Darowizny w gotówce od ojca z Ukrainy nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o PSD.
Wnioskodawczyni jest obywatelką Polski i mieszka w Polsce. Jej ojciec jest obywatelem Ukrainy i mieszka na Ukrainie. Ojciec planuje przekazać córce darowiznę w gotówce w wysokości około 34 000 dolarów amerykańskich. Ze względu na ograniczenia systemu bankowego na Ukrainie, przelew bankowy nie jest możliwy. Córka osobiście odbierze gotówkę na Ukrainie, przewiezie ją do Polski, zgłaszając przewóz organom celnym, a następnie wpłaci na swoje konto bankowe w Polsce. Strony zawrą pisemną umowę darowizny,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania w gotówce darowizny od ojca z Ukrainy.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest obywatelką Polski i posiada miejsce zamieszkania na terytorium Polski.
Ojciec Wnioskodawczyni jest obywatelem Ukrainy i na stałe zamieszkuje na terytorium Ukrainy. Ojciec jest biologicznym ojcem Wnioskodawczyni, co potwierdza akt urodzenia.
Ojciec zamierza dokonać na rzecz Wnioskodawczyni darowizny środków pieniężnych w kwocie około 34 000 dolarów amerykańskich. Z uwagi na ograniczenia w funkcjonowaniu systemu bankowego na Ukrainie, przekazanie środków w formie przelewu bankowego nie jest możliwe.
W związku z powyższym planowane jest przekazanie darowizny w formie gotówkowej. Wnioskodawczyni rozważa osobisty odbiór środków pieniężnych na terytorium Ukrainy, a następnie ich przewóz do Polski z zachowaniem obowiązków wynikających z przepisów celnych, w szczególności zgłoszenia przewozu środków pieniężnych właściwym organom celnym.
Po przywiezieniu środków do Polski Wnioskodawczyni zamierza wpłacić je na swój rachunek bankowy. Strony zawrą pisemną umowę darowizny dokumentującą przekazanie środków pieniężnych.
Wnioskodawczyni planuje zgłoszenie otrzymanej darowizny do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania.
Pytania
1. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym darowizna środków pieniężnych od ojca na Pani rzecz będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie przepisów dotyczących najbliższej rodziny (tzw. grupa zerowa), pomimo przekazania środków w formie gotówkowej?
2. Czy dla skorzystania ze zwolnienia konieczne jest udokumentowanie przekazania środków pieniężnych wyłącznie dowodem przelewu bankowego, czy wystarczające będzie:
- zawarcie pisemnej umowy darowizny,
- zgłoszenie darowizny na formularzu SD-Z2,
- udokumentowanie przewozu środków przez granicę zgodnie z przepisami celnymi?
3. Czy wpłata otrzymanych środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy po ich przywiezieniu do Polski wpływa na możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, darowizna środków pieniężnych od ojca powinna korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, jako darowizna dokonana pomiędzy osobami zaliczanymi do najbliższej rodziny.
W Pani ocenie, w sytuacji braku możliwości dokonania przelewu bankowego z przyczyn niezależnych (ograniczenia systemowe w Ukrainie), dopuszczalne jest udokumentowanie darowizny w inny sposób, w szczególności poprzez umowę darowizny oraz dokumenty potwierdzające legalny przewóz środków pieniężnych przez granicę.
Stoi Pani na stanowisku, że spełnienie obowiązku zgłoszenia darowizny na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie powinno uprawniać do skorzystania ze zwolnienia z podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
W myśl art. 2 ww. ustawy:
Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Jak z powyższych przepisów wynika, nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:
- nabywane rzeczy znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
- nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą; jednakże w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Z kolei, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy:
Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.
Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek jest pobierany przez płatnika.
Zeznanie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych należy złożyć na formularzu SD-3 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn w terminie miesiąca od daty powstania obowiązku podatkowego.
Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.
W myśl art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Zgodnie z art. 4 ust. 4 ww. ustawy:
Zwolnienia określone w ust. 1 oraz art. 4a i art. 4b stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium takiego państwa.
Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4 cyt. ustawy) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Z przedstawionego zdarzenia wynika, że posiada Pani obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Pani ojciec, który jest obywatelem Ukrainy i na stałe zamieszkuje na terytorium Ukrainy, zamierza dokonać na Pani rzecz darowizny środków pieniężnych w kwocie około 34 000 dolarów. Planowane jest przekazanie darowizny w formie gotówkowej. Rozważa Pani osobisty odbiór środków pieniężnych na terytorium Ukrainy a następnie ich przewóz do Polski z zachowaniem obowiązków wynikających z przepisów celnych, w szczególności zgłoszenia przewozu środków pieniężnych właściwym organom celnym. Po przywiezieniu środków do Polski zamierza je Pani wpłacić na swój rachunek bankowy. Planuje Pani zgłoszenie otrzymanej darowizny do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Umowa darowizny zostanie zawarta w formie pisemnej.
Ma Pani wątpliwości, czy w opisanej sytuacji darowizna środków pieniężnych od Pani ojca na Pani rzecz będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie przepisów dotyczących najbliższej rodziny (tzw. grupa zerowa).
Skoro posiada Pani obywatelstwo polskie, nabycie środków pieniężnych z Ukrainy tytułem darowizny będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Posiadanie obywatelstwa polskiego w chwili planowanego nabycia darowizny od Pani ojca wskazuje, że będzie Pani spełniać warunki określone w treści art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. To oznacza, że – w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – zwolnienie mogłoby zostać wobec Pani zastosowane.
Jednakże w opisanej sytuacji warunki do zwolnienia nie zostaną spełnione.
Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
1) otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
2) złożenie – w terminie określonym w ustawie – zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
3) udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
W przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Zapis ten należy rozumieć w ten sposób, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jest udokumentowanie przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. Tym samym, podejmowanie innych czynności w celu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny jest niewystarczające albo zbędne.
Z opisu zdarzenia wynika, że darowane środki pieniężne zostaną Pani przekazane na terytorium Ukrainy w gotówce a następnie planuje Pani ich przewóz do Polski z zachowaniem obowiązków wynikających z przepisów celnych, w szczególności zgłoszenia przewozu środków pieniężnych właściwym organom celnym. Z wniosku wynika także, że po przywiezieniu środków do Polski zamierza je Pani wpłacić na Pani rachunek bankowy. Z opisu zdarzenia wynika zatem, że środki pieniężne otrzyma Pani tytułem darowizny od ojca w gotówce a następnie wpłacił je Pani na swoje konto bankowe.
W tej sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, gdyż środki te – otrzyma Pani „do ręki”, a nie w sposób wskazany w ww. przepisie. To Pani a nie darczyńca dokona ich wpłaty na Pani rachunek bankowy. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm omawianego przepisu.
Nie można też uznać, że zawarcie pisemnej umowy darowizny, czy też udokumentowanie przewozu środków przez granicę zgodnie z przepisami celnymi stanowią wystarczające udokumentowanie nabycia środków. Ustawodawca bowiem jasno wskazał, jakie dokumenty są niezbędne w celu skorzystania ze zwolnienia.
Podkreślam, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania. W analizowanej sprawie, te przesłanki nie zostaną spełnione. Ustawodawca nie zawarł żadnych wyjątków, co do ich spełnienia. Przedstawione przez Panią okoliczności związane z ograniczeniami w funkcjonowaniu systemu bankowego na terytorium Ukrainy nie mogą mieć wpływu na wykładnię omawianego przepisu.
W konsekwencji, otrzymana od Pani ojca w formie gotówkowej darowizna środków pieniężnych nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Będzie ona podlegała opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Będzie Pani zobowiązana do złożenia zeznania podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn i zapłaty podatku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zaprezentowane przeze mnie stanowisko jest zbieżne z uchwałą 7 sędziów NSA sygn. akt III FPS 3/22 z 20 marca 2023 r. o sposobie udokumentowania darowizny środków pieniężnych na potrzeby zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Przepisy art. 4a ust. 1a i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które m.in. wskazała Pani do interpretacji nie dotyczą opisu zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła, dlatego nie podlegają analizie w ramach tej interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo