W związku z otrzymaniem środków pieniężnych od wujka tytułem realizacji polecenia darczyńcy wnioskodawca może skorzystać z art. 4a uPSD.
Dziadek (darczyńca) planuje zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę darowizny nieruchomości na rzecz swojego syna (wujka). W treści aktu notarialnego Dziadek zamierza nałożyć na wujka polecenie (art. 893 K.c.) zapłaty określonej kwoty pieniężnej na rzecz wnuka (podatnika). Wnuk nie będzie stroną umowy darowizny, a środki pieniężne zostaną mu przekazane przez wujka przelewem…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych tytułem polecenia darczyńcy. Uzupełnił Pan wniosek 7 czerwca 2026 r. (braki formalne wniosku). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan wnukiem darczyńcy (dalej: „Dziadek”). Obecnie jest Pan wskazany w testamencie Dziadka jako osoba dziedzicząca całość majątku. Dziadek planuje zawrzeć, w formie aktu notarialnego, umowę darowizny, na podstawie której przeniesie część swojego majątku w postaci nieruchomości na rzecz swojego syna (dalej: „Wujek”).
W treści aktu notarialnego Dziadek zamierza nałożyć na Wujka obowiązek (polecenie w rozumieniu art. 893 Kodeksu cywilnego), polegający na zapłacie na Pana rzecz (wnuka Dziadka) określonej kwoty pieniężnej.
Obowiązek zapłaty będzie wynikał wyłącznie z woli Dziadka wyrażonej w akcie notarialnym, a Wujek będzie zobowiązany do jego wykonania jako obdarowany. Pan nie będzie stroną umowy darowizny.
Środki pieniężne zostaną przekazane Panu przez Wujka przelewem bankowym, w wykonaniu polecenia nałożonego przez Dziadka.
Należy Pan do kręgu najbliższej rodziny Dziadka (jest jego wnukiem - zstępnym).
Pytanie
Czy otrzymanie przez Pana środków pieniężnych w wykonaniu polecenia darczyńcy (Dziadka) będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, otrzymanie środków pieniężnych w opisanym stanie faktycznym [winno być: zdarzeniu przyszłym] powinno korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, opodatkowaniu podlega nabycie tytułem polecenia darczyńcy. Jednocześnie polecenie, o którym mowa w art. 893 Kodeksu cywilnego, stanowi element stosunku prawnego ukształtowanego przez darczyńcę, a jego źródłem jest wola darczyńcy.
W analizowanej sytuacji obowiązek zapłaty środków pieniężnych na Pana rzecz wynika bezpośrednio z aktu darowizny dokonanego przez Dziadka, a Wujek jedynie wykonuje nałożony na niego obowiązek. Tym samym, źródłem nabycia przez Pana jest darczyńca (Dziadek), a nie Wujek. Jak stanowi art. 9 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę lub spadkodawcę. W przypadku, gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego. W konsekwencji należy uznać, że dla celów podatkowych nabycie przez Pana następuje od Dziadka.
Ponieważ jest Pan zstępnym Dziadka, spełniona jest przesłanka podmiotowa do zastosowania zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem przesłania do urzędu skarbowego odpowiedniego zgłoszenia w terminie do 6 miesięcy od otrzymania nabycia.
W przypadku spełnienia warunków formalnych przewidzianych w tym przepisie (w szczególności zgłoszenia nabycia w ustawowym terminie), będzie Pan uprawniony do skorzystania ze zwolnienia od podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe, jednakże w części z innych względów niż Pan wskazał.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej ,,podatkiem'', podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: darowizna czy polecenie darczyńcy, a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Stosownie do treści art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
Z kolei w myśl art. 893 ww. Kodeksu:
Darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie).
Artykuł 894 § 1 tego Kodeksu stanowi, że:
Darczyńca, który wykonał zobowiązanie wynikające z umowy darowizny, może żądać wypełnienia polecenia, chyba że ma ono wyłącznie na celu korzyść obdarowanego.
Jednym z elementów dodatkowych umowy darowizny, który może, ale nie musi się w niej znaleźć, jest polecenie, które darczyńca może nałożyć na obdarowanego. Polecenie polegać może na obowiązku określonego działania lub zaniechania przez obdarowanego, który nie stanowi jednak źródła wierzytelności oraz nie musi mieć nawet związku z przedmiotem darowizny. Obowiązek wynikający z polecenia może przynosić korzyść darczyńcy, obdarowanemu lub osobie trzeciej.
Osoba, która odnosi korzyść z polecenia, określana jest mianem beneficjenta. To on (beneficjent) w takim przypadku jest osobą, która staje się faktycznym nabywcą własności rzeczy lub praw majątkowych wskazanych w poleceniu po jego wykonaniu. Nabycie tytułem polecenia darczyńcy stanowi odrębny od darowizny przedmiot opodatkowania na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu z polecenia darczyńcy - z chwilą wykonania polecenia.
Stosownie do art. 9 ust. 4 ww. ustawy:
W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę lub spadkodawcę. W przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 cyt. ustawy:
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział zwolnienie podmiotowe w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Stosownie do treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Stosownie do art. 4a ust. 3 cyt. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Jak wynika z wyżej powołanych przepisów prawa, nabycie tytułem polecenia darczyńcy - rzeczy lub praw majątkowych - przez osoby wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest zwolnione z podatku od spadku, jeżeli zostaną spełnione warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że jest Pan wnukiem darczyńcy. Dziadek planuje zawrzeć, w formie aktu notarialnego, umowę darowizny, na podstawie której przeniesie część swojego majątku w postaci nieruchomości na rzecz swojego syna (Wujek). W treści aktu notarialnego Dziadek zamierza nałożyć na Wujka obowiązek (polecenie w rozumieniu art. 893 Kodeksu cywilnego), polegający na zapłacie na Pana rzecz określonej kwoty pieniężnej. Obowiązek zapłaty będzie wynikał wyłącznie z woli Dziadka wyrażonej w akcie notarialnym, a Wujek będzie zobowiązany do jego wykonania jako obdarowany. Pan nie będzie stroną umowy darowizny. Środki pieniężne zostaną przekazane Panu przez Wujka przelewem bankowym.
Ma Pan wątpliwość czy otrzymanie ww. środków pieniężnych będzie korzystało ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W oparciu o przepisy wskazane powyżej, należy uznać, że w opisanym zdarzeniu nabędzie Pan tytułem polecenia darczyńcy - środki pieniężne. Z treści wniosku wynika bowiem, że darczyńca przekazując w akcie notarialnym darowiznę obdarowanemu (Pana wujkowi) dał określone polecenie (zobowiązanie) co do przekazania środków pieniężnych osobie trzeciej - Panu (nie jest Pan więc stroną umowy darowizny, lecz beneficjentem polecenia). Pana wujek dokona przekazania środków pieniężnych w drodze przelewu.
Stosownie do przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji otrzymania środków pieniężnych tytułem polecenia darczyńcy:
- zwolnieniem objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa);
- niezbędne jest udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania m.in. na rachunek płatniczy nabywcy;
- warunkiem dla skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn jest zgłoszenie w określonym terminie faktu nabycia majątku naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego (z wyjątkami ściśle w ustawie określonymi).
Zgłoszenie powinno zostać złożone - co do zasady na formularzu SD-Z2 - w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednakże - zgodnie z zacytowanym powyżej art. 4a ust. 4 ww. ustawy - są sytuacje wyłączające ten obowiązek.
Z wniosku wynika, że w opisanej sytuacji zostały spełnione dwa pierwsze warunki do zwolnienia. Środki zostaną Panu wypłacane przez wujka na polecenie darczyńcy - dziadka, z którym znajduje się Pan w tzw. grupie zerowej. W przypadku nabycia tytułem polecenia zbywcą jest bowiem darczyńca, a więc w Pana sytuacji dziadek. Ponadto z wniosku wynika, że środki zostaną Panu przekazane przez wujka w drodze przelewu, zatem będzie Pan mógł udokumentować otrzymanie ww. środków w sposób wymagany przepisami.
W myśl art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek zgłoszenia nie dotyczy m.in. przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
W przedstawionym zdarzeniu umowa darowizny z poleceniem wypłaty środków pieniężnych na Pana rzecz zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, a zatem spełniony zostanie także trzeci warunek do skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - sposób poinformowania naczelnika organu podatkowego o nabyciu. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma obowiązku zgłaszania nabycia, gdyż wypełnione są warunki określone w art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zatem - w związku z otrzymaniem środków pieniężnych od wujka - tytułem realizacji polecenia darczyńcy będzie mógł Pan skorzystać z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże w Pana sytuacji nie wystąpi obowiązek poinformowania naczelnika urzędu skarbowego.
Tym samym, stanowisko Pana jest prawidłowe, jednakże w części z innych względów niż Pan wskazał.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo