Interpretacja 0111-KDIB2-2.4014.57.2025.5.PB

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 18 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przekazywania środków pieniężnych z majątków prywatnych wspólników spółki cywilnej na rachunek bankowy spółki cywilnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8 kwietnia 2025 r. (wpływ 10 kwietnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Od 2015 r. jest Pani wspólnikiem 3 osobowej spółki cywilnej (zwanej dalej S.C.), w której wszyscy wspólnicy w zawartej umowie spółki zadeklarowali wniesienie do niej odpowiednich wkładów pieniężnych.

Po jej zawarciu wszyscy wspólnicy dokonali wyboru formy opodatkowania w latach 2015-2021 podatkiem liniowym 19% a od roku 2022 zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, tj. „Ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (zwanej dalej PPE).” Podstawowym zakresem przedmiotowym działalności gospodarczej S.C. jest handel pojazdami samochodowymi, w szczególności samochodami ciężarowymi specjalnymi nabywanymi zarówno w kraju jak i zagranicą.

W związku z wybraną przez wspólników formą opodatkowania (PPE) S.C. dla celów podatkowych prowadzi – ewidencję sprzedaży – dla PPE oraz – ewidencję zakupu – dla rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług (VAT).

W zawartej umowie spółki cywilnej – S.C. zamieszczono zapis o wysokości wniesionych do niej przez wspólników wkładów pieniężnych, które miały umożliwić jej fizyczne uruchomienie działalności gospodarczej, tj. finansowanie z tych wniesionych wkładów ulokowanych na rachunku bankowym S.C. bieżących wydatków organizacyjnych, administracyjnych, opłat i zobowiązań samorządowych, pierwszy zakup towarów handlowych, itp., bądź krótkim czasie po zawarciu umowy.

Taka była wola oraz możliwości finansowe wspólników, tym bardziej, że mieli świadomość, iż zgodnie z art. 860 Kodeksu cywilnego nie mieli obowiązku prawnego wniesienia wkładów pieniężnych do S.C., nie istnieje limit takich wkładów – bowiem może nim być własność bądź inne prawa wspólników czy też świadczenie przez nich usług w S.C.

Przedmiotowe wkłady wspólników do S.C. uznano jako pewien nadal ich majątek, który ma służyć rozwojowi biznesu pozwolić na jego funkcjonowanie w takiej formie organizacyjnej – spółce cywilnej, która nie posiada własnego majątku, bo nie jest osobą prawną.

S.C. jako podatnik VAT zobowiązany jest do posiadania swojego rachunku bankowego, bo zobligowany jest do rozliczeń w zakresie VAT wyłącznie w formie bezgotówkowej.

Ta forma dotyczy również rozliczeń między kontrahentami. Przy każdej zafakturowanej dostawie samochodu przez kontrahenta powstaje obowiązek terminowej zapłaty często znacznej kwoty – w wyłącznej formie przelewu bankowego z konta S.C., gdyż kupującym – adresatem faktury – VAT jest S.C. W przypadku braku odpowiednich środków na rachunku bankowym S.C. wspólnicy, którzy ponoszą pełną odpowiedzialność za jej długi – pilnie „organizują” zbiórkę wymaganej kwoty, przelewają ją na rachunek bankowy S.C., a następnie bezzwłocznie nawet w tym samym dniu przelewają ją na konto kontrahenta – jako środki finansowe S.C. Takie powszechnie funkcjonujące, od dawna procedury postępowania i operacje bankowe były i są koniecznością. W miesiącu grudniu 2024 r. pozyskała Pani informację (także od organów podatkowych – przez „Informację Skarbową” oraz bezpośrednie kontakty z różnymi organami podatkowymi, że każde przekazanie środków pieniężnych przez wspólników na rachunek bankowy S.C. wywołuje określone skutki prawno-podatkowe w zakresie PCC, gdyż zgodnie z ich interpretacją takie czysto techniczne operacje bankowe noszą znamiona czynności cywilnoprawnych, podlegających opodatkowaniu PCC –jako „wniesienie wkładu pieniężnego do S.C.”, co uważa Pani za rażące naruszenie obowiązującego w tym zakresie prawa.

W obawie przed niebezpieczeństwem postawienia wspólnikom zarzutu popełnienia przestępstwa podatkowego i związanymi z tym sankcjami karno-skarbowymi postanowiliście Państwo (wspólnicy spółki cywilnej) złożyć (…) 2025 r. w (…) Urzędzie Skarbowym w K. deklaracje podatkowe PCC-3 za okres minionych 5 lat wykazując w nich jako tytuł prawny, czynność cywilnoprawną – sugerowaną przez organ podatkowy, jako rzekome „podwyższanie wkładów do S.C.”

Wyliczony podatek PCC, wraz z odsetkami za zwłokę uregulowaliście Państwo po czym złożyliście wnioski o zastosowanie instytucji prawnej wynikającej z KKS, tj.: „Czynnego Żalu.”

Podkreśla Pani, że w złożonych deklaracjach m.in. PCC-3/A w poz. 1 wprowadziła Pani własny NIP (nie S.C.) w poz. 8-10 własne dane osobowe.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Przelewy środków pieniężnych na „konto spółki cywilnej" następowały z majątków prywatnych wspólników.

Środki te przekazywano nieodpłatnie.

Dokonywane przekazy środków „na konto Spółki Cywilnej” nie stanowiły nigdy pożyczek.

Spółka cywilna nie dokonywała formalnie zwrotów kwot przekazywanych na „jej konto” celem uregulowania zobowiązań wobec wierzycieli, bo ujęte były przecież w kwotach osiąganych przychodów z faktur sprzedażowych, które stanowiły wyłączne ich przychody stanowiące podstawę wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów, czyli nie stanowiły udziału wspólników w dochodach spółki cywilnej, jak ma to miejsce przy innych formach opodatkowania.

Pytania

1) Czy zgodne jest z postanowieniami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. DZ.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 ze zm.) naliczanie i pobór tego podatku na skutek uznania, że dokonywanie wpłat należności na dostawę towarów handlowych przez wspólników w formie przelewu z „konta bankowego spółki cywilnej”, na które wspólnicy przekazali bezpośrednio przed takim przelewem określone kwoty ze swoich prywatnych kont na ten cel, jest równoznaczne z umową cywilnoprawną – pożyczki lub podwyższeniem wkładów wspólników?

2) Czy zasadne jest traktowanie takich czysto technicznych operacji bankowych jako czynności cywilnoprawne w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i k) ustawy PCC skutkujące powstaniem obowiązku podatkowego w tym podatku?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem:

Ad. 1)

Przepisy ww. ustawy określają zamknięty katalog czynności opodatkowanych tym podatkiem usankcjonowanych jedną z 9 umów precyzyjnie nazwanych – i tylko te konkretne umowy stanowią podstawę do zastosowania przedmiotowego opodatkowania.

Nieuzasadnione jest zatem stanowisko organu podatkowego, że stosowana techniczna forma zapłaty przez wspólników należności na zakup towarów – poprzez przelew z konta bankowego wspólników spółki cywilnej powinna być równoznaczna z umową pożyczki lub zmianą umowy spółki poprzez podwyższenie wniesionych wkładów w chwili zawarcia przedmiotowej umowy.

Nie istniała możliwość zawarcia pożyczek, gdyż stronami takiej umowy – pożyczkobiorcą/ pożyczkodawcą byłyby te same osoby fizyczne, bowiem spółka cywilna nie ma osobowości prawnej.

Nie było ani potrzeby ani woli wspólników do tworzenia aneksu do umowy spółki, w którym mieliby podwyższyć wniesione wcześniej wkłady.

Skoro dłużnikami wobec wierzycieli są wyłącznie wspólnicy a nie spółka cywilna, to bezprawne jest zmuszanie wspólników do sporządzania umów nienazwanych, uzasadniających naliczenie i pobór przedmiotowego podatku.

Spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa, ale jest jedynie umową łączącą wspólników, którzy zobowiązują się wzajemnie do realizacji zamierzonego celu gospodarczego. Iluzoryczny majątek spółki cywilnej jest w rzeczywistości majątkiem wspólników, a odpowiedzialność za jej zobowiązania ponoszą wyłącznie wspólnicy. W konsekwencji tego „konto bankowe spółki cywilnej” jest kontem jej wspólników.

Z treści art. 863 Kodeksu cywilnego wynika, że wierzyciel wspólników, w czasie trwania umowy spółki nie może żądać zaspokojenia ich z udziałów we wspólnym majątku wspólników, czyli z tzw. współwłasności łącznej wspólników.

Skoro wspólnicy odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki cywilnej całym swoim majątkiem to faktycznym płatnikiem takich zobowiązań nie jest spółka cywilna ale jej wspólnicy, także wówczas gdy te uregulowania zobowiązań odbywają się w formie przelewu z ich konta bankowego.

Spełnianie przez nich wymogu prawnego rozliczeń bezgotówkowych za dokonane dostawy towarów zmuszało do przelewów z „konta bankowego spółki cywilnej” poprzez które transmitowali – swoje zobowiązania na rzecz dostawców – bez żadnych nienazwanych jakichkolwiek umów.

Ad. 2)

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt b i k (winno być: art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i k)) ustawy o PCC czynnościami cywilnoprawnymi są wyłącznie takie czynności prawne, które zostały usankcjonowane umowami: – pkt. b (winno być: lit. b)) – umowa pożyczki; – pkt. k (winno być: lit. k)) – umowa spółki.

Jeśli nawet w art. 1 ust. 3 ustawy Ustawodawca uznał, że w przypadku spółki osobowej – zmianą umowy jest wniesienie przez wspólników wkładu lub jego podwyższenie to wyraźnie zastrzegł cyt.: „Którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki” – a takiego majątku S.C. nie posiada.

Kluczowe znaczenie dla oceny czy zaistniała czynność cywilnoprawna w rozumieniu art. 1 ustawy o PCC ma zawarcie konkretnej umowy tzw. umowy nazwanej i tego zamkniętego katalogu umów zawartego w art. 1 ustawy nie można uznaniowo i intencyjnie rozszerzać o inne czynności czy umowy nienazwane, m.in. te które opisano w opisie stanu faktycznego.

Taka wymagana prawem umowa była zawarta: Umowa Spółki Cywilnej, w której w momencie jej zawarcia określono wysokość wniesionych do niej wkładów pieniężnych przez wspólników (lub w krótkim czasie po zawarciu umowy) złożono PCC-3 i opodatkowano tę czynność cywilnoprawną. Innych takich czynność nie dokonywano, nie tworzono aneksów do tej umowy, bo nie podwyższano wniesionych już wcześniej wkładów pieniężnych.

Nie wystarcza same celowe – fiskalne dowolne, intencyjne stanowiska organów podatkowych aby rażąco naruszać precyzyjne regulacje ustawowe szczegółowo opisane. Techniczne operacje bankowe nie mogą być utożsamiane z czynnościami cywilnoprawnymi w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC i podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 1a pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy:

Jak stanowi art. 4 pkt 9 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Taką samą stawkę stosuje się również przy zmianach umowy spółki.

Oddanie spółce pieniędzy, czyli rzeczy sui generis, do nieodpłatnego używania może zostać dokonane przez wspólnika spółki poprzez użyczenie lub ustanowienie użytkowania.

Stosownie do art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Zgodnie z art. 252 Kodeksu cywilnego:

Z kolei w myśl art. 264 Kodeksu cywilnego:

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że czynnością opodatkowaną podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest czynność oddania spółce przez jej wspólnika rzeczy i praw majątkowych do nieodpłatnego używania, bez względu na to, na podstawie, jakiej czynności cywilnoprawnej oddanie do nieodpłatnego używania zostało dokonane. Warunkiem objęcia tej czynności podatkiem jest, aby w wyniku oddania (wniesienia) rzeczy do używania przez spółkę wspólnik nie uzyskał z tego tytułu wynagrodzenia.

U wspólników spółki cywilnej wspólny majątek wniesiony jako wkład do spółki czy nabyty w trakcie jej funkcjonowania jest wyodrębniony od ich osobistych majątków.

Transfer środków z majątku wspólnego wspólników do ich prywatnych majątków i w drugą stronę wymaga zakwalifikowania na podstawie jakiego zdarzenia cywilnoprawnego do niego dochodzi. O tym decydują okoliczności sprawy, m.in. zamiar stron towarzyszący przekazywaniu pieniędzy.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że od 2015 r. jest Pani wspólnikiem 3 osobowej spółki cywilnej (S.C.), której podstawowym zakresem przedmiotowym działalności gospodarczej jest handel pojazdami samochodowymi. W przypadku braku odpowiednich środków na rachunku bankowym S.C. wspólnicy, którzy ponoszą pełną odpowiedzialność za jej długi – pilnie „organizują” zbiórkę wymaganej kwoty, przelewają ją na rachunek bankowy S.C., a następnie bezzwłocznie nawet w tym samym dniu przelewają ją na konto kontrahenta – jako środki finansowe S.C. W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że przelewy środków pieniężnych na „konto spółki cywilnej" następowały z majątków prywatnych wspólników. Środki te przekazywano nieodpłatnie. Dokonywane przekazy środków „na konto Spółki Cywilnej” nie stanowiły nigdy pożyczek. Spółka cywilna nie dokonywała formalnie zwrotów kwot przekazywanych na „jej konto” celem uregulowania zobowiązań wobec wierzycieli, ponieważ były ujęte w kwotach osiąganych przychodów.

Pani zdaniem techniczne operacje bankowe nie mogą być utożsamiane z czynnościami cywilnoprawnymi w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC i podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Z powyższym stanowiskiem nie można jednak się zgodzić. Niewątpliwie w przedstawionym stanie faktycznym mamy do czynienia z oddaniem spółce przez wspólników pieniędzy do nieodpłatnego używania. W świetle art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych czynność taka, tj. oddanie przez wspólnika spółce pieniędzy do nieodpłatnego używania – stanowi zmianę umowy spółki.

Z analizowanego art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że ustawodawca wyraźnie wskazał w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania. Przedstawiony opis stanu faktycznego wskazuje, że wspólnicy przekazali nieodpłatnie środki pieniężne ze swoich majątków prywatnych na rachunek bankowy spółki cywilnej. Czynności te nie spowodowały wprawdzie podwyższenia wkładu wspólników w spółce ani nie są pożyczką czy dopłatą, ale podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jako oddanie spółce osobowej rzeczy do nieodpłatnego używania, stanowiąc tym samym zmianę umowy tej spółki.

Zatem, wbrew Pani stanowisku techniczne operacje bankowe polegające na przekazaniu pieniędzy przez wspólników na rzecz spółki, nawet jeśli nie są dokonane w drodze np. umowy pożyczki, czy też wniesienia wkładu do spółki, podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy wyraźnie bowiem traktuje oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania jako zmianę umowy spółki, niezależnie od pojęcia wkładu, pożyczki czy dopłaty. Odrębne traktowanie – w stosunku do pozostałych czynności określonych w art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – czynności oddania spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania wynika również z faktu rozróżnienia ww. wskazanych pojęć dokonanego w art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b), c), d) i lit. e) w odniesieniu do określenia podstawy opodatkowania tym podatkiem.

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że przedstawione w opisie stanu faktycznego czynności, polegające na przekazywaniu środków pieniężnych z majątków prywatnych wspólników spółki cywilnej na rachunek bankowy spółki cywilnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jako oddanie spółce osobowej (cywilnej) rzeczy (środków pieniężnych) do nieodpłatnego używania, gdyż – w myśl ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – stanowią zmianę umowy tej spółki.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pani stanowiska tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie dla Pani. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem, tylko Pani może czerpać z wydanej interpretacji ochronę prawną. Interpretacja ta stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie powstania po Pani stronie skutków podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Końcowo wskazuję, że od wniosku została uiszczona opłata w kwocie wyższej od należnej – 80 zł, zatem po zakończeniu wszystkich spraw z wniosku, kwota 40 zł zostanie Pani zwrócona zgodnie ze wskazanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej sposobem zwrotu opłaty, tj. na rachunek bankowy, z którego dokonano opłaty za wniosek.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.