W zakresie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej.
Podatniczka odziedziczyła mieszkanie po ciotce ojca (poprzez spadek po siostrze i babci). W ramach ulgi mieszkaniowej zwolniono ją z podatku od spadku pod warunkiem zamieszkiwania w tym mieszkaniu i niezbywania go przez 5 lat (okres ten jeszcze nie upłynął). Mieszkanie znajduje się w głośnym centrum miasta, ma wysoki czynsz oraz wymaga generalnego remontu, na który podatniczka nie ma środków. Rozważa sprzedaż…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 24 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W spadku po zmarłej siostrze Pani również zmarłej babci (spadku po ciotce Pani ojca) odziedziczyła Pani mieszkanie - którego własność sąd Pani przyznał w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku (…). Ponieważ jest to Pani pierwsze mieszkanie, zastosowano wobec Pani ulgę mieszkaniową, która zwolniła Panią z podatku od spadku, pod warunkiem zameldowania i zamieszkiwania przez 5 lat w tym mieszkaniu, które to 5 lat mija dopiero za ponad 2 lata. Mieszkanie jednak jest w bardzo głośnym miejscu blisko centrum A., gdzie hałas bardzo negatywnie wpływa na Pani zdrowie psychiczne, gdzie jest bardzo duży czynsz, mieszkanie jest również w bardzo złym stanie do generalnego remontu, na który nie ma Pani środków. Chciałaby Pani sprzedać to mieszkanie, a wszystkie środki ze sprzedaży przeznaczyć na zakup innego mieszkania, w cichszym, bardziej przystępnym miejscu, które zostanie zakupione w lepszym stanie i będzie dla Pani tańsze w eksploatacji. Według Pani oceny, przy sprzedaży obecnego odziedziczonego mieszkania i spożytkowaniu tych środków na zakup bardziej przystępnego mieszkania z powyższych powodów, powinna Pani dalej przysługiwać ulga mieszkaniowa.
Pytanie
Czy w powyższej sytuacji sprzedaży nabytego w spadku mieszkania i przeznaczeniu tych środków na zakup innego, bardziej przystępnego dla Pani do życia mieszkania, zachowa Pani prawo do ulgi mieszkaniowej, którą ma Pani obecnie i która zwolniła Panią z konieczności płacenia podatku?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, powinna Pani zachować prawo do ulgi podatkowej przy sprzedaży odziedziczonego mieszkania i przeznaczeniu tych środków na zakup innego, bardziej przystosowanego do Pani potrzeb życiowych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Z powyższego przepisu wynika, że nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ustawa przewiduje jednak ulgi i zwolnienia od opodatkowania dla niektórych przedmiotów nabycia.
Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:
1) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza
- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
Stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy:
Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia mieszkania – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat.
Zgodnie z art. 16 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy:
Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.
Z treści ww. przepisu wynikają przesłanki, które warunkują zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej:
- zbycie lokalu, w związku z nabyciem którego skorzystano z ulgi mieszkaniowej, musi być uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania podatnika, tj. musi być wynikiem wyjątkowej sytuacji życiowej podatnika, oraz
- przeznaczenie – w okresie dwóch lat od dnia zbycia – środków uzyskanych ze sprzedaży w całości na jeden ze wskazanych w tym przepisie celów mieszkaniowych oraz
- łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony był zameldowaniem na pobyt stały i wynosił 5 lat,
- warunki te muszą być spełnione łącznie.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że w spadku po ciotce Pani ojca odziedziczyła Pani mieszkanie - którego własność sąd Pani przyznał w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku (…). Ponieważ jest to Pani pierwsze mieszkanie, zastosowano wobec Pani ulgę mieszkaniową, która zwolniła Panią z podatku od spadku, pod warunkiem zameldowania i zamieszkiwania przez 5 lat w tym mieszkaniu, które to 5 lat mija dopiero za ponad 2 lata. Mieszkanie jest w bardzo głośnym miejscu blisko centrum A., gdzie hałas bardzo negatywnie wpływa na Pani zdrowie psychiczne, gdzie jest bardzo duży czynsz, mieszkanie jest również w bardzo złym stanie do generalnego remontu, na który nie ma Pani środków. Chciałaby Pani sprzedać to mieszkanie, a wszystkie środki ze sprzedaży przeznaczyć na zakup innego mieszkania, w cichszym, bardziej przystępnym miejscu, które zostanie zakupione w lepszym stanie i będzie dla Pani tańsze w eksploatacji.
Ma Pani wątpliwości czy w takiej sytuacji zachowa Pani prawo do ulgi mieszkaniowej.
Jak wskazano powyżej, zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej wymaga spełnienia ściśle warunków w przepisach określonych, w tym zamieszkiwanie w substancji mieszkaniowej objętej ulgą w czasie przepisami zakreślonym i niezbywanie jej przez określony czas, z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 16 ust. 7 cyt. ustawy. W przypadku zbycia nabytej w spadku (tytułem dziedziczenia) nieruchomości mieszkaniowej, zbycie to może nastąpić wyłącznie w sytuacji „uzasadnionej konieczności” zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.
Drugą konieczną przesłanką zachowania ulgi, wynikającą z art. 16 ust. 7 ww. ustawy, jest przeznaczenie – w okresie dwóch lat od dnia zbycia – środków uzyskanych ze sprzedaży w całości na jeden ze wskazanych w tym przepisie celów mieszkaniowych oraz aby łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony był zameldowaniem na pobyt stały i wynosił 5 lat.
Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych”. Na podstawie internetowego słownika języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego słowo „konieczność” znaczy to, co jest konieczne, nieuchronne, nie dające się uniknąć, jest to bezwzględna potrzeba, nieodzowność, przymus.
Pomimo niesprecyzowania w ww. ustawie, co należy rozumieć przez „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania”, należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika. Innymi słowy winna ona mieć charakter obiektywny i imperatywny. W orzecznictwie dominuje pogląd, że o potrzebie zmiany warunków zamieszkania świadczą okoliczności wyjątkowe świadczące o uzasadnionej konieczności zmiany warunków zamieszkania (a nie zwykła potrzeba zmiany warunków bytowych) oraz zmiana sytuacji rodzinnej, osobistej lub zawodowej wymuszająca zbycie dotychczas posiadanego budynku lub lokalu w celu nabycia środków na nabycie domu lub mieszkania lepiej zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe. Przykładem sytuacji wypełniającej stwierdzenie „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” będzie zmiana miejsca pracy, choroba spadkobiercy/obdarowanego lub członków jego najbliższej rodziny z nim zamieszkujących. Za konieczność można uznać stan zdrowia podatnika, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze spadku, a także trudna sytuacja życiowa, rodzinna, która wymaga poprawy lub zmiany. Innymi słowy będzie to każda sytuacja, która uniemożliwia dalszą egzystencję w nabytej nieruchomości.
Powołane powyżej przykłady ilustrujące „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” nie wyczerpują wszystkich okoliczności mieszczących się w zakresie przedmiotowym użytego przez ustawodawcę zwrotu, bowiem każda sytuacja w jakiej znajduje się podatnik winna być rozpatrywana indywidualnie. Niemniej jednak wskazać należy, że konieczna zmiana warunków lub miejsca zamieszkania występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może zamieszkiwać w nabytej w spadku nieruchomości.
Należy stwierdzić, że w momencie odziedziczenia mieszkania wiedziała Pani, w jakim miejscu ono się znajduje, jakie opłaty poniesie Pani z tytułu czynszu oraz w jakim stanie technicznym było mieszkanie, skoro obecnie wymaga generalnego remontu. Okoliczności wymienione przez Panią nie stanowią sytuacji wyjątkowych, świadczących o uzasadnionej konieczności zmiany warunków zamieszkania, a o zwykłej potrzebie zmiany warunków bytowych. Z powyższego wynika, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności uzasadniające konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania. Wobec tego nie można uznać, że zbycie opisanego przez Panią we wniosku mieszkania nastąpi ze względu na uzasadnioną konieczność poprawy Pani dotychczasowych warunków mieszkaniowych.
Tym samym, w przypadku zbycia odziedziczonego lokalu, brak będzie podstaw do zachowania przez Panią prawa do ulgi mieszkaniowej uzyskanej na podstawie art. 16 ww. ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo