Interpretacja 0111-KDIB2-3.4014.78.2025.3.JS

Interpretacja indywidualna

w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie:

- nabycia wierzytelności pożyczkowych (pytanie nr 1) - jest nieprawidłowe,

- ­nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (pytanie nr 3) - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 lutego 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczący skutków podatkowych zakupu wierzytelności z tytułu umów pożyczkowych i zakupu udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 marca 2025 r. (wpływ: 24 i 28 marca 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (Spółka) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod firmą X. spółka z o.o. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50 000,00 zł. Wspólnikami Spółki są podmioty zagraniczne:

1) A.S.R.L, z siedzibą we Włoszech, posiadająca 225 udziałów o wartości nominalnej 11 250 zł;

2) B.S.R.L, z siedzibą we Włoszech, posiadająca 225 udziałów o wartości nominalnej 11 250 zł;

3) S.R.L z siedzibą we Włoszech, posiadająca 225 udziałów o wartości nominalnej 11 250 zł;

4) D. z siedzibą we Włoszech, posiadająca 100 udziałów o wartości nominalnej 5 000 zł;

5) E. S.R.L, z siedzibą we Włoszech, posiadająca 225 udziałów o wartości nominalnej 11 250 zł.

Spółka jest polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka prowadzi działalność w branży (…), zajmuje się realizacją projektów (…). Jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

16 listopada 2024 r. Spółka zawarła cztery umowy nabycia udziałów w spółkach posiadających siedziby na terytorium Polski. Jednocześnie w umowach tych dokonano przelewu wierzytelności z tytułu umów pożyczek. Z umów tych wynika m.in.:

1) umowa nabycia udziałów w spółce F. spółka z o.o. od wspólnika - G.SRL z siedzibą we Włoszech, z której m.in. wynika, że:

a) F. spółka z o. o. realizuje projekt (…) zlokalizowanym w pobliżu miejscowości H., zwany Projektem;

b) Wnioskodawca nabył 100 udziałów w kapitale zakładowym F. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 5 000,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 10 000,00 zł, z obowiązkiem zapłaty w terminie 30 dni od zawarcia umowy; ponadto strony umowy ustaliły, że cena ulegnie zwiększeniu o dodatkowe wynagrodzenie zwane Earn-out, w razie osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwoju realizowanego przez F. spółka z o.o. Projektu i łącznym spełnieniu pozostałych warunków określonych w umowie;

c) Sprzedającemu, tj. G.SRL przysługują od F. spółka z o.o. wierzytelności z tytułu nieprzedawnionych umów pożyczek (terminy spłaty pożyczek określono na 2028 r. i 2029 r.) w PLN (łącznie (…)) i EURO (łącznie (…)), obejmujące kwoty główne (kapitał) oraz odsetki naliczone do dnia przelewu, tj. 15 listopada 2024 r.;

d) Sprzedający dokonał przelewu na rzecz kupującego ze skutkiem natychmiastowym przysługujących mu wierzytelności obejmujących kwoty główne pożyczek wraz z odsetkami za wynagrodzeniem w wysokości (…) Euro i (…) zł, powiększonym o odsetki i płatnym w terminie 30 dni od zawarcia umowy;

e) w przypadku niedokonania przez kupującego (Wnioskodawcę) pełnej płatności ww. wynagrodzenia w terminie, a będzie on wciąż właścicielem zakupionych udziałów, wówczas zobowiązany jest do odsprzedaży swoich udziałów na rzecz sprzedającego w liczbie 100 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział;

2) umowa nabycia udziałów w spółce I. spółka z o.o. od wspólnika - G.SRL z siedzibą we Włoszech, z której m.in. wynika, że:

a) spółka z o.o. realizuje projekt (…) zlokalizowanym w pobliżu miejscowości J., zwany Projektem;

b) Wnioskodawca nabył 100 udziałów w kapitale zakładowym I. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 5 000,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 10 000,00 zł, z obowiązkiem zapłaty w terminie 30 dni od zawarcia umowy; ponadto strony umowy ustaliły, że cena ulegnie zwiększeniu o dodatkowe wynagrodzenie zwane Earn-out, w razie osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwoju realizowanego przez Spółkę Projektu i łącznym spełnieniu pozostałych warunków określonych w umowie;

c) Sprzedającemu, tj. G.SRL przysługują od I. spółka z o.o. wierzytelności z tytułu nieprzedawnionych umów pożyczek (terminy spłaty pożyczek przypadają na 2028 r. i 2029 r.) w PLN (łącznie (…)) i EURO (łącznie (…)) obejmujące kwoty główne (kapitał) oraz odsetki naliczone do dnia przelewu, tj. 15 listopada 2024 r.;

d) Sprzedający dokonał przelewu na rzecz kupującego ze skutkiem natychmiastowym przysługujących mu wierzytelności obejmujących kwoty główne pożyczek wraz z odsetkami za wynagrodzeniem w wysokości (…) Euro i (…) zł, powiększonym o odsetki i płatnym w terminie 30 dni od zawarcia umowy;

e) w przypadku niedokonania przez kupującego (Wnioskodawcę) pełnej płatności ww. wynagrodzenia w terminie, a będzie on wciąż właścicielem zakupionych udziałów, wówczas zobowiązany jest do odsprzedaży swoich udziałów na rzecz sprzedającego w liczbie 100 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział;

3) umowa nabycia udziałów w spółce K. spółka z o.o. od wspólnika - L. z siedzibą we Włoszech, z której m.in. wynika, że:

a) K. spółka z o.o. realizuje projekt (…) zlokalizowany w pobliżu miasta Ł., zwany Projektem;

b) Wnioskodawca nabył 21 udziałów w kapitale zakładowym K. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 1 050,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 2 100,00 zł, z obowiązkiem zapłaty w terminie 30 dni od zawarcia umowy; ponadto strony umowy ustaliły, że cena ulegnie zwiększeniu o dodatkowe wynagrodzenie zwane Earn-out, w razie osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwoju realizowanego przez Spółkę Projektu i łącznym spełnieniu pozostałych warunków określonych w umowie;

c) Sprzedającemu, tj. L. przysługują od K. spółka z o.o. wierzytelności z tytułu nieprzedawnionej umowy pożyczki (termin spłaty 23 lutego 2029 r.) w wysokości (…) EURO obejmujące kwotę główną (kapitał) oraz odsetki naliczone do dnia przelewu, tj. 15 listopada 2024 r.;

d) Sprzedający dokonał przelewu na rzecz kupującego ze skutkiem natychmiastowym przysługujących mu wierzytelności obejmujących kwotę główną pożyczki wraz z odsetkami za wynagrodzeniem w wysokości (…) Euro, powiększonym o odsetki i płatnym w terminie 30 dni od zawarcia umowy;

e) w przypadku niedokonana przez kupującego (Wnioskodawcę) pełnej płatności ww. wynagrodzenia w terminie, a będzie on wciąż właścicielem zakupionych udziałów, wówczas zobowiązany jest do odsprzedaży swoich udziałów na rzecz sprzedającego w liczbie 21 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział;

4) umowa nabycia udziałów w spółce M. spółka z o.o. od Wspólników:

- Wspólnika 1 - N. SRL z siedzibą we Włoszech, który posiada 51 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i o łącznej wartości 2 550 zł,

- Wspólnika 2 - A.SRL, który posiada 14 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i o łącznej wartości 700 zł,

- Wspólnika 3 - O., który posiada 11 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i o łącznej wartości 550 zł,

- Wspólnika 4 - P. spółka z o.o., który posiada 8 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i o łącznej wartości 400 zł,

- Wspólnika 5 - Q., który posiada 5 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i o łącznej wartości 250 zł,

z której m.in. wynika, że:

a) M. spółka z o.o. realizuje projekt (…) zlokalizowany w pobliżu miasta R., zwany Projektem;

b) Wnioskodawca nabył:

- od Wspólnika 1 - 51 udziałów w kapitale zakładowym M. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 2 550,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 5 100,00 zł,

- od Wspólnika 2 - 14 udziałów w kapitale zakładowym M. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 700,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 1 400,00 zł,

- od Wspólnika 3 - 11 udziałów w kapitale zakładowym M. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 550,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 1 100,00 zł,

- od Wspólnika 4 - 8 udziałów w kapitale zakładowym M. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 400,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 800,00 zł,

- od Wspólnika 5 - 5 udziałów w kapitale zakładowym M. spółka z o.o., o łącznej wartości nominalnej 250,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 500,00 zł

z obowiązkiem zapłaty w terminie 30 dni od zawarcia umowy; ponadto strony umowy ustaliły, że cena ulegnie zwiększeniu o dodatkowe wynagrodzenie zwane Earn-out, w razie osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwoju realizowanego przez Spółkę Projektu i łącznym spełnieniu pozostałych warunków określonych w umowie;

c) Sprzedającym Wspólnikom 1, 3 i 5 przysługują od M. spółka z o.o. wierzytelności z tytułu nieprzedawnionych umów pożyczek (terminy płatności przypadają na 2028 r. i 2029 r.) obejmujące kwotę główną (kapitał) oraz odsetki naliczone do dnia przelewu, tj. 15 listopada 2024 r., odpowiednio: (…) Euro, (…) Euro, (…) Euro;

d) Sprzedający dokonali przelewu na rzecz kupującego ze skutkiem natychmiastowym przysługujących im wierzytelności obejmujących kwotę główną pożyczki wraz z odsetkami za wynagrodzeniem w wysokości dla sprzedającego:

- Wspólnika 1 - (…) Euro, powiększonych o odsetki,

- Wspólnika 3 - (…) Euro, powiększonych o odsetki,

- Wspólnika 5 - (…) Euro, powiększonych o odsetki

i płatnych w terminie 30 dni od zawarcia umowy;

e) w przypadku niedokonania przez kupującego (Wnioskodawcę) pełnej płatności ww. wynagrodzenia w terminie, a będzie on wciąż właścicielem zakupionych udziałów, wówczas zobowiązany jest do odsprzedaży swoich udziałów na rzecz sprzedającego:

- Wspólnika 1 w liczbie 51 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział,

- Wspólnika 3 w liczbie 11 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział i

- Wspólnika 5 w liczbie 5 udziałów o wartości nominalnej 50,00 zł, za cenę sprzedaży wynoszącą 100,00 zł za jeden udział.

Jednocześnie Wnioskodawca zawarł 18 listopada 2024 r. umowę inwestycyjną, na podstawie której zobowiązał się do sprzedaży 70% wyżej opisanych udziałów na rzecz niepowiązanego podmiotu - S. z siedzibą w T., w celu wspólnego rozwoju Projektów realizowanych ww. spółkach celowych. W efekcie czego zostały zawarte dwie umowy sprzedaży udziałów:

1) umowa zawarta 18 listopada 2024 r., na podstawie której Wnioskodawca sprzedał dla S. 70% udziałów w spółkach celowych, tj. w M. spółka z o.o. i w K. spółka z o.o., za cenę równą odpowiednio: 802,62 Euro i 802,62 Euro; przeniesienie tytułu prawnego do udziałów, zgodnie z wolą stron, następuje z chwilą zapłaty ceny przez kupującego;

2) umowa zawarta 18 listopada 2024 r., na podstawie której Wnioskodawca sprzedał S. 70% udziałów w spółkach celowych, tj. w I. spółka z o.o. i w F. spółka z o.o., za cenę równą odpowiednio: 802,62 Euro I 802,62 Euro; przeniesienie tytułu prawnego do udziałów, zgodnie z wolą stron, nastąpiło 13 stycznia 2025 r.

Inwestycja została opisana w punkcie 2 umowy inwestycyjnej w następujący sposób:

Po akceptacji projektu, zgodnie z Klauzulą 3.8 lub Klauzulą 3.12 (podane dalej), na warunkach określonych w umowie, X. zobowiązuje się sprzedać i przenieść na S., a S. zobowiązuje się zakupić i przyjąć od X. 70% (siedemdziesiąt procent) udziałów w każdej SPV (SPV to spółka celowa) realizującej Projekt, wolnych od wszelkich obciążeń i praw osób trzecich, wraz ze wszystkimi korzyściami i prawami związanymi z tymi udziałami, za cenę zakupu równą wartości nominalnej udziałów.

Zgodnie z ww. umową proces sprzedaży odbywa się w następujący sposób. Wnioskodawca przedstawia S. każdy rozpoczęty projekt (…) oraz (…), który spełnia akceptowane przez S. kryteria. S. ma 10 dni roboczych na podjęcie decyzji i akceptację projektu. W przypadku akceptacji strony będą zobowiązane do zawarcia w ciągu następnych 20 dni roboczych umowy sprzedaży udziałów spółki celowej realizującej projekt (70%). S. zaakceptował już cztery projekty określane w umowie jako projekty początkowe, dla których w dwóch spółkach celowych zostały sprzedane udziały - 18 listopada 2024 r. i w dwóch kolejnych spółkach celowych - 13 stycznia 2025 r.

W umowie Inwestycyjnej z klauzuli 3. Przejęcie projektów wynika m.in.:

3.1. Jeśli projekt systemu (…) pierwotnie opracowany przez X. spełnia Kryteria Minimalne, a także pod warunkiem, że czynsz należny na mocy każdej umowy zabezpieczającej prawo własności do gruntu wymaganego dla takiego projektu nie przekracza Maksymalnego Czynszu, X. w pierwszej kolejności powiadomi S. o tym fakcie i przedstawi taki projekt S. (dalej „Oferta ROFO”) (dla projektów wiatrowych jest analogiczna klauzula) (...)

3.4. S. będzie uprawniony, w ciągu 20 (dwudziestu) dni roboczych od otrzymania Oferty ROFO, do przeprowadzenia należytej staranności dotyczącej danego projektu i SPV realizującego taki projekt, będącego przedmiotem Oferty ROFO (dalej „Proces Należytej Staranności ROFO”). Proces Należytej Staranności ROFO może obejmować:

3.4.1. wewnętrzny Proces Należytej Staranności ROFO, przeprowadzony przez S.; oraz

3.4.2. zewnętrzny Proces Należytej Staranności ROFO, przeprowadzony przez zewnętrznych doradców zatrudnionych przez S.. Zakres zewnętrznego Procesu Należytej Staranności ROFO może obejmować:

a) raport due diligence prawny typu „red flag” sporządzony przez renomowanego doradcę prawnego;

b) raport due diligence typu „red flag” sporządzony przez renomowanego doradcę technicznego oraz

c) raporty due diligence finansowe, podatkowe, ESG, handlowe oraz dotyczące rynku (…), sporządzone przez renomowanych doradców. (...)

3.8. Jeśli, w wyniku procesu należytej staranności ROFO, S. zaakceptuje ofertę ROFO i powiadomi X. o takiej akceptacji nie później niż w ciągu 10 (dziesięciu) dni roboczych od upływu terminu wskazanego w Klauzuli 3.4:

3.8.1. projekt będący przedmiotem takiej oferty ROFO stanie się częścią portfela rozwijanego przez Udziałowców (każdy z osobna określany jako „Projekt” i łącznie jako „Projekty”); oraz

3.8.2. nie później niż w ciągu 20 (dwudziestu) dni roboczych od takiej akceptacji Udziałowcy będą zobowiązani do zawarcia umowy sprzedaży udziałów w formie zasadniczo zgodnej z wzorem określonym w Załączniku 3.8.2, na mocy której X. sprzeda i przeniesie na S., a S. zakupi i przyjmie od X. 70% (siedemdziesiąt procent) Udziałów w SPV realizującej Projekt zgodnie z kluczowymi warunkami określonymi w Klauzuli 2. (...)

3.12. Udziałowcy niniejszym potwierdzają i uznają, że projekty wymienione w Załączniku 1.1.54 zostały już zaakceptowane przez S., stanowią Projekty w rozumieniu niniejszej Umowy i są określane w niniejszej Umowie jako „Początkowe Projekty Portfela”.

Rozwój projektów, zgodnie z postanowieniami ww. umowy, zostaje powierzony X. spółka z o.o., tj. Wnioskodawcy. Po rozpoczęciu każdej inwestycji (tj. zakupie 70% udziałów w spółce celowej) zawarta zostanie umowa o Usługi Rozwojowe pomiędzy X. spółka z o.o. (Wnioskodawcą) a odpowiednią spółką celową, w ramach której X. spółka z o.o. będzie otrzymywać miesięczne wynagrodzenie oraz wynagrodzenie dodatkowe związane z osiągnięciem poszczególnych kamieni milowych (tj. założonych etapów realizacji projektu). Z tego tytułu wnioskodawca upoważniony jest wystawiać faktury VAT.

W tym zakresie z umowy inwestycyjnej wynika m.in.:

4.1. Działania rozwojowe związane z każdym Projektem będą realizowane na podstawie odpowiedniej Umowy o Usługi Rozwojowe (DSA). Każda Umowa o Usługi Rozwojowe określi warunki współpracy pomiędzy odpowiednią SPV, jako klientem, a X., jako deweloperem, w odniesieniu do rozwoju Projektu realizowanego przez taką SPV. Ogólny zakres usług świadczonych przez X. w ramach Umowy o Usługi Rozwojowe będzie obejmował zapewnienie, że Projekt osiągnie status RtB.

4.2. X. oraz Udziałowcy zobowiązują się zapewnić, że odpowiednia SPV zawrze Umowę o Usługi Rozwojowe natychmiast po Inwestycji.

4.3. W przypadku dostarczenia przez S. do X. Powiadomienia o Wycofaniu w odniesieniu do Udziałów w SPV realizującej dany Projekt, odpowiednia Umowa o Usługi Rozwojowe dotycząca takiego Projektu zostanie automatycznie rozwiązana w dniu dostarczenia Powiadomienia o Wycofaniu do X..

Zakres usług jest wskazany w załączniku do umowy o Usługi Rozwojowe. Obejmuje on:

1. Uzyskanie prawomocnych i ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy lub zmian do jakichkolwiek decyzji o warunkach zabudowy lub nowych decyzji o warunkach zabudowy zastępujących dotychczasowe decyzje (jeśli wymagane).

2. Podjęcie wszelkich działań prawnych i innych, które są racjonalnie wymagane, aby zapewnić, że odpowiednia rada gminy właściwa dla obszaru, na którym znajdują się Nieruchomości Projektowe, przyjmie:

2.1. plan ogólny gminy, o którym mowa w artykule 13a Ustawy o Planowaniu Przestrzennym lub zmianę takiego planu ogólnego, zgodny z prawem, obejmujący odpowiedni obszar, na którym ma być realizowany Projekt, i umożliwiający lokalizację Projektu zgodnie z technicznymi parametrami uzgodnionymi przez Strony;

2.2. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianę, zgodny z prawem, w tym z Ustawą o Planowaniu Przestrzennym, obejmujący odpowiedni obszar, na którym ma być realizowany Projekt, i umożliwiający lokalizację Projektu zgodnie z technicznymi parametrami uzgodnionymi przez Strony;

3. Uzyskanie prawomocnych i ostatecznych decyzji środowiskowych lub zmian do jakichkolwiek decyzji środowiskowych lub nowych decyzji środowiskowych zastępujących dotychczasowe decyzje (jeśli wymagane).

4. Uzyskanie warunków przyłączenia do sieci.

5. Na podstawie odpowiedniego pełnomocnictwa od Klienta, zawarcie w jego imieniu, umowy przyłączeniowej.

6. Uzyskanie pozwoleń na budowę i/lub innych decyzji, zezwoleń lub uzgodnień wymaganych przez prawo w celu realizacji Projektu (w tym całej Infrastruktury Towarzyszącej).

7. Uzyskanie prawomocnych i ostatecznych decyzji o lokalizacji zjazdów z dróg publicznych (jeśli wymagane).

8. Uzyskanie prawomocnych i ostatecznych decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej lub zaświadczenia lub decyzji potwierdzającej brak obowiązku wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na potrzeby Projektu.

9. (Jeśli wymagane) uzyskanie prawomocnych zezwoleń na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej.

10. (Jeśli wymagane) uzyskanie prawomocnych i ostatecznych pozwoleń wodnoprawnych.

11. Uzyskanie zgody na kolizję infrastruktury Projektu z istniejącą lub planowaną infrastrukturą, taką jak infrastruktura gazowa, energetyczna czy drogowa, lub uzyskanie potwierdzenia braku takiej kolizji;

12. (Jeśli wymagane) uzyskanie prawomocnych i ostatecznych zezwoleń na usunięcie drzew i/lub krzewów;

13. (Jeśli wymagane) uzgodnienia pozwoleń na budowę z właściwym organem ochrony zabytków;

14. Zabezpieczenie wszystkich praw do gruntów w sposób satysfakcjonujący Klienta, w tym zapewnienie, że wszystkie działki wymagane do umiejscowienia Infrastruktury kablowej Projektu (w tym przyłącza do sieci) zostaną zabezpieczone umowami najmu, służebnościami przesyłu, decyzjami administracyjnymi na podstawie Ustawy o Drogach Publicznych lub innymi umowami lub zgodami w formie zaakceptowanej przez Klienta (szczególnie w przypadku gruntów będących własnością publiczną), a działki prywatne wymagane dla Innych komponentów Projektu będą zabezpieczone Umowami Dzierżawy Gruntu, które umożliwią wykorzystanie gruntów na cele budowlane zgodnie z Prawem Budowlanym i będą uzupełnione protokołami przekazania gruntów podpisanymi przez wszystkich właścicieli gruntów (chyba że takie protokoły są częścią umów najmu).

15. Podjęcie wszelkich działań prawnych i innych wymaganych, aby zapewnić, że Umowy Dzierżawy Gruntów są zgodne z formą określoną w Załączniku 2.8 do Umowy, a na podstawie odpowiedniego pełnomocnictwa od Klienta, podpisanie zmian do Umów Dzierżawy Gruntów w Jego Imieniu.

16. Złożenie wszelkich wniosków dotyczących praw do gruntów posiadanych przez Klienta, w celu jak najszybszego ujawnienia w odpowiednich księgach wieczystych wszystkich Umów Dzierżawy Gruntów i Służebności Przesyłu uzyskanych dla Projektu;

17. Na podstawie odpowiedniego upoważnienia Klienta:

17.1. składanie w jego imieniu wszelkich wniosków, oświadczeń, wyjaśnień, dowodów, dokumentów i zapytań wymaganych przez prawo lub odpowiedni organ w toczących się postępowaniach administracyjnych dotyczących Projektu, w tym w odpowiedzi na wezwania organów publicznych, w tym organów samorządowych;

17.2. uzyskiwanie od organów publicznych, w tym organów samorządowych, wszelkich zaświadczeń, odpisów dokumentów, rysunków i innych dokumentów wymaganych do należytej i terminowej realizacji Projektu zgodnie z niniejszą Umową;

17.3. inicjowanie i uczestnictwo we wszystkich postępowaniach administracyjnych (w tym dotyczących pozwoleń na budowę, decyzji określających warunki środowiskowe dla Projektu, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub o zagospodarowaniu terenu oraz Inicjowanie postępowań w celu zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego lub planu ogólnego bądź innego dokumentu planistycznego wprowadzonego do prawa), które są wymagane przez prawo do należytej i terminowej realizacji Projektu zgodnie z niniejszą Umową;

18. Przekazanie Klientowi wszelkich praw do ocen oddziaływania na środowisko i projektów budowlanych dotyczących Projektu, jeśli prawa te nie zostały nabyte bezpośrednio przez Klienta.

19. Przekazanie (po zakończeniu realizacji Umowy lub poszczególnych Usług) całej dokumentacji uzyskanej przez Dewelopera podczas realizacji Usług.

20. Podjęcie wszelkich innych działań l uzyskanie wszelkich innych Praw Projektu wymaganych przez prawo w celu należytej i terminowej realizacji Projektu zgodnie z Umową lub wymaganych ze względu na zmiany prawne, które nastąpiły po dacie Umowy, ale przed osiągnięciem Kamienia Milowego RtB.

Finansowanie spółek celowych dla celów rozwoju poszczególnych projektów zostało ustalone w umowie inwestycyjnej. Spółka celowa będzie finansowana na podstawie ustalonego na dany okres budżetu, proporcjonalnie przez udziałowców, zgodnie z posiadanymi udziałami. Wyjątkiem jest finansowanie depozytów wpłacanych przy wniosku o warunki przyłączenia, który finansowany jest w całości przez S.. Finansowanie jest ustalane przez zarząd spółki celowej i ogłaszane w formie pisemnej do każdego udziałowca.

Pozostała część umowy inwestycyjnej określa pozostałe kwestie związane z zarządzaniem spółkami celowymi, władzami spółek itp. Jest również przewidziana opcja wycofania się z umowy przez S. w dowolnym momencie, ale najwcześniej po 12 miesiącach obowiązywania umowy. S. ma wtedy prawo do sprzedaży udziałów w spółkach celowych po cenie nominalnej.

Zgodnie z umową inwestycyjną, X. spółka z o.o. posiada 30% udziałów w spółkach celowych (na ten moment w T.spółka z o. o., K.spółka z o.o., I.spółka z o.o., F. spółka z o.o.). S. posiada 70% udziałów w tych spółkach celowych. Zarząd każdej spółki celowej wygląda następująco:

A.A. - przedstawiciel X. spółka z o. o.,

A.B. - przedstawiciel S.,

A.C. - przedstawiciel S..

Podobnie wyglądać będzie zarząd każdej kolejnej sprzedanej spółki celowej (w której zostaną sprzedane udziały dla S.), jako że umowa inwestycyjna wskazuje, iż X. spółka z o.o. ma prawo do nominacji jednego członka zarządu, a S. dwóch. Spółkę reprezentuje dwóch członków zarządu działających łącznie. X. spółka z o.o. (ani żaden jej wspólnik) nie ma innych powiązań z S. niż poprzez spółki celowe będące przedmiotem umowy inwestycyjnej.

Specyfika działalności Wnioskodawcy polega na tym, że zawiera z podmiotami z branży (…) umowy o wspólnym rozwoju. W ramach tych umów, Wnioskodawca zakłada spółki celowe w celu rozwijania projektów (…). Po osiągnięciu umówionego etapu rozwoju projektu, Wnioskodawca dokonuje sprzedaży większościowego pakietu udziałów w spółce celowej na rzecz podmiotu, który kontynuuje i finalizuje realizację projektu. Praktyka ta trwa od 2020 r., kiedy Wnioskodawca zawarł umowę o wspólnym rozwoju z włoską spółką pod firmą U., a następnie w 2022 r. sprzedał dla tego podmiotu 80% pakiet udziałów w kapitale zakładowym spółek celowych. Na rzecz spółek celowych Wnioskodawca świadczył usługi zarządzania oraz usługi związane z rozwojem projektów.

Wskazali Państwo na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, z zakresu podatku od towarów i usług z (…) 2022 r., nr (…), w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że dokonywana przez Wnioskodawcę sprzedaż udziałów w spółkach celowych stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, w konsekwencji czego Wnioskodawca dokonując tych transakcji działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Organ podatkowy stwierdził bowiem w tej interpretacji m.in.:

„Analiza przywołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz orzecznictwa TSUE w kontekście przedstawionego stanu faktycznego prowadzić może do stwierdzenia, że w związku z posiadaniem udziałów w spółkach celowych Wnioskodawca podejmuje działania wykraczające poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca (wynikające z ww. umów o świadczenie usług zarządzania i świadczenie innych usług), to nie wykonuje względem spółek celowych wyłącznie funkcje właścicielskich. Rola Wnioskodawcy nie ogranicza się do biernego modelu realizacji praw właścicielskich. W konsekwencji sprzedaż przedmiotowych udziałów w spółkach celowych stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w której Wnioskodawca występuje w charakterze podatnika w rozumieniu ust. 1 tego artykułu. W związku z powyższym zbycie przedmiotowych udziałów przez Wnioskodawcę w spółkach celowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.”

Obecnie, w ramach przyjętego modelu biznesowego funkcjonowania, Wnioskodawca generalnie zobowiązany jest do podejmowania działań związanych z tworzeniem spółek celowych, przygotowaniem spółek celowych do transakcji sprzedaży (tj. sprzedaży udziałów) oraz do kontroli i nadzoru poprawności sporządzania dokumentacji i realizowanych płatności. W zarządach spółek celowych zasiadają te same osoby, które jednocześnie są w zarządzie Wnioskodawcy.

Przychody ze sprzedaży udziałów są przeznaczane na realizację nowych projektów oraz wypłatę dywidendy dla wspólników.

Wnioskodawca nie zajmuje się w sposób profesjonalny działalnością w zakresie obrotu papierami wartościowymi, pośrednictwem w tym zakresie, działalnością maklerską lub brokerską.

W piśmie uzupełniającym wskazali Państwo, co następuje.

1. Wierzytelności pożyczkowe (o których mowa we wniosku) zostały nabyte jako prawa majątkowe, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

2. Umowy, w drodze których Spółka nabyła wierzytelności z umów pożyczek, zostały zawarte na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) umowa przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawarta w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a G.SRL (z siedzibą we Włoszech) jako sprzedającym - umowa dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez G.SRL dla F. spółka z o. o. (dla polskiego rezydenta podatkowego):

- z 18 sierpnia 2023 r. na kwotę 2 200 zł,

- z 27 października 2023 r. na kwotę 1 350 Euro,

- z 1 lutego 2024 r. na kwotę 1 500 Euro,

- z 6 marca 2024 r. na kwotę 4 000 Euro,

- z 28 października 2024 r. na kwotę 200 Euro,

b) umowa przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawarta w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a G.SRL (z siedzibą we Włoszech) jako sprzedającym - umowa dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez G.SRL dla I. spółka z o. o. (dla polskiego rezydenta podatkowego):

- z 19 kwietnia 2023 r. na kwotę 2 300 zł,

- z 18 sierpnia 2023 r. na kwotę 500 Euro,

- z 27 października 2023 r. na kwotę 1100 Euro,

- z 7 grudnia 2023 r. na kwotę 22 000 Euro,

- z 1 lutego 2024 r. na kwotę 3 500 Euro,

c) umowa przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawarta w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a L. (z siedzibą we Włoszech) jako sprzedającym - umowa dotyczy wierzytelności z umowy pożyczki udzielonej przez L. dla K. spółka z o. o. (polskiego rezydenta podatkowego) z 23 lutego 2024 r. na kwotę 150 000 Euro;

d) umowa przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawarta w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a N.SRL (z siedzibą we Włoszech), L. (z siedzibą we Włoszech) i Q. (z siedzibą we Włoszech) jako sprzedającym - umowa dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez N.SRL, L. i Q. dla M. spółka z o. o. (dla polskiego rezydenta podatkowego):

- pożyczek udzielonych przez N.SRL: z 17 kwietnia 2023 r. na kwotę 1100 Euro, z 2 listopada 2023 r. na kwotę 1 300 Euro, z 27 listopada 2023 r. na kwotę 2 000 Euro, z 15 lutego 2024 r. na kwotę 1 500 Euro i z 27.03.2024 r. na kwotę 330 000 Euro,

- pożyczki udzielonej przez L. z 23 lutego 2024 r. na kwotę 150 000 Euro,

- pożyczki udzielonej przez Q. z 23 lutego 2024 r. na kwotę 70 000 Euro.

3. Prawa majątkowe, tj. wierzytelności pożyczkowe, o których mowa we wniosku, są wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; dotyczy to wierzytelności wynikających z umów wskazanych powyżej.

Wskazali Państwo, że według informacji otrzymanych od ww. spółek zagranicznych we Włoszech nabycie wierzytelności pożyczkowych od wspólników zagranicznych (cesja wierzytelności) co do zasady nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli spełnia określone warunki.

Sama czynność przeniesienia wierzytelności (np. sprzedaż wierzytelności pożyczkowej) nie jest traktowana jako świadczenie usług podlegających podatkowi od towarów i usług, jeśli nie zawiera elementu usługi zarządzania ryzykiem lub windykacji. Włoska ustawa o podatku od towarów i usług (D.P.R. 633/1972) przewiduje, że transakcje dotyczące kredytów i pożyczek są co do zasady zwolnione z podatku od towarów i usług (art. 10, ust. 1, pkt 1), zwłaszcza jeśli dotyczą zwykłej działalności finansowej.

4. Jeśli cesja wierzytelności zawiera element świadczenia usług (np. factoring z przejęciem ryzyka niewypłacalności dłużnika, windykacja, zarządzanie należnościami), to taka transakcja może być uznana za usługę i wtedy potencjalnie podlegać podatkowi od towarów i usług. Jeżeli sprzedaż wierzytelności odbywa się z dyskontem (np. za kwotę niższą niż wartość nominalna), a sprzedający nadal angażuje się w zarządzanie lub ponosi ryzyko, może to wpłynąć na kwalifikację w podatku od towarów i usług.

5. Wierzytelności będą nabywane od niżej wskazanych Spółek:

- od Y. SRL z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…) - dotyczy umowy przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawartej w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a G.SRL (Włochy) jako sprzedającym - dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez G.SRL dla F. spółka z o. o. (dla rezydenta podatkowego w Polsce);

- od Y.SRL z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…) - dotyczy umowy przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawartej w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a G.SRL (Włochy) jako sprzedającym - dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez G.SRL dla I. spółka z o.o. (dla rezydenta podatkowego w Polsce);

- od L. z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…) - dotyczy umowy przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawartej w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupującym a L. (Włochy) jako sprzedającym - dotyczy wierzytelności z umowy pożyczki udzielonej przez L. dla K. spółka z o.o. (dla rezydenta podatkowego w Polsce);

- od N.SRL z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…), od L. z siedzibą w z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…), od Q. z siedzibą w (…), Republika Włoska, adres: (…), numer identyfikacji podatkowej (…) - dotyczy umowy przelewu wierzytelności z 15 listopada 2023 r. zawartej w Polsce pomiędzy X. spółka z o.o. jako kupujący a N. SRL (Włochy), L. (Włochy) i Q. (Włochy) jako sprzedającymi - dotyczy wierzytelności z umów pożyczek udzielonych przez N.SRL, L. i Q. dla M. spółka z o.o. (dla rezydenta podatkowego w Polsce).

6. Ww. Spółki (podmioty zagraniczne) nie posiadają na terytorium Polski siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, również nie są zarejestrowane dla celów podatku od towarów i usług na terytorium Polski.

7. Według wiedzy Wnioskodawcy ww. Spółki są podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

8. Na moment przenoszenia wierzytelności przez Spółki, od których Wnioskodawca nabywa wierzytelności, nie istnieją przesłanki do uznania tych wierzytelności za zagrożone nieściągalnością.

9. W stosunku do przenoszonych wierzytelności nie jest/nie będzie prowadzone postępowanie egzekucyjne lub sądowe.

10. Wartość wierzytelności w momencie ich nabycia, w każdym przypadku, złożona jest z dwóch elementów, wartości nominalnej (kwoty pożyczki) plus odsetki należne na moment nabycia.

11. Wskazali Państwo, że wniosek nie dotyczy sprzedaży udziałów do podmiotu w (…).

12. Podali Państwo również dane podmiotów zagranicznych, z którymi zawarli Państwo umowy będące przedmiotem wniosku.

Powyżej przywołano tylko tę część uzupełnienia wniosku, która odnosi się do podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie sprzedaży wierzytelności pożyczkowych. Pozostała treść uzupełnienia została przywołana w interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług.

Pytania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Pytanie nr 1 (oznaczenie z wniosku)

Czy nabycie wierzytelności z umów pożyczek, w przedstawionych warunkach, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych

Pytanie nr 3 (oznaczenie z wniosku)

- czy nabycie udziałów w F. Sp. z o.o. przez Wnioskodawcę od G.SRL na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

- czy nabycie udziałów w I. Sp. z o.o. przez Wnioskodawcę od G.SRL na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

- czy nabycie udziałów w K. Sp. z o.o. przez Wnioskodawcę od L. na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

- czy nabycie udziałów w M. Sp. z o.o. przez Wnioskodawcę od N.SRL, A.SRL, O., P. spółka z o.o. i od Q. na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Ad 1.

W Państwa ocenie nabycie wierzytelności z umów pożyczek, w przedstawionych warunkach, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają m.in. umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych.

Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne inne niż umowa spółki i jej zmiany:

a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,

b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności (z wyjątkami, które w tym wypadku nie mają zastosowania).

Co do zasady czynności cywilnoprawne w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub jeżeli ich dokonanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, ale co najmniej jedna strona takiej umowy jest zwolniona od tego podatku, są wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czyli w odniesieniu do nich nie powstaje nawet obowiązek podatkowy z tytułu podatku od towarów i usług. Nie ma natomiast znaczenia, czy w konkretnej sytuacji powstanie zobowiązanie podatkowe, czy też przysługiwać będzie zwolnienie od podatku.

Jeżeli transakcja nabycia wierzytelności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, to nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Jeśli natomiast transakcja nabycia wierzytelności nie jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, to nabywca płaci podatek od czynności cywilnoprawnych.

Jeśli cena ustalona za nabywaną wierzytelność odpowiada jej wartości rynkowej, transakcja ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nabywca wierzytelności jest wówczas zobowiązany do zapłaty 1% podatku od wartości rynkowej nabywanych wymagalnych wierzytelności zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W Państwa ocenie, czynności nabycia wierzytelności z przedstawionych umów pożyczek za cenę ich wartości nominalnej powiększonej o należne odsetki obliczone na dzień poprzedzający sprzedaż nie podlegają przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1%.

Ad 3.

W Państwa ocenie:

- nabycie udziałów w F. spółka z o.o. przez Wnioskodawcę od G.SRL na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych;

- nabycie udziałów w I. spółka z o.o. przez Wnioskodawcę od G.SRL na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych;

- nabycie udziałów w K. spółka z o.o. przez Wnioskodawcę od L. na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych;

- nabycie udziałów w M. spółka z o.o. przez Wnioskodawcę od N.SRL, A.SRL, O., P. spółka z o.o. i od Q. na podstawie zawartej umowy sprzedaży udziałów z 15 listopada 2024 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie dotyczącym:

- nabycia wierzytelności pożyczkowych - jest nieprawidłowe,

- nabycia udziałów - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona),

d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona),

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym:

Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wynika z wniosku przedmiotem opisanych transakcji jest:

- nabycie wierzytelności pożyczkowych (cesja),

- nabycie udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Na gruncie prawa polskiego przeniesienie wierzytelności traktowane jest jako cesja.

Instytucję przelewu (cesji) wierzytelności regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego:

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Przelew wierzytelności jest konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych zasadach zobowiązań, prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność. Dodać należy, że cesja nie ma formy samoistnej umowy, dlatego też dla jej realizacji musi być dokonana czynność cywilnoprawna, na podstawie której nastąpi przeniesienie wierzytelności.

Z treści art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Podkreślić należy, że umowa cesji jako niewymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o ile nie przybierze postaci jednej z umów wymienionych w tym przepisie, w szczególności umowy sprzedaży uregulowanej w przepisach Kodeksu cywilnego.

Z kolei, jeśli umowa cesji wierzytelności przybierze postać umowy sprzedaży, to wówczas podlega opodatkowaniu tym podatkiem na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.

Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

W myśl art. 6 ust. 2-4 ww. ustawy:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Jeżeli podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny.

Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy:

Stawka podatku od umowy sprzedaży innych praw majątkowych wynosi 1%.

Jak wynika z przywołanych przepisów, umowa sprzedaży podobnie jak inne umowy (czynności cywilnoprawne) wymienione w katalogu art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiedziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. a) i lit. b) ww. ustawy:

Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,

b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:

- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

- umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednak należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z tytułu tej czynności z tego podatku zwolniona (z zastrzeżeniami określonymi w lit. a) i b) tego przepisu).

W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Użyte w ustawie określenie oznaczają: podatek od towarów i usług - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 1570, 1598 i 1852) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że zawarli Państwo jako Kupujący umowy nabycia wierzytelności pożyczkowych od spółek (Sprzedających), które posiadają siedzibę we Włoszech. Umowy te zostały zawarte na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wierzytelności pożyczkowe, o których mowa we wniosku są wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak Państwo wyjaśnili, wierzytelności pożyczkowe nie są zagrożone nieściągalnością. Nie jest/nie będzie w stosunku do przenoszonych wierzytelności prowadzone postępowanie egzekucyjne lub sądowe. Wartość wierzytelności w momencie ich nabycia, w każdym przypadku, złożona jest z dwóch elementów, wartości nominalnej (kwoty pożyczki) plus odsetki należne na moment nabycia. Zawarli Państwo jako Kupujący również umowy nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy podatkowi od czynności cywilnoprawnych w przedstawionych warunkach podlega:

- nabycie wierzytelności pożyczkowych (cesja),

- nabycie udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Jakkolwiek zapytanie Państwa dotyczy opodatkowania umów nabycia wierzytelności pożyczkowych i umów nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności ustalenia wymaga kwestia, czy transakcje te podlegają regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tych czynności regulacjami w zakresie ustawy o podatku od towarów i usług skutkuje wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym, w zakresie zakupu udziałów w spółkach z o.o. istotne znaczenie ma nie tylko to czy czynność jest objęta ustawą o podatku od towarów i usług, ale również to czy ta czynność nie jest zwolniona z opodatkowania tym podatkiem.

W interpretacji indywidualnej znak: 0111-KDIB3-1.4012.102.2025.5.ICZ, wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług, w zakresie nabycia wierzytelności pożyczkowych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że:

- w sprawie spełnione są przesłanki do uznania nabycia przez Państwa wierzytelności za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym nabycie będzie podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy;

- Państwo - jako usługodawca - nie są zobowiązani do rozliczenia w Polsce podatku od towarów i usług z ww. tytułu; podmiotami zobowiązanymi do opodatkowania tych usług są usługobiorcy, tj. podmioty zagraniczne nabywające od Państwa usługi.

Jeżeli więc, nabycia wierzytelności pożyczkowych stanowiły transakcje podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawarte umowy sprzedaży (nabycia) wierzytelności pożyczkowych nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych – były z niego wyłączone. Tym samym jako kupujący nie byli Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia wierzytelności pożyczkowych.

Nie mogę zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że nabycie (cesje) wierzytelności z umów pożyczkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zatem w tym zakresie Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Z kolei w zakresie nabycia udziałów we wskazanych we wniosku spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością Państwa stanowisko jest prawidłowe.

W interpretacji indywidualnej znak: 0111-KDIB3-1.4012.102.2025.5.ICZ, wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług, w zakresie nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że:

- sprzedaż udziałów dokonywana z ramach prowadzonej działalności gospodarczej to odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług,

- Państwo, nabywając usługę od kontrahentów zagranicznych, nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski, stają się podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu usług,

- tym samym Państwo - jako usługobiorca - są zobowiązani do opodatkowania podatkiem o towarów i usług czynności nabycia udziałów od podmiotów zagranicznych na terytorium Polski w związku z art. 17 ust. 4 ww. ustawy.

Zatem w sytuacji, gdy umowy nabycia udziałów z ww. spółkach były opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowy nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych (w omawianej sprawie - wg stawki 1%) mogłoby wystąpić tylko wówczas, gdy mimo objęcia nabycia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług, transakcje te korzystałaby ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. Wówczas, na mocy art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłączenie z opodatkowania nie miałoby miejsca. Jednakże z uwagi na zakres sformułowanego we wniosku pytania oraz zajętego do niego stanowiska, ten warunek do wyłączenia/opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie został w tej interpretacji poddany analizie. Kwestia zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług i w tym kontekście opodatkowania lub wyłączenia z opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie była bowiem przedmiotem Państwa pytania.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ta interpretacja stanowi ocenę Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie - znak: 0111-KDIB3-1.4012.102.2025.5.ICZ.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.