Interpretacja 0111-KDIB2-2.4015.200.2025.3.DR

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn:

-     w części dotyczącej określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku – jest nieprawidłowe,

-     w pozostałej części – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 12 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych wypłaty środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 2 stycznia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 13 września 2021 roku zmarł R. G. (osoba trzecia dla Wnioskodawcy), który był uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego (PPE) prowadzonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 556 ze zm.). W ramach programu, w którym uczestniczył R. G., były gromadzone środki pieniężne stanowiące składniki jego majątku osobistego, pochodzące z wpłat finansowanych przez pracodawcę oraz z ewentualnych dopłat własnych. Na dzień śmierci uczestnika środki te znajdowały się na jego imiennym rachunku prowadzonym przez instytucję finansową zarządzającą funduszem PPE.

Po śmierci R. G. otworzył się spadek, obejmujący m.in. środki zgromadzone w PPE. Jedyną spadkobierczynią zmarłego była M. G., która nabyła spadek w całości, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W chwili nabycia spadku M. G. uzyskała uprawnienie do żądania wypłaty środków zgromadzonych w PPE lub do ich przeniesienia na własny rachunek emerytalny (np. IKE), zgodnie z przepisami art. 24–26 ustawy o PPE. Pomimo tego, do chwili swojej śmierci nie skorzystała z powyższych uprawnień - środki pozostały na rachunku PPE uczestnika, prowadzonym przez instytucję finansową.

W dniu 10 lipca 2024 roku zmarła M. G. Po jej śmierci otworzył się kolejny spadek, obejmujący cały majątek zmarłej, w tym również środki pieniężne należne z tytułu rachunku PPE po R. G. Spadkobiercą M. G. został A. G. – Wnioskodawca, zgodnie z postanowieniami testamentu oraz prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W wyniku tego nabycia Wnioskodawca stał się jedynym następcą prawnym uprawnionym do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE po zmarłym R. G.

Po zakończeniu postępowania spadkowego, w 2025 roku instytucja finansowa prowadząca program PPE dokonała wypłaty zgromadzonych środków na rzecz Wnioskodawcy, przekazując należną kwotę bezpośrednio na jego rachunek bankowy. Wypłata ta stanowiła realizację praw majątkowych przysługujących spadkobiercy zmarłej M. G., będącej uprzednio spadkobierczynią uczestnika PPE.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie pozostaje uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego. Środki otrzymane w 2025 roku stanowiły wyłącznie wartość funduszu zgromadzonego w PPE uczestnika zmarłego w 2021 roku.

W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy wypłata tych środków podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, czy też podatkiem dochodowym od osób fizycznych, oraz w jakim momencie, ewentualnie, powstaje obowiązek podatkowy.

Pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn

Czy wypłata środków zgromadzonych na rachunku PPE na rzecz A. G., dokonana w 2025 r., podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, o którym mowa w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn? Jeżeli tak – w jakim momencie powstał obowiązek podatkowy (czy z chwilą otwarcia spadku po M. – 10 lipca 2024 r., czy z chwilą wypłaty w 2025 r.)? (pytania oznaczone we wniosku nr 1)

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata środków zgromadzonych na rachunku pracowniczego programu emerytalnego (PPE) dokonana w 2025 r. na jego rzecz nie stanowi zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 769 ze zm.). Nabycie praw majątkowych do środków zgromadzonych w PPE nastąpiło bowiem z chwilą otwarcia spadku po M. G., zgodnie z art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z przywołanymi przepisami, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z tą chwilą, co oznacza, że wszystkie prawa majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej - w tym roszczenie o wypłatę środków z PPE - stają się elementem majątku spadkobiercy ex lege, niezależnie od późniejszych czynności faktycznych. W konsekwencji, sama czynność wypłaty środków w 2025 r. stanowi jedynie wykonanie prawa już wcześniej nabytego w drodze dziedziczenia i nie może być traktowana jako nowe nabycie prawa majątkowego w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym momentem decydującym o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn jest chwila otwarcia spadku.

Należy podkreślić, że środki zgromadzone w PPE mają charakter majątku osobistego uczestnika programu i nie są objęte reżimem odrębnych tytułów przysporzeń, takich jak darowizna czy zapis windykacyjny. Po śmierci uczestnika PPE przysługujące mu roszczenie o wypłatę środków lub ich przeniesienie na IKE stanowi składnik masy spadkowej, a więc prawo majątkowe podlegające dziedziczeniu. Skoro więc M. G. nabyła to prawo w 2021 r. po śmierci R. G., to w chwili jej śmierci w 2024 r. prawo to weszło do spadku po niej i zostało nabyte przez Wnioskodawcę.

W świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy z tytułu dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku, jednak momentem nabycia praw jest chwila otwarcia spadku (art. 925 k.c.). W niniejszej sprawie moment ten to dzień 10 lipca 2024 r. – data śmierci M. G. Zatem nawet jeśli Wnioskodawca dokonał czynności faktycznego przyjęcia środków w 2025 r., to nie rodzi to ponownego obowiązku podatkowego, gdyż nie dochodzi do ponownego nabycia prawa majątkowego.

Reasumując, wypłata środków z PPE dokonana w 2025 r. na rzecz Wnioskodawcy nie stanowi zdarzenia skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Obowiązek ten powstał jednorazowo – z chwilą otwarcia spadku po M. G. – i nie może powstać ponownie w związku z czynnością wykonania zobowiązania przez instytucję finansową.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku:

-     w części dotyczącej określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku – jest nieprawidłowe,

-     w pozostałej części – jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Zatem nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Moment, z jakim następuje nabycie spadku w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych, określony został w art. 925 Kodeksu cywilnego. Stosownie do tego przepisu, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, mimo iż nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku, ani też nie uzyskał stwierdzenia nabycia spadku.

Dodatkowo należy wskazać, że postanowienie o nabyciu spadku potwierdza jedynie nabycie spadku (prawo spadkobiercy do spadku), które z mocy art. 925 Kodeksu cywilnego nastąpiło już wcześniej z chwilą otwarcia spadku, tj. śmierci spadkodawcy.

Stosownie do treści art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Tym samym, prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.

Z powołanych wyżej artykułów wynika, iż spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa – istniejące w dacie nabycia spadku. Prawa majątkowe są składnikiem masy spadkowej dającym nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie.

Do praw majątkowych zalicza się prawa rzeczowe (własność, użytkowanie wieczyste, prawa rzeczowe ograniczone), wierzytelności, prawa na dobrach niematerialnych o charakterze majątkowym oraz prawa rodzinne o charakterze majątkowym (np. prawo do świadczeń alimentacyjnych). Prawa majątkowe są więc składnikiem masy spadkowej dającym nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie.

Należy zaznaczyć, że termin nabycia spadku określony przez przepisy Kodeksu cywilnego nie jest tożsamy z datą powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Wynika to z poniższych uregulowań.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 6 ust. 4 ww. ustawy:

Z przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy. Stosownie do przywołanej powyżej treści art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy – przy nabyciu w drodze dziedziczenia – powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Natomiast jeżeli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, ale zostało stwierdzone następnie pismem – to w myśl ust. 4 ww. przepisu – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Pismem takim może być postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, przy czym w takiej sytuacji obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia.

Z treści wniosku wynika, że 13 września 2021 roku zmarł R. G. (osoba trzecia dla Pana), który był uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego (PPE) prowadzonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych. Po śmierci R. G. otworzył się spadek, obejmujący m.in. środki zgromadzone w PPE. Jedyną spadkobierczynią zmarłego była M. G., która nabyła spadek w całości, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W chwili nabycia spadku M. G. uzyskała uprawnienie do żądania wypłaty środków zgromadzonych w PPE lub do ich przeniesienia na własny rachunek emerytalny (np. IKE). Pomimo tego, do chwili swojej śmierci nie skorzystała z powyższych uprawnień - środki pozostały na rachunku PPE uczestnika, prowadzonym przez instytucję finansową. W dniu 10 lipca 2024 roku zmarła M. G. Po jej śmierci otworzył się kolejny spadek, obejmujący cały majątek zmarłej, w tym również środki pieniężne należne z tytułu rachunku PPE po R. G. Spadkobiercą M. G. został Pan, zgodnie z postanowieniami testamentu oraz prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W wyniku tego nabycia stał się Pan jedynym następcą prawnym uprawnionym do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE po zmarłym R. G. Po zakończeniu postępowania spadkowego, w 2025 roku instytucja finansowa prowadząca program PPE dokonała wypłaty zgromadzonych środków na Pana rzecz, przekazując należną kwotę bezpośrednio na Pana rachunek bankowy.

W związku z powyższym ma Pan wątpliwości czy wypłata środków zgromadzonych na rachunku PPE na Pana rzecz podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Pana zdaniem, wypłata środków z PPE na Pana rzecz nie stanowi zdarzenia skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego w ww. podatku.

W tym zakresie Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.

Z opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku wynika, iż na moment śmierci spadkodawczyni, Pani M. G. przysługiwało uprawnienie do żądania wypłaty środków zgromadzonych w PPE lub do ich przeniesienia na własny rachunek emerytalny (np. IKE). W skład spadku, który Pan nabył, weszło zatem prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE. Wynika to z faktu, że z chwilą śmierci spadkodawczyni, Pan – jako spadkobierca – wszedł w prawa spadkodawczyni, a więc nabył przysługujące prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE. Tym samym przedmiotem spadku, a tym samym przedmiotem nabycia na gruncie podatku od spadków i darowizn było prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE.

Sama wypłata ww. środków – nie rodzi dla Pana obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Jak wyżej wskazano, nabył Pan tytułem spadku po Pani M. G. prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi w PPE, które to nabycie na podstawie art. 3 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega temu podatkowi. Realizacja tego prawa (wypłata środków z PPE) jest obojętna podatkowo na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Reasumując, ma Pan rację twierdząc, że wypłata środków z PPE na Pana rzecz nie stanowi zdarzenia skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

W swoim stanowisku odniósł się Pan również do momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem spadku.

Pana zdaniem, momentem decydującym o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn jest chwila otwarcia spadku.

Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Jak już zostało wspomniane wyżej, datą nabycia majątku w drodze dziedziczenia jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy, natomiast obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku lub jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, z chwilą sporządzenia pisma, a jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, to z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Zatem w tym zakresie Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pana stanowiska tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.