Interpretacja 0111-KDIB2-2.4015.34.2026.4.DR

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 26 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności pomiędzy wspólnikami. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 24 marca 2026 r. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

X.

(…);

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

Y.

(…).

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcy w dniu (...) 2005 r. zawarli umowę spółki cywilnej. Zgodnie z zawartą umową spółki cywilnej wspólnicy wnieśli wkłady pieniężne w dniu zawarcia umowy w wysokości (...) złotych każdy z nich. Przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa i detaliczna materiałów instalacyjnych; wykonawstwo instalacji przemysłowych, c.o., wod-kan., instalacji gazowych; projektowanie, kosztorysowanie. Umowa Spółki cywilnej została zmieniona następującymi aneksami:

1)  aneksem z dnia (...) 2007 r.: do spółki cywilnej przystąpił nowy wspólnik (małżonek dotychczasowej wspólniczki), podział udziałów wynosił: 50% Wspólnik 1, 25% Wspólnik 2 i 25% Wspólnik 3;

2)  aneksem z dnia (...) 2007 r. pierwotny wspólnik wystąpił ze spółki i podział udziałów wynosił 50% dla Wspólnik 1 i 50% dla Wspólnik 2;

3)  aneksem z dnia (...) 2011 r.: utworzenie oddziału spółki;

Obecnie udziały wspólników w zyskach spółki cywilnej są równe i wynoszą po 50%. Spółka cywilna nie jest podatnikiem podatku dochodowego. Przychody są opodatkowane na poziomie wspólników zgodnie z ich udziałem w zyskach spółki. Obecnie wspólnicy rozliczają się podatkiem liniowym. Spółka cywilna, dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi księgi rachunkowe.

W dniu (...) 2011 r. wspólnicy nabyli nieruchomość (użytkowanie wieczyste gruntu) składającą się wówczas z działki nr (...) o powierzchni (...) ha zabudowaną budynkiem handlowo-usługowym, dla której Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (…) (dalej jako: Nieruchomość 1). Wnioskodawcy nabyli Nieruchomość 1 za następujące kwoty: użytkowanie wieczyste gruntu: (...) zł netto; place manewrowe i drogi (...) zł netto oraz budynek handlowo-usługowy: (...) zł netto. Nieruchomość 1 została ujęta w ewidencji środków trwałych spółki cywilnej i przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Nieruchomość 1 została nabyta jako współwłasność łączna wspólników spółki cywilnej i zakupiona za środki pieniężne pochodzące z zysków spółki. Na dzień dzisiejszy Nieruchomość 1 została w całości zamortyzowana.

Nabycie Nieruchomości nr 1 było opodatkowane VAT a wspólnicy dokonali odliczenia podatku naliczonego w związku transakcją.

W 2024 roku – w wyniku dokonywanych z urzędu zmian ewidencyjnych – ww. działka uległa podziałowi i obecnie składa się z następujących działek:

-     Działka nr (…) – stanowi działkę zabudowaną budynkiem usługowym;

-     Działki nr (…) – stanowią drogowe ciągi komunikacyjne.

Do powyższej Nieruchomości 1 wspólnicy spółki cywilnej w dniu (...) 2014 r. dokupili użytkowanie wieczyste gruntu składające się z działek o numerach (…) o powierzchni (...) ha, dla której Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (…) (dalej jako: Nieruchomość 2). Wnioskodawcy nabyli Nieruchomość 2 za następujące kwoty: użytkowanie wieczyste gruntu: (...) zł netto; składnik budowlany (...) zł netto. Nieruchomość 2 została ujęta w ewidencji środków trwałych spółki cywilnej i przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Nieruchomość 2 została nabyta jako współwłasność łączna wspólników spółki cywilnej i zakupiona za środki pieniężne pochodzące z zysków spółki. Na dzień dzisiejszy Nieruchomość 2 została w całości zamortyzowana. W wyniku zmian ewidencyjnych dokonano podziału i zmiany oznaczenia ww. działek, które obecnie przedstawiają się następująco:

-     Działki nr (…) - stanowią grunty zabudowane budynkami,

-     Działki (…) - stanowią drogowe ciągi komunikacyjne.

Nabycie Nieruchomości nr 2 było opodatkowane VAT a wspólnicy dokonali odliczenia podatku naliczonego w związku transakcją.

W dniu (...) 2007 r. wspólnicy nabyli nieruchomość gruntową składającą się z działki nr (…) o powierzchni (...) ha, dla której Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) (dalej jako: Nieruchomość 3). Wspólnicy nabyli Nieruchomość 3 za kwotę (...) zł netto. W dniu (...) 2009 r. wydano pozwolenie na budowę na Nieruchomości 3, a dnia (...) 2016 r. wydano pozwolenie na użytkowanie wybudowanego budynku usługowego znajdującego się na Nieruchomości 3. Od tego momentu przyjęto budynek do użytkowania i rozpoczęto jego amortyzację ujmując go w ewidencji środków trwałych spółki. Nieruchomość 3 została nabyta jako współwłasność łączna wspólników spółki cywilnej i zakupiona za środki pieniężne pochodzące z zysków spółki. Na dzień dzisiejszy Nieruchomość 3 nie została zamortyzowana.

Nabycie gruntu nr 3 nie podlegało VAT, a tym samym Wspólnicy nie mieli prawa do jego odliczenia. Dokonali natomiast odliczenia VAT od nakładów na nieruchomość w postaci budowy budynku.

Oprócz nieruchomości w skład przedsiębiorstwa spółki cywilnej wchodzą między innymi następujące pojazdy:

-     (…) – zakupiony w lutym 2021 roku;

-     (…) – zakupiony we wrześniu 2021 roku;

-     (…) – zakupiony w listopadzie 2021 roku;

-     (…) – zakupiony w kwietniu 2024 roku.

W związku z wykorzystywaniem wszystkich ww. pojazdów do celów mieszanych, Wspólnicy odliczyli 50% VAT naliczonego przy ich zakupie.

Wspólnicy planują w przyszłości rozwiązanie spółki cywilnej, a pierwszym krokiem zmierzającym do jej rozwiązania jest wycofanie opisanych nieruchomości oraz pojazdów do majątków prywatnych wspólników.

Wycofanie nieruchomości z prowadzonej wspólnie działalności gospodarczej nastąpi w drodze uchwały. W wyniku podjętej uchwały i przeniesienia składników majątku przedsiębiorstwa do majątków prywatnych wspólników, współwłasność łączna wspólników spółki cywilnej przekształci się we współwłasność w częściach ułamkowych – każdemu ze wspólników przysługiwać będzie udział w wymiarze ½ do każdego z opisanych wyżej składników majątku.

Kolejno wspólnicy planują znieść współwłasność ww. składników w ten sposób, że:

1.  Wspólnik 1 otrzyma na wyłączną własność Nieruchomość 3 oraz pojazdy: (…).

2.  Wspólnik 2 otrzyma na wyłączną własność Nieruchomość 1 i Nieruchomość 2 oraz samochód (…).

Zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat i dopłat, ponieważ łączna wartość otrzymanych przez Wspólnika 1 składników majątku będzie taka sama jak łączna wartość składników majątku otrzymanych przez Wspólnika 2 (pomimo, iż wartość poszczególnych składników jest różna).

Pytanie

Czy zniesienie współwłasności pomiędzy wspólnikami skutkować będzie powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych, zniesienie współwłasności pomiędzy wspólnikami nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie rzeczy i praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności (art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn - dalej u.p.s.d.).

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Każdy ze współwłaścicieli może natomiast zażądać zniesienia współwłasności (art. 210 i nast. k.c.). Zniesienie to może nastąpić poprzez podział rzeczy wspólnej, przyznanie tej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli lub sprzedaż rzeczy. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje nieodpłatnie (tzn. nie zostają ustalone spłaty lub dopłaty) - z chwilą zawarcia umowy, ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, których skutkiem jest taka czynność, powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn (art. 6 ust. 1 pkt 7 u.p.s.d.).

Podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy i praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy (art. 7 ust. 6 u.p.s.d.).

Mając na uwadze okoliczność wskazaną w opisie stanu faktycznego, a mianowicie, że każdy ze wspólników otrzyma w wyniku zniesienia współwłasności składniki majątkowe o wartości nieprzekraczającej ich udziału we współwłasności wszystkich składników majątków wycofanych ze spółki cywilnej, zasadnym jest twierdzenie, iż opisane we wniosku zdarzenie będzie neutralne z punktu widzenia podatku od spadków i darowizn.

Powyższe sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, które było przedmiotem rozważań między innymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 9 czerwca 2015 roku w sprawie III SA/Wa 3802/14, tj. czy w sytuacji, gdy w ramach jednej czynności prawnej dochodzi do nieodpłatnego zniesienia współwłasności kilku nieruchomości, podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi różnica wartości praw przysługujących podatnikowi do nieruchomości objętych taką czynnością przed zniesieniem współwłasności oraz wartości praw przysługujących podatnikowi do nieruchomości objętych taką czynnością po zniesieniu współwłasności?

A więc – podsumowując – czy ustalając podstawę opodatkowania należy brać pod uwagę sumę wszystkich składników stanowiących przedmiot czynności prawnej, czy też każdą z osobna. W ocenie WSA przepis art. 7 ust. 6 u.p.s.d. należy jednak odczytywać łącznie z przepisem art. 7 ust. 1 u.p.s.d., wskazującym, że podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku od spadków i darowizn nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Norma wynikająca z zacytowanego przepisu art. 7 ust. 1 u.p.s.d. stanowi ogólną zasadę określającą podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn, w każdym przypadku nabycia własności rzeczy i praw majątkowych. Powyższe oznacza, że jeżeli dany przepis prawa sytuuje dane prawo jako ciężar to stanowić ono będzie podstawę do potrącenia jego wartości od wartości nabytej rzeczy i prawa majątkowego.

W świetle powyższych rozważań możliwe jest zatem przyjęcie przy wykładni art. 7 ust. 6 w związku z art. 7 ust. 1 u.p.s.d. oraz w związku z art. 1 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d., że podstawą opodatkowania p.s.d. w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności jest czysta wartość rzeczy lub praw majątkowych, przekraczająca wartość udziału we współwłasności. W świetle ww. przepisów podstawą opodatkowania będzie więc przyrost majątku ponad wartość, która dotychczas przysługiwała współwłaścicielowi.

Wskazać też należy, że ustalanie podstawy opodatkowania przebiega dwuetapowo. Po pierwsze, konieczne jest określenie wartości rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności - przy zastosowaniu przepisów art. 7 ust. 1 i 6 u.p.s.d. oraz art. 8 i art. 9 u.p.s.d. Następnie należy ustalić, w jakim zakresie powiększył się (przyrósł) podatnikowi - nabywcy - udział we współwłasności rzeczy lub praw majątkowych - w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Podstawą opodatkowania jest więc odpowiadająca temu przyrostowi część wartości rzeczy lub praw majątkowych. Podatek od spadków i darowizn jest bowiem rodzajem podatku majątkowego. Tym samym w świetle ww. przepisów - art. 7 ust. 6 i 1 u.p.s.d. - nie jest wykluczone zapłacenie podatku od spadków i darowizn, jeśli spadkobierca w wyniku podziału składników majątkowych (rzeczy i praw majątkowych) przez zniesienie współwłasności otrzyma przysporzenie majątkowe - przyrost ponad to, co dostał w spadku - gdy czysta wartość przyrostu przekroczy kwotę określoną w art. 9 ust. 1 u.p.s.d.

Stosując ww. wykładnię – pozostającą w zgodzie z dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym – należy przyjąć, iż zdarzenie opisane we wniosku będzie neutralne z punktu widzenia podatku od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Na podstawie art. 1a pkt 1 ww. ustawy:

W związku z tym, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji współwłasności, należy w tej kwestii odnieść się do przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego;

Zgodnie z art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i art. 212 Kodeksu cywilnego.

