Interpretacja 0111-KDIB2-3.4014.84.2026.1.JKU

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku  o wydanie interpretacji indywidualnej

2 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawierania umów leasingu konsumenckiego zwrotnego.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

E. Sp. z o.o. (dalej jako Spółka, Wnioskodawca, Finansujący lub Leasingodawca), jest osobą prawną (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) mającą zarząd oraz siedzibę na terytorium Polski. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie prowadzonej działalności oraz podlega opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Głównym przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług leasingu zwrotnego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (dalej jako Leasingobiorca lub Korzystający).

Umowy są zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a rzeczy stanowiące przedmiot umów leasingu w chwili ich zawarcia, jak również obowiązywania, znajdują się na terytorium Polski. Leasing ma postać leasingu konsumenckiego zwrotnego, tj. osoba fizyczna przenosi na rzecz Spółki nabyte przez siebie rzeczy ruchome z równoczesnym zastrzeżeniem dla siebie prawa ich dalszego użytkowania na warunkach ustalonych w umowie leasingu zawartej ze Spółką.

 Zawarcie umowy następuje poprzez podpisanie dwóch dokumentów pt.:

- „umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego”,

- „umowa sprzedaży do umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego”.

W ramach umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego, Spółka zobowiązuje się nabyć od Korzystającego przedmiot leasingu za wartość wskazaną we wniosku o zawarcie umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego oraz przekazać Korzystającemu przedmiot leasingu do korzystania lub korzystania i pobierania pożytków przez okres wskazany w umowie, a Korzystający zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Finansującego tygodniowych rat leasingowych. Jak wynika z zawartej umowy, Finansujący w okresie obowiązywania umowy leasingu konsumenckiego pozostaje wyłącznym właścicielem przedmiotu leasingu. Finansujący udziela upoważnienia Korzystającemu do używania przedmiotu leasingu i pobierania pożytków przez okres wskazany w umowie w zamian za zapłatę umówionych rat leasingowych.

Umowa sprzedaży do umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego zawierana jest zaraz po podpisaniu umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego. W ramach tej umowy Leasingobiorca zobowiązuje się przenieść na rzecz Spółki własność rzeczy ruchomej, a Spółka zobowiązuje się do zapłaty wynagrodzenia. Umowa nie przewiduje obowiązku wydania rzeczy ruchomej Wnioskodawcy, która stanowi przedmiot leasingu konsumenckiego zwrotnego.

Powyższe umowy pozostają ze sobą w ścisłym związku, tj. gdyby nie zawarto umowy leasingu Spółka nie zawarłaby umowy sprzedaży. Zawarcie umowy sprzedaży jest poprzedzone zawarciem umowy leasingu zwrotnego i stanowi wykonanie zobowiązań wynikających z umowy leasingu. Osoba fizyczna ma prawo odstąpienia od umowy. Umowa sprzedaży zawiera postanowienie, że w przypadku, gdy Korzystający odstąpi od umowy leasingu, wówczas strony uznają, że odstąpił również od umowy sprzedaży. Umowa leasingu zawiera postanowienie, że w przypadku, gdy Korzystający odstąpi od umowy sprzedaży, wówczas Strony uznają, że odstąpił również od umowy leasingu.

Celem i zgodnym zamiarem Stron nie jest nabycie rzeczy ruchomej przez Spółkę. Celem jest udzielenie osobie fizycznej finansowania, które odbywa się poprzez instytucję leasingu zwrotnego. W ramach umowy nie dochodzi do przeniesienia posiadania (wydania rzeczy Spółce). Przedmiot leasingu pozostaje ciągle w posiadaniu osoby fizycznej, która go używa.

Umowy są zawierane według tego samego wzorca na czas określony. Leasingodawca w związku z zwarciem umowy leasingu zwrotnego otrzymuje od Leasingobiorcy, poza spłatą wartości przedmiotu leasingu, wynagrodzenie w postaci opłat związanych z zawarciem umowy leasingu. Suma opłat ponoszonych przez Korzystającego jest wyższa niż cena nabycia przedmiotu leasingu. Po nabyciu przedmiotu leasingu przez Spółkę, ujmuje ona nabyte składniki w ewidencji środków trwałych dla celów rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych. Nabyte składniki są zaliczane do środków trwałych, przy czym, ich cena nabycia jest niższa niż 10.000 zł, więc są one amortyzowane jednorazowo.

Drugą stroną umowy jest konsument, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, dlatego nie jest ona uprawniona do dokonywania odpisów amortyzacyjnych związanych z przedmiotowymi rzeczami ruchomymi będącymi przedmiotem umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego. Korzystający nie dokonuje więc odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu leasingu. Raty leasingowe są rozliczane w okresach tygodniowych, a Spółka wystawia konsumentowi fakturę VAT. Płatności z tytułu leasingu są dokonywane przez leasingobiorcę – osobę fizyczną – w większości w formie gotówkowej.

Prawo własności nie przechodzi na Korzystającego z chwilą zapłaty ostatniej raty. Korzystający ma prawo dokonać wykupu przedmiotu leasingu za odrębnym wynagrodzeniem. Korzystającemu przysługuje prawo odkupu przedmiotu leasingu za kwotę wykupu przedmiotu leasingu wskazaną w umowie niższej od ceny rynkowej w terminie 60 dni od dnia wygaśnięcia umowy leasingu pod warunkiem uiszczenia wszystkich rat leasingowych oraz kwoty wykupu przedmiotu leasingu, w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia żądania odkupu zwrotnego.

 

Pytanie

 

Czy w związku z zawarciem umów leasingu konsumenckiego zwrotnego są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

 

Państwa stanowisko

Przywołując treść art. 1 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazali Państwo, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. O kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Zatem, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z zawarciem określonej umowy decydujące są prawa i obowiązki stron.

Jeżeli prawa i obowiązki stron są właściwe dla umów wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zawarcie takiej umowy rodzi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje, może bowiem rodzić określone konsekwencje natury podatkowej. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne umowy, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Zgodnie z art. 709¹ ustawy Kodeks cywilny, przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Stosownie do art. 709¹⁶ Kodeksu cywilnego, jeżeli finansujący zobowiązał się, bez dodatkowego świadczenia, przenieść na korzystającego własność rzeczy po upływie oznaczonego w umowie czasu trwania leasingu, korzystający może żądać przeniesienia własności rzeczy w terminie miesiąca od upływu tego czasu, chyba że strony uzgodniły inny termin.

W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że w przypadku umowy leasingu, zobowiązanie finansującego, będącego zawsze przedsiębiorcą, polega na nabyciu rzeczy od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w umowie leasingu oraz oddaniu tej rzeczy korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a zobowiązanie korzystającego polega na zapłacie wynagrodzenia pieniężnego w ratach, przy czym wynagrodzenie to jest nie niższe niż cena lub wynagrodzenie z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Z umowy leasingu wynikają dla finansującego dwa podstawowe zobowiązania. Pierwszym jest zobowiązanie do nabycia rzeczy od oznaczonego zbywcy i na warunkach określonych w umowie leasingu. Drugim jest oddanie tej rzeczy do używania lub używania i pobierania pożytków korzystającemu. Finansujący nie oddaje więc do używania albo używania i pobierania pożytków rzeczy, która została przez niego wytworzona lub która została przez niego nabyta bez związku z zawarciem umowy leasingu, ale rzecz, która zostanie przez niego nabyta w wykonaniu jego zobowiązania wynikającego z umowy leasingu, od oznaczonego w umowie leasingu zbywcy oraz na warunkach określonych w umowie leasingu.

Zarówno więc strony umowy nabycia rzeczy, jak i postanowienia tej umowy są w całości zdeterminowane przez umowę leasingu. Rozwiązanie to uzasadnione jest tym, że używać rzecz albo używać rzecz i pobierać jej pożytki będzie jedynie korzystający, a nie finansujący.

Nie ma przeszkód, aby jako zbywca oznaczony został w umowie leasingu sam korzystający. Po pierwsze, zbywca nie został bowiem określony w art. 709¹ Kodeksu cywilnego jako osoba trzecia. Po drugie, należy zauważyć, że także w przypadku, gdy zbywcą jest osoba trzecia, ryzyka dotyczące zbywcy ponosi w umowie leasingu wyłącznie korzystający, a nie finansujący. Po trzecie, tzw. leasing zwrotny (ang. sale and leaseback) prowadzi do tego samego skutku ekonomicznego, jakim jest po stronie korzystającego możliwość używania albo używania i pobierania pożytków rzeczy w zamian za wynagrodzenie pieniężne płatne w ratach, a więc rozłożenia kosztu nabycia rzeczy do używania albo używania i pobierania pożytków na pewien czas, a po stronie finansującego – finansowania takiego używania albo używania i pobierania pożytków rzeczy będącej jego własnością, jednak bez przyjęcia ryzyk związanych z tą rzeczą, a jednocześnie z ograniczeniem własnego ryzyka przez zachowanie własności rzeczy (szerzej: W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 33, 2024, dostęp: Legalis).

Podobnie leasing zwrotny klasyfikuje jako rodzaj leasingu M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088, wyd. 3, 2022, cyt.: „Zasadniczo nabycie przedmiotu leasingu następuje od osoby trzeciej. Występuje jednak w życiu gospodarczym tzw. leasing zwrotny (sale and leaseback), w ramach którego finansujący nabywa rzecz od korzystającego w celu późniejszego oddania mu jej do użytku (por. J. Poczobut, w: System PrPryw, t. 8, 2004, s. 261). Ten sposób leasingu wykorzystywany jest często w odniesieniu do nieruchomości, a jej dotychczasowy właściciel staje się leasingobiorcą. Leasingobiorca, jako były właściciel nieruchomości, odzyskuje w ten sposób środki pieniężne ulokowane w nieruchomości, eliminując lub ograniczając tym samym konieczność wspierania swej działalności gospodarczej przy pomocy kredytu. Zarazem leasingobiorca realizuje uprawnienia do korzystania z nieruchomości, zachowując zarazem możliwość stania się jej ponownym właścicielem po dokonaniu spłaty rat leasingowych”.

Analogiczne stanowisko prezentuje M. Stec (red.), Prawo umów handlowych. System Prawa Prywatnego. Tom 5A, 2020, dostęp Legalis, cyt.: „W ramach leasingu finansowego pośredniego może jednak dojść do sytuacji, w której całość stosunków prawnych i ekonomicznych zamknie się w relacji między korzystającym i finansującym. Będzie miało to miejsce wówczas, gdy rzecz jest nabywana bezpośrednio od korzystającego, a następnie oddawana mu w leasing. Umowa tego rodzaju, określana jako leasing zwrotny, jest dopuszczona implicite w art. 709¹ Kodeksu cywilnego, który nie wymaga, aby korzystający i zbywca byli dwoma odrębnymi podmiotami. W konsekwencji do umów tego rodzaju przepisy Tytułu XVII1 KC mogą być stosowane wprost”.

Biorąc pod uwagę art. 709¹ Kodeksu cywilnego oraz powyższe stanowiska przedstawicieli doktryny prawa cywilnego należy uznać, że leasing zwrotny jest rodzajem leasingu, który występuje w obrocie gospodarczym. Pomimo specyficznej konstrukcji podmiotowej umowy leasingu zwrotnego – ten sam podmiot występuje jako zbywca oraz jako korzystający – leasing zwrotny jest leasingiem w rozumieniu art. 709¹ Kodeksu cywilnego. Umowy zawierane przez Spółkę (umowy leasingu zwrotnego) stanowią umowy nazwane, określone w art. 709¹ Kodeksu cywilnego, które nie zostały wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym umowa leasingu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego podatku od czynności cywilnoprawnych ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne umowy, które nie zostały wyraźnie wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro umowa leasingu nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować jako innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – umowa ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieści się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jednocześnie umowa leasingu, w tym umowa leasingu zwrotnego, nie wypełnia znamion żadnej innej z czynności wskazanej w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jako umowy, z którymi potencjalnie można by porównać leasing, biorąc pod uwagę ekonomiczny charakter transakcji można by wskazać umowę sprzedaży, pożyczki oraz użytkowania. Jednak biorąc pod uwagę przedmiotowe aspekty tych umów oraz umowę leasingu są one rozbieżne, co wyklucza objęcie leasingu opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W szczególności, umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego nie wypełnia znamion umowy sprzedaży, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie bowiem z art. 535 Kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Elementy istotne umowy sprzedaży nie są spełnione w przypadku leasingu konsumenckiego zwrotnego, jaką to umowę Spółka zawiera ze swoimi klientami. Celem umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego nie jest przeniesienie własności rzeczy (przedmiotu leasingu) oraz wydanie rzeczy Spółce. Spółka nie zawiera umowy w celu nabycia własności przedmiotu leasingu oraz wykorzystywania go do własnych celów. Osoba fizyczna przenosi własność rzeczy ruchomej na Spółkę, którą dalej posiada i użytkuje, w zamian za określoną kwotę wraz z obowiązkiem zapłaty rat leasingowych. Transakcja ta zawiera w sobie element przeniesienia własności z osoby fizycznej na Spółkę, ale nie jest to umowa sprzedaży, a element konstrukcyjny umowy leasingu. W ramach umów leasingu zawartych przez Spółkę nie dochodzi do wydania rzeczy Spółce (przeniesienia posiadania), co jest elementem konstrukcyjnym umowy sprzedaży.

Leasing zwrotny to kategoria transakcji finansowej (udzielenia finansowania) dla osoby fizycznej, gdzie przeniesienie własności rzeczy ruchomej stanowi rodzaj zabezpieczenia roszczeń Spółki, a nie ekwiwalent otrzymanej kwoty.

Analogiczne stanowisko w tym zakresie przyjmowane jest w doktrynie prawa cywilnego (por. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 12, 2025, dostęp: Legalis). Autorzy wskazują, że wyspecyfikowany zespół cech kwalifikuje leasing do grupy umów o korzystanie z rzeczy i zbliża go do najmu czy dzierżawy, ale jednak stosunki te należy od siebie odróżniać, przede wszystkim ze względu na dominujący w umowie leasingu element kredytowania przez finansującego inwestycji korzystającego. Leasingu również nie można w żaden sposób postrzegać jako szczególnej postaci sprzedaży, bowiem podobieństwa między tymi umowami sprowadzają się raczej do bliskości celu społeczno-gospodarczego, ale nie można zapominać, iż zasadniczym obowiązkiem finansującego nie jest przeniesienie na korzystającego własności rzeczy będącej przedmiotem leasingu, a oddanie jej do używania. Pokrewne stanowisko prezentuje M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 4, 2024, dostęp: Legalis), który traktuje leasing jako transakcję o charakterze finansowym.

Pomimo że umowa leasingu związana jest z udzieleniem finansowania, to jednak nie może być kwalifikowana jako umowa pożyczki. W myśl art. 720 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Leasing nie jest umową, na podstawie której dochodzi do przeniesienia pieniędzy i ich zwrotu, chociaż stanowi rodzaj finansowania. Nie jest więc umową pożyczki, a tym samym jako pożyczka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Umowa leasingu zwrotnego nie stanowi również ustanowienia odpłatnego użytkowania, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do art. 252 Kodeksu cywilnego, użytkowanie polega na obciążeniu rzeczy prawem do jej używania i pobierania pożytków. Użytkowanie to ograniczone prawo rzeczowe, podczas gdy wskazana w stanie faktycznym umowa stanowi stosunek zobowiązaniowy, którego jednym z elementów jest zobowiązanie do przeniesienia własności, której nie można przewidzieć w ramach oddania do użytkowania. W celu zbycia przedmiotu oddanego w użytkowanie konieczne jest odrębne przeniesienie własności, tj. zawarcie umowy sprzedaży, która jest odrębną od umowy użytkowania czynnością cywilnoprawną. Umowa zawarta przez strony nie prowadzi do ustanowienia prawa użytkowania rzeczy ruchomej, nie prowadzi do ustanowienia jakichkolwiek praw rzeczowych.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a czynności tego typu nie można zakwalifikować jako innej czynności tym katalogiem objętej. Umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nie mieści się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak wskazuje M. Stec (red.), Prawo umów handlowych. System Prawa Prywatnego. Tom 5A, 2020, dostęp: Legalis, cyt.: „W grupie umów o korzystanie z rzeczy leasing zajmuje szczególną pozycję. Inaczej niż typowe umowy o korzystanie z rzeczy – zwłaszcza dzierżawa i najem – umowa ta ma charakter hybrydowy. Łączy w sobie elementy umowy zapewniającej dostęp do rzeczy i korzystanie z niej z umową o usługę finansową o charakterze kredytowym. Tworzy ona złożoną sytuację prawną, której podstawę stanowią dwa wzajemnie powiązane stosunki obligacyjne: umowa leasingu zawierana między finansującym i korzystającym oraz umowa nabycia rzeczy między finansującym i zbywcą. Konstrukcja ta zestawia ze sobą dwa elementy: prawnorzeczowy (istniejący w ramach drugiej relacji) i obligacyjny (w ramach relacji pierwszej). Ich wzajemne powiązanie pozwala korzystającemu na nabycie rzeczy w sensie funkcjonalnym – przez korzystanie z niej połączone z możliwością pobierania pożytków – przy jednoczesnym nienabywaniu jej na płaszczyźnie stosunków prawnorzeczowych. W tym sensie – podobnie jak inne umowy o korzystanie z rzeczy – leasing pozwala na realizację interesów ekonomicznych (zaspokojenie potrzeb gospodarczych lub konsumpcyjnych) bez konieczności korzystania z form właścicielskich”.

Umowa leasingu zawiera pewne elementy z kilku rodzajów umów. Jej charakter zbliżony jest do najmu oraz dzierżawy, jednak elementem dominującym jest kredytowanie korzystającego. Zawiera w sobie element sprzedaży w części w jakiej obejmuje nabycie rzeczy od zbywcy albo od korzystającego (przy leasingu zwrotnym) oraz ewentualnie przeniesienie własności po zakończeniu umowy leasingu. Jednak leasing, w tym również leasing zwrotny, nie stanowi żadnej ze wskazanych umów, ale umowę nazwaną określoną wprost w Kodeksie cywilnym inną niż umowy objęte opodatkowaniem od czynności cywilnoprawnych. Umowa leasingu nie została wskazana w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych jako podlegająca opodatkowaniu. Zawarcie umowy leasingu zwrotnego nie rodzi po stronie Spółki obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podsumowując, katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, sformułowany w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zawiera enumeratywną listę czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, co oznacza, że żadne inne umowy ani czynności, które nie są w nim wprost wymienione, nie podlegają opodatkowaniu – także jeśli stanowią umowy o cechach zbliżonych do czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych lub zawierają w sobie m.in. te czynności, tworząc jednak kompleksową czynność (umowę) o szerszym zakresie.

Umowa leasingu, w tym leasingu zwrotnego, stanowi umowę nazwaną, tj. regulowaną przez przepisy Kodeksu cywilnego. Umowa nie została wskazana w katalogu czynności objętych opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Dlatego też nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z zawarciem umów leasingu konsumenckiego zwrotnego.

Na potwierdzenie swojego stanowiska powołali się Państwo na interpretacje indywidualne.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z opisu zdarzenia wynika, że głównym przedmiotem Państwa działalności jest świadczenie usług leasingu zwrotnego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Leasing ma postać leasingu konsumenckiego zwrotnego, tj. osoba fizyczna przenosi na rzecz Spółki nabyte przez siebie rzeczy ruchome z równoczesnym zastrzeżeniem dla siebie prawa ich dalszego użytkowania na warunkach ustalonych w umowie leasingu. Zawarcie umowy następuje poprzez podpisanie dwóch dokumentów pt.:

- „umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego”,

- „umowa sprzedaży do umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego”.

W ramach umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego, zobowiązują się Państwo nabyć od Korzystającego przedmiot leasingu za wartość wskazaną we wniosku o zawarcie umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego oraz przekazać Korzystającemu przedmiot leasingu do korzystania lub korzystania i pobierania pożytków przez okres wskazany w umowie, a Korzystający zobowiązany jest do zapłaty na Państwa rzecz tygodniowych rat leasingowych. Jak wynika z zawartej umowy, w okresie obowiązywania umowy leasingu konsumenckiego pozostają Państwo wyłącznym właścicielem przedmiotu leasingu. Udzielają Państwo upoważnienia Korzystającemu do używania przedmiotu leasingu i pobierania pożytków przez okres wskazany w umowie w zamian za zapłatę umówionych rat leasingowych. Umowa sprzedaży do umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego zawierana jest zaraz po podpisaniu umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego. W ramach tej umowy Leasingobiorca zobowiązuje się przenieść na Państwa rzecz własność rzeczy ruchomej, a Państwo zobowiązują się do zapłaty wynagrodzenia. Umowa nie przewiduje obowiązku wydania Państwu rzeczy ruchomej, która stanowi przedmiot leasingu konsumenckiego zwrotnego. Powyższe umowy pozostają ze sobą w ścisłym związku, tj. gdyby nie zawarto umowy leasingu Spółka nie zawarłaby umowy sprzedaży. Zawarcie umowy sprzedaży jest poprzedzone zawarciem umowy leasingu zwrotnego i stanowi wykonanie zobowiązań wynikających z umowy leasingu. Celem i zgodnym zamiarem Stron nie jest nabycie przez Państwa rzeczy ruchomej. Celem jest udzielenie osobie fizycznej finansowania, które odbywa się poprzez instytucję leasingu zwrotnego. W ramach umowy nie dochodzi do przeniesienia posiadania. Przedmiot leasingu pozostaje ciągle w posiadaniu osoby fizycznej, która go używa. W związku z zwarciem umowy leasingu zwrotnego otrzymują Państwo od Leasingobiorcy, poza spłatą wartości przedmiotu leasingu, wynagrodzenie w postaci opłat związanych z zawarciem umowy leasingu. Suma opłat ponoszonych przez Korzystającego jest wyższa niż cena nabycia przedmiotu leasingu. Korzystający ma prawo dokonać wykupu przedmiotu leasingu za odrębnym wynagrodzeniem.

Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują takich pojęć jak leasing, sprzedaż, pożyczka czy odpłatne użytkowanie, a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 709¹ tej ustawy:

Stosownie do art. 709¹⁶ Kodeksu cywilnego

Istotą umowy leasingu jest co do zasady przekazanie przez finansującego korzystającemu określonej rzeczy do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, z zapłatą przez korzystającego na rzecz finansującego wynagrodzenia, którego wysokość równa jest co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Stosownie do treści art. 155 § 1 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 353¹ Kodeksu cywilnego:

Ustawodawca pozostawia dużą swobodę w kształtowaniu takich czynności prawnych − zgodnie z zasadą swobody umów. Strony mają prawnie zagwarantowaną swobodę:

 1) w wyborze kontrahenta;

 2) ukształtowania treści konkretnego stosunku zobowiązaniowego (w granicach wyznaczonych przez właściwość, naturę tego stosunku, przepisy bezwzględnie obowiązujące oraz zasady współżycia społecznego);

 3) w nadaniu określonej formy oświadczeń woli stron.

Uczestnicy obrotu, zawierający umowę, mają dodatkowo wybór pomiędzy ustawowo określonymi wzorcami umów (tzw. „umowami nazwanymi”, tj. „zaproponowanymi przez ustawodawcę” poprzez uregulowanie ich postanowień w przepisach prawa cywilnego) oraz stosunkami, których postanowienia nie mieszczą się w takich wzorcach (tzw. umowy nienazwane).

Przechodząc na grunt ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych trzeba wskazać, że o opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub jego braku nie przesądza nazwa nadana umowie, ale występowania elementów przedmiotowo istotnych umów nazwanych, charakterystycznych dla danej czynności prawnej. Przy czym, samo nadanie danej umowie konkretnej nazwy nie przesądza, że jest to właśnie taka umowa.

Oceniając Państwa stanowisko, należy dokonać zatem analizy przepisów, odnoszących się zarówno do odpłatnego użytkowania jak i pożyczki oraz przepisów regulujących umowę sprzedaży, aby stwierdzić, czy zawarta przez Państwo umowa wypełnia znamiona, którejś z czynności wymienionych w zamkniętym katalogu czynności przedstawionym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Umowa odpłatnego użytkowania została uregulowana w Kodeksie cywilnym. Stosownie do treści art. 252 tej ustawy:

Zgodnie z art. 264 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 265 Kodeksu cywilnego:

Zasadnicza różnica między umową leasingu a umową odpłatnego użytkowania sprowadza się do prawa własności po zakończeniu kontraktu. Celem leasingu jest co do zasady chęć przejęcia przedmiotu na własność (wykup). Odpłatne użytkowanie, stanowiące ograniczone prawo rzeczowe, sprowadza się do korzystania z rzeczy bez obowiązku jej zakupu i wiąże się z obowiązkiem zwrotu przedmiotu użytkowania po wygaśnięciu tego prawa.

Kolejną umową wymagającą analizy, a wymienioną jako podlegającą opodatkowaniu zgodnie z ww. art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – do której również Państwo się odnoszą – jest umowa pożyczki.

Umowa pożyczki została uregulowana w art. 720 Kodeksu cywilnego:

Jak wynika z poglądów doktryny oraz orzecznictwa dla stwierdzenia, że dane zobowiązanie stanowi stosunek pożyczki niezbędne jest ustalenie dwóch okoliczności – przeniesienie własności pieniędzy na pożyczkobiorcę oraz skorelowany z tym obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy na rzecz pożyczkodawcy. Łączne spełnienie tych przesłanek pozwala na zakwalifikowanie określonej części przedmiotowej umowy jako umowy pożyczki i objęcie jej tym samym zakresem przedmiotowym podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym nie jest niezbędne jednoznaczne i dokładne posłużenie się w każdej umowie pożyczki sformułowaniami użytymi w art. 720 Kodeksu cywilnego, ponieważ na podstawie art. 65 § 2 ww. ustawy, możliwe jest ustalenie rzeczywistego znaczenia i woli stron takiej umowy.

Z opisanego zdarzenia wynika, że w ramach umowy zobowiązują się Państwo nabyć odpłatnie od Korzystającego przedmiot leasingu oraz przekazać go zwrotnie Korzystającemu do korzystania lub korzystania i pobierania pożytków przez okres wskazany w umowie, a Korzystający zobowiązany jest do zapłaty na Państwa rzecz tygodniowych rat leasingowych.

Zasadniczą różnicą między zawieraną przez Państwa umową a umową pożyczki jest to, że w zawieranej umowie dochodzi do przeniesienia na Państwa prawa własności przedmiotu leasingu, który może stanowić dowolną rzecz ruchomą w zamian za zapłatę wynagrodzenia. Z powyższego wynika zatem, że jako leasingodawca wypłacają Państwo Korzystającemu środki („wynagrodzenie”) w zamian za przeniesie na Państwa prawa własności rzeczy ruchomych.

Kolejną z umów wymagających analizy jest umowa sprzedaży, która uregulowana została w Kodeksie cywilnym. W myśl art. 535 tej ustawy:

Z powyższego wynika, że elementami przedmiotowo istotnymi umowy sprzedaży są: oznaczenie przedmiotu sprzedaży oraz cena. Innymi słowy, za umowę sprzedaży zostanie uznana tylko taka umowa, która definiuje zarówno przedmiot sprzedaży, jak i cenę należną sprzedającemu. Cena jest ekwiwalentem rzeczy lub praw, nabytych w drodze umowy sprzedaży.

W zawieranych przez Państwa umowach:

- precyzyjnie oznaczona osoba fizyczna przenosi na Państwa rzecz własność przedmiotu;

- przeniesienie własności następuje w zamian za zapłatę ceny („wynagrodzenia”).

Z treści opisu zdarzenia jednoznacznie wynika, że w ramach leasingu konsumenckiego zwrotnego występują dwie odrębne czynności:

- umowa sprzedaży, na podstawie której osoba fizyczna sprzedaje Państwu rzecz ruchomą, która ma być przedmiotem leasingu;

- umowa leasingu, na podstawie której Państwo, jako leasingujący oddają – za określoną opłatą – rzecz ruchomą do korzystania osobie fizycznej.

Po zakończeniu leasingu Korzystający ma prawo wykupić przedmiot leasingu.

W świetle przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie ma znaczenia, że opisana przez Państwa sprzedaż nastąpi w ramach realizacji umowy leasingu konsumenckiego zwrotnego jako jeden z jej elementów. Istotne jest to, że nabycie przez Państwa przedmiotu leasingu przybierze postać umowy, która wymieniona jest w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co przesądza o opodatkowaniu tym podatkiem.

Nie można więc zgodzić się z Państwa twierdzeniem, że skoro nie dochodzi do wydania Państwu rzeczy (przeniesienia posiadania), to nie mamy do czynienia z umową sprzedaży.

W literaturze dokonuje się rozróżnienia na czynności prawne konsensualne i realne. Czynności prawne konsensualne powstają z mocy skutecznie złożonego oświadczenia woli czy złożonych oświadczeń woli. Czynności prawne realne oprócz tego wymagają dokonania określonych zachowań dodatkowych, które to najczęściej przybierają postać wydania rzeczy. Na tle tego podziału w literaturze uznaje się, że umowa sprzedaży jest czynnością prawną konsensualną. (...) Dla zawarcia umowy sprzedaży wystarczające jest samo złożenie zgodnych oświadczeń woli (solo consensu). Obowiązku polegającego na zapłacie ceny, wydaniu rzeczy czy innego przedmiotu przez sprzedawcę nie można interpretować jako obowiązku powstałego na etapie zawarcia umowy. Podobnie zapłata ceny przez kupującego nie jest żadnym warunkiem zawarcia umowy. Obowiązki te stanowią już etap wykonania zobowiązania sprzedaży. Brak wydania rzeczy czy zapłaty ceny rodzi jedynie odpowiedzialność z tytułu naruszenia zobowiązania (art. 471 i n. KC), a nie brak zawarcia czy nieważność umowy sprzedaży (Art. 535 KC red. serii Osajda/red. tomu Borysiak 2025, wyd. 34/Kamil Wielgus).

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że zawierane przez Państwa umowy określają czynności dokonywane pomiędzy jej stronami, na które składa się czynność cywilnoprawne podlegająca opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, tj. umowa sprzedaży. Umowa, na podstawie której nabywają Państwo rzecz od przyszłego Korzystającego zawiera bowiem elementy przedmiotowo istotne (essentialia negotii) ww. umowy (sprzedaży).

Opisana we wniosku umowa leasingu konsumenckiego zwrotnego podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w tej części, w której stanowi ona umowę sprzedaży.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia/w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.