W zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego działu spadku.
Wdowa i troje dorosłych dzieci zmarłego mężczyzny, który nie pozostawił testamentu, są spadkobiercami ustawowymi. W spadku znajduje się nieruchomość i ruchomości. Spadkobiercy planują najpierw nabyć spadek w częściach po 1/4, uzyskać zaświadczenia o braku podatku od dziedziczenia, a następnie dokonać nieodpłatnego…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego działu spadku. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Dnia (...) zmarł W. G. nie pozostawiając testamentu. Spadkobiercami ustawowymi po W. G. są: żona B. K., pozostająca ze zmarłym w ustroju małżeńskiej rozdzielności majątkowej oraz troje dorosłych dzieci zmarłego: M. G., I. G. oraz L. G. Innych dzieci zmarły nie posiadał. B. K. nie jest matką żadnego z dzieci zmarłego.
W skład spadku wchodzi nieruchomość stanowiąca lokal mieszkalny (…), której jedynym właścicielem był zmarły oraz ruchomości, w tym prace artystyczne zmarłego.
Spadkobiercy ustawowi zamierzają na podstawie aktu dziedziczenia sporządzonego przez notariusza nabyć spadek na podstawie ustawy w udziale po ¼ każdy, a następnie każdy ze spadkobierców pozyska we właściwym terminie, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn z właściwego urzędu skarbowego zaświadczenie z którego wynikać będzie w szczególności, że podatek od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia nie należy się, gdyż zastosowano zwolnienie od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Po uzyskaniu przez każdego ze spadkobierców zaświadczenia wskazującego na brak konieczności opłacenia podatku od spadku, spadkobiercy zamierzają dokonać przed notariuszem zgodnego działu spadku w ten sposób, że całość spadku (tj. nieruchomość i rzeczy ruchome) bez spłat i dopłat nabędzie wdowa po zmarłym - B. K.
Pytania
Czy dział spadku dokonany przez Wnioskodawczynię i dzieci zmarłego (niebędące dziećmi Wnioskodawczyni), polegający na przyznaniu Wnioskodawczyni wyłącznego prawa do zabudowanej nieruchomości oraz rzeczy ruchomych pozostawionych przez zmarłego powoduje:
1. powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn po stronie Wnioskodawczyni?
2. konieczność zgłoszenia działu spadku do urzędu skarbowego?
(pytania oznaczone we wniosku nr 2 i 3)
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, opisane zdarzenie nie powoduje po jej stronie powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn, a umowa o dział spadku nie podlega zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: „spadek” czy „dział spadku”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Zgodnie z art. 1035 cyt. ustawy:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
W myśl art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zatem do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Na podstawie art. 1038 § 1 i 2 ww. Kodeksu:
§ 1. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.
§ 2. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
Jak już wskazano powyżej, katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym nabycie tytułem działu spadku (bez względu na to czy wiąże się ze spłatą czy też dokonywany jest nieodpłatnie) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że (...) zmarł W. G. nie pozostawiając testamentu. Spadkobiercami ustawowymi po W. G. są: Pani oraz troje dorosłych dzieci zmarłego. W skład spadku wchodzi nieruchomość stanowiąca lokal mieszkalny (...), której jedynym właścicielem był zmarły oraz ruchomości, w tym prace artystyczne zmarłego. Spadkobiercy ustawowi zamierzają na podstawie aktu dziedziczenia sporządzonego przez notariusza nabyć spadek na podstawie ustawy w udziale po ¼ każdy. Po uzyskaniu przez każdego ze spadkobierców zaświadczenia wskazującego na brak konieczności opłacenia podatku od spadku, spadkobiercy zamierzają dokonać przed notariuszem zgodnego działu spadku w ten sposób, że całość spadku (tj. nieruchomość i rzeczy ruchome) bez spłat i dopłat nabędzie wdowa po zmarłym czyli Pani.
Skoro planowany podział majątku nastąpi na podstawie działu spadku, to nabycie tym tytułem, czyli tytułem czynności niewymienionej w zamkniętym katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie będzie podlegać w ogóle regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym z tytułu ww. nabycia po Pani stronie nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. W związku z tym nie będzie miała Pani również obowiązku zgłoszenia działu spadku do urzędu skarbowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pani stanowiska tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo