Interpretacja 0111-KDIB2-1.4014.13.2026.1.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lutego 2026 r. wpłynął za pośrednictwem usługi e-Urząd Skarbowy Pani wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości w drodze licytacji komorniczej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wzięła Pani udział w licytacji komorniczej nieruchomości - domu jednorodzinnego - przeprowadzonej zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

W toku licytacji zaoferowała Pani najwyższą cenę i licytacja została na Pani rzecz zamknięta. Na dzień złożenia wniosku sąd nie wydał jeszcze postanowienia o przybiciu, a tym samym nie doszło do wydania ani uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.

Nabycie własności nieruchomości nastąpi w przypadku wydania oraz uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności oraz po spełnieniu warunków przewidzianych przepisami prawa.

Pytanie

Czy planowane nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, które nastąpi na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, planowane nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W opisanym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do zawarcia umowy sprzedaży w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, lecz do nabycia prawa własności na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Przeniesienie własności następuje z mocy postanowienia o przysądzeniu własności, a nie na skutek zgodnych oświadczeń woli stron.

Wskazuje Pani na art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym podatkowi PCC nie podlegają czynności cywilnoprawne w zakresie, w jakim są one objęte przepisami o postępowaniu egzekucyjnym.

Przeniesienie własności nieruchomości w wyniku przysądzenia następuje wyłącznie na podstawie aktu władczego sądu, wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, a nie w wyniku czynności prawnej dokonanej przez strony. W szczególności, brak jest elementu konsensualnego, charakterystycznego dla umowy sprzedaży, tj. zgodnych oświadczeń woli stron co do przeniesienia własności rzeczy za określoną cenę. W konsekwencji czynność ta nie stanowi umowy sprzedaży ani innej czynności cywilnoprawnej wymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, lecz jest skutkiem orzeczenia sądu wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Pani przedstawiła we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. przepisu:

Podatkowi podlegają:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Przepisy ustawy o czynnościach cywilnoprawnych stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży – przy umowie sprzedaży – na kupującym.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stawki podatku od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym wynoszą 2%.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy:

Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.

Z opisu zdarzenia wynika, że wzięła Pani udział w licytacji komorniczej nieruchomości – domu jednorodzinnego. W toku licytacji zaoferowała Pani najwyższą cenę i licytacja została na Pani rzecz zamknięta. Na dzień złożenia wniosku sąd nie wydał jeszcze postanowienia o przybiciu, a tym samym nie doszło do wydania ani uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.

Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy planowane nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, które nastąpi na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Pani zdaniem, planowane nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu własnego stanowiska przywołała Pani art. 2 pkt. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Na wstępie zauważam, że wyłączenie z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązywało do 31 grudnia 2015 r. Do tej daty nabycie własności rzeczy w wyniku postępowania egzekucyjnego nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 pkt. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.:

Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach nabycia rzeczy i praw majątkowych w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. przepis ten został uchylony, a transakcje nabycia w wyniku sądowego postępowania egzekucyjnego podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na zasadach ogólnych.

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiuje pojęcia sprzedaży, należy w tej kwestii odnieść się do przepisów Kodeksu cywilnego i dalej do Kodeksu postępowania cywilnego.

Na podstawie art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Zgodnie z art. 758 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników.

W myśl art. 986¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

Do sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej stosuje się przepisy rozdziałów 4-6 i 7 z odrębnościami wynikającymi z niniejszego rozdziału.

Zgodnie z art. 952 w zw. z art. 986¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

Zajęta nieruchomość ulega sprzedaży przez licytację publiczną. Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie dwóch tygodni po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania ani też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję.

Stosownie do art. 987 w zw. z art. 986¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

Po zamknięciu przetargu sąd w osobie sędziego albo referendarz sądowy, pod którego nadzorem odbywa się licytacja, wydaje na posiedzeniu jawnym postanowienie co do przybicia na rzecz licytanta, który zaofiarował najwyższą cenę, po wysłuchaniu tak jego, jak i obecnych uczestników.

W postanowieniu o przybiciu wymienia się imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę przetargu i cenę nabycia (art. 990 cyt. ustawy).

Stosownie do art. 995 ww. ustawy:

Osoba, na rzecz której udzielono przybicia, uzyskuje, jeżeli wykona warunki licytacyjne, prawo do przysądzenia jej własności nieruchomości.

Zgodnie z art. 998 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

Po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych lub postanowienia o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny przez Skarb Państwa sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności.

Skutki przysądzenia własności zostały uregulowane w art. 999 Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do art. 999 § 1 i § 2 ww. ustawy:

§ 1. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.

Z powyższego wynika, że sprzedaż może nastąpić w różnych trybach, w tym w egzekucyjnym postępowaniu sądowym. Z ww. przepisów wynika bowiem, że nabycie nieruchomości w drodze licytacji publicznej stanowi nabycie w drodze sprzedaży.

Egzekucja z nieruchomości składa się z kilku wskazanych powyżej etapów m.in. ze sprzedaży licytacyjnej oraz przysądzenia własności.

Należy podkreślić, że zgodnie z ww. przepisami, jeżeli nabywca spełni warunki licytacyjne - a zatem uiści cenę nabycia z potrąceniem wcześniej złożonej rękojmi - uzyskuje prawo do przysądzenia, na podstawie którego następnie staje się właścicielem nieruchomości. Tym samym uprawomocnienie się postanowienia o przysądzeniu własności powoduje przejście własności w zamian za wcześniej uiszczoną cenę. Postanowienie to wywołuje zatem tożsamy skutek jak umowa sprzedaży.

Również w literaturze, jako przykład orzeczeń, które wywołują takie same skutki prawne jak podlegające podatkowi czynności cywilnoprawne, wskazuje się m.in. przysądzenie przez sąd własności rzeczy (K. Chustecka, Podatek od czynności cywilnoprawnych w 2009 roku, Warszawa 2009, s. 95).

Należy zatem uznać, że sądowe postanowienie o przysądzeniu własności jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Gdyby tak nie było, ustawodawca nie wyłączyłby z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych - na mocy już nieobowiązującego przepisu art. 2 pkt 3 ww. ustawy – umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.

W świetle powyżej powołanych przepisów należy stwierdzić, że nabycie nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych kwalifikowane jest tak, jak sprzedaż tej nieruchomości i z tej przyczyny podlega temu podatkowi na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z wydaniem postanowienia sądu o przysądzeniu własności nieruchomości, jest dzień uprawomocnienia się tego postanowienia. Z tym bowiem dniem nastąpi przeniesienie własności na rzecz nabywcy.

Zatem z tytułu ww. czynności, stosownie do regulacji art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 4 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu i ciąży na kupującym.

Przepis art. 2 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie znajdzie tu zastosowania, bo jak już wyżej wskazałem, utracił moc z dniem 1 stycznia 2016 r., a nabycie przez Panią nieruchomości w drodze licytacji komorniczej dopiero nastąpi w przypadku wydania oraz uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności oraz po spełnieniu warunków przewidzianych przepisami prawa.

W przedmiotowej sprawie sąd nie wydał jeszcze postanowienia o przybiciu, a tym samym nie doszło do wydania ani uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że planowane nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, które nastąpi na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnym na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych według stawki wynoszącej 2% wartości rynkowej nabywanej nieruchomości. Stosownie do art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek zapłaty podatku będzie ciążył na Pani, jako kupującym.

Zatem Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Pani sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i musi się Pani zastosować do interpretacji.

-   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.