Interpretacja 0111-KDIB2-3.4015.172.2022.12.BD

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu - stanowisko w części prawidłowe oraz w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

1) ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 5 grudnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej - uwzględniam przy tym wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1472/23 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2025 r. sygn. akt III FSK 1648/23; i

2) stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn w zakresie otrzymywanych wpłat od osób wspierających:

- których można zidentyfikować z imienia i nazwiska - jest prawidłowe,

- w pozostałym zakresie - jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 grudnia 2022 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymywanych wpłat od patronatów przez portal „(…)”. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - w piśmie z 1 lutego 2023 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Od 2 kwietnia (…) r. prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą sklasyfikowaną m.in. wg PKD (…) jako pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana, (…) jako sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet oraz (…) jako pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi Pan i sprzedaje szkolenia on-line z zakresu (…), a także udziela konsultacji (…). Stale poszerza Pan zakres oferowanych szkoleń i kursów. Z wykształcenia jest Pan absolwentem (…), na którym obronił Pan doktorat uzyskując tym samym stopień doktora (…). Uzyskał Pan również stopień magistra (…) w (…) oraz ukończył Pan studia na kierunku (…) w (…) w (…). Ciągle poszerza Pan swoją wiedzę z zakresu (…). Jest Pan autorem wielu publikacji naukowych i rozdziałów w podręcznikach akademickich. Z pasją prowadzi Pan także bloga o tematyce związanej z (…) (link aktualny na dzień wysłania wniosku: (…)), a ponadto aktywnie prowadzi Pan swoje kanały w social mediach (m.in. (…), (…), (…), (…)). Dzięki regularnemu tworzeniu treści na ww. platformach, dzieleniu się wiedzą oraz humorem, zyskał Pan sympatię i popularność wśród osób dbających o swoje zdrowie, uprawiających sport oraz chcących poszerzać swoją wiedzę z zakresu żywności.

Za namową swoich widzów i czytelników, postanowił Pan otworzyć konto na portalu (…). Serwis ten pozwala twórcom umożliwienie dokonywania wsparcia finansowego przez osoby nazywane Patronami lub Wspierającymi. Osoby te, chętne dobrowolnie wspierać twórców, dokonują wpłat za pośrednictwem wyżej wymienionego serwisu i mogą zadeklarować wsparcie w postaci równych, miesięcznych wpłat. Autor ma możliwość ustawienia progów wpłat (np. 10 zł miesięcznie, 20 zł miesięcznie, itd.). Wspierający zachowują dowolność w wyborze progów wpłat oraz nie są zobowiązani do świadczenia pomocy finansowej stale. Po zebraniu danej kwoty i pobraniu prowizji przez (…) oraz opłaty dla operatora finansowego, portal ten dokonuje przelewu zebranych środków na rachunek bankowy Twórcy (w tym przypadku - Pana).

W ramach dołączenia do grupy osób wspierających Pana działania, w ramach określonych progów miesięcznych wpłat, Wspierający (dalej nazywani Patronami) będą mieli prawo do otrzymania od Pana podziękowań oraz drobnych wyrazów wdzięczności. Aktualnie progi miesięczne wraz rodzajem podziękowań kształtują się jak poniżej (każdy kolejny próg zawiera w sobie także wszystkie poprzednie wyrazy wdzięczności):

1. 10 zł - podziękowanie wyrażone w opisie na (…), nic ponadto.

2. 20 zł - dołączenie do grupy na platformie (…), na których Patroni mają szansę porozmawiać z Panem oraz innymi Patronami. Głównym celem tej grupy jest integracja, wymiana poglądów, rozmowa o blogu i poznanie siebie nawzajem.

3. 50 zł - podziękowanie w postaci umieszczenia imienia i nazwiska lub pseudonimu Patrona na stronie na Pana blogu z listą Patronów.

4. 75 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, elektronicznego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie wydrukować lub umieścić na profilu społecznościowym.

5. 100 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie np. powiesić na ścianie.

6. 250 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego certyfikatu z tytułem „Potężny Mocodawca”.

7. 500 zł - podziękowania w postaci przesłania zrobionej przez Pana czapki z aluminiowej folii.

Zarówno certyfikat jak i czapka z folii są co prawda fizycznymi przedmiotami, aczkolwiek o wartości równej maksymalnie kilku złotych. Będą one miały znaczenie jedynie symboliczne i humorystyczne. Będą stanowić dowód dla Patrona, że wspiera Pana pracę. Nie będzie Pan dokonywać sprzedaży tych towarów, nie są także do tego przeznaczone. Będzie to jedynie forma wdzięczności za wsparcie Pana twórczości. Nie jest Pan w stanie przewidzieć, kto, przez jaki czas i jaką kwotą będzie Pana wspierał, ale jest Pan w stanie śledzić na bieżąco wysokości wpłat narastająco od każdego wspierającego.

Prawdopodobnie będą to przede wszystkim osoby niespokrewnione z Panem. Zarówno blog, jak i kanały w social mediach prowadził Pan jeszcze przed założeniem konta na (…) i prowadziłby je Pan dalej bez względu na to, czy będzie Pan otrzymywał wpłaty od Patronów, czy nie.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że zgodnie z treścią progów - w zamian za wsparcie zobowiązuje się Pan wyłącznie do podziękowań oraz dołączenia Patrona (o ile sobie zażyczy) do zamkniętej grupy na portalu (…), której celem jest integracja i rozmowa. Biorąc pod uwagę symboliczność wyrazów wdzięczności, można powiedzieć że Patroni wspierają Pana nieodpłatnie, kosztem swojego majątku.

Ograniczenia techniczne i założenia portalu (…) narzucają obowiązek stosowania określonych progów przy tworzeniu profilu twórcy. Patroni nie mają możliwości wpisania dowolnej kwoty, a mogą jedynie korzystać z tych opcji, które zaproponuje twórca. Aby umożliwić jak największej liczbie Patronów udzielenie wsparcia adekwatnego do tego, jakiego mają ochoty udzielić, zostały stworzone różne progi kwotowe. Jako, że jest Pan wdzięczny wszystkim Patronom, ale ci którzy wspierają go większą kwotą według Pana zasługują na większy dowód wdzięczności - na przykład w postaci certyfikatu lub ręcznie robionej czapki z folii. Ponadto, z praktyki wynika, że z wyższych progów decyduje się korzystać tylko niewielki procent wszystkich Patronów. Dzięki temu, że prawdopodobnie będzie ich mniej, będzie Pan w stanie (czasowo i fizycznie) podziękować im bardziej osobiście.

Chciałby Pan również poprawić drobne (w Pana ocenie nieznaczące) błędy w treści pierwotnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Poprawki są następujące:

1. Dostęp do grupy na (…) otrzymuje każdy Patron, bez względu na kwotę. W pierwotnej treści wskazano, że jest to wyraz wdzięczności dla progów od 20 zł wzwyż.

2. Między progiem 100 zł a 250 zł istnieje jeszcze próg 175 zł, w ramach którego dziękuje Pan Patronom co jakiś czas, wypisując ich z imienia i nazwiska (lub pseudonimy) jako Patronów na swoich profilach w social mediach. W pierwotnej treści przez pomyłkę pominięto opisanie progu 175 zł.

Wpłaty będą miały charakter dobrowolny, a w ramach stania się Patronem, wspierający będą mogli otrzymać wyrazy wdzięczności opisane w stanie faktycznym przy każdym progu wsparcia. Patroni nie będą mieli obowiązku korzystać z wyrazów wdzięczności (np. dołączenie do grupy Patronów na portalu (…)). Wpłaty na pewno będą charakteryzować się tym, że wpłacający je mają wolę obdarowania Pana swoimi środkami.

W Pana ocenie, nie może Pan udzielić bezpośredniej odpowiedzi na pytanie, czy wpłaty Patronów będą stanowiły darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego, gdyż ocena tego stanu rzeczy należy do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na podstawie dokładnie opisanego stanu faktycznego/przyszłego w ramach wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Chce się Pan dowiedzieć, czy otrzymywane wpłaty powinny być opodatkowane zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn i przedstawia Pan jak najdokładniejszy opis stanu przyszłego, aby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej mógł dokonać oceny skutków podatkowych.

Prawo podatkowe nie działa w próżni, a wielokrotnie w swoich zapisach odnosi się do definicji zawartych w innych ustawach. Jak wskazywały wielokrotnie wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ podatkowy przy wydawaniu interpretacji indywidualnej jest zobowiązany do odtworzenia normy prawa podatkowego, która może składać się wyłącznie z przepisów ustaw podatkowych, albo również z zawartych w ustawach podatkowych odesłań do innych ustaw. Przepisy prawa podatkowego, o których mowa w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy rozumieć szerzej niż wyłącznie w oparciu o ich literalne brzmienie. W przeciwnym wypadku wydawanie interpretacji indywidualnych zostałoby pozbawione sensu. Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 27/1 „Jeżeli pojęcia z przepisów prawnych innych dziedzin prawa zostały uwzględnione, wykorzystane w określonych unormowaniach prawa podatkowego, które się do nich bezpośrednio lub w sposób dorozumiany odwołują, to i tak do zobowiązań podatkowych zastosowanie znajdują normy prawa podatkowego, a nie współtworzące je tylko pojęcia z pozostałych gałęzi prawa zaczerpnięte. Norma prawnopodatkowa będzie wówczas jednak zbudowana nie tylko z określonych przepisów ustawy podatkowej ale i z regulacji prawnych innych dziedzin prawa.”

Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 12 stycznia 2018 r o syn. I ACa 627/17 „nieodpłatne świadczenie darczyńcy, będące jednostronnym aktem jego dobrej woli, rodzi po stronie obdarowanego moralny obowiązek wdzięczności”. Z tego powodu, stara się Pan wyrazić wdzięczność swoim Patronom na różne sposoby, takie jak opisane w pierwotnej części wniosku.

Wyraz „ekwiwalent”, według Słownika Języka Polskiego PWN oznacza 1. «rzecz równa innej wartością» 2. «towar, w którym jest wyrażona wartość innego towaru»”. W Pana ocenie, takie wyrazy wdzięczności jak m.in. dodanie do grupy na (…), podziękowania słowne lub pisemne czy symboliczna czapka z folii aluminiowej nie stanowią ekwiwalentów przesłanych wpłat. Wyrazy wdzięczności są niemożliwe do wycenienia, ponieważ są unikalne i niedostępne nigdzie w sprzedaży.

Wyrazy wdzięczności wymienione w poszczególnych progach otrzymują tylko Patroni, czyli osoby które dokonały lub dokonują wpłat wspomagających. Osoby niebędące Patronami, nie otrzymują podziękowań za wpłaty, ponieważ ich nie dokonują. Niektóre podziękowania są personalizowane, tak to zostało opisane we wniosku.

Pana działalność gospodarcza opiera się przede wszystkim na sprzedaży dostępu do wideo-kursów (głównie o tematyce (…)), udzielaniem konsultacji (…) i układaniem planów (…). Wyżej wymienionych usług/produktów nie da się zamówić za pośrednictwem (…). Działalność publicystyczna (wpisy na blogu, filmy, posty w mediach społecznościowych) są dostępne za darmo zarówno dla Patronów, jaki osób niewspierających. Wspólną cechą usług świadczonych w ramach działalności gospodarczej oraz nieodpłatnej działalności gospodarczej jest tematyka - szeroko pojęta (…) i (…). Wynika to siłą rzeczy z Pana wykształcenia i doświadczenia, ale charakter tych działań jest odmienny.

Aktualnie wpłaty otrzymywane przez portal (…) stanowią niewielki wkład finansowy dla Pana. Może się on oczywiście zwiększyć, ale nie są to jednak środki niezbędne - do prowadzenia przez Pana działalności gospodarczej. Z otrzymywanych środków może Pan korzystać prywatnie - a nawet dzięki nim zmniejszać swoje zaangażowanie w prowadzenie działalności gospodarczej i skupiać się bardziej na tworzeniu wpisów i opinii na platformach w social mediach.

Wpłaty z (…) oczywiście mogą podnosić poziom Pana bezpieczeństwa finansowego, ale nie warunkują wykonywania przez Pana działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza prowadzona była na długo przed założeniem profilu na (…) i byłaby prowadzona dalej, nawet bez wsparcia.

Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn

Czy wpłaty otrzymywane od Wspierających (tzw. Patronów) opisane we wniosku, będą podlegać opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od spadków i darowizn

Pana zdaniem, wpłaty otrzymywane od Wspierających (tzw. Patronów) opisane we wniosku, będą podlegać opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ w Pana opinii stanowią darowizny, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy. Jako że przepisy ww. ustawy nie definiują pojęcia „darowizna”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 ustawy - Kodeks cywilny, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego - do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

W przedstawionym stanie przyszłym, stosunek prawny pomiędzy Panem a poszczególnymi Wspierającymi, odpowiada umowie darowizny. Darczyńcą w tym przypadku jest każdy Wspierający, przekazujący jakiekolwiek środki pieniężne na Pana rzecz (za pośrednictwem platformy (…)). Powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2018 r. o sygn. I ACa 627/17, który mówi, że „nieodpłatne świadczenie darczyńcy, będące jednostronnym aktem jego dobrej woli, rodzi po stronie obdarowanego moralny obowiązek wdzięczności”, okazanie wdzięczności Wspierającym w postaci podziękowań lub możliwości dołączenia do grupy nie tylko nie zmienia charakteru wpłat, a nawet jest poniekąd wymagana etycznie. Wszystkie wpłaty wynikają z chęci pomocy i rozwoju skierowanymi w Pana stronę, a ich głównym celem nie jest uzyskanie czegoś w zamian. Wyrazy wdzięczności mają charakter symboliczny i nie stanowią równowartości dokonywanych wpłat. Na gruncie cytowanego wyżej art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, otrzymywane w ramach crowdfundingu darowizny podlegają zatem podatkowi od spadków i darowizn. Wymiar podatku od spadków i darowizn jest uzależniony od więzi rodzinnych pomiędzy darczyńcą a obdarowanym, jak również od wysokości darowanej kwoty.

Według art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 4.902 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej. W sytuacji, gdy pojedynczy Wspierający dokona na rzecz Pomysłodawcy darowizny więcej niż jednokrotnie, zastosowanie znajdzie art. 9 ust. 2 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeśli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Należy również zaznaczyć, że kwalifikacji wpłat otrzymywanych przez Pana od Wspierających jako darowizn, nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu przez Pana działalności gospodarczej. Ustawa o podatku od spadków i darowizn w art. 1 ust. 1 określając przedmiot opodatkowania stanowi wprost, że podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie wprowadza jednocześnie ograniczenia katalogu podmiotów podlegających ustawie wyłącznie do osób fizycznych nieprowadzących działalności. Podmiot opodatkowania jest określony szeroko i obejmuje każdą osobę fizyczną. Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach przepisów prawa podatkowego, w których to organy podatkowe stwierdziły, że darowizna otrzymana przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i na zasadach określonych tą ustawą. Pana stanowisko w sprawie uznania wpłat otrzymywanych za pośrednictwem (…) za darowizny i opodatkowanie podatkiem od spadków i darowizn (a nie podatkiem od przychodów od osób fizycznych) oraz za wpłaty nie powodujące skutków na gruncie podatku od towarów i usług również potwierdzone zostało w wydanych przez organy interpretacjach.

Na poparcie stanowiska wskazał Pan interpretacje indywidualne.

Postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia

Ze względu na nie uzupełnienie w całości braków formalnych wniosku w zakresie podatku od spadków i darowizn, wydałem 8 lutego 2023 r. postanowienie znak: 0111-KDIB2-3.4015.172.2022.4.BD o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w ww. zakresie.

Postanowienie zostało przez Pana odebrane 22 lutego 2023 r.

Pismem z 1 marca 2023 r. (wpływ tego samego dnia poprzez platformę ePUAP) złożył Pan zażalenie na powyższe postanowienie.

Postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. znak: 0111-KDIB2-3.4015.172.2022.5.JS utrzymałem w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie zostało doręczone 28 kwietnia 2023 r.

Skarga na postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia

29 maja 2023 r. (za pośrednictwem platformy ePUAP) wniósł Pan skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze tej wniósł Pan o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem z 8 lutego 2023 r., znak: 0111-KDIB2-3.4014.172.2022.4.BD wydanym w pierwszej instancji.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie - wyrokiem z 29 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1472/23.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 27 marca 2025 r. sygn. akt III FSK 1648/23 oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie stał się prawomocny - 27 marca 2025 r.

Prawomocny wyrok wpłynął do Organu 9 czerwca 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyrokach;

- ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.):

Na podstawie art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog czynności ujęty w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter zamknięty. Zatem, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko nabycie i to takie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Jednym z takich tytułów, na podstawie którego dochodzi do nabycia jest darowizna, do której się Pan odwołuje.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie definiuje pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1360 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna jest zatem dobrowolnym świadczeniem na rzecz obdarowanego pod tytułem darmym; nie wynika z żadnego stosunku zobowiązaniowego czy z ustawy. Jej istotną cechą jest to, że powstaje stosunek pomiędzy darczyńcą i obdarowanym.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Stosownie do treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:

Daną czynność można zatem uznać za darowiznę, jeśli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego.

Stąd decydujące znaczenie dla dokonania oceny prawnopodatkowej w każdym indywidualnym przypadku ma treść umowy wiążącej jej strony, w szczególności zaś ustalenie:

- czy czynność prawna ma charakter nieodpłatny,

- czy występuje obdarowany oraz darczyńca,

- jaki był charakter przekazanych środków.

Jednoznaczne określenie powyższych elementów jest niezwykle istotne, ponieważ nie każde bezpłatne przysporzenie mieści się w definicji umowy darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Nieodpłatne przekazanie majątku może bowiem wynikać także z innego tytułu prawnego (art. 889 Kodeksu cywilnego). Natomiast skutki prawnopodatkowe danego nabycia środków pieniężnych przez osoby fizyczne można oceniać na podstawie przepisów ustawy o podatku do spadków i darowizn tylko pod warunkiem, że stanowi ono nabycie tytułem ujętym w ww. art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn a więc m.in. tytułem darowizny.

Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi Pan i sprzedaje szkolenia on-line z zakresu (…), a także udziela konsultacji (…). Z pasją prowadzi Pan także bloga o tematyce związanej z (…), a ponadto aktywnie prowadzi Pan swoje kanały w social mediach (m.in. (…), (…), (…), (…)). Za namową swoich widzów i czytelników, postanowił Pan otworzyć konto na portalu (…). Serwis ten pozwala twórcom umożliwienie dokonywania wsparcia finansowego przez osoby nazywane Patronami lub Wspierającymi. Osoby te, chętne dobrowolnie wspierać twórców, dokonują wpłat za pośrednictwem wyżej wymienionego serwisu i mogą zadeklarować wsparcie w postaci równych, miesięcznych wpłat. Autor ma możliwość ustawienia progów wpłat (np. 10 zł miesięcznie, 20 zł miesięcznie, itd.). Wspierający zachowują dowolność w wyborze progów wpłat oraz nie są zobowiązani do świadczenia pomocy finansowej stale. Po zebraniu danej kwoty i pobraniu prowizji przez (…) oraz opłaty dla operatora finansowego, portal ten dokonuje przelewu zebranych środków na rachunek bankowy Twórcy (w tym przypadku - Pana). W ramach dołączenia do grupy osób wspierających Pana działania, w ramach określonych progów miesięcznych wpłat, Wspierający (dalej nazywani Patronami) będą mieli prawo do otrzymania od Pana podziękowań oraz drobnych wyrazów wdzięczności. Nie jest Pan w stanie przewidzieć, kto, przez jaki czas i jaką kwotą będzie Pana wspierał, ale jest Pan w stanie śledzić na bieżąco wysokości wpłat narastająco od każdego wspierającego. W zamian za wsparcie Pan zobowiązuje się wyłącznie do podziękowań oraz dołączenia Patrona (o ile sobie zażyczy) do zamkniętej grupy na portalu (…), której celem jest integracja i rozmowa. Biorąc pod uwagę symboliczność wyrazów wdzięczności, można powiedzieć że Patroni wspierają Pana nieodpłatnie, kosztem swojego majątku. Ograniczenia techniczne i założenia portalu (…) narzucają obowiązek stosowania określonych progów przy tworzeniu profilu twórcy. Patroni nie mają możliwości wpisania dowolnej kwoty, a mogą jedynie korzystać z tych opcji, które zaproponuje twórca. Aby umożliwić jak największej liczbie Patronów udzielenie wsparcia adekwatnego do tego, jakiego mają ochoty udzielić, zostały stworzone różne progi kwotowe. Jako, że jest Pan wdzięczny wszystkim Patronom, ale ci którzy wspierają go większą kwotą, według Pana zasługują na większy dowód wdzięczności - na przykład w postaci certyfikatu lub ręcznie robionej czapki z folii. Ponadto, z praktyki wynika, że z wyższych progów decyduje się korzystać tylko niewielki procent wszystkich Patronów. Dzięki temu, że prawdopodobnie będzie ich mniej, będzie Pan w stanie (czasowo i fizycznie) podziękować im bardziej osobiście. Wpłaty będą miały charakter dobrowolny, a w ramach stania się Patronem, wspierający będą mogli otrzymać wyrazy wdzięczności przy każdym progu wsparcia. Patroni nie będą mieli obowiązku korzystać z wyrazów wdzięczności (np. dołączenie do grupy Patronów na portalu (…)). Wpłaty na pewno będą charakteryzować się tym, że wpłacający je mają wolę obdarowania Pana swoimi środkami.

Pana wątpliwości budzi to, czy wpłaty otrzymywane od Wspierających (tzw. Patronów) opisane we wniosku, będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Pana zdaniem, wpłaty otrzymywane od Wspierających (tzw. Patronów) opisane we wniosku, będą podlegać opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ w Pana opinii stanowią darowizny, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Aby wpłata mogła zostać uznana za darowiznę w celu prawidłowego zgłoszenia do opodatkowania, koniecznym jest, aby darczyńca (darujący daną kwotę) był możliwy do zidentyfikowania przynajmniej z imienia i nazwiska, czy też - w przypadku, gdy darczyńcą nie jest osoba fizyczna - innych danych szczegółowych, według których można zidentyfikować ten podmiot. Ważne tym samym jest, aby można było przypisać, że dana kwota (darowizna) została przekazana przez ściśle określoną osobę czy podmiot.

Treścią umowy darowizny jest zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego spełnienia świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Tak określone essentialia negotii umowy darowizny pozwalają zaliczyć ją do umów jednostronnie zobowiązujących - w których to darczyńca jest stroną, która się zobowiązuje do określonego świadczenia. Przy anonimowych wpłatach nie można mówić o wskazaniu konkretnego darczyńcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że wpłaty wpłacone przez Patronów - które w Pana opinii stanowić będą darowizny, bowiem Patroni wspierają Pana nieodpłatnie, kosztem swojego majątku - będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Darczyńcą w tym przypadku będzie każda osoba wspierająca, przekazująca środki pieniężne na Pana rzecz (za pośrednictwem portalu (…)), którą będzie można zidentyfikować z imienia i nazwiska.

Przepis art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. z 2022 r. poz. 2084):

Kwoty nadwyżki w zł		Podatek wynosi
ponad	do
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej
	11 128	3%
11 128	22 256	333 zł 90 gr i 5% od nadwyżki ponad 11 128 zł
22 256		890 zł 30 gr i 7% od nadwyżki ponad 22 256 zł
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej
	11 128	7%
11 128	22 256	779 zł i 9% od nadwyżki ponad 11 128 zł
22 256		1780 zł 60 gr i 12% od nadwyżki ponad 22 256 zł
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
	11 128	12%
11 128	22 256	1335 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 11 128 zł
22 256		3115 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 22 256 zł

Stosownie do art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 ww. ustawy:

Jeżeli wartość darowizny od jednego darczyńcy przekroczy kwotę wolną od podatku w okresie wskazanym powyżej (art. 9 ust. 2) wówczas w myśl art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Opodatkowanie kształtuje się w zależności od przyporządkowania Patrona do odpowiedniej grupy podatkowej oraz od wysokości darowanej przez Patrona kwoty (o czym stanowi ww. art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Darczyńcą w przypadku ww. wpłat będzie każda (zidentyfikowana z imienia i nazwiska) osoba wspierająca, przekazująca na Pana rzecz środki pieniężne.

Z uwagi na fakt, że Patroni mogą dokonywać na Pana rzecz darowiznę wielokrotnie, zastosowanie znajdzie ww. art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

Zatem będzie Pan zobowiązany do składania zeznania podatkowego w każdej sytuacji, w której kwota otrzymana od tej samej osoby sumarycznie w danym roku i w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie darowizny przekroczy kwotę 4902 zł - wskazał Pan bowiem w treści wniosku, że wpłaty będzie Pan otrzymywał raczej od osób niespokrewnionych z Panem, a więc osób zaliczonych do III grupy podatkowej.

Zeznanie podatkowe składa się z tytułu otrzymania darowizny od każdego zidentyfikowanego (przynajmniej z imienia i nazwiska) darczyńcy odrębnie, w terminie miesiąca od dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od dnia otrzymania darowizny. Zgłoszenia dokonuje się na druku zeznania podatkowego SD-3, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2068).

Natomiast jeżeli kwota otrzymanych darowizn od tego samego Patrona sumarycznie w danym roku i w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpi ostatnie nabycie darowizny nie przekroczy kwoty 4902 zł, to wartość tych darowizn mieścić się będzie w kwocie wolnej i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Tym samym, w tej części uznałem Pana stanowisko za prawidłowe.

Natomiast wpłaty od anonimowych Wspierających/Patronów, których nie będzie Pan w stanie zidentyfikować, tj. oznaczonych jedynie mailem, nickiem, loginem, samym imieniem, pseudonimem, itp. nie można uznać za darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego, gdyż w takiej sytuacji nie jest możliwe wskazanie, kto w danej sprawie w istocie jest darczyńcą.

Dlatego też, w tej części Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Gdyby jednak - w porozumieniu z portalem pośredniczącym (…) - udało się Panu ustalić dane (imię i nazwisko) wystarczające do wskazania osoby dokonującej daną wpłatę (przekraczającą kwotę wolną), to wpłaty te będą mogły podlegać zgłoszeniu na druku SD-3 jako prawidłowe (kompletne) darowizny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wniesienia wniosku.

Dodatkowo nadmieniam, że aktualne kwoty wolne, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynoszą:

1) 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

2) 27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

3) 5 733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Natomiast aktualna skala podatkowa, według której oblicza się podatek od spadków i darowizn została opublikowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. z 2023 r. poz. 1226).

Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku od towarów i usług wydane zostało 8 lutego 2023 r. odrębne rozstrzygnięcie - interpretacja indywidualna znak: 0111-KDIB3-1.4012.910.2022.4.ICZ.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.