Interpretacja 0111-KDIB2-3.4014.296.2025.2.AD

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 29 maja 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzupełnił Pan wniosek - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 8 lipca 2025 r. (data wpływu - 11 lipca 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wraz z żoną ((…)) zakupił Pan dom za kwotę (…) zł. Jest to Państwa pierwsza nieruchomość.

Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powinni Państwo zostać zwolnieni z podatku od czynności cywilnoprawnych, który zapłacili Państwo u notariusza w wysokości (…) zł.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że zakup nastąpił na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej. Transakcja została zawarta za podstawie jednej umowy sprzedaży, w formie aktu notarialnego z (…) r. ((…)).

W dniu zakupu nie posiadali Państwo żadnego prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego ani udziału w tych prawach.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy w przedstawionym zdarzeniu zostały spełnione warunki zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

W Pana ocenie, spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z czym, dokonana transakcja zakupu nieruchomości korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.

W konsekwencji, Pana zdaniem, należny podatek nie powinien zostać naliczony, a w przypadku jego zapłaty - powinna Panu przysługiwać możliwość wystąpienia o jego zwrot.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):

Według art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym (kupujących). W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zatem, zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:

- prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

- prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym jednemu z kupujących przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia - by mogło być zastosowane zwolnienie - wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Przy czym w przypadku, gdy budynek mieszkalny jednorodzinny lub lokal stanowiący odrębną nieruchomość albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nabywany jest na współwłasność, to każdy z kupujących (np. partnerzy) musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej m.in. lokalu mieszkalnego lub udziału w nim, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Jeżeli umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych. Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku właściwemu organowi. Co więcej, notariusz jako płatnik obowiązany jest uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku. Oznacza to więc, że powinien posiadać wiedzę na temat stanu faktycznego, która pozwoli prawidłowo określić zobowiązanie podatkowe.

Z przedstawionego zdarzenia wynika, że wraz z żoną zakupił Pan dom za kwotę (…) zł. Jest to Państwa pierwsza nieruchomość. Zapłacili Państwo podatek w wysokości (…) zł. Zakup nastąpił na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej. Transakcja została zawarta za podstawie jednej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. W dniu zakupu nie posiadali Państwo żadnego prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego ani udziału w tych prawach.

Pana wątpliwości dotyczą tego, czy w opisanym zdarzeniu zostały spełnione warunki do skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy zauważyć, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności do budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Nie podlega zatem zwolnieniu taka umowa sprzedaży, której przedmiotem jest udział bądź też udziały w ww. prawach. Tym samym, nabywając udział w nieruchomości, mimo spełnienia warunku nieposiadania prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego ani też udziału w takich prawach, nie można istotnie skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ww. zwolnienie nie przysługuje bowiem w sytuacji, gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest sam udział w nieruchomości (budynku mieszkalnym jednorodzinnym).

Natomiast w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest budynek mieszkalny jednorodzinny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych - umowa taka podlega zwolnieniu, bowiem sprzedaży polega własność całego budynku mieszkalnego (nieruchomości), której właścicielami stają się wspólnie kupujący. Każdy z kupujących staje się wówczas współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości.

Jeżeli więc zawarł Pan wraz z żoną jedną umowę sprzedaży, a jej przedmiotem był cały budynek mieszkalny jednorodzinny (dom) stanowiący odrębną nieruchomość, to uznać należy, że został on nabyty przez Państwa na współwłasność ułamkową. Każde z Państwa stało się współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości. W takiej sytuacji uznać należy, że kupili Państwo wspólnie całą nieruchomość.

Należy podkreślić, że przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne. A zatem, zwolnieniem objęta jest cała czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem dla skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, istotne jest, aby oboje kupujący spełniali warunki określone w tym przepisie, a nie tylko jeden z nich.

Jeżeli więc spełnili Państwo (Pan oraz żona) pozostałe przesłanki z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - tj. przed dniem zakupu nie posiadał Pan ani żona prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub też udziału w tych prawach, chyba że udział ten nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia - a przedmiotem opisanej we wniosku sprzedaży był budynek mieszkalny jednorodzinny (zakupiony na współwłasność) - to w opisanej we wniosku sytuacji miało zastosowanie zwolnienie, określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w stosunku do całego przedmiotu sprzedaży.

W odniesieniu do Pana stwierdzenia na temat zwrotu podatku, wskazuję, że instytucja zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych uregulowana jest w art. 11 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wg jego treści:

Podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli:

1) uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna);

2) nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej;

3) (uchylony)

3a) spółka nie została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców lub wysokość kapitału zakładowego spółki kapitałowej została zarejestrowana w kwocie niższej niż określała umowa spółki - w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym;

4) podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale - w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału zakładowego ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;

5) nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Podatek nie podlega zwrotowi po upływie 5 lat od końca roku, w którym został zapłacony.

Natomiast w myśl art. 72 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Za nadpłatę uważa się kwotę:

1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;

2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Zgodnie z art. 75 § 1 ww. ustawy:

Wobec powyższego należy wskazać, że nadpłata powstanie zawsze wtedy, gdy podatek został zapłacony nienależnie. Tym samym, w sytuacji opisanej we wniosku, będzie można ubiegać się nie o zwrot podatku (który dotyczy ściśle określonych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych sytuacji), a o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w trybie określonym przepisami Ordynacji podatkowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z tych też względów - z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych powstałych po Pana stronie. Interpretacja ta nie dotyczy zatem Pana żony.

W związku z brakiem przedłożenia pełnomocnictwa - pomimo wezwania w tym zakresie - nie mogę uznać, że Pani (…) została upoważniona do występowania w Pana imieniu oraz/lub do odbierania korespondencji kierowanej do Pana w sprawie. Tym samym, mam obowiązek całą korespondencję dotyczącą wydania dla Pana interpretacji indywidualnej kierować do Pana jako wnioskodawcy, na Pana adres. Jeżeli jednak jest Pan użytkownikiem e-Urzędu Skarbowego i wyraził Pan zgodę na doręczanie korespondencji przez ten system, to zobowiązany jestem całą korespondencję kierować na Pana konto w e-US.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pan do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.