Sędzia wystąpił o pomoc finansową na potrzeby mieszkaniowe na podstawie art. 96 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i otrzymał od Skarbu Państwa oprocentowaną pożyczkę, którą zawarł umową 5 listopada 2025 roku. W związku z wątpliwościami co do obowiązku podatkowego, złożył deklarację i zapłacił podatek…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 6 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 4 lutego 2026 r. (wpływ 11 lutego 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca (sędzia …) korzystając z prawa przewidzianego w art. 96 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych wystąpił do Prezesa Sądu … z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, w dniu 5 listopada 2025 roku Wnioskodawca zawarł - występując w roli pożyczkobiorcy - ze Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Prezesa Sądu … umowę pożyczki na kwotę … zł.
Pożyczka przewiduje wynagrodzenie dla pożyczkodawcy, gdyż zgodnie z § 7 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2012 r. w sprawie sposobu planowania i wykorzystywania środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sędziów oraz warunków przyznawania pomocy finansowej z tych środków jest oprocentowana w stosunku rocznym w wysokości średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określanego corocznie w ustawie budżetowej, jednak nie większej niż w wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, z uwzględnieniem dokonanych spłat.
Zgodnie z wolą ustawodawcy umowa pożyczki stanowi jedyną formę przyznawania wsparcia na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, określonych w art. 96 ww. ustawy.
Z uwagi na to, że z datą zawarcia umowy pożyczki powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, który obciąża pożyczkobiorcę, aby nie uchybić odmiennemu (od swojego) przekonaniu organów podatkowych, w dniu 17 listopada 2025 roku, Wnioskodawca złożył w urzędzie skarbowym deklarację PCC-3 (6) oraz dokonał przelewu podatku w kwocie … zł.
Pytania (przeformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1) Czy zasób pieniężny, z którego sędziom przez Skarb Państwa udzielane są pożyczki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (określonych w art. 96 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych) stanowi fundusz zakładowy w rozumieniu art. 9 pkt 10 lit. e) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i czy w konsekwencji pożyczka udzielana z tego źródła podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)
2) Czy fundusz wyodrębniony na podstawie art. 96 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych można potraktować jako inny fundusz celowy, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i czy w konsekwencji pożyczka udzielana z tego źródła podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem:
Ad. 1. Zasób pieniężny, z którego sędziom przez Skarb Państwa udzielane są pożyczki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (określonych w art. 96 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych) stanowi fundusz zakładowy w rozumieniu art. 9 pkt 10 lit. e) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i w konsekwencji pożyczka udzielana z tego źródła podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem Wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczenia podatku od udzielonej mu zgodnie z umową z dnia 5 listopada 2025 r. pożyczki na podstawie art. 96 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Ad. 2 Fundusz wyodrębniony na podstawie art. 96 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych należy uznać za inny fundusz celowy, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i w konsekwencji pożyczka udzielana z tego źródła podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem Wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczenia podatku od udzielonej mu zgodnie z umową z dnia 5 listopada 2025 r. pożyczki na podstawie art. 96 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.
Stosownie do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - na biorącym pożyczkę lub przechowawcy
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki – stanowi kwota lub wartość pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Stawka podatku od umowy pożyczki wynosi – 0,5%, z zastrzeżeniem ust. 5.
W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.
Jednakże na mocy art. 9 pkt 10 lit. e) i f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Zwalnia się od podatku pożyczki udzielane:
e) z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych;
f) z utworzonych w drodze ustawy innych funduszów celowych.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 lit. a) i b) ww. ustawy:
Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,
b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
- umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Użyte w ustawie określenia oznaczają: podatek od towarów i usług - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 1570, 1598 i 1852) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.
W przypadku umowy pożyczki o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić m.in. fakt, że czynność zawarcia umowy pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług.
Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że jest Pan sędzią Sądu .., który na podstawie art. 96 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych wystąpił do Prezesa Sądu … z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, 5 listopada 2025 r. zawarł Pan - występując w roli pożyczkobiorcy - ze Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Prezesa Sądu … umowę pożyczki. Zgodnie z wolą ustawodawcy umowa pożyczki stanowi jedyną formę przyznawania wsparcia na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, określonych w art. 96 ww. ustawy.
Pana zdaniem umowa pożyczki korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. e) oraz lit. f) ww. ustawy.
W związku z tym podkreślić należy, że jakkolwiek Pana zapytanie dotyczy opodatkowania (zwolnienia z opodatkowania) zawartej umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności ustalenia wymaga kwestia czy transakcja ta podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności regulacjami w zakresie ustawy o podatku od towarów i usług skutkuje wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji czynność ta nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Aby zatem przejść do oceny czy w omawianej sprawie zastosowanie znajdzie któreś z ww. zwolnień z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, najpierw należy ustalić czy zawarta przez Pana umowa pożyczki nie jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W interpretacji indywidualnej z 17 kwietnia 2026 r. Znak: 0111-KDIB3-1.4012.28.2026.4.MG, wydanej dla Pana w zakresie podatku od towarów i usług, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że „czynność udzielenia przez pożyczkodawcę odpłatnej pożyczki pieniężnej na Pana (sędzia) rzecz, stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie, usługa udzielenia przez pożyczkodawcę odpłatnej pożyczki pieniężnej na Pana (pożyczkobiorcy) rzecz korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.”.
A zatem, skoro udzielona Panu pożyczka stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jednocześnie korzystającą ze zwolnienia z tego podatku, to w omawianej sprawie ma zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie zawarta przez Pana umowa pożyczki jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nie ciążył na Panu obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartej 5 listopada 2025 r. umowy pożyczki.
W tym kontekście analiza przepisu art. 9 pkt 10 lit. e) oraz art. 9 pkt 10 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czyli możliwości zwolnienia z opodatkowania zawartej przez Pana umowy pożyczki, nie jest potrzebna (jest bezzasadna). Aby można było zastosować jedno z ww. zwolnień, umowa pożyczki nie może podlegać wyłączeniu spod opodatkowania na mocy art. 2 pkt 4 ww. ustawy.
Nie można się zatem zgodzić z Pana stanowiskiem, że do zawartej umowy pożyczki będzie miało zastosowanie zwolnienie określone w art. 9 pkt 10 lit. e) lub lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zawartej przez Pana umowy pożyczki ma zastosowanie wyłączenie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym czynność ta nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie – interpretacja indywidualna z 17 kwietnia 2026 r. Znak: 0111-KDIB3-1.4012.28.2026.4.MG.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo