieci X spółka z o.o. i tym samym wejściu urządzeń w skład przedsiębiorstwa Spółki X spółka z o.o.;
- wobec zaangażowania finansowego X spółka z o.o. w przygotowanie realizacji Inwestycji, w przypadku zwłoki Inwestora w wykonaniu jego zobowiązań względem każdego z terminów odbioru technicznego dla poszczególnych etapów Inwestycji obejmujących przebudowę (…) określonych w harmonogramie uzgodnionym przez strony, X spółka z o.o. uprawniona będzie dochodzić od Inwestora zapłaty odpowiednich kar umownych;
- Strony zobowiązały się do przystąpienia do zawarcia Umowy Przyrzeczonej w sposób wskazany w odpowiednich zapisach i w określonych datach wskazanych w Umowie Przedwstępnej, a w przypadku niewykonania zobowiązań w tym zakresie tj. uchylania się przez którąkolwiek ze stron od zawarcia Umowy Przyrzeczonej, uchylająca się strona zobowiązana będzie zapłacić drugiej Stronie wskazaną karę umowną;
- w przypadku odstąpienia przez X spółka z o.o. w całości lub w części od Umowy Przedwstępnej z powodu jej niewykonania lub nienależytego wykonania przez Inwestora, po rozpoczęciu przez Inwestora prac dotyczących któregokolwiek etapu Inwestycji, X spółka z o.o. uprawnione jest dochodzić od Inwestora zapłaty kary umownej określonej w Umowie, z zastrzeżeniem, iż zapłata kary umownej nie pozbawia Spółki możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość zastrzeżonej kary umownej do pełnej wysokości poniesionej szkody (z wyłączeniem utraconych korzyści), przy czym maksymalna wysokość odszkodowania jakie X spółka z o.o. uprawniona jest dochodzić od Inwestora w przypadku odstąpienia, o którym mowa powyżej, jest ograniczona do 10% wartości danego Etapu Inwestycji, której dotyczyło odstąpienie;
- Strony zobowiązały się zawrzeć Umową Przyrzeczoną, na podstawie której X spółka z o.o. nabędzie od Inwestora własność urządzeń oraz nakładów na istniejące urządzenia modernizowane wraz autorskimi prawami majątkowymi do dokumentacji wytworzonej w ramach realizacji Inwestycji zgodnie ze stosownym załącznikiem do Umowy, za cenę wynoszącą: 1.808.568,95 złotych netto w zakresie urządzeń oraz nakładów na istniejące urządzenia modernizowane w ramach Etapu I oraz 1.191.431,05 złotych netto w zakresie urządzeń oraz nakładów na istniejące urządzenia modernizowane w ramach Etapu II;
- podstawą płatności będzie faktura VAT wystawiona przez Inwestora, a cena zostanie zapłacona przez X spółka z o.o. na wskazany w Umowie Przyrzeczonej rachunek bankowy Inwestora w terminie 21 dni od dnia zawarcia Umowy Przyrzeczonej;
- Inwestor udzieli w Umowie Przyrzeczonej na rzecz X spółka z o.o. gwarancji jakości i rękojmi za wady w odniesieniu do wykonanych nowych i modernizacji istniejących urządzeń na okres co najmniej 36 miesięcy od dnia odbioru technicznego, a roszczenia X spółka z o.o. wynikające z tych tytułów będą stosownie zabezpieczone. Powyższe zobowiązanie Inwestora może zostać zastąpione (ze skutkiem zwolnienia Inwestora z zobowiązania) poprzez przeniesienie na X spółka z o.o. praw z rękojmi i gwarancji oraz stosownego zabezpieczenia udzielonych przez wykonawcę robót, na okres wskazany w Umowie;
- zawarcie Umowy Przedwstępnej oraz Umowy Przyrzeczonej wyczerpuje wszelkie roszczenia Stron z tytułu rozliczenia nakładów Inwestora na wykonanie Inwestycji i odpłatnego nabycia urządzeń, w szczególności roszczenia określonego w art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny;
- w ramach pozostałych uzgodnień wynikających z Umowy Strony ustaliły między innymi szczegółowy, szacunkowy kosztorys Inwestycji oraz poszczególnych jej części, warunki uprawniające każdą ze stron do odstąpienia od realizacji Umowy w określonych terminach, po zaistnieniu określonych zdarzeń gospodarczych;
- w przypadku odstąpienia przez X spółka z o.o. w całości lub w części od niniejszej Umowy po rozpoczęciu prac budowlanych, Inwestor zobowiązany będzie na własny koszt i ryzyko usunąć swoje materiały i urządzenia z terenu oraz zabezpieczyć wykonane roboty w uzasadnionym technicznie terminie wskazanym przez X spółka z o.o.;
- po rozpoczęciu prac budowlanych w zakresie realizacji Inwestycji, Inwestor jest uprawniony, według własnego uznania, do rezygnacji z realizacji dowolnego nierozpoczętego zakresu prac Etapu I oraz odpowiednio Etapu II wskazanych odpowiednio w określonych załącznikach do Umowy Przedwstępnej.
Wynikający z powyższej Umowy schemat transakcji z udziałem dwóch podmiotów (Inwestor - podmiot wykonujący inwestycje, X spółka z o.o.) wskazuje na przyjęcie następującego rozwiązania:
1. Inwestor, podmiot prowadzący działalność gospodarczą (w tym przypadku zakład produkcyjny wyrobów spożywczych) na nieruchomości położonej na terenie (…) planuje jej rozbudowę oraz zwiększenie wolumenu produkcji/skali działalności.
2. Rodzaj prowadzonej działalności wymaga stałego pozyskiwania dużej ilości wody z sieci wodociągowej oraz generuje znaczące ilości ścieków (…).
3. W związku z powyższym, Inwestor występuje do Spółki o wydanie warunków technicznych dostawy wody i odbioru ścieków o zwiększonych parametrach ilościowych.
4. W odpowiedzi, Spółka poinformowała Inwestora, że świadczenie usług będzie możliwe po przeprowadzeniu szeregu inwestycji w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną, (…).
5. Po przeprowadzonych negocjacjach, Spółka i Inwestor zawarli dwustronną Umowę Przedwstępną, w ramach której Inwestor, pod nadzorem Spółki, dokona niezbędnych inwestycji w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną; działalność ta, z punktu widzenia Inwestora ma charakter inwestycji w obcy środek trwały.
6. Inwestycja realizowana jest w dwóch etapach: Etap I obejmuje modernizację Stacji Uzdatniania Wody (budowa hali filtrów, instalacja filtrów, pomp, aeratora, automatyki przemysłowej, rozbiórka starego budynku stacji uzdatniania wody, uporządkowanie terenu), przebudowę lub budowę (…)m3 sieci wodociągowej, modernizację jednej przepompowni ścieków oraz częściowo modernizację oczyszczalni ścieków (jeden z trzech reaktorów, częściowe wyposażenie stacji dmuchaw, wykonanie sieci sprężonego powietrza, wykonanie prac elektrycznych i inne) natomiast Etap II obejmuje modernizację trzech przepompowni ścieków, budowę lub przebudowę (…)m3 sieci kanalizacyjnej oraz dokończenie prac modernizacyjnych na oczyszczalni;
7. Po zakończeniu Inwestycji, Spółka nabywa prawo własności urządzeń na podstawie art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny za uzgodnioną, łączną kwotę (...) złotych, płatną w dwóch częściach, po realizacji każdego z Etapów: po zakończeniu realizacji Etapu I: (...) złotych, po zakończeniu realizacji Etapu II: (...) złotych;
8. Inwestor otrzymał warunki techniczne zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, w których wskazano, że zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków będzie możliwe po zrealizowaniu zakresu rzeczowego Inwestycji objętej umową.
Istotą przyjętego przez Spółkę modelu postępowania w sprawach budowy sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej na rzecz podmiotów (inwestorów) wyrażających zapotrzebowanie kierunkowej, dedykowanej rozbudowy infrastruktury na terenie (…) oraz na terenie działania Spółki są zatem następujące rozwiązania:
a) wystąpienie zainteresowanego podmiotu (inwestora) do Spółki o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci - Inwestor występuje do X spółka z o.o. o wydanie warunków technicznych przyłączenia w trybie Art. 19a Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.);
b) w odpowiedzi, pisemna informacja Spółki kierowana do zainteresowanego inwestora o:
- braku możliwości świadczenia usługi ze względu na brak sieci w danej lokalizacji;
- odmowie przyłączenia ze względu na brak możliwości świadczenia usługi ze względu na brak sieci na podstawie art. 15 ust. 4 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.);
- nieuwzględnieniu danego odcinka sieci w planach inwestycyjnych Spółki oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 15 ust. 1 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.);
- możliwości samodzielnej budowy sieci w porozumieniu i pod nadzorem X spółka z o.o.;
- po zakończeniu inwestycji - przeniesieniu prawa własności sieci infrastrukturalnej na X spółka z o.o. na warunkach określonych w podpisanej pomiędzy zainteresowanymi stronami Umowie na podst. art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny;
c) w przypadku wyrażenia zainteresowania opisanym trybem, dany inwestor uczestniczy w negocjacjach ze Spółką w sprawie warunków budowy infrastruktury oraz jej późniejszego przejęcia przez Spółkę, a po wynegocjowaniu kwoty wynagrodzenia i obowiązujących terminów spisywany jest protokół z negocjacji oraz umowa przedwstępna, której załącznikiem jest wzór umowy przyrzeczonej o nabycie urządzeń za wynagrodzeniem;
d) po zgłoszeniu przez danego inwestora wykonania uzgodnionej uprzednio inwestycji dokonywany jest odbiór techniczny, którego protokół jest niezbędny do realizacji płatności na rzecz inwestora;
e) Spółka wystawia kartę majątku trwałego i przyjmuje urządzenia do kartoteki ŚT według wartości ceny nabycia tj. odpowiadającej wynegocjowanej z Inwestorem kwocie transakcyjnej;
f) nabyte urządzenia są ewidencjonowane w systemie rachunkowości Spółki w pozycji ŚT „Urządzenia przemysłowe” (Grupa 6 ŚTI i są one standardowo amortyzowane liniowo ze stawką 4,5% (przyjmując 20 letni okres amortyzacji).
Cena nabycia przedmiotowych Urządzeń wynosząca łącznie 3,0 miliona złotych netto jest niższa od planowanej wartości kosztorysowej Inwestycji, która na podstawie sporządzonej oraz zweryfikowanej i zaakceptowanej przez Spółkę dokumentacji techniczno-inwestycyjnej została określona szacunkowo na poziomie ca. 21,1 milionów złotych netto.
Z uwagi na ograniczone możliwości finansowania Wnioskodawcy, który niezależnie od przejmowanych częściowo odpłatnie urządzeń infrastrukturalnych prowadzi samodzielnie działalność inwestycyjną w zakresie rozbudowy użytkowanej sieci wodno-kanalizacyjnej zgodnie z wieloletnim planem rozwoju i modernizacji, ostateczna wysokość odpłatności oferowana inwestorom zewnętrznym nie odpowiada całości kosztów jakie podmioty te ponoszą w celu wybudowania urządzeń.
W przyszłości Spółka zamierza dokonywać podobnych przejęć urządzeń infrastrukturalnych od kolejnych inwestorów prywatnych zainteresowanych kierunkową, celowaną rozbudową sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Wnioskodawca nie wyklucza, że również dokonywane w przyszłości przejęcia prawa własności środków trwałych (infrastruktury przesyłowej) mogą być dokonywane częściowo odpłatnie, co do zasady po cenie niższej niż całkowita wartość nakładów ponoszonych przez inwestorów prywatnych w celu ich wybudowania.
Wątpliwości Wnioskodawcy budzą następujące kwestie:
- powstania po stronie Spółki przychodu podatkowego z tytułu przejmowania własności ww. urządzeń infrastrukturalnych po cenie niższej niż całkowita wartość nakładów ponoszonych przez Inwestora w celu ich wybudowania oraz w konsekwencji
- ustalania wartości początkowej urządzeń infrastrukturalnych, w momencie wprowadzania ich do ewidencji środków trwałych.
Reasumując zatem, mając powyższe okoliczności na względzie, Wnioskodawca powziął wątpliwość w kwestii sposobu rozpoznania, wskutek realizacji przedmiotowej operacji gospodarczej, w związku z nabyciem od Inwestora praw własności urządzeń sieciowych wodociągowo-kanalizacyjnych po cenie niższej od wartości nakładów inwestycyjnych poniesionych na ich wytworzenie, przychodu podatkowego z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń, opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób prawnych. o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT (oraz następnych), a w konsekwencji w kwestii, czy w przypadku zaklasyfikowania tych urządzeń do środków trwałych, Spółka będzie mogła ustalić ich wartość początkową w oparciu o cenę ich nabycia.
Pytania
1) Czy w danych warunkach Inwestycji, w związku z nabyciem od inwestora praw własności urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej w trybie realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 §2 Ustawy Kodeks Cywilny, po cenie niższej od wartości poniesionych na realizację tych urządzeń nakładów inwestycyjnych, które to urządzenia Wnioskodawca będzie następnie wykorzystywał na potrzeby świadczenia dla tego podmiotu usług dostaw wody i odprowadzania ścieków, powstanie u Wnioskodawcy przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT?
2) Czy jeżeli w wyniku przedmiotowej operacji gospodarczej, w związku z nabyciem urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, Wnioskodawca nie osiągnie przychodu z częściowo odpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, to czy będzie on mógł ustalić wartość początkową nabytych w ten sposób środków trwałych w oparciu o ich cenę nabycia?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem:
W kwestii Pytania numer 1, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w związku z częściowo odpłatnym nabyciem urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej od Inwestora będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, w wysokości będącej różnicą pomiędzy:
- wartością najbardziej prawdopodobnych cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu (sprzedaży) rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku (urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej), w danych warunkach ekonomiczno-gospodarczych i rynkowych, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich udostępnienia, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 12 ust. 6 Ustawy o CIT oraz
- wartością ceny nabycia (odpłatnością ponoszoną przez Spółkę).
Tym niemniej, Wnioskodawca wyraża pogląd, iż określone w art. 12 ust. 5, ust. 5a, ust. 6 oraz ust. 6a Ustawy o CIT kryterium ceny rynkowej stosowanej przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia, spełnia cena nabycia przedmiotowych urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej od Inwestora, wynikająca z zawartej z tym Inwestorem Umowy Przedwstępnej.
W kwestii Pytania numer 2, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedmiotowym przypadku, w związku nabyciem prawa własności urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, wartość początkowa tych urządzeń jako środków trwałych będzie mogła zostać ustalona w oparciu o ich cenę nabycia.
Poniżej Wnioskodawca przedstawia uzasadnienie swojego stanowiska w odniesieniu do Pytania 1 oraz, odrębnie, w odniesieniu do Pytania 2.
Uzasadnienie dotyczące Pytania numer 1
Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o CIT: „Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.”
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT: „Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art.24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.” Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii, a także enumeratywnie wylicza, jakiego rodzaju wpływy pieniężne podmiotu gospodarczego nie są zaliczane do przychodów.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT: „Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych zużywaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.”
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „otrzymane” oznacza, że momentem powstania przychodu jest moment otrzymania, czyli wpływu (przysporzenia) bezpośrednio do majątku podatnika.
Ustawa o CIT nie precyzuje, co należy rozumieć przez „nieodpłatne świadczenie”. Jednakże dla celów podatkowych, za nieodpłatne świadczenia należy przyjąć wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie na majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.
Na podstawie powołanego art. 12 ust. 1 Ustawy o CIT, można stwierdzić, że podatek dochodowy od osób prawnych obejmuje swoim zakresem wszelkie wpływy majątkowe, powstałe przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a także otrzymane z innych tytułów. Jednocześnie stwierdzić należy, że podatek dochodowy od osób prawnych posiada cechy podatku powszechnego, tj. podatku, który jest ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa. W związku z powyższym wskazać należy, że co do zasady przychodem jest każda wartość stanowiąca przysporzenie, powiększająca majątek podatnika, jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną.
Zgodnie z art. 12 ust. 5 Ustawy o CIT: „Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.”.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 5a Ustawy o CIT: „Wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w ust. 5, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.”
Stosownie do art. 12 ust. 6 Ustawy o CIT:
„Wartość świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych świadczeń, ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu - w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu;
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.”
Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 6a Ustawy o CIT: „Wartością świadczeń częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 6, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przepis art. 14 ust. 3 stosuje się odpowiednio.”
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że pojęcie „nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia” oparte na gruncie przepisów prawa podatkowego ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Może ono obejmować wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Jednak przychód z nieodpłatnych świadczeń powstaje tylko wówczas, gdy podatnik otrzymuje, rzeczy, prawa, świadczenia w naturze lub też możliwość korzystania z tych rzeczy lub praw bez obowiązku świadczenia wzajemnego. Nieodpłatność świadczenia należy rozpatrywać więc w ścisłym związku z jego jednostronnością. Nieodpłatność występuje więc tylko wtedy, kiedy podatnik otrzymuje coś i nie jest zobowiązany do świadczenia wzajemnego. Innymi słowy jest to świadczenie tytułem „darmym”, czyli podatnik w zamian nie jest zobowiązany do świadczenia czegokolwiek w zamian ani obecnie, ani w przyszłości. Ocena czy podmiot dokonujący świadczenia w konkretnym stanie faktycznym w zamian za to świadczenie uzyskał korzyść, która może być uznana z kolei za ekwiwalent tego świadczenia wymaga szczegółowego zbadania stanu faktycznego konkretnej sprawy w kontekście wyżej wskazanych warunków.
W świetle przywołanych powyżej poglądów prawnych oczywistym jest więc, że dla uznania, czy dane świadczenie stanowi otrzymane przez podatnika nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że świadczący nie uzyskuje za nie wynagrodzenia (albo uzyskuje je częściowo, jak w przypadku ceny nabycia, którą zapłaci Wnioskodawca).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności przedstawić okoliczności w jakich funkcjonuje Spółka oraz wskazać na cel przejmowania przez nią praw własności urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej od inwestorów prywatnych.
Zaopatrywanie w wodę oraz odbiór ścieków należą do zadań własnych każdej gminy, na której spoczywa ustawowy obowiązek realizacji tych zadań. W praktyce zaopatrywaniem w wodę oraz odbiorem ścieków zajmują się zakłady komunalne lub spółki prawa handlowego, utworzone na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (z późn. zm.) oraz działające na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.), których jedynym udziałowcem są miasto lub gmina, na terenie której dana spółka prowadzi działalność.
Powyższe odpowiada sytuacji Spółki, a jej wyłącznym udziałowcem jest jednostka samorządu terytorialnego - (…). Zadaniem Wnioskodawcy jest realizacja zadań własnych samorządu terytorialnego o charakterze użyteczności publicznej, służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców. Spółka dba o zaspakajanie potrzeb bytowych mieszkańców, zajmując się świadczeniem usług komunalnych, takich jak m.in. zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Powyższa działalność jest działalnością regulowaną, a ceny usług wodociągowo-kanalizacyjnych są każdorazowo zatwierdzane przez regulatora (…) i są określane na podstawie niezbędnych algorytmów. Powyższe powoduje, iż Spółka nie może ich kształtować dowolnie.
Spółka przejmuje urządzenia infrastrukturalne sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej od inwestorów prywatnych za częściową opłatą, ponieważ są one niezbędne do świadczenia usług, których od Spółki oczekują ci inwestorzy. Inwestorzy z kolei ponoszą te wydatki, aby szybciej oraz w dedykowany, kierunkowy sposób, uzyskać dostęp do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i świadczonych przez Wnioskodawcę usług. Po stronie Spółki powstaje więc w wyniku nabycia przedmiotowych urządzeń drugostronne zobowiązanie (zawarte na czas nieokreślony) do zapewnienia inwestorowi prywatnemu świadczonych przez Spółkę usług dostaw wody oraz odbioru ścieków, a także zobowiązania do utrzymywania przejętych urządzeń w prawidłowym stanie technicznym, serwisowania ich i zapewnienia bezpieczeństwa ich funkcjonowania.
Powyższe wyklucza możliwość jednoznacznego uznania, że powstaje dodatkowa, jednostronna korzyść na majątku Spółki, gdyż nabycie przedmiotowych urządzeń powoduje drugostronne zobowiązanie Wnioskodawcy wobec inwestora prywatnego. Majątek nie jest nabywany przez Spółkę od inwestorów w celu dalszej odsprzedaży lub osiągania z tego tytułu zysków, a wyłącznie w celu przyłączenia nieruchomości danego inwestora do już eksploatowanej sieci wodno-kanalizacyjnej. Jest to okoliczność wynikająca z charakteru świadczonych przez Spółkę usług komunalnych i z jej przedmiotu działalności. Nie istnieje na terenie (…) konkurencyjny rynek podmiotów świadczących usługi dostaw wody czy odbioru ścieków dla inwestorów prywatnych, a co za tym idzie nie istnieje konkurencyjny rynek, na którym można zbyć efekty zrealizowanej inwestycji na rzecz innych niż Spółka podmiotów lub też na którym można by dokonać komercyjnej odsprzedaży nabywanych urządzeń i zrealizować na tym zysk.
Jak wspomniano powyżej, Wnioskodawca nabywa od inwestorów prywatnych urządzenia infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej wyłącznie w celu umożliwienia przyłączenia ich do eksploatowanej przez Spółkę sieci wodno-kanalizacyjnej, co z kolei pozwoli Spółce na skuteczne zabezpieczenie podstawowych potrzeb bytowych tych podmiotów, tj. zapewnienie im dostaw wody i odbioru ścieków, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.), w tym art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 tej ustawy. Cel przejęcia tych urządzeń jest wskazany w danej umowie przedwstępnej, jaką Spółka zawiera z inwestorem prywatnym przed rozpoczęciem przez niego budowy danego urządzenia. W umowie tej zawarte jest też zobowiązanie Wnioskodawcy do świadczenia usług na rzecz inwestora.
Dokładnie taki schemat został zastosowany w przedmiotowym przypadku Umowy Przedwstępnej.
Zwrócić należy uwagę, iż Wnioskodawca, pomimo, że działa jako spółka prawa handlowego, nie działa w obszarze świadczenia usług komunalnych jak typowy przedsiębiorca. Spółka nie funkcjonuje na zwykłych warunkach rynkowych, porównywalnych do innych podmiotów gospodarczych, nie ma bowiem na swoim terenie konkurencji, z którą musiałaby rywalizować. Co więcej, obecne przepisy w zasadzie wykluczają taką konkurencję. Spółka w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odbioru ścieków od mieszkańców i podmiotów gospodarczych wykonuje właściwie taką samą działalność jaka funkcjonalnie byłaby realizowana przez gminną jednostkę budżetową, a zadaniem Spółki i wyłącznym celem jej powołania była realizacja ustawowych zadań Gminy. Spółka świadczy na rzecz mieszkańców (…) usługi komunalne, takie jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zapewnia również odbiór odpadów od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz realizuje zadania w zakresie budowy i remontów sieci, urządzeń oraz przyłączy wodno-kanalizacyjnych.
Z uwagi na ograniczoną dostępność środków publicznych, aby uniknąć długotrwałego oczekiwania na rozwój infrastruktury w zakresie urządzeń wodociągowych oraz kanalizacyjnych, prywatni inwestorzy decydują się na samodzielne wybudowanie niezbędnych dla nich urządzeń infrastruktury sieciowej wodociągowo-kanalizacyjnej, a następnie przekazanie ich odpłatnie Spółce po cenie niższej od wartości łącznej nakładów poniesionych na ich realizację.
Co do zasady zatem, Spółka nabywa prawa własności urządzeń od inwestorów prywatnych po cenach niższych niż wartość łączna nakładów poniesionych przez Inwestora na wybudowanie określonych urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, tym niemniej w opinii Wnioskodawcy nie można uznać, iż cena nabycia urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej przez Spółkę uzgodniona przez Strony w stosownej Umowie Przedwstępnej nie odpowiada cenie rynkowej otrzymanych rzeczy lub praw, gdyż określona została na podstawie najbardziej prawdopodobnego oszacowania wartości rynkowej, która mogłaby być zastosowana w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem okoliczności i charakterystyki transakcji, uwarunkowań rynku, celu gospodarczego, a także stanu urządzeń, ich stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
Jedynym celem przejęcia przez Spółkę przedmiotowych składników majątkowych od inwestorów jest następcze świadczenie im usług dostaw wody i odbioru ścieków. Przeniesienie prawa własności tych urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej na Spółkę jest więc niezbędne w celu dla prawidłowego wykonywania ustawowych obowiązków Wnioskodawcy jako dostawcy usług komunalnych. Posiadanie prawa własności tych urządzeń umożliwia Spółce prawidłowe utrzymywanie nabytej infrastruktury technicznej, serwisowanie jej, wykonywanie niezbędnych remontów i napraw oraz zabezpieczanie jej przed dostępem osób nieuprawnionych, co przyczynia się do realizacji obowiązków Spółki wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (z późn. zm.), tj. zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody i skuteczności odprowadzania ścieków. Dla zapewnienia bezpiecznych dostaw wody czy odbioru ścieków niezbędnym jest, aby Spółka dysponowała prawem własności infrastruktury. Tylko w taki sposób Wnioskodawca ma bowiem możliwość zapewnienia pełnego bezpieczeństwa dostępu do infrastruktury oraz odpowiedniej jakości świadczonych usług.
Dostarczanie przez Spółkę wody pitnej dla mieszkańców oraz odprowadzania i utylizacja ścieków jest strategicznym zadaniem, stąd kwestie prawidłowego zabezpieczenia dostępu do sieci (w tym do nabywanych urządzeń) mają charakter kluczowy z punktu widzenia zadań wykonywanych przez Spółkę.
W powyższym kontekście oceny wartości rynkowej transakcji należy rozważyć w szczególności uwarunkowania operacji gospodarczej zbycia wykonywanych w ramach danej Inwestycji Wodno-Kanalizacyjnej urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej dokonywanego przez Inwestora na rzecz Spółki tj. przedsiębiorstwa komunalnego przyłączającego urządzenia do swojej sieci technologicznej, zgodnie z dyspozycją wynikającą z cytowanego powyżej Art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny.
Transakcja ta ma specyficzny charakter sprowadzający się do okoliczności, iż relacja gospodarcza i cywilnoprawna pomiędzy Inwestorem, a Spółką jest jedyną możliwą opcją zastosowania realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny, a co za tym idzie jedynym podmiotem, który może nabyć od Inwestora dany zestaw urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej jest Spółka, a zarazem jedynym podmiotem, od którego może nabyć przedmiotowe urządzenia Wnioskodawca jest tenże zainteresowany Inwestor, który je wybudował i wykonał.
Ponadto zwrócić uwagę należy, iż aby zrealizować potrzebę Inwestora oraz zapewnić wykonalność rezultatów Inwestycji przez tegoż Inwestora prowadzonej, bezwzględnie konieczne jest wykonanie przez Spółkę roszczenia Inwestora wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny, który stanowi, iż podmiot, który poniósł koszty budowy przedmiotowych urządzeń i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca wodociągowo-kanalizacyjny, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, a także iż takim żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić tenże przedsiębiorca.
Mając powyższe, wynikające ze stanu faktycznego założenie na względzie, cena nabycia przez spółkę komunalną urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo kanalizacyjnej wybudowanych przez inwestora prywatnego, realizowana w wykonaniu roszczenia przewidzianego w art. 49 § 2 Ustawy Kodeks cywilny, stanowi - w opinii Wnioskodawcy - cenę rynkową rozumianą w świetle stosowania art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 5, ust. 5a oraz art. 12 ust. 6 i ust. 6a Ustawy o CIT, nawet jeżeli cena ta jest niższa od łącznej wartości nakładów inwestycyjnych poniesionych przez inwestora na wybudowanie przedmiotowych urządzeń.
W analizowanym stanie faktycznym występuje bowiem szczególny model relacji gospodarczej i prawnej, wynikający bezpośrednio z konstrukcji art. 49 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem podmiot, który poniósł koszty budowy urządzeń przesyłowych i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem. Jednocześnie przedsiębiorca przesyłowy również może wystąpić z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń.
W konsekwencji:
1. jedynym podmiotem zdolnym do nabycia konkretnych urządzeń infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne eksploatujące sieć, do której urządzenia te zostały przyłączone;
2. jedynym podmiotem mogącym skutecznie zbyć przedmiotowe urządzenia jest inwestor, który je wybudował;
3. urządzenia te mają charakter funkcjonalnie i technologicznie dedykowany konkretnej sieci przesyłowej;
4. urządzenia po przyłączeniu do sieci tracą samodzielną gospodarczą użyteczność poza systemem eksploatowanym przez dane przedsiębiorstwo komunalne.
Powyższe przesądza, iż rynek dla tego rodzaju transakcji ma charakter rynku zamkniętego, indywidualnego i prawnie determinowanego, a wartość rynkowa nie może być w żadnej mierze utożsamiana automatycznie z historycznym kosztem wytworzenia infrastruktury.
Kolejnym argumentem przesądzającym w opinii Wnioskodawcy, o powyższej tezie, jest charakter prawny roszczenia wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny.
Zgodnie z art. 49 § 1 KC urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Natomiast art. 49 § 2 KC stanowi, iż: „Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem. Z takim żądaniem może wystąpić także przedsiębiorca.”
Regulacja ta kreuje szczególny stosunek obligacyjny o charakterze ustawowym, którego istotą jest docelowe przeniesienie własności urządzeń przesyłowych na przedsiębiorstwo sieciowe.
Urządzenia infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej wykonywane przez Inwestora nie stanowią typowego dobra rynkowego przeznaczonego do swobodnego obrotu. Są one projektowane, wykonywane i lokalizowane w sposób ściśle odpowiadający parametrom technicznym, eksploatacyjnym i organizacyjnym danej, konkretnej, osadzonej w uwarunkowaniach przestrzennych, sieci należącej do przedsiębiorstwa komunalnego.
Tym samym:
- urządzenia te nie posiadają uniwersalnego rynku zbytu;
- urządzenia te nie mogą być wykorzystane gdziekolwiek indziej, poza przedmiotową Inwestycją;
- nie mogą zostać efektywnie wykorzystane przez inny podmiot niż przedsiębiorstwo eksploatujące daną sieć (inny podmiot niż Spółka);
- ich wartość ekonomiczna jest determinowana zdolnością przyłączenia do konkretnego systemu technologicznego;
- brak jest realnej alternatywy gospodarczej zarówno po stronie zbywcy, jak i nabywcy.
W konsekwencji cena ustalana pomiędzy Inwestorem a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym nie jest rezultatem funkcjonowania konkurencyjnego rynku otwartego, lecz wynikiem szczególnego mechanizmu ustawowego przewidzianego w art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny.
Na powyższe uwarunkowania należy nałożyć rozumienie pojęcia ceny rynkowej na gruncie Ustawy o CIT w optyce oczywistej z ekonomicznego punktu widzenia tezy, iż wartość rynkowa to wartość danego dobra (lub danej usługi), możliwa do uzyskania w realiach konkretnego rynku. Na gruncie Ustawy o CIT pojęcie wartości rynkowej należy interpretować z uwzględnieniem realiów ekonomicznych konkretnej transakcji oraz rzeczywistych warunków obrotu.
Art. 12 ust. 6 pkt 4 Ustawy o CIT stanowi, iż wartość otrzymanych rzeczy lub praw określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca uzyskania, wskazując tym samym - w korelacji z art. 12 ust. 5, ust. 5a oraz ust. 6a tej Ustawy, sposób ustalania wartości nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń w oparciu o ceny rynkowe.
Z przepisów tych oraz z podstawowych zasad makro- i mikroekonomii wynika, iż:
- wartość rynkowa ma charakter obiektywizowany, lecz musi uwzględniać rzeczywiste warunki obrotu;
- podstawowym kryterium jest cena możliwa do uzyskania w danych realiach gospodarczych;
- pojęcie „rynku” nie może być rozumiane abstrakcyjnie, lecz odnosi się do konkretnego segmentu obrotu i konkretnej sytuacji gospodarczej determinowanej skalą popytu i podaży oraz faktycznymi ograniczeniami obrotu danego dobra;
- istotne znaczenie mają ograniczenia funkcjonalne, prawne i ekonomiczne dotyczące danego składnika majątkowego;
- wartość odtworzeniowa danego środka trwałego nie może w żadnych okolicznościach gospodarczych być utożsamiana z jego wartością rynkową.
Nie można zatem tym bardziej utożsamiać, w żadnej mierze, wartości rynkowej z historycznym kosztem wytworzenia środka trwałego ani z sumą poniesionych nakładów inwestycyjnych. Koszt wytworzenia odzwierciedla bowiem indywidualną strukturę kosztową danego inwestora, natomiast wartość rynkowa odzwierciedla cenę możliwą do uzyskania w rzeczywistym obrocie gospodarczym, każdorazowo z uwzględnieniem danych, szczególnych uwarunkowań sytuacji i obiektywnych możliwości zbycia. Oznacza to jednoznacznie, iż zachodzi obiektywny brak tożsamości pomiędzy kosztem wytworzenia danego dobra, danego środka trwałego (zespołu środków trwałych), a jego (ich) wartością rynkową.
W praktyce obrotu gospodarczego powszechnie występują sytuacje, w których wartość rynkowa składnika majątkowego jest niższa od kosztów jego wytworzenia. Dotyczy to w szczególności:
- aktywów o charakterze specjalistycznym;
- urządzeń dedykowanych konkretnemu odbiorcy;
- infrastruktury technologicznej o ograniczonej zbywalności;
- składników majątku posiadających wartość wyłącznie w określonym układzie funkcjonalnym oraz strukturalnym ograniczającym możliwość wolnego popytu.
Urządzenia infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej budowane przez Inwestora na potrzeby przyłączenia do konkretnej sieci komunalnej posiadają właśnie taki charakter. Wartość ekonomiczna tych urządzeń nie jest determinowana wysokością poniesionych nakładów inwestycyjnych, lecz realną możliwością wykorzystania ich użyteczności przez jedyny podmiot zainteresowany ich nabyciem, będący zarazem jedynym podmiotem zdolnym do ich eksploatacji. Z tego względu cena odpowiadająca ekonomicznej użyteczności infrastruktury dla przedsiębiorstwa sieciowego może być w oczywisty sposób niższa od sumy kosztów poniesionych przez danego inwestora i nadal pozostawać ceną rynkową.
Trzeba też w tym kontekście wyraźnie podkreślić specyfikę rynku urządzeń infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej realizowanych i nabywanych w trybie art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny. Poniżej wskazano na jej główne aspekty.
1. Rynek ograniczony do jednego nabywcy i jednego zbywcy.
W analizowanym przypadku występuje szczególny model rynku bilateralnego, w którym:
- po stronie podaży występuje wyłącznie inwestor będący właścicielem konkretnych urządzeń;
- po stronie popytu występuje wyłącznie przedsiębiorstwo komunalne eksploatujące sieć, do której urządzenia zostały przyłączone.
Brak jest zatem:
- alternatywnych nabywców;
- konkurencyjnych ofert zakupu;
- możliwości swobodnego obrotu urządzeniami;
- otwartego rynku porównawczego.
Taki model relacji nie eliminuje jednak rynkowego charakteru ceny. Wręcz przeciwnie - cena rynkowa musi być ustalana właśnie w odniesieniu do realnie istniejącego rynku, nawet jeżeli ma on charakter rynku ograniczonego lub monopolistycznego, czy też rynku, na który de facto występują dwa podmioty: jeden możliwy zbywca i jeden możliwy nabywca. Wartość rynkowa nie oznacza bowiem hipotetycznej ceny możliwej do uzyskania w abstrakcyjnym, nieistniejącym rynku idealnej konkurencji, lecz cenę możliwą do osiągnięcia pomiędzy rzeczywiście istniejącymi uczestnikami obrotu w konkretnych warunkach prawnych i ekonomicznych.
2. Dedykowany i niesamodzielny charakter infrastruktury.
Urządzenia wodociągowo kanalizacyjne realizowane w przedmiotowym przypadku przez Inwestora:
- są projektowane według warunków technicznych wydanych przez przedsiębiorstwo komunalne tj. przez Spółkę;
- odpowiadają ściśle i wyłącznie parametrom danej, konkretnej sieci przesyłowej wodociągowo- kanalizacyjnej;
- są lokalizowane w sposób podporządkowany architekturze systemu przesyłowego oraz w danych warunkach terenowych i geograficzno-przestrzennych Inwestycji;
- po przyłączeniu stają się funkcjonalnie częścią większego, jednoznacznie określonego organizmu technicznego - sieci technologicznej Spółki.
W praktyce oznacza to, iż urządzenia te nie przedstawiają samodzielnej wartości użytkowej poza systemem eksploatowanym przez daną spółkę komunalną tj. przez Spółkę. Nie istnieje zatem możliwość ich ekonomicznie racjonalnego zbycia na rzecz innego podmiotu.
Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia wartości rynkowej.
Skoro jedynym racjonalnym nabywcą jest przedsiębiorstwo sieciowe wodociągowo-kanalizacyjne, tj. Spółka, to właśnie cena możliwa do uzgodnienia pomiędzy danym, zainteresowanych Inwestorem, a tym przedsiębiorstwem odzwierciedla wartość rynkową urządzeń oraz jest jedyną możliwą ceną rynkową.
3. Brak obowiązku pełnej refundacji nakładów inwestora.
Art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny posługuje się pojęciem „odpowiedniego wynagrodzenia”, a nie pojęciem zwrotu pełnych kosztów budowy czy refundacji wszystkich nakładów inwestycyjnych. Należy zatem uznać, iż racjonalny ustawodawca świadomie zatem rozdzielił:
- wysokość poniesionych kosztów,
- od wysokości należnego wynagrodzenia za przeniesienie własności urządzeń. Oznacza to, iż:
- ustawowo dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia na poziomie niższym niż całkowite nakłady inwestora;
- wartość ekonomiczna urządzeń może być niższa od kosztu ich realizacji;
- inwestor ponosi część kosztów infrastruktury jako element kosztów własnej inwestycji deweloperskiej, budowlanej lub przemysłowej.
W praktyce bowiem budowa infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej stanowi często warunek realizacji podstawowej inwestycji danego inwestora i służy przede wszystkim umożliwieniu korzystania z nieruchomości lub realizacji przedsięwzięcia głównego. W konsekwencji część nakładów ponoszonych przez Inwestora ma charakter kosztu własnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i nie musi podlegać pełnemu ekonomicznemu odzyskaniu w ramach późniejszego przeniesienia własności urządzeń.
Mając powyższe argumenty na względzie, w opinii Wnioskodawcy należy stwierdzić, iż cena ustalona pomiędzy stronami Umowy Przedwstępnej jest ceną rynkową w rozumieniu Art. 12 ust. 5, ust. 5a, ust. 6 pkt 4) oraz ust. 6a Ustawy o CIT.
Po pierwsze, jest to cena wynikająca z rzeczywistej siły ekonomicznej stron, gdyż cena uzgodniona w Umowie Przedwstępnej pomiędzy Inwestorem a Spółką jest rezultatem:
- rzeczywistych warunków ekonomicznych;
- ograniczonej zbywalności infrastruktury;
- funkcjonalnego związku urządzeń z siecią przedsiębiorstwa;
- ekonomicznej użyteczności infrastruktury dla przedsiębiorstwa przesyłowego;
- ustawowego modelu przeniesienia własności wynikającego z art. 49 § 2 KC.
Nie jest to zatem cena arbitralna ani sztucznie wykreowana. Przeciwnie - stanowi ona jedyną realną cenę możliwą do osiągnięcia w warunkach istniejącego rynku dla tego rodzaju aktywów.
Po drugie, w opisanej sytuacji brak jest jakichkolwiek ekonomicznych podstaw do przyjęcia kosztu odtworzenia (historycznej wartości poniesionych przez Inwestora nakładów inwestycyjnych) jako wartości rynkowej zbywanych w wyniku realizacji roszczenia osadzonego w art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny urządzeń sieci przesyłowej infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej. W określonych w tym przypadku uwarunkowaniach sytuacji oraz cechach charakterystycznych danego rynku, historyczny koszt wytworzenia (budowy) tych urządzeń nie ma znaczenia dla ich wartości rynkowej.
Nie istnieją racjonalne podstawy prawne ani ekonomiczne do automatycznego utożsamiania wartości rynkowej urządzeń z kosztem ich odtworzenia lub kosztem budowy. Podejście takie prowadziłoby bowiem do oderwania pojęcia wartości rynkowej od rzeczywistych warunków obrotu. W szczególności należałoby bowiem również uwzględnić, iż:
- przedsiębiorstwo komunalne nie zleca budowy infrastruktury;
- inwestor realizuje budowę przede wszystkim we własnym interesie gospodarczym;
- infrastruktura ma ograniczoną przydatność poza konkretną inwestycją;
- brak jest alternatywnego rynku zbytu dla tych urządzeń.
Cena rynkowa powinna zatem odzwierciedlać faktyczną wartość ekonomiczną infrastruktury dla jedynego możliwego nabywcy oraz wartości gospodarczą (użytkową) dla jedynego możliwego zbywcy, a nie historyczny poziom wydatków poniesionych przez jedynego możliwego zbywcę, tj. Inwestora.
Po trzecie, należy brać pod uwagę ekonomiczne aspekty pojęcia rynkowości ceny w warunkach rynku regulowanego i ograniczonego.
Zarówno w teorii ekonomii jak i w orzecznictwie oraz praktyce teorii rachunkowości oraz prawa podatkowego przyjmuje się, iż cena rynkowa może występować również w warunkach rynku ograniczonego, regulowanego lub zmonopolizowanego. Istotne jest bowiem nie tyleż istnienie wielu potencjalnych kontrahentów oraz elastyczności cenowej popytu, lecz ustalenie ceny odpowiadającej realiom ekonomicznym oraz efektywnej użyteczności danego segmentu rynku, jego cech oraz charakterystyki samego przedmiotu obrotu. W analizowanym przypadku:
- ograniczenie kręgu kontrahentów wynika bezpośrednio z przepisów prawa oraz z cech technicznych i użytkowych przedmiotu transakcji;
- urządzenia mają charakter infrastruktury dedykowanej;
- obrót nimi jest funkcjonalnie i technologicznie ograniczony;
- strony działają jako podmioty niezależne;
- cena jest wynikiem rzeczywistych negocjacji uwzględniających ekonomiczną użyteczność infrastruktury.
Powyższe przesądza, w opinii Wnioskodawcy, iż ustalone wynagrodzenie posiada charakter ceny rynkowej, nawet jeżeli pozostaje niższe od historycznych nakładów inwestycyjnych.
Ekonomiczny sens infrastruktury dla Inwestora jest kluczowy, gdyż realizując budowę urządzeń wodociągowo kanalizacyjnych działa przede wszystkim w celu zapewnienia możliwości realizacji własnej inwestycji, uzyskania właściwych warunków przyłączenia urządzeń sieciowych, umożliwienia przemysłowego korzystania z nieruchomości, na której ma funkcjonować zakład produkcyjny oraz zapewnienia jego funkcjonalności. Budowa infrastruktury nie ma zatem charakteru samodzielnego przedsięwzięcia ukierunkowanego na osiągnięcie zysku ze sprzedaży lub własności urządzeń przesyłowych, a z perspektywy Inwestora podstawowa korzyść ekonomiczna jest osiągana już poprzez możliwość realizacji inwestycji, której Inwestycja Wodno-Kanalizacyjna (dana infrastruktura sieci przesyłowej wodno-kanalizacyjnej) ma służyć, jako warunek sine qua non jej działania i realizacji korzyści gospodarczych przez Inwestora. W konsekwencji późniejsze przeniesienie własności urządzeń na przedsiębiorstwo komunalne za wynagrodzeniem niższym od pełnych nakładów inwestycyjnych pozostaje dla Inwestora w pełni racjonalne ekonomicznie, efektywne i zgodne z realiami gospodarczymi. Zauważyć też trzeba, iż infrastruktura ma wartość jedynie jako element istniejącego systemu, jej użyteczność jest determinowana parametrami eksploatacyjnymi, a Spółka jako przedsiębiorstwo komunalne przejmuje obowiązki utrzymania, eksploatacji i modernizacji urządzeń oraz ponosić będzie wszelkie ryzyka związane z dalszym funkcjonowaniem infrastruktury.
W związku z tym racjonalne ekonomicznie dla obydwóch Stron jest ustalenie ceny odpowiadającej rzeczywistej, ekonomicznej wartości użytkowej infrastruktury dla przedsiębiorstwa, w całkowitym oderwaniu do poziomu kosztów historycznych (nakładów) poniesionych przez Inwestora. Podsumowując tę część rozważań, zdaniem Wnioskodawcy, w świetle przedstawionej argumentacji należy uznać, iż:
1. transakcja nabycia urządzeń infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej realizowana w trybie art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny ma charakter szczególny i funkcjonuje w ramach rynku ograniczonego do jednego zbywcy i jednego nabywcy;
2. wartość rynkowa urządzeń nie może być utożsamiana z historycznym kosztem ich wytworzenia ani sumą poniesionych nakładów inwestycyjnych;
3. cena rynkowa powinna odpowiadać rzeczywistej wartości ekonomicznej urządzeń w warunkach konkretnego rynku i konkretnej relacji gospodarczej;
4. urządzenia infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej mają charakter funkcjonalnie dedykowany i nie posiadają alternatywnego rynku zbytu;
5. jedynym racjonalnym nabywcą urządzeń jest przedsiębiorstwo komunalne eksploatujące sieć, do której urządzenia zostały przyłączone;
6. wynagrodzenie ustalone pomiędzy Inwestorem a przedsiębiorstwem komunalnym (Spółką) stanowi jedyną realną cenę możliwą do uzyskania w warunkach istniejącego rynku;
7. okoliczność, iż cena ta jest niższa od łącznej wartości nakładów inwestycyjnych poniesionych przez Inwestora, nie pozbawia jej charakteru ceny rynkowej;
8. cena ustalona pomiędzy stronami stanowi zatem cenę rynkową w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 5, ust. 5a oraz art. 12 ust. 6 i ust. 6a ustawy o CIT.
W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, iż po stronie Spółki powstaje przychód z częściowo odpłatnych świadczeń odpowiadający różnicy pomiędzy wartością poniesionych nakładów inwestycyjnych a ceną ustaloną przez strony w wykonaniu roszczenia przewidzianego w art. 49 § 2 KC, gdyż cena ta, wynikającą z zapisów Umowy Przedwstępnej jest ceną rynkową uwzględniającą cechy szczególne danego rynku odniesienia, a także uwarunkowania i charakterystykę przedmiotowej transakcji.
Odnosząc się do powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w związku z nabyciem praw własności urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej od Inwestora po cenie niższej niż ich kwota określona poprzez sumę wartości nakładów inwestycyjnych poniesionych na wykonanie przedmiotowych urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, nie osiąga przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT.
Mając powyższe na względzie, a także biorąc pod uwagę przywołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia i uwarunkowania ekonomiczno-gospodarcze należy stwierdzić, że po stronie Spółki w związku z nabyciem opisanych we wniosku urządzeń infrastrukturalnych nie powstanie przychód podatkowy o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wartość świadczeń otrzymanych częściowo odpłatnie). Z literalnego brzmienia art. 12 ust. 5a wynika bowiem, że przychodem podatnika z tytułu częściowo odpłatnego nabycia rzeczy lub praw jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw ustaloną według zasad określonych w ust. 5 (a zatem ceną odpowiadającą wartości rynkowej), a odpłatnością ponoszoną faktycznie przez Spółkę, podczas gdy w przedmiotowym przypadku różnica ta nie wystąpi.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2.
Zgodnie z art. 16g ust. 1 pkt 1a Ustawy o CIT w razie częściowo odpłatnego nabycia, wartość początkową środków trwałych stanowi cena nabycia powiększona o wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5a ustawy o CIT, zgodnie z którym, wartość rzeczy nabytych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie stanowiących przychód podatnika, stanowi różnica między ceną rynkową stosowaną w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku (z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania tych rzeczy), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Mając na uwadze szeroką argumentację oraz stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w odniesieniu do Pytania 1, z powyższego wynika więc logiczna konstrukcja, że w przedmiotowym przypadku nie powstaje przychód z częściowo odpłatnego nabycia rzeczy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z racji nabycia urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodno-kanalizacyjnej po cenie spełniającej, w danych uwarunkowaniach transakcji i w danych okolicznościach rynku, kryterium ceny rynkowej rozumianej zgodnie z dyspozycjami art. 12 ust. 5, ust. 5a oraz ust. 6 Ustawy o CIT. Cena nabycia została bowiem ustalona zgodnie z zasadą wartości (ceny) rynkowej stosowanej w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Stąd też, wobec braku różnicy pomiędzy wartością rynkową, a odpłatnością ponoszoną faktycznie przez Spółkę, czyli ceną nabycia tych urządzeń, nie powstanie w przedmiotowym przypadku przychód z częściowo odpłatnego nabycia rzeczy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT oraz
w art. 12 ust. 5a.
Mając powyższe na względzie, zgodnie z brzmieniem art. 16g ust. 1 pkt. 1a Ustawy o CIT wartość początkowa środka trwałego powinna zostać ustalona według jego ceny nabycia rozumianej jako kwota należna zbywcy, powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania (art. 16g ust. 3 ustawy o CIT).
Odnosząc się do powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy Wnioskodawca stoi zatem na stanowisku, że skoro w związku z nabyciem praw własności urządzeń infrastruktury sieci przesyłowej wodno-kanalizacyjnej od inwestorów prywatnych nie osiąga przychodu z tytułu częściowo odpłatnego nabycia rzeczy (jak już Spółka wykazała w stanowisku zaprezentowanym w odniesieniu do Pytania nr 1 objętego wnioskiem), to wartość początkowa tych urządzeń jako środków trwałych powinna zostać ustalona przez Spółkę wyłącznie oparciu o ich cenę nabycia ustaloną zgodnie
z art. 16g ust. 3 ustawy o CIT, tj. według zasady, iż:
„Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:
Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT:
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „otrzymane” oznacza, że momentem powstania przychodu jest moment otrzymania, czyli wpływu bezpośrednio do majątku podatnika.
Na podstawie powołanego art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, można stwierdzić, że podatek dochodowy od osób prawnych obejmuje swoim zakresem wszelkie wpływy majątkowe, powstałe przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a także otrzymane z innych tytułów. Jednocześnie stwierdzić należy, że podatek dochodowy od osób prawnych posiada cechy podatku powszechnego, tj. podatku, który jest ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.
W związku z powyższym wskazać należy, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną.
Stosownie do art. 12 ust. 5 ww. ustawy:
Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 5a ww. ustawy:
Wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w ust. 5, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przepis art. 14 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Jak wynika z opisu sprawy, jesteście Państwo podmiotem wykonującym zadania własne (…) w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków. Nabywacie Państwo od inwestorów prywatnych (osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych) prawa własności urządzeń wodociągowych oraz/lub urządzeń kanalizacyjnych, których koszty nabycia lub wybudowania zostały wcześniej samodzielnie poniesione przez te podmioty. Przejmowanie Urządzeń odbywa się w oparciu o art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny czyli na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej przez Państwa oraz danego, zainteresowanego inwestora.
19 listopada 2025 roku zawarliście Państwo umowę Przedwstępną w zakresie realizacji infrastruktury wodociągowej i kanalizacji sanitarnej z podmiotem Y spółka z o.o., który zamierza wybudować na terenie (…) zakład przemysłowy znacznych rozmiarów.
Realizacja inwestycji generuje zwiększone zapotrzebowanie na wodę oraz konieczność odbioru większej ilości ścieków przez infrastrukturę komunalną, co skutkuje znacznym wzrostem obciążenia istniejącej infrastruktury zarządzanej przez Państwa. W celu zapewnienia odpowiednich parametrów dostaw wody i odbioru ścieków niezbędna jest ukierunkowana rozbudowa i modernizacja sieci.
Beneficjentem ekonomicznym, użytkowym oraz technologicznym planowanej Inwestycji będzie Inwestor, tj. spółka Y spółka z o.o.
Inwestor zobowiązuje się wybudować lub zmodernizować odpowiednie urządzenia i przedstawić je Spółce do odbioru technicznego wraz z wnioskiem i kompletną dokumentacją, w terminie wynikającym z harmonogramu danego Etapu, który to odbiór techniczny na podstawie obustronnie podpisanego przez Strony protokołu, potwierdzi włączenie urządzeń w skład Państwa przedsiębiorstwa.
Po zakończeniu Inwestycji, nabędziecie Państwo prawo własności urządzeń na podstawie art. 49 Ustawy Kodeks Cywilny za uzgodnioną, łączną kwotę 3 mln złotych.
Państwa wątpliwości budzi kwestia ustalenia:
1. czy w związku z nabyciem od inwestora praw własności urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej w trybie realizacji roszczenia wynikającego z art. 49 § 2 Ustawy Kodeks Cywilny, po cenie niższej od wartości poniesionych na realizację tych urządzeń nakładów inwestycyjnych, które to urządzenia Wnioskodawca będzie następnie wykorzystywał na potrzeby świadczenia dla tego podmiotu usług dostaw wody i odprowadzania ścieków, powstanie u Wnioskodawcy przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT,
2. czy w związku z nabyciem urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, Wnioskodawca nie osiągnie przychodu z częściowo odpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT, to czy będzie on mógł ustalić wartość początkową nabytych w ten sposób środków trwałych w oparciu o ich cenę nabycia.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia należy stwierdzić, że po stronie Spółki powstanie przychód podatkowy o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wartość otrzymanych częściowo odpłatnie rzeczy), w związku z nabyciem opisanego we wniosku urządzenia infrastruktury sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej.
Z literalnego brzmienia art. 12 ust. 5a wynika bowiem, że przychodem podatnika z tytułu częściowo odpłatnego nabycia rzeczy lub praw jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw ustaloną według zasad określonych w ust. 5 (wartością rynkową), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
A zatem, Spółka będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu w kwocie wynikającej z różnicy wartości rynkowej Urządzenia i kwoty odpłatności, którą Spółka przekaże inwestorowi. Wbrew Państwa twierdzeniu, na gruncie rozpatrywanej sprawy nie sposób przyjąć, że Państwa odpłatność w łącznej kwocie wynoszącej 3 mln złotych odpowiada wartości rynkowej nabytej inwestycji, biorąc pod uwagę, że szacunkowa wartość kosztorysowa (koszt wytworzenia) tej inwestycji przekracza kwotę 21,1 milionów złotych netto.
Tym samym, Państwa stanowisko w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie sposobu ustalenia wartości początkowej nabytych urządzeń infrastrukturalnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej, które zostaną wprowadzone do ewidencji środków trwałych w Państwa Spółce, wskazać należy, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o CIT:
Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m , przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.
Stosownie do art. 16f ust. 1 ustawy o CIT:
Podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 16a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz w art. 16b.
Zgodnie natomiast z art. 16g ust. 1 pkt 1a ustawy o CIT:
Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-14, uważa się: w razie częściowo odpłatnego nabycia, cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5a.
A zatem, wartość początkową nabywanych przez Państwa urządzeń infrastrukturalnych, o których mowa we wniosku, a zarazem podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych sieci przesyłowej wodociągowo-kanalizacyjnej stanowić będzie cena ich nabycia powiększona o różnicę między wartością tego składnika majątku, ustaloną według zasad określonych w art. 12 ust. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca jego uzyskania a odpłatnością ponoszoną przez Państwa, czyli ceną nabycia.
Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem w zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 1 i 2, które tym samym jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo