Skoro była Pani współwłaścicielem, w udziale wynoszącym 1/3 części lokalu mieszkalnego i udział ten nabyła Pani na podstawie umowy wykupu, to w takiej sytuacji nie mogła Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie innego lokalu mieszkalnego.
Podatniczka, będąc małoletnią, wraz z matką i siostrą nabyła w drodze wykupu z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po 1/3 udziału w lokalu mieszkalnym. Nabycie to było wymuszone przepisami – nie mogło być dokonane wyłącznie na matkę, a konieczna była zgoda sądu rodzinnego. Następnie, jako osoba dorosła, podatniczka sprzedała swój udział i kupiła inny lokal mieszkalny, który traktuje…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W (…) r. zmarł Pani ojciec, będący emerytowanym żołnierzem zawodowym, który posiadał przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM).
Po śmierci ojca umowa najmu została zawarta z Pani matką, która miała prawo do zamieszkiwania wraz z małoletnimi dziećmi (z Panią i Pani siostrą).
W (…) r. Pani matka wykupiła z zasobów WAM zajmowany lokal mieszkalny, Pani oraz Pani siostra również nabyły udziały w prawie własności lokalu – każda po 1/3 – miało to być jako zabezpieczenie po zmarłym ojcu.
Wykup lokalu mieszkalnego nie mógł zostać dokonany wyłącznie na Pani matkę. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i procedurą WAM, nabycie musiało obejmować wszystkie osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu, w tym małoletnie dzieci.
Na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletnich, konieczna była zgoda sądu rodzinnego i nieletnich, co Pani matka musiała uzyskać, aby w ogóle było możliwe wykupienie powyższego mieszkania.
W (…) r. aby kupić swoje pierwsze własne mieszkanie, lokal ten został sprzedany, gdzie sprzedała Pani przysługujący jej udział – 1/3, a następnie nabyła inny lokal mieszkalny, który docelowo jest Pani pierwszym własnym mieszkaniem. Przy zakupie pobrano podatek od czynności cywilnoprawnych, uznając, że nie było to Pani pierwsze mieszkanie.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabyciu lokalu w (…) r. jako przy nabyciu pierwszego mieszkania?
Pani stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, nabycie udziału w (…) r. było narzucone przez przepisy regulujące wykup lokali z zasobów WAM i nie miało charakteru dobrowolnego wejścia na rynek nieruchomości. Wówczas była Pani małoletnia, a czynność wymagała zgody sądu rodzinnego, co wykluczało Pani autonomiczne dysponowanie udziałem.
Celem zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych jest wsparcie osób faktycznie nabywających swoje pierwsze mieszkanie.
W (…) r. po raz pierwszy nabyła Pani lokal samodzielnie i w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
Literalna interpretacja przepisu prowadziłaby do naruszenia zasady równości oraz proporcjonalności, ponieważ zrównuje sytuację osoby, która przymusowo nabyła udział jako małoletnia (miała Pani wówczas 8 lat nie miała Pani żadnej świadomości tego, iż staję się właścicielem lokalu mieszkalnego), z osobą, która wcześniej dobrowolnie nabyła mieszkanie.
W Pani ocenie pojęcie „przysługiwania prawa” należy interpretować funkcjonalnie, z uwzględnieniem celu przepisu, a nie wyłącznie formalnego wpisu udziału w księdze wieczystej.
W związku z powyższym stoi Pani na stanowisku, iż powinno Pani przysługiwać zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabyciu swojego pierwszego mieszkania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.
W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:
a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,
b) innych praw majątkowych − 1%.
Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
· prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
· prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
· spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu/kupującym przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu/im udziału nie może przekroczyć 50%. Zatem tylko posiadanie (w przeszłości lub w dacie zakupu) ww. praw, nabyte w drodze dziedziczenia (i to w określonym udziale), nie stanowi przeszkody do zastosowania ww. ulgi.
Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że w (…) r. zmarł Pani ojciec, który posiadał przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W (…) r. Pani matka, wykupiła z zasobów WAM zajmowany lokal mieszkalny, Pani oraz Pani siostra również nabyły udziały w prawie własności lokalu – każda po 1/3. Wykup lokalu mieszkalnego nie mógł zostać dokonany wyłącznie na Pani matkę, gdyż zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i procedurą WAM, nabycie musiało obejmować wszystkie osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu, w tym małoletnie dzieci (wówczas miała Pani 8 lat). W (…) r. lokal ten został sprzedany, a następnie nabyła Pani inny lokal mieszkalny, który docelowo jest Pani pierwszym własnym mieszkaniem. Przy zakupie został pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych.
Pani wątpliwości budzi fakt, czy w związku z opisaną sytuacją, przysługiwało Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ww. ustawy przy zakupie innego lokalu mieszkalnego, który docelowo jest Pani pierwszym własnym mieszkaniem.
Pani zdaniem, powinno Pani przysługiwać zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Z powołanego powyżej przepisu wynika, że w przypadku nabycia prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego zwolnienie przysługuje wyłącznie osobom, którym w dniu nabycia i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z treści wniosku wprost wynika, że była Pani właścicielem 1/3 udziału w lokalu mieszkalnym i udział ten nie został nabyty w drodze dziedziczenia, a w drodze wykupu. Zatem w takiej sytuacji nie mogła Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W analizowanej sprawie nie ma znaczenia fakt, że przedmiotowy udział, który nabyła Pani w drodze wykupu, był narzucony przez przepisy regulujące wykup lokali z zasobów WAM i nie miał charakteru dobrowolnego (była Pani osobą małoletnią). Jedynym wyjątkiem pozwalającym skorzystać z omawianego zwolnienia dotyczącego posiadania jakiejkolwiek substancji mieszkaniowej jest nabycie udziału w nieruchomości mieszkalnej w drodze dziedziczenia.
Należy pamiętać, że wszelkie zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące zwolnień podatkowych powinny być interpretowane ściśle.
Skoro była Pani współwłaścicielem, w udziale wynoszącym 1/3 części lokalu mieszkalnego i udział ten nabyła Pani na podstawie umowy wykupu, to w takiej sytuacji nie mogła Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie innego lokalu mieszkalnego.
Tym samym, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo