Interpretacja 0111-KDIB2-2.4015.156.2025.1.DR

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn:

  - w części dotyczącej braku obowiązku złożenia uzupełnionego zeznania podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentującego nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A.M. - jest prawidłowe,

  - w części dotyczącej braku obowiązku złożenia uzupełnionego zeznania podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentującego nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej T.M. - jest prawidłowe,

  - w pozostałym zakresie - jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 września 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 24 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie obowiązków podatkowych w związku z nabyciem spadku po matce. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

T.M., Pana babcia, zmarła (...) 2015 r. w (…). Z treści odpisu postanowienia Sądu Rejonowego (…) z dnia (…) 2016 r., sygn.. (…) o stwierdzenie nabycia spadku po T.M., prawomocnego z dniem (…) 2016 r. wynika, że spadek na podstawie ustawy nabyła między innymi córka, J.G. z domu W., w ½ części.

J.G. złożyła w wersji papierowej uzupełnione zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 tytułem dziedziczenia po spadkodawczyni, T.M., do (…) Urzędu Skarbowego w (…). Data potwierdzenia przyjęcia tego zgłoszenia przez Urząd Skarbowy to 7 września 2016 r.

(…) 2016 r. Naczelnik (…) Urzędu Skarbowego (…) wydał J.G. zaświadczenie stwierdzając, że podatek od spadków i darowizn tytułem dziedziczenia nie należy się, gdyż zastosowano zwolnienie od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Osobą od której/po której nastąpiło nabycie jest T.M. Nabycie zostało potwierdzone dokumentem: ww. prawomocnym postanowieniem sądu.

J.G., Pana mama, zmarła (...) 2019 r. w (…).

(...) 2019 r. został sporządzony przez notariusza, Pana (…), akt poświadczenia dziedziczenia repertorium numer (…), a także zarejestrowany w systemie do prowadzenia rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia utworzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem (…). Z treści wypisu tego aktu poświadczenia dziedziczenia m.in. wynika, że spadek po J.G. nabył Pan z dobrodziejstwem inwentarza w całości z mocy ustawy.

Naczelnik (…) Urzędu Skarbowego (…) poinformował Pana pismem z (…) 2020 r., że nabycie przez Pana własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia po zmarłej J.G. może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem zgłoszenia nabytych rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia obowiązku podatkowego tj. do dnia (…) 2020 r.

(…) 2020 r. złożył Pan w wersji elektronicznej uzupełnione zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 tytułem dziedziczenia po spadkodawczyni J.G. do (…) Urzędu Skarbowego (…). W skład masy spadkowej wchodził i został wykazany w tym zgłoszeniu m.in. lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 51,90 m² wraz z udziałem nieruchomości wspólnej, wielkość nabywanego udziału w rzeczy lub prawie majątkowym: 1/1, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego (adres): (…).

(…) 2020 r. Naczelnik (…) Urzędu Skarbowego (…)wydał Panu zaświadczenie stwierdzając, że podatek od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia nie należy się, gdyż zastosowano zwolnienie od podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Osobą, od której/po której nastąpiło nabycie jest J.G.. Nabycie zostało potwierdzone dokumentem: zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia z dnia (…) 2019 r.

A.M. zmarł (…) 2001 r. we W..

Pana babcia, T.M. (ówcześnie W.) i A.M. zawarli małżeństwo (…) 1967 r. w miejscowości (…). Nazwisko babci po zawarciu małżeństwa to M. Z treści wzmianki dodatkowej w odpisie zupełnym aktu małżeństwa wynika m.in., że małżeństwo to ustało (…) 2001 r. poprzez śmierć mężczyzny. Dla Pana babci było to drugie małżeństwo. Babcia przed zawarciem drugiego małżeństwa była wdową.

17 marca 2025 r. odebrał Pan z placówki pocztowej korespondencję z Sądu Rejonowego we W. (…). Do korespondencji dołączony jest wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, gdzie wnioskodawczynią jest obca dla Pana osoba, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, początkowo adwokata, a następnie radcę prawnego (tj. tego samego pełnomocnika, który zmienił profesję). Nieruchomość składa się z działek ewidencyjnych o numerach (…) położonych w miejscowości (…), a Sąd Rejonowy we W. (…)prowadzi księgę wieczystą o numerze (…). W Dziale II Księgi Wieczystej wpisany jest jako właściciel A.M. Obecnie postępowanie jest w toku. Nie zapadło jeszcze końcowe postanowienie sądu, od którego mógłby biec termin uprawomocnienia się tego postanowienia. Jest Pan uczestnikiem tego postępowania.

18 sierpnia 2025 r. odebrał Pan z placówki pocztowej korespondencję z Sądu Rejonowego we W., (…). Do korespondencji dołączony jest wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po A.M., gdzie wnioskodawczynią jest dla Pana obca osoba, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, radcę prawnego (wnioskodawczyni i pełnomocnik to te same osoby, co przy postępowaniu sygn. akt (…)). We wniosku jest Pan wymieniony jako uczestnik, a z treści wezwania sądowego wynika, że ma się Pan stawić osobiście obowiązkowo na termin rozprawy i być przesłuchiwany w charakterze strony.

Aktualnie nie posiada Pan takiej wiedzy, czy A.M. pozostawił czy też nie pozostawił testamentu. Nie posiada Pan również wiedzy, czy A.M. dokonał wydziedziczenia ani nie ma Pan wiedzy czy którykolwiek potencjalny spadkobierca mógł zostać uznany za niegodnego dziedziczenia.

Nie posiada Pan także wiedzy, czy A.M., jako przyszły spadkodawca, zawarł albo nie zawarł za swojego życia z Pana babcią T.M., jako przyszłą spadkobierczynią prawnie skuteczną umowę o zrzeczenie się dziedziczenia.

Nie posiada Pan również wiedzy, czy Pana babcia T.M., żyjąc, odrzuciła albo nie odrzuciła spadku po śmierci A. M., w terminach określonych ustawowo i w sposób prawnie skuteczny.

Z treści odpisu zupełnego aktu urodzenia Pana mamy, J. W., który to odpis został sporządzony 13 września 2022 r. (a więc już po tym, jak Pana mama umarła) wynika, że nie występują w odpisie żadne zapisy, w szczególności w postaci wzmianek dodatkowych wskazujących na to, że A.M. mógł przysposobić Pana mamę. Dodatkowo w odpisie występuje nazwisko Pana mamy W., czyli takie samo nazwisko, jak nazwisko ojca Pana mamy, które to nazwisko następnie stało się nazwiskiem rodowym Pana mamy. Pana mama, gdy jeszcze żyła mówiła Panu, że nie była przysposobiona przez A. M..

Pierwsze wnioski:

Na podstawie art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że J.G. z domu W. jest spadkobierczynią T.M. Na podstawie art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że Pan jest spadkobiercą J.G..

Pana babcia T.M. może być potencjalną, ustawową spadkobierczynią A.M., gdyż nawiązując do treści art. 924 Kodeksu cywilnego: „Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy”; do treści art. 925 Kodeksu cywilnego: „Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku”; do treści art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego: „Powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu”, a także ponieważ była jego żoną, a kolejność dziedziczenia ustawowego dotyczącą małżonka regulują: art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego, którego treść brzmi: „W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku” albo art. 932 § 1 Kodeksu cywilnego, którego treść brzmi: „W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice”, a także żyła w chwili otwarcia spadku, a więc w opozycji do treści art. 927 § 1 Kodeksu cywilnego: „Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje”.

 

Pytania

 

 1. Czy jeżeli okazałoby się w przyszłości , że z treści wydanego postanowienia sądu, opatrzonego klauzulą i datą prawomocności będzie wynikać, że spadek po zmarłym A.M. nabyła między innymi żona T.M., w aktualnie nieustalonej części - x,

 a) to czy Pan będzie zobowiązany złożyć uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A.M. między innymi przez jego żonę, T.M., a Pana babcię w imieniu zmarłej T.M.?

 b) to czy Pan będzie zobowiązany złożyć uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej T.M., Pana babci a pochodzących ze spadku po zmarłym A.M., jej mężu, przez między innymi jej córkę J.G., Pana mamę, w imieniu zmarłej J.G., Pana mamy?

 c) to czy Pan będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn składając terminowo w swoim imieniu uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej J.G., Pana mamie, jako spadkobierca Pana mamy w zakresie i w przypadającej części dodatkowych i znanych Panu składników majątkowych po zmarłej T.M., Pana babci, mających wpływ na masę spadkową po Pana mamie, a które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M.?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem:

Ad. 1a)

A.M. umarł (…) 2001 r., natomiast T.M., Pana babcia umarła (…) 2015 r.

Z treści art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że to podatnicy podatku są zobowiązani (poza przypadkami, o których mowa w ust. 2, tj. gdy podatek jest pobierany przez płatnika) złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Z art. 4 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika natomiast, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Jeżeli zatem okazałoby się w przyszłości, że z treści wydanego postanowienia sądu opatrzonego klauzulą i datą prawomocności będzie wynikać, że spadek po zmarłym A.M. nabyła m.in. żona, T.M., czyli Pana babcia, to właśnie Pana babcia w tym przypadku byłaby podatniczką. Jednak w przyszłej i obecnie nieznanej dacie uprawomocnienia się takiego postanowienia sądu Pana babcia będzie i tak osobą zmarłą.

Zgodnie z regulacjami Kodeksu cywilnego osoba fizyczna jest podmiotem prawa od chwili narodzin do chwili śmierci. Byt prawny podatnika - osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą śmierci podatnika.

Podsumowując, Pana zdaniem nie będzie Pan zobowiązany złożyć uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A.M. przez żonę, T.M., w imieniu zmarłej T.M., a Pana babci. Zobowiązanym bowiem do złożenia takiego zeznania jest podatnik, a nie jego spadkobiercy, a w realiach niniejszej sprawy byłaby to podatniczka, czyli Pana babcia, która już umarła, a Pan jest spadkobiercą spadkobierczyni, tj. spadkobiercą Pana mamy, a Pana mama jest m.in. spadkobierczynią Pana babci.

Ad. 1b)

Z treści art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że to podatnicy podatku są zobowiązani (poza przypadkami, o których mowa w ust. 2, tj. gdy podatek jest pobierany przez płatnika) złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Z art. 4 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika natomiast, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Rozpatrując zatem możliwość nabycia rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej T.M., Pana babci, a pochodzących ze spadku po zmarłym A.M., jej mężu przez jej córkę, J.G., a Pana mamę (co byłoby uprawnione dopiero wówczas, gdyby okazało się w przyszłości, że z treści wydanego postanowienia sądu opatrzonego klauzulą i datą prawomocności wynikałoby, że spadek po zmarłym A.M. najpierw nabyła m.in. żona T.M., czyli Pana babcia), to właśnie Pana mama, w takim przypadku byłaby podatniczką. Jednak w przyszłej i obecnie nieznanej dacie uprawomocnienia się takiego postanawiania sądu Pana mama będzie i tak osobą zmarłą.

Zgodnie z regulacjami Kodeksu cywilnego osoba fizyczna jest podmiotem prawa od chwili narodzin do chwili śmierci. Byt prawny podatnika - osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą śmierci podatnika.

Podsumowując, Pana zdaniem nie będzie Pan zobowiązany złożyć uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej T.M., Pana babci, a pochodzących ze spadku po zmarłym A.M., jej mężu, przez jej córkę, J.G., a Pana mamę, w imieniu zmarłej J.G., Pana mamy. Zobowiązanym bowiem do złożenia takiego zeznania jest podatnik, a nie jego spadkobiercy, a biorąc pod uwagę taki przypadek byłaby to podatniczka, a więc J.G., Pana mama, która już umarła. Jest Pan spadkobiercą Pana mamy.

Ad. 1c)

Z treści art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w części odnoszącej się do realiów niniejszej sprawy wynika, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego (…) w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (…).

Z kolei w odniesieniu do art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a (czyli jeżeli dokumentem, potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia (…) termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (…), z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Z treści art. 6 ust. 4 wynika, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Należy zaznaczyć, że art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczący zwolnienia podmiotowego został ustanowiony na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wchodzącej w życie od 1 stycznia 2007 r. zwolnienie to ma zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli to nabycie następuje w dniu 1 stycznia 2007 r albo później.

Zgodnie z treścią art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zgodnie z treścią art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Domniemywa się, że jest Pan spadkobiercą J.G., Pana matki (jest Pan zstępnym). Dla Pana datą nabycia spadku po mamie jest chwila jej śmierci, która nastąpiła (…) 2019 r., a więc jest to data późniejsza niż 1 stycznia 2007 r.

Wspierając się treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II FSK 2375/14 z dnia 19 października 2016 r. (orzeczenie prawomocne) wnioskuje Pan, że jeżeli w przyszłości, wraz z datą uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku po zmarłym A.M., z treści tego postanawiania będzie wynikać, że spadek ten nabędzie m.in. żona T.M. w aktualnie nieustalonej części - x, to na podstawie art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego powstanie domniemanie, że T.M. będzie spadkobierczynią A.M.. Wówczas obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w zakresie składników należących do masy spadkowej po zmarłym A.M. powstanie dopiero w dacie uprawomocnienia się tego postanowienia sądu.

Dopiero prawomocne sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku będzie stanowić dokument, który będzie legitymować spadkobiercę do uprawnionego władania spadkiem, a więc również składnikiem masy spadkowej po zmarłym A.M..

Następnie, na podstawie tytułu dziedziczenia, dodatkowe składniki po zmarłej T.M., Pana babci, które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M. w aktualnie nieustalonej części - x, przejdą w części x*(1/2) do masy spadkowej zmarłej J.G., Pana mamy.

Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych określony został wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Jest to zgłoszenie SD-Z2.

W realiach niniejszej sprawy otworzy się dla Pana nowy 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn na złożenie zeznania SD-Z2, po Pana mamie (spadkodawczyni), w zakresie dodatkowych i znanych Panu składników po Pana babci, które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M., i przejdą do masy spadkowej po Pana zmarłej mamie w części x*(1/2)*1, natomiast w rozumieniu art. 6 ust 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn data powstania obowiązku podatkowego dla Pana, jako spadkobiercy Pana mamy, w zakresie dodatkowych i znanych Panu składników po zmarłej Pana babci, które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M., i przejdą do masy spadkowej po zmarłej Pana mamie, będzie data uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku po zmarłym A.M., jeżeli z treści tego postanowienia będzie wynikać, że spadek nabyła m.in. żona T.M. (w aktualnie nieustalonej części - x).

Pierwotne zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 tytułem dziedziczenia po Pana mamie złożył Pan w wersji elektronicznej (…) 2020 r. Jeżeli z treści prawomocnego postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku po zmarłym A.M. będzie wynikać, że spadek nabyła m.in. żona T.M., to wówczas, na podstawie dziedziczenia, dodatkowe składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M., przejdą do masy spadkowej po Pana mamie. Wówczas będzie Pan mógł złożyć kolejne, odrębne od pierwotnego uzupełnione zeznanie SD-Z2, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, tytułem dziedziczenia po spadkodawczyni, J.G., uzupełnione o dodatkowe i znane Panu składniki po Pana babci, które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M. i które to składniki przejdą do masy spadkowej po Pana mamie.

 

Z treści § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych wynika, że właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn ustala się: w sprawach dziedziczenia (…):

 a) jeżeli przedmiotem nabycia jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawo do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej, nieodpłatne użytkowanie nieruchomości lub służebność, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - według miejsca położenia nieruchomości,

 b) jeżeli przedmiotem nabycia jest nieruchomość lub prawa majątkowe wymienione w lit. a jednocześnie inne prawa majątkowe lub rzeczy ruchome, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - według miejsca położenia nieruchomości,

 c) w przypadkach innych niż wymienione w lit. a i b - według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca jego pobytu.

Z treści art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Dla celów ustalenia właściwości miejscowej naczelnika urzędu skarbowego istotne jest miejsce położenia całego spadku po spadkodawcy. W realiach niniejszej sprawy, w uzupełnionym i złożonym (…) 2020 r. w wersji elektronicznej zgłoszeniu o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, został wykazany już wspomniany lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, położony (…), a więc położony na terenie objętym działaniem Naczelnika (…) Urzędu Skarbowego (…). Jeżeli z treści prawomocnego postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku po zmarłym A.M. będzie wynikać, że spadek nabyła między innymi żona T.M., to wówczas na podstawie dziedziczenia, dodatkowe składniki po Pana babci, które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M. przejdą do masy spadkowej po Pana mamie. Możliwe, że takim dodatkowym składnikiem będzie nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych o podanych numerach (…) w miejscowości (…), gdzie jako właściciel w księdze wieczystej figuruje A.M., a więc nieruchomość położona na terenie objętym działaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego (…). Tak więc na podstawie przedstawionych okoliczności wyżej wymienione nieruchomości położone są na terenach objętych działaniem różnych naczelników urzędów skarbowych. Zaistnieje wówczas warunek konieczny, a jednocześnie wystarczający by został zastosowany przepis § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych. Wówczas będzie Pan mógł złożyć wspomniane wyżej kolejne, odrębne od pierwotnego uzupełnione zeznanie SD-Z2 do Naczelnika (…) Urzędu Skarbowego (…).

Celowe i zasadne będzie również złożenie naczelnikowi urzędu skarbowego, do którego będzie składane wymienione kolejne, odrębne od pierwotnego zeznanie SD-Z2, za pismem przewodnim, dokumentów potwierdzających fakt nabycia majątku spadkowego, a w szczególności: notarialnie poświadczony odpis odpisu prawomocnego postanowienia sądu, z treści którego będzie wynikać, że spadek po zmarłym A.M. nabyła między innymi jego żona, T.M. (w aktualnie nieokreślonej części - x); notarialnie poświadczony odpis odpisu postanowienia Sądu Rejonowego (…) 2016 r., (…) o stwierdzenie nabycia spadku po T.M., prawomocnego z dniem (…) 2016 r.; notarialnie poświadczony odpis wypisu zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia (…) 2019 r., dokumentującego nabycie spadku po J.G.

W § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych został określony zakres danych, które zawiera wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, stanowiący załącznik do rozporządzenia, zostaną wyszczególnione niektóre dane (rubryki) wraz z wartościami planowanymi do wpisania (…).

Podsumowując, Pana zdaniem będzie Pan mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn składając w swoim imieniu kolejne, odrębne od pierwotnego i uzupełnione zeznanie SD-Z2 Naczelnikowi (…) Urzędu Skarbowego (…) i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po Pana mamie jako spadkobierca Pana mamy, gdzie datą nabycia będzie data śmierci Pana mamy, w części x*(1/2)*1 w zakresie dodatkowych i znanych Panu składników po Pana babci, mających wpływ na masę spadkową po Pana mamie, a które to składniki będą wchodzić w skład nabytego przez Pana babcię majątku po zmarłym A.M., w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku po zmarłym A.M., jeżeli z treści tego postanowienia będzie wynikać, że spadek (w aktualnie nieokreślonej części - x) nabyła między innymi T.M. i gdzie data uprawomocnienia się tego postanowienia będzie jednocześnie datą powstania obowiązku podatkowego.

Celowe i zasadne będzie również złożenie naczelnikowi urzędu skarbowego, do którego będzie składane wymienione kolejne, odrębne od pierwotnego zeznanie SD-Z2, za pismem przewodnim, ww. dokumentów potwierdzających fakt nabycia majątku spadkowego.

 

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku:

  - w części dotyczącej braku obowiązku złożenia uzupełnionego zeznania podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentującego nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A.M. - jest prawidłowe,

  - w części dotyczącej braku obowiązku złożenia uzupełnionego zeznania podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentującego nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej T.M. - jest prawidłowe,

  - w pozostałym zakresie - jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Zatem nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Moment, z jakim następuje nabycie spadku w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych, określony został w art. 925 Kodeksu cywilnego. Stosownie do tego przepisu, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, mimo iż nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku, ani też nie uzyskał stwierdzenia nabycia spadku.

Dodatkowo należy wskazać, że postanowienie o nabyciu spadku potwierdza jedynie nabycie spadku (prawo spadkobiercy do spadku), które z mocy art. 925 Kodeksu cywilnego nastąpiło już wcześniej z chwilą otwarcia spadku, tj. śmierci spadkodawcy.

Stosownie do treści art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę.

Należy zaznaczyć, że termin nabycia spadku określony przez przepisy Kodeksu cywilnego nie jest tożsamy z datą powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Wynika to z poniższych uregulowań.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 6 ust. 4 ww. ustawy:

Zatem datą nabycia majątku w drodze dziedziczenia jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy, natomiast obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku lub jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, z chwilą sporządzenia pisma, a jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, to z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział zwolnienie podmiotowe w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z ww. art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie do treści art. 4a ust. 1a ww. ustawy:

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. poz. 2060).

Z przedstawionego przez Pana zdarzenia wynika, że T.M., Pana babcia, zmarła (…) 2015 r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyła między innymi córka, J.G. z domu W., w ½ części. J.G., Pana mama, zmarła (…) 2019 r. (…) 2019 r. został sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Z treści wypisu tego aktu poświadczenia dziedziczenia m.in. wynika, że spadek po J.G. nabył Pan z dobrodziejstwem inwentarza w całości z mocy ustawy. (…) 2020 r. złożył Pan w wersji elektronicznej uzupełnione zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-ZD tytułem dziedziczenia po spadkodawczyni J.G. (…) 2020 r. Naczelnik (…) Urzędu Skarbowego (…) wydał Panu zaświadczenie stwierdzając, że podatek od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia nie należy się, gdyż zastosowano zwolnienie od podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Pana babcia, T.M. (ówcześnie W.) i A.M. zawarli małżeństwo (…) 1967 r. Nazwisko babci po zawarciu małżeństwa to M. Dla Pana babci było to drugie małżeństwo. Babcia przed zawarciem drugiego małżeństwa była wdową. A.M. zmarł (…) 2001 r. (…) 2025 r. odebrał Pan z placówki pocztowej korespondencję z Sądu Rejonowego (…). Do korespondencji dołączony jest wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, gdzie wnioskodawczynią jest obca dla Pana osoba. Nieruchomość składa się z działek ewidencyjnych o numerach (…) położonych w miejscowości (…). Obecnie postępowanie jest w toku. Nie zapadło jeszcze końcowe postanowienie sądu, od którego mógłby biec termin uprawomocnienia się tego postanowienia. Jest Pan uczestnikiem tego postępowania. (…) 2025 r. odebrał Pan z placówki pocztowej korespondencję z Sądu Rejonowego (…). Do korespondencji dołączony jest wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po A.M., gdzie wnioskodawczynią jest dla Pana obca osoba. We wniosku jest Pan wymieniony jako uczestnik. Pana babcia może być potencjalną, ustawową spadkobierczynią A.M..

Pana wątpliwość budzi m.in. to, czy jeżeli okazałoby się w przyszłości, że z treści wydanego postanowienia sądu będzie wynikać, że spadek po zmarłym A.M. nabyła między innymi żona T.M., będzie Pan będzie zobowiązany złożyć uzupełnione zeznanie podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentujące nabycie rzeczy lub praw majątkowych po A.M. lub po T.M..

Z treści wniosku wynika, że został Pan powołany do spadku po Pana mamie, J.G.. Wskazał Pan również, że Pana mama, została przed śmiercią powołana do spadku po T.M..

Skoro nie dziedziczy Pan po A.M. ani po T.M. - a więc nie występuje tu stosunek nabycia w drodze dziedziczenia bezpośrednio między Panem a tymi osobami - to nie można uznać, że nabędzie Pan w drodze spadku majątek po A.M. lub po T.M..

Tym samym, nie powinien Pan składać zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych po A.M. ani po T.M. - gdyż takie nabycie nie będzie miało miejsca.

Nie będzie Pan również zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego w imieniu zmarłej T.M. oraz zmarłej J.G..

Należy więc zgodzić się z Pana stanowiskiem w części dotyczącej pytania nr 1 i 2, że nie będzie Pan zobowiązany do złożenia uzupełnionego zeznania podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i dokumentującego nabycie rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A.M. ani po zmarłej T.M..

Odnosząc się natomiast do konieczności zgłoszenia przez Pana do Urzędu Skarbowego na druku SD-Z2 składników, które mogą wejść do masy spadkowej po Pana mamie, należy w pierwszej kolejności odnieść się do przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).

 

Zgodnie z art. 21 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;

2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Z powyższego przepisu wynika, że zobowiązania podatkowe najczęściej powstają w wyniku zaistnienia pewnego zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże skutek w postaci jego powstania. W takim przypadku zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia tego zdarzenia.

Zobowiązanie podatkowe może jednak powstać również w wyniku działania organów podatkowych: wskutek wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. W takim przypadku zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego.

Z pojęciem zobowiązania podatkowego nierozerwalnie związania jest kwestia jego przedawnienia.

 

Na podstawie art. 68 § 1 i § 2 ww. ustawy:

§ 1 Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

§ 2 Jeżeli podatnik:

1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że obowiązek podatkowy w związku z nabyciem przez Pana spadku po matce powstał w 2019 r. (rok sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia), zatem upłynął już przewidziany w powołanych powyżej przepisach art. 68 Ordynacji podatkowej okres. Oznacza to, że prawo do ewentualnego ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku po matce uległo przedawnieniu.

Tym samym, skoro doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, bezzasadne jest składanie przez Pana zgłoszenia SD-Z2.

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

 

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

 

     - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

 

   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

 

   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

 

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

 

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

 

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

 

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

 

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

 

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.