Skoro przedmiotem darowizny było prawo majątkowe (uprawnienie do zadatku wpłaconego na rzecz sprzedającego), to Wnioskodawczyni przysługuje zwolnienie na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a nie na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Małżonkowie z rozdzielnością majątkową zawarli w 2025 r. przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego, gdzie mąż wpłacił zadatek 71 500 PLN. W 2026 r. mąż ustanowił żonę pełnomocnikiem, a ona zawarła umowę sprzedaży, zapłaciła resztę ceny i złożyła…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie zwolnienia otrzymanej darowizny na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu … 2025 r. została zawarta przedwstępna umowa sprzedaży (Rep. A nr (...), notariusz …) pomiędzy sprzedającymi a mężem obdarowanej (Wnioskodawczyni). Umowa dotyczyła sprzedaży lokalu mieszkalnego nr … przy ul. … . Strona sprzedająca otrzymała pierwszy zadatek w kwocie 10.000 PLN i potwierdzała odbiór w akcie notarialnym Rep. A nr (...). Drugą część zadatku w kwocie 61.500 PLN mąż obdarowanej zobowiązał się zapłacić stronie sprzedającej przelewem na rachunek bankowy wskazany przez stronę sprzedającą w terminie do (...) 2025 r. Dowodem zapłaty kwoty 61.500 PLN jest potwierdzenie transakcji – wydruk z rachunku bankowego.
W związku z diagnozą lekarską z … 2026 r. … mąż Wnioskodawczyni postanowił (...) 2026 r. udać się do kancelarii notarialnej w … i ustanowić pełnomocnikiem swoją żonę … (obdarowaną, Wnioskodawczynię), i upoważnić ją do zmiany przedwstępnej umowy sprzedaży (Rep. A nr (...)) w szczególności w tym zakresie, że pełnomocnik może wejść w prawa i obowiązki strony kupującej oraz w pozostałym zakresie na warunkach według swobodnego uznania pełnomocnika.
Obdarowana … stawiła się w kancelarii notarialnej (...) 2026 r. i zawarła ze stroną sprzedającą umowę sprzedaży nieruchomości lokalowej (Rep. A nr (...)) w kancelarii notarialnej przed notariuszem …, ustanawiając siebie jako osobę wchodzącą w pełni praw i obowiązków. Zapłaty reszty ceny sprzedaży, czyli kwoty 643.500 PLN, Wnioskodawczyni dokonała ze swojego rachunku bankowego na konto sprzedających (...) 2026 r.
Obdarowana (...) 2026 r. złożyła do Urzędu Skarbowego …, zgłoszenie o nabyciu praw majątkowych na druku SD-Z2. Zgłosiła w nim nabycie zadatku w kwocie 71.500 PLN. Do zgłoszenia dołączyła załączniki: oświadczenie męża darczyńcy. Oświadcza on, że obdarowana wchodzi w prawa i obowiązki nabywcy związane z zakupem nieruchomości lokalowej nr … przy ul. …, w związku z czym przekazuje jej w sposób nieodpłatny zadatek w kwocie 71.500 PLN wpłacony sprzedającym oraz oświadcza, że kwota pierwszej części zadatku została przekazana gotówką dla sprzedających i potwierdzenie odbioru zostało pokwitowane w akcie notarialnym Rep. A nr (...) oraz drugą część zadatku w kwocie 61.500 PLN stronie sprzedającej zapłacono przelewem na rachunek bankowy, czego dowodem jest potwierdzenie wpłaty z jego rachunku bankowego. Obdarowana do zgłoszenia SD-Z2 dołączyła akt notarialny Rep. A nr (...), akt notarialny Rep. A nr (...), akt notarialny Rep. A nr (...), dowód wpłaty kwoty 61.500 PLN z rachunku bankowego, oświadczenie darczyńcy z (...) 2026 r.
Pomiędzy obdarowaną a darczyńcą w związku małżeńskim obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Od dnia … 2008 r. (Rep. A nr …) obowiązuje umowa majątkowa.
Pytanie
Czy przekazanie przez męża Wnioskodawczyni na jej rzecz zadatku w wysokości 71.500 zł wpłaconego wcześniej sprzedającemu tytułem przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, przy założeniu, że nabycie zostało zgłoszone w terminie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, przekazanie przez męża na jej rzecz zadatku w kwocie 71.500 zł, pośrednio poprzez zapłatę na rzecz sprzedających oraz odpowiednio udokumentowanego, stanowi darowiznę pomiędzy małżonkami, które korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ nabycie zostało zgłoszone w terminie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 i § 2 cyt. Kodeksu:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Przedmiotem darowizny mogą być zarówno rzeczy, jak również prawa majątkowe. Pod pojęciem praw majątkowych, o których mowa w ustawie o podatku od spadków i darowizn ustawodawca rozumie m.in. prawa majątkowe wynikające ze stosunków zobowiązaniowych.
Stosownie do treści art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń;
Zgodnie z art. 18 omawianej ustawy:
Notariusze są płatnikami podatku od dokonanej w formie aktu notarialnego:
1) darowizny;
2) umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie;
3) umowy nieodpłatnego ustanowienia służebności;
4) umowy nieodpłatnego ustanowienia użytkowania.
Należy zauważyć, że − co do zasady − darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Jednakże w myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Należy zauważyć, że zwolnienie przewidziane w art. 4a ww. ustawy dotyczy nabycia przez konkretnie wskazane w tym przepisie osoby. Zwolnienie obejmuje nabycie m.in. przez małżonka, przy spełnieniu pozostałych warunków zwolnienia. W przypadku gdy przedmiotem nabycia są środki pieniężne, dodatkowym warunkiem jest udokumentowanie ich otrzymania w sposób wskazany przez ustawodawcę.
Zgodnie z art. 4a ust. 4 omawianej ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone świadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w Pani małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. W 2025 r. Pani mąż zawarł przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego. Na podstawie ww. przedwstępnej umowy sprzedaży, Pani mąż wpłacił zadatek na poczet zakupu mieszkania w łącznej wysokości 71.500 zł, z czego 10.000 zł w gotówce, a 61.500 zł bezpośrednio na rachunek bankowy sprzedającego. W dniu (...) 2026 r. w kancelarii notarialnej Pani mąż - ze względu na stan zdrowia - postanowił ustanowić Panią swoim pełnomocnikiem i upoważnić Panią do zmiany przedwstępnej umowy sprzedaży. W dniu (...) 2026 r. zawarła Pani umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego i dokonała zapłaty reszty ceny sprzedaży. Jako obdarowana złożyła Pani zgłoszenie SD-Z2, w którym wykazała Pani nabycie zadatku w kwocie 71.500 zł. Do zgłoszenia dołączyła Pani m.in. oświadczenie Pani męża, że Pani jako obdarowana wchodzi w prawa i obowiązki nabywcy związane z zakupem nieruchomości lokalowej, w związku z czym Pani mąż przekazuje Pani w sposób nieodpłatny zadatek w kwocie 71.500 zł wpłacony sprzedającym.
Pani zdaniem, otrzymany od męża zadatek w kwocie 71.500 zł korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.
Przywołany przez Panią art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy dotyczy przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne. Tymczasem z opisu sprawy wynika, że przedmiotem darowizny nie były środki pieniężne lecz ogół praw i obowiązków z umowy przedwstępnej. Środki pieniężne stanowiące zadatek zostały przekazane sprzedającym, więc Pani mąż nie mógł ich Pani darować. W momencie darowizny Pani mąż nie posiadał 71.500 zł, ponieważ przekazał je na rzecz sprzedających mieszkanie. Pani mąż przekazał Pani tytułem darowizny prawa i obowiązki, które przysługiwały mu jako stronie kupującej mieszkanie. W konsekwencji nabyła Pani prawo do zadatku, czyli prawo majątkowe, a nie środki pieniężne stanowiące zadatek.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro przedmiotem darowizny było prawo majątkowe, na które składa się uprawnienie do zadatku wpłaconego na rzecz sprzedających, to przysługuje Pani zwolnienie na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zatem z tytułu otrzymania darowizny od męża korzysta Pani ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, a nie jak Pani wskazała na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Podkreślić przy tym należy, że jeśli umowa darowizny została sporządzona w formie aktu notarialnego, to – w celu skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa powyżej – nie ciąży na Pani obowiązek zgłoszenia jej do naczelnika urzędu skarbowego.
Z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (jak już wyżej wskazano) co prawda wynika, iż jednym z warunków skorzystania ze zwolnienia jest zgłoszenie przez nabywcę właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek taki nie obejmuje jednak przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron (art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo