Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do zniesienia współwłasności pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami, ze spłatą na rzecz byłego współwłaściciela, to podstawę opodatkowania stanowiła opisana we wniosku wartość rynkowa nabytego udziału w nieruchomości, czyli 1/2 wartości rynkowej nieruchomości.
Wnioskodawczyni była współwłaścicielką lokalu mieszkalnego w udziale 1/2, a drugim współwłaścicielem był jej były partner. W 2018 roku nabyła swój udział w drodze sprzedaży i uiściła PCC. W 2026 roku doszło do zniesienia współwłasności ze spłatą na rzecz byłego partnera…
Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 7 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Wniosek dotyczy skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - w piśmie z 8 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego (ostatecznie sformułowany w uzupełnieniu wniosku)
Wnioskodawczyni była współwłaścicielką lokalu mieszkalnego w udziale wynoszącym 1/2. Drugim współwłaścicielem lokalu, również w udziale 1/2, był były partner Wnioskodawczyni. Wartość rynkowa nieruchomości wynosiła około (...) zł.
W 2018 r. Wnioskodawczyni nabyła swój udział w nieruchomości w drodze umowy sprzedaży i uiściła z tego tytułu podatek od czynności cywilnoprawnych.
(…) 2026 r. został zawarty akt notarialny, którego skutkiem było zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego ze spłatą współwłaściciela (byłego partnera) w wysokości (...) zł oraz ustanowienie nowej współwłasności lokalu w ramach wspólnoty majątkowej pomiędzy Panią a jej mężem.
Podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany przez notariusza w wysokości (...) zł, tj. od wartości rynkowej 1/2 w nieruchomości. Powzięła Pani wątpliwość, czy w przedstawionej sytuacji podatek od czynności cywilnoprawnych został ustalony prawidłowo.
Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
Czy w przedstawionym stanie faktycznym podatek od czynności cywilnoprawnych został prawidłowo ustalony od wartości rynkowej udziału w nieruchomości, czy też powinien zostać ustalony wyłącznie od kwoty spłaty współwłaściciela?
Pani stanowisko w sprawie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
W Pani ocenie, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące zniesienia współwłasności (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych), a podstawę opodatkowania stanowi - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy - wyłącznie wartość odpowiadająca wysokości spłaty.
W związku z tym podatek powinien zostać ustalony od kwoty (...) zł, a nie od wartości rynkowej udziału.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat.
Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
Stosownie do treści art. 4 pkt 5 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy z zastrzeżeniem art. 5, ciąży – przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.
Na zasadach określonych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą - od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.
Jak wynika z powołanych przepisów - umowa o zniesienie współwłasności ze spłatą podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności.
Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują pojęcia „współwłasność”, dlatego należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności rzeczy (ruchomej lub nieruchomej – nieruchomości) regulują postanowienia art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej powołanych przepisów zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.
W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności:
1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych (tzw. podział fizyczny),
2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2018 r. nabyła Pani wraz z byłym partnerem lokal mieszkalny. Każdy z Państwa posiadał udział w lokalu mieszkalnym w 1/2. W (…) 2026 r. zawarty został akt notarialny, którego skutkiem było zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego ze spłatą współwłaściciela (Pani byłego partnera) w wysokości (...) zł oraz ustanowienie nowej współwłasności lokalu w ramach wspólnoty majątkowej pomiędzy Panią a jej mężem. Wartość rynkowa nieruchomości wynosiła ok. (...) zł. Podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany przez notariusza w wysokości (...) zł, tj. od wartości rynkowej 1/2 w nieruchomości.
Ma Pani wątpliwości, czy podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zostać ustalony od wartości rynkowej udziału w nieruchomości, czy też od kwoty spłaty współwłaściciela.
Pani zdaniem podstawę opodatkowania stanowi - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - wyłącznie wartość odpowiadająca wysokości spłaty a nie wartości rynkowa udziału.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu podlega zniesienie współwłasności, jeżeli wiąże się ono z obowiązkiem spłat lub dopłat.
Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku wspólnym i występuje przy zniesieniu współwłasności wówczas, gdy całość majątku objętego współwłasnością przyznano jednemu lub kilku ze współwłaścicieli. Natomiast dopłata ma wyrównać różnice powstałe wskutek fizycznego podziału majątku między współwłaścicieli, gdy zachodzą rozbieżności między faktycznie przyznaną im częścią majątku a udziałem w majątku objętym współwłasnością.
Podstawę opodatkowania przy zniesieniu współwłasności – w myśl powołanego wyżej art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się według art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Od podstawy tej, zgodnie z uregulowaniami analizowanej ustawy, nie odlicza się długów i ciężarów.
Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do zniesienia współwłasności pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami, ze spłatą na rzecz byłego współwłaściciela, to podstawę opodatkowania stanowiła opisana we wniosku wartość rynkowa nabytego udziału w nieruchomości, czyli 1/2 wartości rynkowej nieruchomości.
Tym samym nie można zgodzić się z Pani stanowiskiem, że podstawę opodatkowania stanowi wartość odpowiadająca wysokości spłaty, skoro - jak wynika z opisu zdarzenia - nie stanowiła ona 1/2 wartości rynkowej nieruchomości.
Podatek od czynności cywilnoprawnych został ustalony prawidłowo - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - od wartości rynkowej udziału a nie od wartości spłaty byłego współwłaściciela.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo