Zmarła A. pozostawiła spadek obejmujący nieruchomości, środki pieniężne i zobowiązania podatkowe. Na podstawie testamentu cały spadek nabył jej syn M., podczas gdy drugi syn P. został wydziedziczony, ale jego dzieci, T. i O., nabyły pewne nieruchomości poprzez zapisy windykacyjne. T. i O. mają roszczenia o zachowek wobec M., które wynikają z wydziedziczenia ich ojca. M. planuje przenieść…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 28 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości celem zaspokojenia roszczenia o zachowek.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu (...) 2024 r. zmarła A. z domu …, urodzona …, córka … .
W skład spadku po A. weszły następujące przedmioty:
1) Nieruchomość objęta księgą wieczystą … - zabudowana kamienicą położoną przy ul. … - o wartości … zł;
2) Nieruchomości położone w …, składające się z działek ewidencyjnych nr … o pow. 0,7825 ha, - zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. …, - oraz z niezabudowanych działek nr … o pow. 0,0023 ha, … o pow. 0,0019 ha, … o pow. 0,0001 ha, … o pow. 0,0208 ha i … o pow. 0,0151 ha, objętych KW nr …, o łącznej wartości … zł,
3) Nieruchomość położona w … stanowiąca niezabudowaną działkę nr … o pow. 0,0773 ha, objęta KW nr …, o wartości … zł,
4) Nieruchomości położone w … utworzone z działek … i … o łącznej pow. 0,1297 ha, objęte KW nr …, o wartości … zł,
5) Nieruchomość położona w … stanowiąca niezabudowaną działkę nr … o wartości … zł,
6) Nieruchomość położona w … stanowiąca niezabudowaną działkę leśną nr … - o wartości … zł,
7) 1/3 prawa własności nieruchomości położonej w …, stanowiącej działkę nr …. o powierzchni ok. 60 arów, dla której brak jest księgi wieczystej (…) o wartości tego udziału … zł,
8) Nieruchomość położona w …, stanowiąca lokal mieszkalny nr … przy ul. …, objęty KW nr …, o wartości … zł,
9) Nieruchomości położona w …, stanowiąca lokal mieszkalny nr … przy ul. …, objęty KW nr …, o wartości … zł,
10) Dwa pamiątkowe (...) o łącznej wartości … zł,
11) Środki pieniężne na rachunku bankowym, prowadzonym przez … Bank ... w wysokości … zł,
12) Środki pieniężne na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank … w wysokości … zł.
Jednocześnie w skład masy spadkowej po A. weszło zobowiązanie podatkowe w szacowanej wysokości ok. … zł, obejmujące podatki, których A. nie zdążyła zapłacić przed śmiercią. W tym miejscu Wnioskodawca wskazuje, że Naczelnik Urzędu Skarbowego … prowadzi postępowanie o ustalenie zobowiązań podatkowych zmarłej A. i ustalenia ewentualnej odpowiedzialności bądź uprawnień spadkobiercy bądź zapisobierców windykacyjnych za te zobowiązania, niemniej spadkobierca M. deklaruje zapłatę zobowiązań, a kwestia postępowania nie ma wpływu na pytanie objęte niniejszym wnioskiem, niezależnie bowiem od wyników postępowania wartość nieruchomości, która ma być przekazana w ramach zaspokojenia roszczenia o zachowek, i tak będzie wyższa od kwoty należnego zachowku.
Postanowieniem z dnia … 2025 r. Sąd Rejonowy … stwierdził, że spadek po A. nabył w całości jej syn M., na podstawie testamentu. Sąd stwierdził nadto, że przedmioty opisane w pkt 2 i 3 powyżej nabył, na podstawie zapisu windykacyjnego, wnuk spadkodawczyni T. (Wnioskodawca), syn P. w wysokości 5/6 udziałów, a przedmioty opisane w pkt 4) przypadły wnuczce spadkodawczyni O., córce P., również w wysokości 5/6 udziałów. Przedmioty opisane w pkt 5) i 6) przypadły z kolei dzieciom M. w drodze zapisów windykacyjnych. Jednocześnie drugi z synów spadkodawczyni, P. otrzymał, w drodze zapisu windykacyjnego, przedmioty opisane w pkt 7, a także został wydziedziczony w testamencie.
W tym miejscu wskazać należy, że w chwili śmierci A. była wdową, a powołani do spadku z ustawy byliby jej dwaj synowie: M. oraz P. Ponieważ A. sporządziła testament, na mocy którego jedynym spadkobiercą ustanowiła M. i wydziedziczyła P., to roszczenie o zachowek stosownie do art. 1011 kc przeszło na dzieci P. – T. oraz O. Zgodnie bowiem z art. 1011 kc, zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.
Analiza majątku spadkowego pozostawionego przez A., opisanego w pkt od 1) do pkt 12) powyżej, wskazuje, że wartość masy spadkowej wynosi … zł i powinna zostać pomniejszona o kwotę … zł, stanowiącej zobowiązanie podatkowe, którego nie uregulowała A. i które przeszło na spadkobiercę. Łącznie więc wartość masy spadkowej wynosi … zł.
Uprawnieni do zachowku T. oraz O. mają roszczenie wobec M. o zapłatę 1/2 tego co przypadałoby wydziedziczonemu P. z ustawy. Ponieważ uprawnieni do dziedziczenia po A. z ustawy byli tylko jej dwaj synowie P. i M., to P. miałby prawo do 1/2 majątku spadkowego, a w związku z ustanowieniem spadkobiercą w całości M., roszczenie o zachowek P. wynosiłoby 1/4 majątku spadkowego (połowa z tego co przypadałoby mu z ustawy), stosownie do art. 991 k.c. oraz 931 § 1 k.c.
Ponieważ P. został wydziedziczony, roszczenie o zachowek, jak już wskazano, przysługuje zgodnie z art. 1011 kc. jego zstępnym: T. i O., gdzie każde z nich ma prawo do 1/8 majątku spadkowego.
Mając na uwadze powyższe T. oraz O. przysługuje roszczenie o zachowek w kwocie po … zł, przy czym T. otrzymał w drodze zapisu windykacyjnego przedmioty opisane w pkt 2) i 3) powyżej o łącznej wartości … zł (w drodze zapisu windykacyjnego nabył 5/6 udziału w prawie własności nieruchomości o łącznej wartości … zł) i tym samym mógłby domagać się od M. zachowku w wysokości (...) zł, a O. otrzymawszy w drodze zapisu windykacyjnego nieruchomości o wartości … zł wskazane w pkt 4) powyżej (O. nabyła 5/6 udziału w prawie własności tych nieruchomości), mogłaby domagać się od M. zachowku w wysokości (...) zł.
M. zadeklarował, że celem zakończenia sporów o zachowek, jest gotów przenieść na rzecz uprawnionych do zachowku swoich bratanków T. i O. nieruchomość opisaną w pkt 1) o wartości (...) zł. Przeniesie własności nieruchomości nastąpi w drodze ugody i będzie miało formę aktu notarialnego. Powodem decyzji M. jest brak środków na zapłatę zachowków w gotówce oraz chęć zatrzymania kamienicy w rodzinie.
Pytanie
Czy przeniesienie nieruchomości celem zaspokojenia roszczenia o zachowek w wysokości przekraczającej kwotę zachowku będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn czy też będzie podlegało zwolnieniu na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, przeniesienie własności nieruchomości w ramach ugody pozasądowej, tytułem zaspokojenia roszczeń o zachowek, nie będzie opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn, nawet jeśli wartość kamienicy przekracza wartość roszczenia o zachowek.
Nabycie rzeczy lub praw majątkowych tytułem zachowku, co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, niemniej zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie rzeczy przez zstępnych, jeżeli zgłoszą nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.
W niniejszej sprawie ze względu na fakt, że zaspokojenie roszczenia o zachowek nastąpi poprzez przeniesienie na uprawnionych do zachowku T. i O. nieruchomości, co zgodnie z obowiązującymi przepisami musi nastąpić w drodze umowy zawartej, stosownie do art. 158 kc formie aktu notarialnego, to mając na uwadze art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn zgłoszenie nie będzie konieczne.
Wnioskodawca podnosi, że zaspokojenie roszczenia o zachowek nastąpi poprzez przekazanie części majątku otrzymanego, przez zobowiązanego do zapłaty zachowku M., od spadkodawcy w postaci kamienicy opisanej w pkt 1) powyżej, tym samym przy ocenie skutków podatkowych nadmiarowego zadatku należy mieć na uwadze stopień pokrewieństwa pomiędzy uprawnionymi do zachowku a A. Ponieważ T. i O. są zstępnymi A., to należą do I grupy w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, i w związku z tym przeniesienie na nich przez zobowiązanego do zachowku M. nieruchomości, otrzymanej w spadku, celem zaspokojenia roszczenia o zachowek, będzie w całości zwolnione od podatku, na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zauważyć należy, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie różnicują w żaden sposób, że przekazanie w ramach zachowku nieruchomości o wartości przekraczającej wysokość zachowku będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem. Zawarcie ugody w postaci przeniesienia nieruchomości celem zaspokojenia roszczenia o zachowek stanowi wybór stron, które na taką właśnie kwotę ustalają wartość zachowku. Również ta sytuacja przemawia za brakiem opodatkowania uprawnionych do zachowku również w części, w której wartość nieruchomości może przekraczać teoretyczną wartość zachowku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęcia zachowek a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów.
Zgodnie z art. 991 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Stosownie do art. 993 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.
W myśl art. 1011 ww. Kodeksu cywilnego:
Zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.
Z zacytowanych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że instytucja zachowku ściśle łączy się ze spadkiem i procedurą związaną ze spadkobraniem. Zachowek nie jest jednak składnikiem spadku. Zachowek to świadczenie zagwarantowane dla najbliższych, którzy zostali pominięci w testamencie (bądź uwzględnieni w niższej wysokości) i w ten sposób odsunięci od dziedziczenia w takiej wysokości, w jakiej dziedziczyliby w przypadku zasad ustawowych.
Na podstawie art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2a ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu tytułem zachowku - z chwilą zaspokojenia roszczenia.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
2. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia należy wskazać, że nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem zachowku, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, co do zasady podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Nabycie tytułem zachowku następuje z chwilą wykonania tego prawa – zaspokojenia roszczenia.
Przy czym w myśl art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).
Jednakże zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Pana babcia zmarła w … 2024 r. Cały spadek, na podstawie testamentu nabył jeden z jej synów – Pana wujek. Drugi syn spadkodawczyni – Pana ojciec – został wydziedziczony. Ponadto w testamencie spadkodawczyni uczyniła zapisy windykacyjne m.in. na Pana rzecz o łącznej wartości … zł. Przysługuje Panu – na podstawie art. 1011 Kodeksu cywilnego – roszczenie o zachowek w kwocie … zł, przy czym po uwzględnieniu zapisu windykacyjnego, będzie się Pan mógł domagać od spadkobiercy zachowku w wysokości (...) zł. Spadkobierca zadeklarował, że celem zakończenia sporów o zachowek, przeniesie na Pana i Pana siostrę nabytą w spadku nieruchomość o wartości (...) zł. Pana siostrze również przysługuje roszczenie o zachowek w wysokości (...) zł. Przeniesienie własności nieruchomości nastąpi w drodze ugody i będzie miało formę aktu notarialnego.
Zatem na podstawie przepisów o zachowku otrzyma Pan udział w nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej wartość Pana roszczenia o zachowek.
Pana wątpliwość budzi to, czy przeniesienie nieruchomości celem zaspokojenia roszczenia o zachowek w wysokości przekraczającej kwotę zachowku będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, czy też będzie podlegało zwolnieniu na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z powołanych wyżej przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że roszczenie o zachowek jest roszczeniem o zapłatę określonej kwoty pieniężnej. Należy jednak podkreślić, że ustawa Kodeks cywilny przewiduje zwolnienie się ze zobowiązania w formie innej niż pierwotna.
I tak zgodnie z art. 453 (zdanie pierwsze) Kodeksu cywilnego:
Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.
Celem instytucji datio in solutum opartej na powyższym przepisie jest wygaszenie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone pierwotnie między stronami. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania - poza umową stron - jest rzeczywiste spełnienie świadczenia przez dłużnika. Oznacza to, że świadczenie spełnione w tej formie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania jedynie do wysokości istniejącego długu, tj. do wartości przysługującego roszczenia o zachowek.
Nie ma zatem znaczenia, że zmieni się sposób wykonania zobowiązania o wypłatę zachowku, tj. że zamiast pieniędzy Pana wujek przekaże na Pana rzecz udział w nieruchomości. Istotne jest to, że zachowek jako roszczenie pieniężne nie zmieni swojego charakteru prawnego, a jedynie zostanie zaspokojony w inny sposób.
Jednakże w rozpatrywanej sprawie kluczowe jest to, że roszczenie z tytułu zachowku jest dużo niższe niż wartość przekazywanej nieruchomości.
Zgodnie z ww. art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego zachowek stanowi roszczenie o charakterze pieniężnym przysługujące określonym osobom względem spadkobiercy. Wysokość tego roszczenia ustalana jest jako ułamek wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, co oznacza, że zakres zobowiązania z tego tytułu jest ściśle określony i ograniczony do konkretnej wartości ekonomicznej. Uprawniony do zachowku ma więc względem spadkobiercy roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniężnej.
Z powyższego wynika, że:
· zachowek ma charakter ściśle majątkowy i pieniężny,
· jego wysokość jest obiektywnie określona (wynika z wartości substratu zachowku i udziału ustawowego),
· stanowi maksymalny zakres zobowiązania spadkobiercy względem uprawnionego z tego tytułu.
Skoro zatem zachowek jako instytucja prawa cywilnego wyznacza maksymalną wysokość roszczenia przysługującego uprawnionemu, to tylko w tym zakresie możliwe jest uznanie, że nabycie następuje „tytułem zachowku” w rozumieniu przepisów podatkowych.
W konsekwencji, w sytuacji gdy wartość świadczenia spełnionego przez spadkobiercę – w szczególności poprzez przeniesienie własności nieruchomości lub udziału w niej – przekracza wysokość przysługującego roszczenia o zachowek, nadwyżka ponad tę wartość nie znajduje podstawy w stosunku prawnym wynikającym z art. 991 Kodeksu cywilnego. W tej części nie dochodzi zatem do nabycia tytułem zachowku, lecz do przysporzenia majątkowego z innego tytułu, które podlega odrębnej kwalifikacji.
Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje okoliczność, że strony ujmują całość świadczenia w jednej ugodzie lub wskazują, iż jego celem jest kompleksowe zakończenie sporów dotyczących zachowku. Dla celów podatkowych decydujące znaczenie ma bowiem rzeczywisty charakter i zakres przysporzenia, a nie jego nazwa czy konstrukcja przyjęta przez strony.
Jak już wcześniej wskazano, zachowek, co do zasady, podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przypadku nabycia tytułem zachowku, dla zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn ustawy należy badać relacje (pokrewieństwo) pomiędzy spadkodawcą a uprawnionym do zachowku. W rozpatrywanej sprawie należy Pan do I grupy podatkowej, ponieważ nabył Pan roszczenie o zachowek w związku z prawem do spadku po babci. Babcia to także osoba wymieniona w treści przepisu art. 4a ww. ustawy.
Przysługuje Panu – jak wynika z wniosku – roszczenie o zachowek po babci w kwocie … zł, przy czym po uwzględnieniu zapisu windykacyjnego będzie się Pan mógł domagać od spadkobiercy babci (tj. Pana wujka) zachowku w wysokości (...) zł. Zatem nabycie przez Pana udziału w nieruchomości jedynie do wysokości przysługującego Panu roszczenia o zachowek, tj. (...) zł będzie korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 4a ww. ustawy. Aby skorzystać ze zwolnienia nie będzie miał Pan obowiązku zgłoszenia nabycia udziału w nieruchomości tytułem zachowku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Zgodnie bowiem z ww. art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Natomiast nabycie przez Pana udziału w nieruchomości, w części która przewyższa wartość przysługującego Panu roszczenia o zachowek będzie stanowić świadczenie, które otrzyma Pan od wujka. Relacja (pokrewieństwo) pomiędzy Panem a Pana wujkiem nie została wymieniona w art. 4a ww. ustawy. Wujek jako brat Pana ojca zaliczany jest do II grupy podatkowej. Nabycie udziału w nieruchomości od wujka – jeśli nastąpi na podstawie któregoś z tytułów wymienionych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – będzie podlegać opodatkowaniu według zasad obowiązujących dla II grupy podatkowej.
Zatem ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ww. ustawy będzie korzystać wyłącznie ta część nabytego przez Pana udziału w nieruchomości, która odpowiada wartości przysługującego Panu roszczenia o zachowek. Zwolnienia podatkowe, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, podlegają przy tym wykładni ścisłej, co wyklucza ich rozszerzające stosowanie na przysporzenia niemające wyraźnej podstawy prawnej.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem i stosownie do uregulowania zawartego w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – została wydana wyłącznie dla Pana i tylko Pan może czerpać z niej ochronę. Interpretacja ta nie dotyczy Pana siostry. Gdyby Pana siostra chciała skorzystać z ochrony jaką daje interpretacja, winna wystąpić z odrębnym wnioskiem o wydanie interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo