Interpretacja 0111-KDIB2-2.4014.71.2026.1.KK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zachowania prawa do zwolnienia z opodatkowania umów sprzedaży gruntów rolnych przy zamianie działek. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Prowadzi Pan samodzielnie gospodarstwo rolne o powierzchni (…) ha składające się między innymi z: nabytej aktem notarialnym z (…) 2015 r. nr Repetytorium (…) działki nr 1 o powierzchni (...) ha, oraz nabytej aktem notarialnym z dnia (…) 2025 r. nr Repetytorium (…) działki nr 2 o powierzchni (…) ha dla których z tytułu zakupu skorzystał Pan ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, spełniając warunki określone w art. 9 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Pytanie

Czy w przypadku zawarcia umowy zamiany wyżej wymienionej działki 1 oraz części działki 2 na działkę większą od sumy ich powierzchni naruszy Pan zawarty w art. 9 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, istniejący już warunek prowadzenia gospodarstwa w stanie powiększonym przez okres 5 lat, wynikający z wcześniej zawartych aktów notarialnych między innymi: aktu notarialnego z dnia (…) 2025 r. nr Repetytorium (…)?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, umowa zamiany działek rolnych jako zdarzenie nie zmniejszy powierzchni prowadzonego gospodarstwa, a je powiększy, zachowując tym samym powstały obowiązek prowadzenia gospodarstwa w stanie niepomniejszonym przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat zawarty w art. 9 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 2 powołanej ustawy:

Z treści ww. przepisu wynika, że w przypadku spełnienia określonych warunków, umowa sprzedaży własności gruntów korzysta ze zwolnienia. Zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie. W przypadku niedotrzymania któregokolwiek ze wskazanych w art. 9 pkt 2 ww. ustawy warunków zwolnienie od podatku nie może zostać zastosowane.

Ww. przepis nie przewiduje regulacji, która by pozwalała zachować zwolnienie w przypadku uszczuplenia w jakiejkolwiek formie części już posiadanego obszaru gospodarstwa rolnego − powiększonego w wyniku zakupu własności gruntów (działek) stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym − przed upływem ustawowego terminu 5 lat od dnia nabycia nieruchomości, w związku z którą to czynnością przysługuje zwolnienie w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że prowadzi Pan samodzielnie gospodarstwo rolne o powierzchni (…) ha składające się między innymi z nabytej (…) 2015 r. działki nr 1 o powierzchni (…) ha oraz nabytej (…) 2025 r. działki 2 o powierzchni (…) ha, dla których z tytułu zakupu skorzystał Pan ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, spełniając warunki określone w art. 9 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ma Pan wątpliwości czy w przypadku zawarcia umowy zamiany działki nr 1 oraz części działki nr 2 na działkę większą od sumy ich powierzchni naruszy Pan zawarty w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, istniejący już warunek prowadzenia gospodarstwa w stanie powiększonym przez okres 5 lat, wynikający z wcześniej zawartych aktów notarialnych między innymi aktu notarialnego z dnia (…) 2025 r.

Pana zdaniem, umowa zamiany działek rolnych jako zdarzenie nie zmniejszy powierzchni prowadzonego gospodarstwa, a je powiększy, zachowując tym samym powstały obowiązek prowadzenia gospodarstwa w stanie niepomniejszonym przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat zawarty w art. 9 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Zgodnie z brzmieniem obowiązujących przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, chcąc zachować prawo do zwolnienia ma Pan obowiązek prowadzenia tego gospodarstwa rolnego, powiększonego o dokupione działki rolne przez pięć lat od dnia transakcji, w ramach której skorzystał Pan ze zwolnienia. Warunki zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych zawarte w wyżej cytowanym przepisie muszą bowiem być spełnione łącznie – ma to być powiększenie gospodarstwa rolnego, a następnie prowadzenie przez nabywcę, przez wymagany ustawowo okres, gospodarstwa rolnego powstałego w wyniku powiększenia. Dla zachowania zwolnienia podatkowego wynikającego z powyższego przepisu nabywca nieruchomości, które weszły w skład gospodarstwa rolnego, powinien prowadzić to powiększone gospodarstwo rolne obejmujące wszystkie działki, tj. te nabyte tytułem zakupu i objęte zwolnieniem podatkowym jak również dotychczas wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, a będące jego częścią w chwili zakupu.

W doktrynie podkreśla się, że celem ustanowienia omawianego zwolnienia jest wspieranie zakładania gospodarstw rolnych i prowadzenia w nich produkcji oraz poprawa struktury agrarnej, przede wszystkim przez powiększenie obszaru gospodarstw rolnych. Tak więc obszar powiększonego gospodarstwa rolnego nie może być w jakikolwiek sposób uszczuplony w okresie 5 lat od dnia jego nabycia, a zbycie jakiejkolwiek części tego gospodarstwa powoduje utratę zwolnienia od podatku.

Planowana przez Pana czynność zamiany (stanowiąca formę zbycia) nieruchomości wchodzącej w skład dotychczasowego gospodarstwa rolnego, tj. zamiany działki nr 1 oraz części działki nr 2 na inną działkę, która mimo tego, że nie zmniejszy powierzchni prowadzonego gospodarstwa, a je powiększy, spowoduje u Pana utratę prawa do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nabytego w związku z nabyciem działki 2. W związku z zamianą ww. działek nie dojdzie natomiast do utraty ulgi nabytej przez Pana w 2015 r. w związku z nabyciem wówczas działki nr 1. Celem omawianego zwolnienia jest zachowanie gospodarstwa rolnego w dotychczasowym kształcie, tj. bez jego uszczuplenia – zgodnie z zapisem, że gospodarstwo to ma być prowadzone przez min. 5 lat. Taka sytuacja miała właśnie miejsce po nabyciu działki w 2015 r.

Jeżeli więc nastąpi czynność zamiany nieruchomości, to spowoduje to utratę przez Pana tylko prawa do zwolnienia nabytego w 2025 r. W omawianej sytuacji, ewentualna zamiana przez Pana działki nr 1 oraz części działki nr 2 wchodzących już wcześniej w skład gospodarstwa rolnego, przed upływem 5 lat od dnia nabycia w 2025 r. gruntów rolnych, w związku z zakupem których skorzystał Pan z pomocy de minimis na powiększenie tego gospodarstwa spowoduje, że Pana gospodarstwo rolne będzie prowadzone w innym kształcie niż to, co do którego zastosowano w 2025 r. zwolnienie.

Jednocześnie okoliczność, że w wyniku zamiany nabędzie Pan nieruchomość o większej powierzchni niż powierzchnia nieruchomości, którą Pan zbędzie, pozostaje w omawianej sprawie bez znaczenia i nie ma wpływu na możliwość zachowania przez Pana prawa do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie zostanie bowiem spełniony warunek prowadzenia gospodarstwa w kształcie, w jakim było w momencie zastosowania zwolnienia.

Z uwagi na to, że obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą dokonania czynności, w sytuacji niespełnienia warunków do korzystania z nabytej w 2025 r. ulgi w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne, podatnik traci prawo do zwolnienia i jest zobowiązany do zapłaty należnego podatku od czynności cywilnoprawnych od dnia następującego po dniu dokonania czynności. Tym samym po Pana stronie powstanie obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli dokona Pan zamiany działek.

W związku z powyższym Pana stanowisko, z którego wynika, że umowa zamiany nie zmniejszy powierzchni prowadzonego gospodarstwa a je powiększy co zachowa obowiązek prowadzenia gospodarstwa w stanie niepomniejszonym przez okres co najmniej 5 lat, należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.