Interpretacja 0111-KDIB2-2.4014.416.2025.4.DR

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 2 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przenoszącej własność udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 stycznia 2026 r. (data wpływu 23 stycznia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Posiada Pan dwa obywatelstwa, od urodzenia – Republiki (…) i od lipca 2024 roku obywatelstwo polskie. Jest Pan polskim rezydentem podatkowym. W 2015 roku zawarł Pan związek małżeński z obywatelką Polski, ma Pan czworo dzieci ostatnie urodziło się w maju 2023 roku. W styczniu 2018 roku wspólnie z żoną zakupił Pan mieszkanie (…), częściowo sfinansowali je Państwo kredytem hipotecznym. Przyjście na świat w Pana rodzinie czwartego dziecka pokazało, że mieszkanie jest zbyt małe i wraz żoną zdecydował się Pan na poszukiwania domu i sprzedaż dotychczasowego mieszkania. Wraz z żoną zdecydował się Pan na poszukiwanie domu w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny Pana małżonki. Wraz z żoną znalazł Pan odpowiedni dom, oferowany do sprzedaży przez dewelopera. Okazało się, że dom ten leży w strefie nadgranicznej i nie mogli go Państwo kupić wspólnie z uwagi na to, że w roku 2023 miał Pan jeszcze status cudzoziemca i musiałby Pan oczekiwać na zgodę Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pod koniec września 2023 roku wraz z żoną sprzedał Pan wspólne mieszkanie (…). Sprzedali je Państwo przed upływem 5 lat od końca roku, w którym je Państwo nabyli. Część przychodu jaki uzyskał Pan ze sprzedaży mieszkania wydatkował Pan na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup tego mieszkania (… zł). Z uwagi na długi czas oczekiwania na wyrażenie zgody na zakup nieruchomości przez cudzoziemca, wynikający w tamtym czasie z dużej ilości wniosków składanych przez obywateli (…), wraz z żoną zdecydował się Pan na ustanowienie rozdzielności majątkowej, aby żona mogła nabyć samodzielnie ten dom. Jako małżonkowie w styczniu 2024 roku zaciągnęli Państwo kredyt działając łącznie jako kredytobiorcy. Pieniądze pochodzące ze sprzedaży mieszkania (…) i zaciągnięty przez Pana i Pana żonę kredyt w łącznej kwocie (…) zł, pozwoliły Pana małżonce na sfinalizowanie zakupu domu za kwotę (…) zł. Z uwagi na fakt, że w chwili zaciągania kredytu w Pana małżeństwie istniał ustrój rozdzielności majątkowej, swoją część kredytu (… zł) pożyczył Pan małżonce, aby mogła sfinansować zakup domu. Umowa pożyczki pomiędzy Panem, a Pana żoną była zawarta ustnie, nie umawiali się Państwo precyzyjnie na termin spłaty pożyczki, nie przewidywali odsetek związanych ze zwrotem pożyczki. Kwota kredytu bankowego została przelana na rachunek bankowy dewelopera. Obecnie ma Pan polskie obywatelstwo i chce Pan nabyć od żony udział w nieruchomości, którą kupiła na własne imię i nazwisko. Planują Państwo przeniesienie na Pana udziału w zakupionym przez małżonkę domu, zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego i „skompensowanie” nabytego udziału z wcześniejszą pożyczką. Wspólnie z całą rodziną mieszka Pan w domu zakupionym przez żonę.

W uzupełnieniu wniosku potwierdził Pan, że umowa pożyczki zawarta została w formie ustnej, a żona złożyła do urzędu skarbowego deklarację PCC i zapłaciła podatek.

Planują Państwo przeniesienie na Pana do 50% udziału w zakupionym przez Pana małżonkę domu, w ciągu najbliższych 2 lat. Przeniesienie udziału nastąpi poprzez wykonanie świadczenia rzeczowego w miejsce świadczenia pieniężnego, zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego. Przeniesienie własności udziału w nieruchomości odbędzie się w formie umowy potwierdzonej aktem notarialnym.

Pozostały opis zdarzenia przyszłego, który został przedstawiony przez Pana w treści uzupełnienia wniosku jako, że dotyczy zagadnienia objętego podatkiem dochodowym od osób fizycznych przedstawiony zostanie w rozstrzygnięciu obejmującym swym zakresem ocenę Pana stanowiska w zakresie ww. podatku.

Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

Czy przeniesienie udziału w nieruchomości przez żonę na Pana rzecz w formie datio in solutum podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, umowa datio in solutum:

• nie została wymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających PCC (art. 1 ust. 1 ustawy o PCC),

• nie jest sprzedażą, zamianą, darowizną ani żadną inną czynnością wymienioną w ustawie.

Interpretacje potwierdzające brak PCC:

• 0111-KDIB2-2.4014 32.2024.2.MM,

• 0111-KDIB2-3.4014.140.2020.5.AD.

Dlatego przeniesienie udziału w nieruchomości tytułem zwolnienia z długu nie podlega PCC.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona)

d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona)

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Należy stwierdzić, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww. podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że pożyczył Pan małżonce kwotę (…) zł stanowiącą Pana część kredytu zaciągniętego w trakcie trwania rozdzielności majątkowej, aby mogła sfinansować zakup domu. Planują Państwo przeniesienie na Pana udziału w zakupionym przez małżonkę domu, zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego i „skompensowanie” nabytego udziału z wcześniejszą pożyczką.

Zgodnie z art. 453 (zdanie pierwsze) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa (datio in solutum).

Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste spełnienie świadczenia przez dłużnika.

Uregulowana w tym przepisie instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia/wykonania (datio in solutum) stanowi jeden z wyjątków od zasady realnego wykonywania zobowiązań cywilnych, znajdujący podstawę w zasadzie swobody umów. Wskutek zawarcia umowy o świadczenie w miejsce wypełnienia dłużnik uzyskuje upoważnienie przemienne (facultas alternativa), umożliwiające mu wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia innego niż pierwotne. Z chwilą wypełnienia świadczenia zastępczego następuje wykonanie umowy datio in solutum, a zarazem wykonanie istniejącego zobowiązania, co prowadzi do jego wygaśnięcia. Roszczenie wierzyciela, wynikające z umowy zobowiązaniowej zostaje zaspokojone wskutek spełnienia przez dłużnika na jego rzecz świadczenia zastępczego.

W świetle powyższego, należy zatem zgodzić się z Pana stanowiskiem, że zawarta na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego umowa dotycząca przeniesienia własności udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak zostało powyżej wskazane, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. W rezultacie nie będzie ciążył na Panu z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pana stanowiska tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ….. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.