Interpretacja 0111-KDIB2-3.4014.190.2026.1.LM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 3 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych sądowego działu spadku. Uzupełnił go Pan – samoistnie – w piśmie z 9 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Postanowieniem z (…) 2025 r. Sąd Rejonowy (…), w sprawie o sygn. akt (…), postanowił m.in. w punkcie 1. stwierdzić, że spadek po (…), zmarłej (…) 2025 r. w (…), na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza:

-  mąż (…) w (…) części,

-  syn (…) w (…) części,

-  syn (…) w (…) części.

Natomiast w punkcie 5. postanowienia Sąd postanowił dokonać podziału majątku wspólnego wnioskodawcy (…) oraz spadkodawczyni (…), po ustaniu między nimi małżeńskiej wspólności majątkowej wskutek śmierci (…) oraz działu spadku po (…) w ten sposób, że:

a) składnik majątkowy opisany w punkcie 1 (omyłka pisarska powinno być 2) postanowienia pod literą „a” czyli lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w (…), przy ul. (…) przyznać na wyłączną własność wnioskodawcy (…), zaś

b) składnik majątkowy opisany w punkcie 1 (omyłka pisarska powinno być 2) postanowienia pod literą „b” czyli lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w (…), przy ul. (…) przyznać na wyłączną własność uczestnika postępowania (…) – bez obowiązku spłat i dopłat między stronami postępowania.

Jednak w toku postępowania o dział spadku doszło do pozasądowej (poza postępowaniem i poza wydanym następnie orzeczeniem) spłaty sumy (…) zł na rzecz uczestnika postępowania (…) przez ojca (…). Sąd jednak w postanowieniu nie orzekł o tej spłacie albowiem została ona dokonana przed wydaniem orzeczenia.

W treści przelewu (…) wskazał, że jest to „(…) spadku po mamie (…)”. Tak więc doszło do pozasądowej spłaty udziału brata (…) w majątku wspólnym rodziców i spadkowym.

Istotnym jest jednak to, że w wyniku powyższego nabył Pan na wyłączną własność lokal mieszkalny w (…), przy ul. (…), którego wartość przewyższa Pana udział spadkowy przy czym tytułem tego nie został Pan zobowiązany w postanowieniu sądowym o dokonanie spłaty na rzecz pozostałych uczestników postępowania.

Co prawda wystąpił Pan do Sądu Rejonowego (…) o sprostowanie sentencji postanowienia poprzez dopisanie punktu o spłacie dokonanej na rzecz brata (…) ale wniosek ten został oddalony.

Pytania

Czy między uczestnikami postępowania sądowego taki podział jaki został orzeczony w sentencji postanowienia z (…) 2025 r. będzie rodził konieczność opłacenia przez Pana podatku od czynności cywilnoprawnych? Jeżeli tak to od jakiej wartości?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, postanowienie z (…) 2025 r o stwierdzeniu nabycia spadku, podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej oraz o dział spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jedynie w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Sentencja postanowienia wyraźnie wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie orzeczono spłat lub dopłat na rzecz współuprawnionych, zatem Pana zdaniem czynności prawne w tym orzeczeniu wymienione nie rodzą obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona),

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona),

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Należy wskazać, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności, których dokonanie powodować będzie powstanie obowiązku podatkowego. Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem nawet, jeżeli wywołuje skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych, które zostały w katalogu wymienione.

Jako czynności podlegające opodatkowaniu przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazują – stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ww. ustawy – dział spadku i zniesienie współwłasności, jednakże tylko w sytuacji, gdy wiążą się z obowiązkiem dokonania spłat lub dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców/współwłaścicieli. Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie takie umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności, z którymi związane są spłaty lub dopłaty.

Pana wątpliwości budzi czy podział orzeczony w sentencji postanowienia sądowego rodzi skutki podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Sąd wydał postanowienie na podstawie, którego nabył Pan spadek po zmarłej matce w (…) części. W powyższym postanowieniu Sąd dokonał podziału majątku wspólnego Pana ojca i spadkodawczyni oraz działu spadku po spadkodawczyni bez spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców.

Biorąc pod uwagę powyżej przywołane przepisy i przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, że skoro w omawianej sprawie doszło do sądowego działu spadku bez spłat i dopłat, to czynność ta, jako niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Reasumując, Pana stanowisko, zgodnie z którym opisany we wniosku podział majątku dokonany na podstawie postanowienia Sądu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych uznałem za prawidłowe. Zakres opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych wyznacza bowiem katalog czynności określony w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym, z tytułu opisanego sądowego działu spadku nie powstał dla Pana obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podstawą do wydania tej interpretacji są tylko te elementy opisu zdarzenia, które są istotne w kontekście zadanego pytania, a więc zakreślonego w ten sposób przedmiotu wniosku – tj. sądowego działu spadku. Skoro przedmiotem Pana zapytania było opodatkowanie sądowego działu spadku, to pozostałe ewentualne kwestie, które wspomina Pan w opisie zdarzenia, tj. dotyczące pozostałej spłaty (...) zł nie są przedmiotem interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z tych też względów − z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego − przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych powstałych po Pana stronie.

Podkreślam, że nie jestem uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku. Interpretacja została wydana wyłącznie na podstawie opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy zdnia11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.