W świetle wyżej powołanych przepisów, zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.

W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności:

1)  podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych (tzw. podział fizyczny),

2)  przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,

3)  sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).

Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:

Z przepisu tego wynika wprost, że budynki i ich części znajdujące się na nieruchomościach co do zasady dzielą los gruntu, na którym są posadowione. W przypadku więc, gdy dochodzi do zniesienia współwłasności nieruchomości, czynność ta dotyczy zarówno gruntu, jak i wszelkich budynków i budowli trwale z nim związanych oraz innych naniesień na nim się znajdujących. Z tego też względu skutki podatkowe dokonanego zniesienia współwłasności oceniać należy łącznie dla gruntu oraz budynków na nim posadowionych.

Zniesienie współwłasności mające charakter nieodpłatny, tj. bez spłat i dopłat, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Stosownie do postanowień art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 7 ust. 1 przedmiotowej ustawy:

W myśl art. 7 ust. 6 cyt. ustawy:

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy:

Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega jedynie takie zniesienie współwłasności, w następstwie którego podatnik nabywa rzeczy lub prawa w części przekraczającej wartość udziału, który pierwotnie (przed zniesieniem współwłasności nieruchomości) mu przysługiwał. Innymi słowy, podatkowi podlega nabycie własności rzeczy (praw majątkowych) lub ich części w zakresie, w jakim nastąpił przyrost wartości nabytych rzeczy (praw majątkowych) w stosunku do wartości posiadanych uprzednio (tj. przed zniesieniem współwłasności) udziałów w tych rzeczach (prawach majątkowych). Jeśli wskutek ww. czynności zniesienia współwłasności nie ulega zmianie wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych), tj. nie zwiększa się ta wartość, opodatkowanie nie ma miejsca.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planują Państwo znieść współwłasność 3 nieruchomości oraz 3 pojazdów w ten sposób, że Wspólnik 1 otrzyma na wyłączną własność Nieruchomość 3 oraz pojazdy: (…) oraz Wspólnik 2 otrzyma na wyłączną własność Nieruchomość 1 i Nieruchomość 2 oraz samochód (…). Przed zniesieniem współwłasności każdemu Wspólnikowi przysługiwać będzie udział w wymiarze ½ do każdego z ww. składników majątku. Zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat i dopłat, ponieważ łączna wartość otrzymanych przez Wspólnika 1 składników majątku będzie taka sama jak łączna wartość składników majątku otrzymanych przez Wspólnika 2 (pomimo, iż wartość poszczególnych składników jest różna).

Jak już wyżej to wyjaśniono, przy stosowaniu przepisów dotyczących zniesienia współwłasności konieczne jest każdorazowo zbadanie, czy dochodzi do przysporzenia majątkowego wskutek zawarcia umowy. Jeżeli następuje nabycie własności rzeczy (praw majątkowych), których wartość nie przekracza wartości udziałów współwłaściciela przed zniesieniem współwłasności rzeczy (wspólności praw), wówczas nie wystąpi nadwyżka stanowiąca podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wskazali Państwo w opisie zdarzenia, że w wyniku opisanych działań nie nastąpi przyrost wartości nabytej składników w stosunku do wartości posiadanego uprzednio udziałów w tych składnikach.

Zatem, skoro istotnie w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i pojazdów − wartość majątku nabytego przez Państwa w wyniku tej czynności będzie taka sama jak przed zniesieniem współwłasności (nie nastąpił przyrost wartości majątku w wyniku opisanej we wniosku czynności w stosunku do tego jaka będzie wartość przed tą czynnością), to w takiej sytuacji nie powstanie po Państwa stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.

Jak już bowiem wyżej podkreślono, obowiązek podatkowy powstaje wówczas, gdy w wyniku zniesienia współwłasności następuje nabycie rzeczy lub prawa o wartości wyższej niż wartość udziału przysługująca przed zniesieniem współwłasności.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

X. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.