Skutki podatkowe działu spadku i orzeczenia dopłaty za partycypację w kosztach pogrzebu.
Postanowieniem sądu stwierdzono, że spadek po zmarłym w 2021 r. spadkodawcy nabyli na podstawie ustawy wdowa, wnioskodawczyni i brat wnioskodawczyni po 1/3. W masie spadkowej było m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, oszczędności i samochód. Wdowa nie zgodziła się na przejęcie mieszkania, więc wnioskodawczyni i brat przejęli lokal po 1/2. W 2026 r. sąd dokonał podziału majątku wspólnego i działu spadku, uwzględniając ugodę. Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz wdowy 1.400 zł „tytułem dopłaty”, co odpowiadało jej udziałowi w kosztach pogrzebu (1/3 z 4.200 zł). Wnioskodawczyni i brat zamierzają sprzedać…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych działu spadku. Uzupełniła go Pani samoistnie w tym samym dniu oraz – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 25 sierpnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Postanowieniem Sądu Okręgowego w (…) z (…) 2024 r. stwierdzono, że spadek po spadkodawcy, zmarłym (…) 2021 r., na podstawie ustawy nabyli:
· wdowa po spadkodawcy – w 1/3 części,
· Wnioskodawczyni – w 1/3 części,
· brat Wnioskodawczyni – w 1/3 części.
Wnioskodawczyni złożyła zgłoszenie SD-Z2 w ustawowym terminie. W uzasadnieniu postanowienia (str. 18) z (…) 2024 r. Sąd wskazał, że własnoręczny testament spadkodawcy z (…) 2009 r. nie zawierał powołania spadkobiercy ani do całości, ani do części spadku. Sąd uznał, że testament należy interpretować w ten sposób, iż wdowa po spadkodawcy otrzymała zapis w postaci dożywotniej i bezpłatnej służebności mieszkania oraz zapis połowy oszczędności.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spadkodawca „oszczędności zapisał po połowie partnerce i córce”, co w okolicznościach niniejszej sprawy należy rozumieć jako zapis na rzecz wdowy po spadkodawcy oraz Wnioskodawczyni. Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż spadkodawca zamierzał wyłączyć swoje dzieci od dziedziczenia. W konsekwencji Sąd orzekł, że spadek po spadkodawcy został nabyty na podstawie ustawy przez wdowę po spadkodawcy, Wnioskodawczynię oraz brata Wnioskodawczyni, po 1/3 części każde z nich.
W skład masy spadkowej wchodziło kilka składników majątkowych, w tym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w (…), które spadkodawca nabył w (…) r. Wdowa po spadkodawcy nie wyraziła zgody na przejęcie mieszkania z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, jak również nie była zainteresowana nabyciem udziału wynoszącego 1/3 części tego prawa.
W celu dokonania działu spadku i zapewnienia każdemu ze spadkobierców majątku odpowiadającego wartości przysługującego mu udziału w spadku, Wnioskodawczyni oraz jej brat zgodzili się przejąć mieszkanie na współwłasność po 1/2 udziału każdy. Jednocześnie konieczne było dokonanie rozliczeń pieniężnych na rzecz wdowy po spadkodawcy, które miały wyłącznie charakter wyrównania wartości udziałów w masie spadkowej i nie prowadziły do nabycia przez któregokolwiek ze spadkobierców majątku ponad przysługujący mu udział spadkowy.
Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z (…) 2026 r. dokonano podziału majątku wspólnego wdowy po spadkodawcy i spadkodawcy oraz działu spadku po spadkodawcy. Przed wydaniem postanowienia uczestnicy postępowania zawarli ugodę, której postanowienia zostały przedłożone Sądowi. Sąd uwzględnił zgodne stanowisko stron i przychylił się do wniosku, aby ustalenia zawarte w § 1 ugody znalazły odzwierciedlenie w treści postanowienia, w szczególności w zakresie ustalenia składu majątku wspólnego oraz sposobu podziału majątku i działu spadku. Sąd ustalił, że do majątku wspólnego małżonków należały:
· oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości (…) zł,
· samochód marki Ford Fiesta o wartości (…) zł.
Sąd ustalił również, że do masy spadkowej po spadkodawcy należały:
· połowa środków zgromadzonych na rachunku bankowym – (…) zł,
· udział 1/2 w samochodzie – (…) zł,
· spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości (…) zł,
· oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy w kwocie (…) zł.
W ramach działu spadku:
· Wnioskodawczyni i brat Wnioskodawczyni otrzymali na współwłasność po 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego;
· wdowa po spadkodawcy otrzymała na wyłączną własność oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym (…) zł, samochód o wartości (…) zł oraz oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy w kwocie (…) zł.
(…) 2026 r. uczestnicy postępowania zawarli ugodę, w której zgodnie oświadczyli, że:
1) przyjęte ustalenia uwzględniają wolę spadkodawcy, aby jego osobiste oszczędności przypadły po połowie wdowie po spadkodawcy oraz Wnioskodawczyni;
2) uzgodnienia stanowią całościowe i ostateczne rozliczenie z tytułu podziału majątku wspólnego, działu spadku oraz wykonania zapisów testamentowych, a strony zrzekają się względem siebie wszelkich dalszych roszczeń.
W postanowieniu z (…) 2026 r. Sąd użył określenia „tytułem dopłaty” i:
· zasądził od brata Wnioskodawczyni na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…) zł,
· zasądził od Wnioskodawczyni na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…) zł.
Kwota (…) zł zasądzona od brata Wnioskodawczyni składa się z:
· kwoty (…) zł stanowiącej wyrównanie wartości udziałów pomiędzy uczestnikami postępowania,
· kwoty 1.400 zł stanowiącej udział brata Wnioskodawczyni w kosztach pogrzebu spadkodawcy.
Kwota 1.400 zł zasądzona od Wnioskodawczyni stanowi udział Wnioskodawczyni w kosztach pogrzebu spadkodawcy. Koszty pogrzebu zostały zgłoszone przez wdowę po spadkodawcy w piśmie z (…) 2025 r. (str. 7–8), stanowiącym odpowiedź na wniosek o podział majątku wspólnego i dział spadku, jako dług spadkowy. Nierozliczone koszty pogrzebu, po pomniejszeniu o otrzymany zasiłek pogrzebowy, wyniosły 4.200 zł, co odpowiada kwocie 1.400 zł przypadającej na każdego ze spadkobierców stosownie do udziałów wynoszących po 1/3 części.
Żadne z dzieci spadkodawcy nie nabyło w wyniku działu spadku rzeczy lub praw majątkowych o wartości przekraczającej przysługujący mu udział spadkowy. Okoliczność, że Sąd posłużył się w sentencji postanowienia określeniem „tytułem dopłaty”, nie przesądza sama w sobie o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Z całokształtu okoliczności sprawy, zgromadzonego materiału dowodowego, treści postanowienia Sądu, zawartej ugody oraz wzajemnych rozliczeń pomiędzy uczestnikami postępowania wynika bowiem, że kwoty te stanowią odpowiednio wyrównanie wartości udziałów oraz rozliczenie długów spadkowych i nie są zapłatą za nabycie przez któregokolwiek ze spadkobierców majątku o wartości przekraczającej przysługujący mu udział spadkowy. Wnioskodawczyni oraz jej brat zamierzają sprzedać w 2026 r. udziały w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyte w drodze spadku i działu spadku. Wnioskodawczyni i jej brat nie zamierzają korzystać z ulgi mieszkaniowej.
W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani m.in., że przy prostym porównaniu wartość przyznanego Wnioskodawczyni udziału w lokalu (…) zł jest wyższa od wartości jej 1/3 udziału w całej masie spadkowej (…) zł o (…) zł; podanie tej różnicy nie przesądza jej kwalifikacji podatkowej. Sąd zobowiązał Wnioskodawczynię do zapłaty 1 400 zł określonej w sentencji jako „dopłata”. Z samej sentencji postanowienia nie wynika wprost, że kwota 1 400 zł stanowi rozliczenie kosztów pogrzebu; jej związek z tym długiem wynika z opisanego sposobu całościowego rozliczenia.
Przywołując za Panią treść opisu zdarzenia pominąłem tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia i nie odnosi się do zagadnień dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych.
Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku
Czy w przedstawionym stanie faktycznym, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, po Pani stronie powstał obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu działu spadku, jeżeli kwota 1 400 zł zasądzona od Pani przez Sąd „tytułem dopłaty” odpowiadała przypadającej na Panią części rozliczanych kosztów pogrzebu i nie została ustalona jako cena lub wynagrodzenie za nabycie konkretnego dodatkowego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu?
Pani stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku
Pani zdaniem, po Pani stronie nie powstał obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu kwoty 1 400 zł zasądzonej w ramach działu spadku.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu podlegają umowy o dział spadku w części dotyczącej spłat lub dopłat. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 zasada ta znajduje zastosowanie również do orzeczeń sądów wywołujących takie same skutki prawne. Art. 4 pkt 5 wskazuje jako podatnika osobę nabywającą rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku, a art. 6 ust. 1 pkt 5 określa podstawę opodatkowania jako wartość rynkową rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału w spadku.
Nie kwestionuje Pani treści prawomocnego postanowienia ani faktu, że Sąd określił kwotę 1 400 zł jako „dopłatę”. Pani zdaniem dla oceny podatkowej znaczenie ma jednak również faktyczna funkcja tego świadczenia w ramach całego rozliczenia. Kwota 1 400 zł odpowiada dokładnie 1/3 nierozliczonych kosztów pogrzebu wynoszących 4 200 zł. Nie zapłaciła Pani tej kwoty jako ustalonej ceny za dodatkową część lokalu ani za inny konkretny składnik majątku.
Rozliczenie działu spadku było ponadto powiązane z wykonaniem zapisu zwykłego o wartości 47 500 zł przysługującego Pani. Kwota ta nie została jej wypłacona dodatkowo, lecz została uwzględniona w całościowym rozliczeniu stron.
Pani zdaniem nie jest więc zasadne utożsamianie samej kwoty 1 400 zł z wynagrodzeniem za odpłatne nabycie dodatkowej części prawa majątkowego wyłącznie z uwagi na użycie przez Sąd określenia „tytułem dopłaty”. W konsekwencji uważa Pani, że w przedstawionych okolicznościach kwota 1 400 zł nie stanowi podstawy do ustalenia po Pani stronie obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Powyżej przywołałem tylko tę część Pani stanowiska, która odnosi się do podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ww. ustawy:
Podatkowi podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
W myśl art. 1 ust. 2 pkt 3 tejże ustawy:
Przepisy ustawy o umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności – stosuje się odpowiednio do:
a) nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność – w części spłat lub dopłat,
b) odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli.
Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje:
· z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej,
· z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.
Stosownie do treści art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży – przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
Art. 5 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
a) przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
b) przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%.
W myśl art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawierają definicji spadku oraz działu spadku, z tego względu w tym zakresie należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Stosownie do treści art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Jak wynika z art. 924 ww. Kodeksu:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Wg treści art. 925 cyt. Kodeksu:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Zgodnie natomiast z art. 1035 ww. Kodeksu:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Stosownie do brzmienia art. 1037 § 1 powołanego Kodeksu:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Wg treści art. 1038 § 1 tegoż Kodeksu:
Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.
Odpowiednio więc, stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Jak stanowi art. 210 § 1 cyt. Kodeksu:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Natomiast w myśl art. 212 tejże ustawy:
Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.
Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.
Dział spadku jest instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), której mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
W tym miejscu należy podkreślić, że dokonanie działu spadku możliwe jest jedynie pomiędzy spadkobiercami konkretnej masy spadkowej konkretnego spadkodawcy.
Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dział spadku podlega opodatkowaniu, jeżeli wiąże się z obowiązkiem spłat lub dopłat. Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku spadkowym i występuje wówczas przy dziale spadku, gdy całość majątku spadkowego przyznano jednemu lub kilku ze spadkobierców. Natomiast dopłata ma wyrównać różnice powstałe wskutek fizycznego podziału majątku między spadkobierców, gdy zachodzą rozbieżności między faktycznie przyznaną im częścią majątku a udziałem w spadku.
Podsumowując, umowa o dział spadku (lub orzeczenie w tym zakresie) podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli wiąże się ze spłatą lub dopłatą i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na nabywającym rzeczy ponad udział w spadku. Natomiast w przypadku nieodpłatnego działu spadku – a więc umowy (lub orzeczenia), w którym nie występują spłaty lub dopłaty – nie dochodzi do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że postanowieniem Sądu stwierdzono, że spadek po spadkodawcy na podstawie ustawy nabyli: wdowa po spadkodawcy – w 1/3 części, Pani – w 1/3 części i Pani brat – w 1/3 części. W skład masy spadkowej wchodziło kilka składników majątkowych, w tym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. W celu dokonania działu spadku i zapewnienia każdemu ze spadkobierców majątku odpowiadającego wartości przysługującego mu udziału w spadku, Pani oraz Pani brat zgodzili się Państwo przejąć mieszkanie na współwłasność, po 1/2 udziału każdy. Postanowieniem Sądu dokonano podziału majątku wspólnego wdowy po spadkodawcy i spadkodawcy oraz działu spadku po spadkodawcy. Sąd ustalił, że do masy spadkowej po spadkodawcy należały:
· połowa środków zgromadzonych na rachunku bankowym – (…) zł,
· udział 1/2 w samochodzie – (…) zł,
· spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości (…) zł,
· oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy w kwocie (…) zł.
W ramach działu spadku Pani i Pani brat otrzymali na współwłasność po 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego a wdowa po spadkodawcy otrzymała na wyłączną własność oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym, samochód oraz oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy. W postanowieniu Sąd użył określenia „tytułem dopłaty” i zasądził od Pani brata na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…) zł oraz zasądził od Pani na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę 1.400 zł. Kwota 1.400 zł zasądzona od Pani stanowi według Pani udział w kosztach pogrzebu spadkodawcy. Nierozliczone koszty pogrzebu, po pomniejszeniu o otrzymany zasiłek pogrzebowy, wyniosły 4.200 zł, co odpowiada kwocie 1.400 zł przypadającej na każdego ze spadkobierców stosownie do udziałów wynoszących po 1/3 części. Sąd zobowiązał Panią do zapłaty 1.400 zł określonej w sentencji jako „dopłata”. Z samej sentencji postanowienia nie wynika wprost, że kwota 1.400 zł stanowi rozliczenie kosztów pogrzebu.
Pani wątpliwości budzi czy zasądzona przez Sąd tytułem „dopłaty” kwota rodzi po Pani stronie skutki podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Jak wynika z przepisów przywołanych powyżej, opodatkowaniu podlega umowa o dział spadku, jeżeli wiąże się ona z obowiązkiem spłat lub dopłat. Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału w spadku.
Istotne jest zatem czy w wyniku działu spadku – w zakresie w jakim czynności te dotyczą spłat lub dopłat – doszło do nabycia przez Panią (zobowiązaną przez Sąd do „dopłaty”), majątku o wartości większej niż wartość majątku nabytego przez Panią uprzednio tytułem spadku.
Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku spadkowym (stanowiącym współwłasność) i występuje wówczas przy dziale spadku lub zniesieniu współwłasności, gdy całość majątku spadkowego (majątku objętego współwłasnością) przyznano jednemu lub kilku ze spadkobierców (współwłaścicieli). Natomiast dopłata ma wyrównać różnice powstałe wskutek fizycznego podziału majątku między spadkobierców (współwłaścicieli), gdy zachodzą rozbieżności między faktycznie przyznaną im częścią majątku a udziałem w spadku (udziałem w majątku objętym współwłasnością).
W związku z powyższym, jako że w przypadku działu spadku – w części dotyczącej spłat lub dopłat – obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na podmiocie nabywającym rzecz ponad udział w spadku, to w sytuacji, gdy w wyniku działu spadku nabywane są rzeczy/prawa majątkowe ponad wartość przysługującego majątku nabytego w spadku (czyli sprzed działu spadku) – na skutek opisanej czynności (w zakresie w jakiej dotyczy ona dopłaty/spłaty), powstaje zobowiązanie do obliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, złożenia deklaracji PCC-3 oraz wpłacenia podatku we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z treści wniosku wynika, że w związku z dziedziczeniem ustawowym po ojcu – nabyła Pani 1/3 udziału w spadku. W skład spadku – co potwierdził Sąd – weszła połowa środków zgromadzonych na rachunku bankowym, udział 1/2 w samochodzie, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy. Dokonując działu spadku, Sąd orzekł/ zobowiązał Panią do dopłaty na rzecz wdowy po spadkodawcy. Skoro takie jest orzeczenie Sądu (którego Organ interpretacyjny nie ma ani podstaw, ani uprawnień aby kwestionować), to zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami (art. 1 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych) orzeczenie to podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Podstawą opodatkowania zgodnie z ww. art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału w spadku.
Z powyższego wynika, że wartość otrzymanego przez Panią – w wyniku działu spadku – majątku, przewyższyła wartość Pani pierwotnego udziału w majątku spadkowym. W konsekwencji powyższego ciąży na Pani obowiązek podatkowy, ponieważ nabyła Pani majątek o wyższej wartości niż wartość udziału jaki Pani posiadała w spadku.
Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nadwyżki udziału niezależnie od wysokości ustalonych dopłat (czy też jak Pani twierdzi przysługującego Pani zapisu).
Pani stanowisko należało więc uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem tej interpretacji jest ocena Pani stanowiska tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Podstawą do wydania tej interpretacji są tylko te elementy opisu zdarzenia, które są istotne w kontekście zadanego pytania, a więc zakreślonego w ten sposób przedmiotu wniosku – tj. sądowego działu spadku i zasądzenia od Pani dopłaty. Skoro przedmiotem Pani zapytania było opodatkowanie sądowego działu spadku, to pozostałe ewentualne kwestie nie są przedmiotem interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo