Jeśli koszty zostały poniesione po śmierci Spadkodawczyni, to zostały one poniesione już na przedmiot będący własnością spadkobierczyni i nie stanowią długu ani ciężaru, który można odliczyć od podstawy opodatkowania nabycia spadku podatkiem od spadków i darowizn.
Wnioskodawczyni, daleka krewna zmarłej, po odrzuceniu spadku przez innych spadkobierców testamentowych, de facto jako jedyna zarządzała majątkiem spadkowym w trakcie ponad rocznego postępowania spadkowego. Składnikami spadku były nieruchomość z domem i samochód osobowy. Ze względu na niepewność co do istnienia innych spadkobierców, wnioskodawczyni podjęła czynności zachowawcze, ponosząc koszty…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 4 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie ustalenia, czy wymienione koszty można zaliczyć do ciężaru spadku. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(...) r. zmarła w wieku (...) lat Pani daleka krewna, (...), zamieszkała w miejscowości (...). Zmarła nie miała żadnych znanych Pani ustawowych spadkobierców. Wszyscy żyjący spadkobiercy testamentowi, poza Panią, złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku. Pozostała Pani zatem de facto jedyną osobą obciążoną obowiązkami zarządu majątkiem spadkowym.
W chwili nabycia przez Panią udziału w spadku, krąg potencjalnych spadkobierców formalnie pozostawał niezamknięty, gdyż losy ojca spadkodawczyni, (...), tak jak i istnienie ewentualnych jego zstępnych (poza spadkodawczynią) czy innych krewnych, były i pozostają nieznane wszystkim uczestnikom postępowania spadkowego. (...) nigdy nie mieszkał ze spadkodawczynią ani z jej matką, ani nie interesował się ich losem.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (sygn. akt (...) w Sądzie Rejonowym w (...)) złożyła Pani (...). W trakcie postępowania Sąd wszczął poszukiwanie innych potencjalnych spadkobierców (...), m.in. poprzez poszukiwanie w bazie PESEL osób o personaliach „(...)”. Nie ma Pani żadnej bezpośredniej informacji od Sądu o wyniku tych poszukiwań.
Postępowanie spadkowe trwało ponad rok i zakończyło się (...) r. postanowieniem Sądu o nabyciu przez Panią spadku po zmarłej w całości. Uprawomocniło się ono (...) r., co pozwala Pani domniemywać, że nie istnieją żadni inni spadkobiercy oraz, że z tą datą krąg spadkobierców się zamknął.
Głównymi składnikami spadku, których dotyczy wniosek, są: nieruchomość gruntowa o powierzchni (...) arów, niebędąca gospodarstwem rolnym, zabudowana ponad stuletnim wiejskim domem jednorodzinnym oraz samochód osobowy ((...)).
Przed tą datą uważała Pani za prawdopodobne, że osoba lub osoby zgłaszające się na wezwanie Sądu, po udowodnieniu swoich praw do spadku, zażądają od Pani należnego im udziału w tym spadku w stanie o niepogorszonej wartości, tj. o wartości z dnia śmierci spadkodawczyni. W związku z tym natychmiast podjęła Pani czynności służące zachowaniu spadku, w tym jego wartości rynkowej.
Czynności te mieściły się w zakresie zwykłego zarządu majątkiem, generowały więc określone koszty, które wymienia Pani w ramach pytań oraz opisuje i uzasadnia w stanowisku.
Nikt nie korzystał ze składników majątku spadkowego. Od śmierci spadkodawczyni w domu nikt nie mieszka, nikt nie użytkuje działki. Podobnie jest z samochodem, który nie został ani uruchomiony, ani wyprowadzony z garażu po śmierci spadkodawczyni.
Gdyby nie niepewność co do roszczeń potencjalnych spadkobierców ustawowych zmarłej nie dbałaby Pani o zachowanie wartości majątku spadkowego. Nie jest Pani bowiem zainteresowana zachowaniem go w Pani rodzinie w postaci materialnej, ani też maksymalizacją dochodu z jego sprzedaży.
Od śmierci spadkodawczyni dojeżdża Pani, wraz z pomagającym Pani małżonkiem, do (...), mniej więcej raz w miesiącu z odległego o ok. (...) km (...). Wykonują Państwo bieżące prace porządkowe, sprawdzają czy wszystko jest w porządku. Zimą sprawdzają Państwo działanie instalacji grzewczej, którą nastawili Państwo na utrzymywanie w domu temperatury 5-7 st. C. Te dojazdy są dla Państwa same w sobie obciążeniem fizycznym i psychicznym - ze względu na Państwa wiek - niezależnie od wymiernego obciążenia finansowego.
Podjęła Pani różnorodne kroki do ograniczenia kosztów zarządu majątkiem. Przykładem może być ograniczenie temperatury utrzymywanej w domu zimą. Zmniejszyło to drastycznie koszty ogrzewania domu - wyłącznie energią elektryczną - z (...) złotych w sezonie zimowym (...), gdy żyła jeszcze spadkodawczyni, do niecałych (...) złotych w sezonie (...). Starała się Pani także możliwie szybko reagować na pisma i żądania Sądu spadku. Złożyła Pani, (...) r., pismo do Sądu z prośbą o przyspieszenie postępowania, motywując to m.in. potrzebą ograniczenia kosztów utrzymania masy spadkowej. W Pani odczuciu te ostatnie działania nie odniosły oczekiwanego skutku.
Podsumowując, w trakcie prawie półtorarocznego zarządu majątkiem spadkowym poniosła Pani szereg związanych z tym kosztów, w łącznej wysokości (...) zł.
Pytanie
1. Czy może Pani zaliczyć wydatki poniesione na dostarczenie do domu energii elektrycznej (8 faktur od firmy (...) na łączną kwotę (...) zł) do ciężarów spadku i odliczyć je od wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych?
2. Czy może Pani zaliczyć wydatki poniesione na dostarczanie wody i utrzymanie sieci wodociągowej (8 faktur od (...) w łącznej wysokości (...) zł) do ciężarów spadku i odliczyć je od wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych?
3. Czy może Pani zaliczyć wydatek poniesiony na roczne ubezpieczenie domu w zakresie gwarantującym zachowanie wartości substancji mieszkaniowej w razie zdarzenia losowego (polisa (...) na kwotę (...) zł) do ciężarów spadku i odliczyć go od wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych?
4. Czy może Pani zaliczyć wydatki poniesione na opłacenie podatku od nieruchomości za (...) r. (nakaz płatniczy Burmistrza (...) na kwotę (...) zł, zapłacony w czterech ratach) do ciężarów spadku i odliczyć je od wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych?
5. Czy może Pani zaliczyć wydatki poniesione na zakup obowiązkowego ubezpieczenia samochodu w zakresie OC na łączną kwotę (...) zł (polisa (...) z (...) na kwotę (...) zł oraz polisa (...) z (...) na kwotę (...) zł) do ciężarów spadku i odliczyć je od wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie:
Ad 1. Tak, może Pani zaliczyć opisane wydatki w ciężar spadku. Stanowisko w tej kwestii wyprowadza Pani z zapisu art. 989 § 2 ustawy Kodeks cywilny.
Bez zapewnienia dopływu energii elektrycznej do dowolnego budynku nie jest możliwe sprawowanie nad nim zarządu, nawet w zakresie minimalnym. Kluczowe jednak znaczenie dla zachowania nie tylko wartości odziedziczonego budynku, ale wręcz jego integralności (budynek jest stary i wymaga pilnego generalnego remontu), ma niedopuszczenie do przemarznięcia zawilgoconych murów i niedopuszczenie, w sezonie zimowym, do zamarznięcia i popękania instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji c.o. Instalacja grzewcza budynku jest zasilana wyłącznie kotłem na energię elektryczną. Dlatego też, po rozliczeniu długów spadkobierczyni (winno być: spadkodawczyni) wobec dostarczającej energię elektryczną firmy (...), podpisała Pani z tą ostatnią umowę we własnym imieniu. Warunki umowy dobrała Pani tak, by planowane utrzymywanie minimalnej temperatury wnętrz w granicach 5-7 st. C (najniższy poziom dopuszczany przez zainstalowany w budynku sterownik pracy elektrycznego kotła c.o.), generowało jak najmniej kosztów. Jednakże bez poniesienia tych kosztów ryzykowała Pani doprowadzenie do znaczącego obniżenia wartości budynku, a więc całej masy spadkowej.
Ad 2. Tak, może Pani zaliczyć opisane wydatki w ciężar spadku. Pani stanowisko w tej kwestii wyprowadza Pani z zapisu art. 989 § 2 ustawy Kodeks cywilny.
Bez zapewnienia dostarczania wody do dowolnego budynku nie jest możliwe sprawowanie nad nim zarządu, nawet w zakresie minimalnym. Porządkowanie praktycznie obcego gospodarstwa domowego, zaniedbanego przez ciężko chorą spadkodawczynię i opuszczonego przez nią w trybie nagłym, wymagało korzystania z bieżącej wody podczas rzadkich w nim pobytów. Dlatego też, po rozliczeniu długów spadkobierczyni (winno być: spadkodawczyni) w tym zakresie, przejęła Pani obowiązek opłacania odnośnych kosztów, w porozumieniu z (...).
Ad 3. Tak, może Pani zaliczyć opisane wydatki w ciężar spadku. Pani stanowisko w tej kwestii wyprowadza Pani z zapisu art. 989 § 2 ustawy Kodeks cywilny.
Poprzez ubezpieczenie domu zadbała Pani o to, by w razie ubytku spowodowanego siłą wyższą do podstawy wymiaru można było doliczyć odszkodowanie z tytułu tego ubezpieczenia. Zawarta przez Panią umowa ubezpieczenia domu w pierwszej kolejności gwarantuje zachowanie wartości substancji mieszkaniowej w razie zdarzenia losowego. Podkreśla Pani także fakt, że dom jest przez cały czas niezamieszkały. Zatem w razie wystąpienia zdarzenia losowego, np. pożaru, uszkodzenia dachu, silnej ulewy, zalania, awarii sieci energetycznej czy podobnego wydarzenia, zainicjowanie akcji ratowniczej byłoby utrudnione i opóźnione. To zaś obniżyłoby skuteczność ewentualnych działań ograniczających powstałe szkody.
Ad 4. Tak, może Pani zaliczyć opisane wydatki w ciężar spadku. Pani stanowisko w tej kwestii wyprowadza Pani z zapisu art. 989 § 2 ustawy Kodeks cywilny.
Działając jako posiadaczka nieruchomości wchodzącej do masy spadkowej zgłosiła ją Pani do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Obowiązek ten wynika z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Nakaz płatniczy nr (...) z (...) r. wydany przez Burmistrza (...) opłaciła Pani w 4 jednakowych ratach. Jest oczywiste, że opłacanie obowiązkowych danin publicznych należy do obowiązków podmiotu sprawującego zarząd nad nieruchomością.
Ad 5. Tak, może Pani zaliczyć opisane wydatki w ciężar spadku. Pani stanowisko w tej kwestii wyprowadza Pani z zapisu art. 989 § 2 ustawy Kodeks cywilny.
Wartość samochodu w chwili nabycia spadku szacowała Pani, na podstawie dostępnych Pani informacji o jego stanie, na maksymalnie (...) zł. Pani zamiarem było więc i pozostaje oddanie go do Stacji Demontażu Pojazdów i wyrejestrowanie. Zrezygnowała Pani zatem z przeprowadzenia badania technicznego nieużywanego i niepotrzebnego Pani samochodu. Przepisy prawa uniemożliwiały Pani jednak zarówno zbycie jak i wyrejestrowanie samochodu wchodzącego w skład masy spadkowej do czasu prawomocnego nabycia spadku. Z drugiej strony jest Pani prawnie zobligowana, w ramach zarządu majątkiem spadkowym, do opłacania ubezpieczenia OC, nawet gdy samochód nie jest użytkowany. W przeciwnym razie to Pani grożą kary przewidziane przepisami o obowiązkowym ubezpieczeniu OC. Ten wydatek na OC obciąża zatem wartość samochodu, a tym samym wartość całej masy spadkowej.
Podsumowanie.
Uważa Pani, że w Pani sytuacji uprawnione jest zaliczenie do tzw. ciężarów spadku zarówno wydatków poniesionych na utrzymanie masy spadkowej w stanie zapewniającym zachowanie jej wartości, jak też wydatków wymaganych przepisami prawa od posiadacza tych rzeczy, który wszedł w to posiadanie w chwili śmierci spadkodawcy, aż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego. Tym samym uprawnionym jest odliczenie tych wydatków od wartości spadku w celu obliczenia tzw. czystej wartości spadku, która stanowi podstawę wymiaru podatku. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. I dalej: Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Inną przesłanką, legitymującą te odliczenia, jest niezamknięty krąg spadkobierców w chwili nabycia spadku oraz długi czas, jaki upłynął od tej chwili do czasu uprawomocnienia się postanowienia Sądu o nabyciu przez Panią spadku w całości.
Uważa Pani także, że dodatkowym argumentem za uznaniem Pani wydatków za ciężary spadku jest zysk dla Skarbu Państwa, wynikający z Pani dbałości o zachowanie wartości rynkowej masy spadkowej w ramach sprawowania nad nią zarządu. Im wyższa bowiem cena rynkowa w dniu powstania obowiązku podatkowego, tym wyższy podatek, czego jest Pani w pełni świadoma.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
W myśl art. 922 § 1-3 Kodeksu cywilnego:
Przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej.
Na spadek składa się ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swojej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami.
Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 cyt. ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Zatem nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.
Jak stanowi art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 4 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Z art. 7 ust. 1-3 tej ustawy wynika, że:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Jeżeli spadkobierca, obdarowany lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu zwykłego, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, darowizny, zapisu zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia, o ile zostało wykonane.
Do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.
Art. 8 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że:
Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych - w wysokości tych wkładów.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 oraz art. 9 ust. 2 tej ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Stosownie do art. 14 ust. 1-3 omawianej ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Jak stanowi art. 17 ust. 4 ww. ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia, kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające opodatkowaniu, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe, o których mowa w art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1-3.
Aktualna wysokość skali podatkowej jest określona w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz. U. poz. 1226).
Stosownie do treści art. 17a ust. 1 cyt. ustawy:
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.
Z powołanych powyżej przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn następuje po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), które pomniejszają wartości nabytych m.in. w drodze dziedziczenia rzeczy i praw majątkowych.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie określa na własne potrzeby pojęcia długów i ciężarów, niezbędne zatem jest odniesienie do znaczenia, jakie mają one w przepisach prawa cywilnego.
Definicja długów i ciężarów spadkowych wynika z definicji spadku, zawartej w powołanym powyżej art. 922 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu do spadku należą prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy z wyłączeniem tych, które bądź są ściśle związane z jego osobą, bądź też przechodzą na określone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Długiem związanym z nabyciem spadku są więc obowiązki majątkowe zmarłego wynikające ze stosunków prawnych pozostających w mocy mimo jego śmierci, które z tą datą przeszły na spadkobierców. Można przyjąć, że takie długi obejmuje ust. 1 art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Natomiast ust. 3, będący w znacznej mierze powtórzeniem art. 922 § 3 Kodeksu cywilnego, rozszerza ten zakres i dotyczy obciążeń, które nie wynikają ze stosunków prawnych istniejących za życia spadkodawcy, lecz powstają z mocy przepisów prawa spadkowego i ponoszonych już przez spadkobiercę.
Do ciężarów spadku należą obciążenia nałożone na spadkobierców z mocy odrębnych ustaw. Z kolei pojęcie długów w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem spadku, łącznie z roszczeniami spadkobiercy z tytułu poczynionych przez niego nakładów na przedmiot spadku.
Do długów i ciężarów zalicza się również:
- koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku,
- koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz
- koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczące spadków.
Należy zauważyć, że jak wynika z powołanego powyżej art. 7 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do długów i ciężarów zalicza się koszty obciążające spadkodawcę, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku. Istotne jest to, że kosztem podlegającym zaliczeniu w ciężar spadku jest tylko taki obciążający spadkodawcę wydatek, który nie został poniesiony ze środków spadkodawcy.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że (...) r. zmarła Pani daleka krewna. Zmarła nie miała żadnych znanych Pani ustawowych spadkobierców. Wszyscy żyjący spadkobiercy testamentowi, poza Panią, złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku. Pozostała Pani zatem de facto jedyną osobą obciążoną obowiązkami zarządu majątkiem spadkowym. Postępowanie spadkowe trwało ponad rok i zakończyło się (...) r. postanowieniem Sądu o nabyciu przez Panią spadku po zmarłej w całości. Uprawomocniło się ono (...) r., co pozwala Pani domniemywać, że nie istnieją żadni inni spadkobiercy oraz, że z tą datą krąg spadkobierców się zamknął. Głównymi składnikami spadku, których dotyczy wniosek, są: nieruchomość oraz samochód osobowy. Przed tą datą uważała Pani za prawdopodobne, że osoba lub osoby zgłaszające się na wezwanie Sądu, po udowodnieniu swoich praw do spadku, zażądają od Pani należnego im udziału w tym spadku w stanie o niepogorszonej wartości, tj. o wartości z dnia śmierci spadkodawczyni. W związku z tym natychmiast podjęła Pani czynności służące zachowaniu spadku, w tym jego wartości rynkowej. Czynności te mieściły się w zakresie zwykłego zarządu majątkiem. Nikt nie korzystał ze składników majątku spadkowego. Od śmierci spadkodawczyni w domu nikt nie mieszka, nikt nie użytkuje działki. Podobnie jest z samochodem, który nie został ani uruchomiony, ani wyprowadzony z garażu po śmierci spadkodawczyni. Podjęła Pani różnorodne kroki do ograniczenia kosztów zarządu majątkiem. Przykładem może być ograniczenie temperatury utrzymywanej w domu zimą. W trakcie prawie półtorarocznego zarządu majątkiem spadkowym poniosła Pani szereg związanych z tym kosztów, w łącznej wysokości (...) zł.
Chciałaby się Pani dowiedzieć, czy może zaliczyć do ciężarów spadku następujące wydatki: na dostarczenie do domu energii elektrycznej, na dostarczanie wody i utrzymanie sieci wodociągowej, na roczne ubezpieczenie domu, na opłacenie podatku od nieruchomości za (...) r., na zakup obowiązkowego ubezpieczenia samochodu.
Pani zdaniem, wydatki te mogą zostać zaliczone do ciężarów spadku.
Z takim stanowiskiem nie mogę się zgodzić.
W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjęto, że pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, łącznie z roszczeniem spadkobiercy z tytułu poczynionych przez niego nakładów na przedmiot spadku. Chodzi zatem o nakłady poniesione przez spadkobiercę, przy tym bezpośrednio dotyczące przedmiotu nabycia. Natomiast ciężarem w rozumieniu omawianego przepisu jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową.
Zatem, nakłady poniesione przez spadkobiercę na przedmioty wchodzące w skład masy spadkowej obciążać będą spadek wyłącznie wtedy, gdy zostały poczynione przed datą zgonu spadkodawcy, tj. datą nabycia spadku. Z dniem nabycia spadkobierca staje się bowiem właścicielem odziedziczonej rzeczy, zatem ponoszone przez niego wydatki stanowią nakłady na własną rzecz.
Zatem koszty energii elektrycznej, wody i utrzymania sieci wodociągowej, podatku od nieruchomości oraz ubezpieczenia domu i samochodu mogłyby być kosztem stanowiącym dług spadkowy zmniejszający podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn tylko w takiej części, w jakiej obciążały one Spadkodawczynię za jej życia, a uiszczone zostały przez Panią.
Jeśli jednak - a tylko o takiej sytuacji jest mowa we wniosku - koszty zostały poniesione po śmierci Spadkodawczyni, to zostały one poniesione już na przedmiot będący własnością Pani jako spadkobierczyni i nie stanowią długu ani ciężaru, który można odliczyć od podstawy opodatkowania nabycia spadku podatkiem od spadków i darowizn.
Końcowo, odnosząc się do wskazanego przez Panią art. 989 § 2 Kodeksu cywilnego wyjaśniam, że przepis ten znajduje się w dziale IV księgi spadkowej, który zawiera przepisy odnoszące się do wykonawcy testamentu. Z wniosku nie wynika, jakoby była Pani wykonawcą testamentu, a zatem nie dotyczą Pani koszty, które mogłyby zostać rozliczane przez wykonawcę testamentu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo