Interpretacja 0111-KDIB2-3.4014.671.2025.1.LM

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni planuje nabyć udział wynoszący (…) części w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z udziałem w gruncie, położonego w miejscowości (…). Zbywcą udziału jest była żona obecnego partnera Wnioskodawczyni, która jest współwłaścicielką nieruchomości w udziale wynoszącym (…) części.

Wnioskodawczyni nie posiada obecnie żadnych nieruchomości ani udziałów w nieruchomościach mieszkalnych oraz nigdy wcześniej nie posiadała prawa własności: budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, udziału w takim prawie, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

W przeszłości Wnioskodawczyni posiadała wyłącznie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które – zgodnie z ustawą – nie stanowi prawa wyłączającego zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Planowany zakup będzie więc pierwszym nabyciem nieruchomości przez Wnioskodawczynię. Nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym w pełni wykończonym i nadającym się do zamieszkania (dom jednorodzinny w stanie „wykończonym”). Transakcja zostanie dokonana na rynku wtórnym w formie aktu notarialnego.

Wnioskodawczyni zamierza skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszej nieruchomości na rynku wtórnym, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Pytanie

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż udziału wynoszącego (…) części w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego na Pani rzecz — jako osoby nieposiadającej żadnej własności nieruchomości — korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, nabycie udziału wynoszącego (…) części w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ:

1) przepis obejmuje zarówno nabycie prawa własności nieruchomości mieszkalnej, jak i udziału w takim prawie;

2) z literalnej treści przepisu wynika, że zwolnienie przysługuje wtedy, gdy kupujący nie posiadał przed dniem sprzedaży żadnego prawa własności budynku lub lokalu mieszkalnego ani udziału w takim prawie — co Pani spełnia;

3) ustawodawca nie wprowadza warunku, aby nabywana nieruchomość stanowiła 100% własności, a więc nabycie udziału (np. (…)) jest objęte zakresem przepisu;

4) interpretacje indywidualne wydawane przez Dyrektora KIS (m.in. sygn. 0111-KDIB2-2.4014.21.2024, 0111-KDIB2-3.4014.74.2024) potwierdzają, że udział w nieruchomości również podlega zwolnieniu, o ile nabywca nie posiadał wcześniej żadnej nieruchomości;

5) celem ustawodawcy było wsparcie osób kupujących swoją pierwszą nieruchomość na rynku mieszkaniowym, bez względu na to, czy nabywana własność obejmuje całość, czy udział.

W świetle powyższego uważa Pani, że planowana czynność sprzedaży jest objęta zwolnieniem i nie powinna podlegać podatkowi podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):

Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy:

Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest sprzedaż, której przedmiotem jest:

- prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

- prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu/kupującym przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu/im udziału nie może przekroczyć 50%.

Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że planuje Pani nabyć udział wynoszący 1/2 części w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z udziałem w gruncie. Nie posiada Pani obecnie żadnych nieruchomości ani udziałów w nieruchomościach mieszkalnych oraz nigdy wcześniej nie posiadała Pani prawa własności: budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, udziału w takim prawie, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W przeszłości posiadała Pani wyłącznie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Planowany przez Panią zakup będzie więc pierwszym nabyciem nieruchomości. Nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym w pełni wykończonym i nadającym się do zamieszkania (dom jednorodzinny w stanie „wykończonym”). Transakcja zostanie dokonana na rynku wtórnym w formie aktu notarialnego.

Uważa Pani, że nabycie udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Z analizowanego przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że zwolnieniem objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest prawo własności do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.

Zatem – wbrew temu co twierdzi Pani w swoim stanowisku – nie podlega omawianemu zwolnieniu sprzedaż, której przedmiotem są jedynie udziały w takich prawach (udziały w nieruchomości).

Skoro przedmiotem opisanego przez Panią nabycia na podstawie umowy sprzedaży będzie wyłącznie udział (w wysokości (...)) w domu jednorodzinnym, to w takiej sytuacji nie będzie mogła Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Na podstawie umowy sprzedaży nie nabędzie Pani domu – nieruchomości, lecz wyłącznie udział w nim. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że zwolniona z opodatkowania jest taka umowa sprzedaży, której przedmiotem jest prawo własności całej nieruchomości (całego budynku).

Zatem uznałem Pani stanowisko za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

W odniesieniu do przywołanych przez Panią na potwierdzenie stanowiska interpretacji indywidualnych wskazuję, iż nie wynika z nich, że nabycie udziału w nieruchomości podlega pod zwolnienie, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych; jednocześnie nadmieniam, że zapadły one na gruncie konkretnego opisu zdarzenia, w związku z czym nie znajdują one zastosowania w tej sprawie.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy zdnia11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przedsądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art.54§ 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.57aPPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.