Interpretacja 0111-KDIB2-3.4015.149.2025.3.ASZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych sprzedaży samochodu. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – 25 maja 2025 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(…) 2023 r. podpisała Pani z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych umowę w ramach „(…)”. Przedmiotem umowy było dofinansowanie do zakupu samochodu osobowego dostosowanego do przewozu osoby niepełnosprawnej, poruszającej się na wózku, w kwocie 109 650,00 zł. Umowę podpisała Pani jako beneficjent, działający w imieniu i na rzecz niepełnoletniego adresata programu Pana (…), który posiadał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

W paragrafie 5 ww. umowy w ust. 1 wskazano: „Jeżeli Beneficjent dokona zbycia dofinansowanego ze środków programu, dostosowanego samochodu osobowego przed upływem 60 miesięcy od daty otrzymania dofinansowania, zobowiązany jest do zwrotu całości albo części dofinansowania”. Z kolei w ust. 3 tego paragrafu wskazano: „W przypadku śmierci Beneficjenta zapisy z ustępu 1 nie będą stosowane”.

(…) 2023 r. zakupiła Pani samochód (…) za cenę 129 000,00 zł, zgodnie z wymogami programu. Samochód służył do przewozu Pani niepełnosprawnego syna na zabiegi rehabilitacyjne i leczenie do (…) 2024 r., kiedy to Pani syn zmarł. Otrzymała Pani informację z PFRONu, że, ze względu na śmierć beneficjenta, umowa przestała obowiązywać i nie będzie Pani musiała zwracać części dofinansowania w przypadku sprzedaży samochodu.

Z uzupełnienia wniosku wynika, że samochód nabyła Pani na własność; według umowy z PFRONem jest też Pani beneficjentem programu. Pani syn nigdy nie był właścicielem samochodu.

Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn

Czy w przypadku sprzedaży przed upływem 5 lat od otrzymania dofinansowania do zakupu samochodu zakupionego w 85% z dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wystąpi od wartości sprzedaży do zapłaty podatek od spadku i darowizn lub podatek dochodowy od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, w przypadku sprzedaży przedmiotu zakupionego z dofinansowania podatek od spadku i darowizn oraz podatek dochodowy od osób fizycznych nie wystąpi.

Wskazała Pani, że dofinansowanie zostało przekazane w ramach pomocy społecznej aby wesprzeć matkę wychowującą samotnie ciężko niepełnosprawnego syna. Według Pani, otrzymanie tego dofinansowania oraz ewentualna sprzedaż przedmiotów z tego dofinansowania nie stanowi dochodu. Mało tego, środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przyznawane są osobom niepełnosprawnym oraz ich rodzinom celem możliwości ich wsparcia i uaktywnienia. Rola tych środków jest zatem taka sama jak środków z pomocy społecznej – pomoc w trudnej sytuacji materialnej w celu jej przezwyciężenia. Od ponad 18 lat zajmowała się Pani niepełnosprawnym synem, najpierw z mężem, a przez ostanie 3 lata samotnie. Pani także ma problemy ze zdrowiem i posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, Pani leczenie pochłania znaczną część Pani dochodów. Śmierć syna bardzo ciężko Pani przeżyła i do tej pory nie może się z nią pogodzić. Ze względu na chorobę syna nie mogła Pani w pełni pracować zawodowo, do tej pory żyje Pani przeciętnie od wypłaty do wypłaty. Tylko pomoc organów państwowych a także różnych fundacji sprawiała, że stać Panią było na specjalistyczne leczenie i rehabilitację syna. Dzięki temu z dochodów z pracy na bieżąco płaciła Pani rachunki i kredyty. Samochód zakupiony do przewozu jest specjalistyczny, ma obniżoną podłogę z zamontowaną rampą, jest dość duży, co utrudnia Pani jeżdżenie na co dzień, stąd chciałaby go Pani sprzedać i kupić mniejsze i wygodniejsze auto, aby dojeżdżać do pracy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Interpretacja dotyczy skutków podatkowych sprzedaży samochodu w zakresie podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2) darowizny, polecenia darczyńcy;

3) zasiedzenia;

4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułu nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Z opisu sprawy wynika, że 26 maja 2023 r. podpisała Pani z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych umowę w ramach „(…)”. Przedmiotem umowy było dofinansowanie do zakupu samochodu osobowego dostosowanego do przewozu osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, w kwocie 109 650,00 zł. Umowę podpisała Pani jako beneficjent, działający w imieniu i na rzecz niepełnoletniego adresata programu Pani syna, który posiadał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. (…) 2023 r. zakupiła Pani samochód (…) za cenę 129 000,00 zł, zgodnie z wymogami programu. Samochód służył do przewozu Pani niepełnosprawnego syna na zabiegi rehabilitacyjne i leczenie do (…) 2024 r., kiedy to Pani syn zmarł. Otrzymała Pani informację z PFRONu, że, ze względu na śmierć beneficjenta, umowa przestała obowiązywać i nie będzie Pani musiała zwracać części dofinansowania w przypadku sprzedaży samochodu. Jest Pani jedynym właścicielem pojazdu. Pani syn nigdy nie był jego właścicielem.

Pani wątpliwości w zakresie podatku od spadków i darowizn budzi kwestia powstania po Pani stronie skutków podatkowych z tytułu sprzedaży samochodu osobowego dostosowanego do przewozu osoby niepełnosprawnej przed upływem 5 lat od otrzymania dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn może podlegać jedynie nieodpłatne nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w ww. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Chce Pani sprzedać samochód, na którego zakup otrzymała Pani dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ze względu na śmierć beneficjenta umowy, umowa z Funduszem przestała obowiązywać i nie będzie Pani musiała zwracać części dofinansowania w przypadku sprzedaży samochodu. Z wniosku wynika, że ww. samochodu nie nabyła Pani tytułem spadku ani też żadnym innym tytułem, określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Natomiast sprzedaż, o którą Pani pyta nie jest w ogóle wymieniona w katalogu czynności, z którymi ustawa o podatku od spadków i darowizn wiąże obowiązek podatkowy w tym podatku. Sprzedaż samochodu nie spowoduje zatem po Pani stronie powstania obowiązku w podatku od spadków i darowizn oraz zobowiązania do zapłaty tego podatku.

Końcowo zaznaczam, że bez znaczenia dla skutków w podatku od spadków i darowizn pozostaje wskazany przez Panią okres 5 lat wskazany w umowie, którą podpisała Pani jako beneficjant dofinansowania do samochodu osobowego z PFRON.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.