Zbycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku nastąpi ze względu na uzasadnioną konieczność poprawy obecnych warunków mieszkaniowych Wnioskodawcy i jego rodziny, zatem po spełnieniu pozostałych warunków wymienionych w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn − zachowa on prawo do ulgi mieszkaniowej uzyskanej na podstawie art. 16 ww. ustawy
Wnioskodawca, polski rezydent podatkowy, odziedziczył w 2023 r. po ciotce spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 33,5 m². Należał do II grupy podatkowej. W 2024 r. organ podatkowy wydał decyzję ustalającą zobowiązanie w wysokości 0 zł w związku z oświadczeniem wnioskodawcy o spełnieniu warunków ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Obecnie wnioskodawca zamierza sprzedać to mieszkanie, a uzyskane środki przeznaczyć w całości na zakup innego lokalu, w którym będzie mieszkał i był zameldowany…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie możliwości zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym.
Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z (…) 2023 r., sporządzonym przez notariusza (…) (repertorium A numer (…)), Wnioskodawca w całości odziedziczył spadek po zmarłej (…) 2023 r. (…) (testament w formie aktu notarialnego). Spadkobierca zalicza się do II grupy podatkowej na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn (Bratanek). W skład spadku weszło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (…), które spadkodawca nabył przed 2006 r.
Decyzją z (…) 2024 r., wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (…) (znak sprawy (…)), ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w wysokości 0,00 zł - w związku z oświadczeniem Wnioskodawcy o spełnieniu wszystkich warunków dotyczących ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Aktualnie jednak w związku z zaistniałą sytuacją życiową, Wnioskodawca zamierza zbyć spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży w całości przeznaczyć na zakup lokalu mieszkalnego, w którym będzie zamieszkiwać i będzie zameldowany na stałe przez okres nie krótszy niż 5 lat.
Wnioskodawca wychowuje z partnerką dwójkę dzieci (w wieku szkolnym) i na skutek przeprowadzki do odziedziczonego mieszkania naruszona została więź rodzinna (nie udało i nie uda się „ściągnąć” partnerki wraz z dziećmi do (…)) - sprzedaż mieszkania i zakup bliżej Partnerki i Dzieci umożliwi odbudowę naruszonych więzi rodzinnych.
Jednocześnie Wnioskodawca mimo prób nie znalazł pracy, która umożliwiałaby normalne funkcjonowanie na godnym poziomie w (…).
Po przeprowadzce okazało się, że mieszkanie wymaga kapitalnego remontu (m.in. powstaje grzyb na ścianie), na które Wnioskodawca nie ma wystarczających środków.
Sprzedaż mieszkania oraz zakup w mniejszym mieście blisko Partnerki i Dzieci, umożliwi posiadanie większego mieszkania (aktualne posiada 33,5 m2) z właściwym stanem/odpowiednim do potrzeb zamieszkania (w (…) ceny są najwyższe w Polsce i za tą samą kwotę Wnioskodawca zakupi większe mieszkanie by uzyskać więcej przestrzeni do życia i właściwe warunku bytowe/rodzinne dla siebie, Partnerki i Dzieci).
Pytanie
Czy w wyniku sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego Wnioskodawca utraci uprawnienie do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, nie utraci Pan prawa do ulgi z przepisu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Wskazał Pan, że na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie; w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału. W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki: 1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4; 2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; 3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; 4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; 5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat: a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku, b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
W art. 16 ust. 7 ustawy, ustawodawca wskazał kiedy zbycie lokalu mieszkalnego objętego ulgą nie powoduje utraty tej ulgi. Zgodnie z tym przepisem nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego: 1) zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo 2) zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat. W przypadku zbycia nabytej w spadku (tytułem dziedziczenia) nieruchomości mieszkaniowej (udziału w takiej nieruchomości) zbycie to może nastąpić wyłącznie w sytuacji - „uzasadnionej konieczności” zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.
Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych”, jednakże można przyjąć, że oznacza to coś koniecznego, nieodzownego. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytym mieszkaniu. Ogólnie można powiedzieć, że chodzi tu o sytuacje, w których warunki panujące w nabytym budynku lub lokalu nie spełniają oczekiwań podatnika lub nie przystają do jego sytuacji majątkowej (G. Liszewski [w:] S. Bogucki i in., Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, Warszawa 2021, art. 16). Podkreślenie wymaga także istota podatku od spadków i darowizn jako podatku o charakterze majątkowym. Zastosowanie określonych przywilejów w tym podatku (np. kwot wolnych od opodatkowania, zwolnień, wyłączeń, ulg) może być oceniane według odmiennych kryteriów niż w przypadku opodatkowania dochodu.
Podstawowym celem podatku od spadków i darowizn nie powinna być realizacja funkcji dochodowej (fiskalnej), ale raczej realizacja różnych funkcji pozafiskalnych (Z. Ofiarski Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2002).
W procesie interpretacji pojęcia niezwykle istotne jest orzecznictwo sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 lutego 2005 r. (III SA/Wa 932/04) podkreślił, że „z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych mamy do czynienia przykładowo jeśli wymagają one poprawy. Uzasadnieniem zbycia lokalu będzie więc konieczność ulokowania uzyskanych w ten sposób środków w inwestycję mającą na celu poprawę warunków mieszkaniowych, a dochowanie tego przeznaczenia należy rozumieć jako warunek zachowania ulgi”.
Ten sam Sąd w wyroku z 10 lutego 2011 r. (VIII SA/Wa 1018/10) wskazał, że „wykładni nieostrego sformułowania "uzasadniona konieczność" zmiany warunków (miejsca) zamieszkania, użytego przez ustawodawcę w art. 16 ust. 7 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.), należy każdorazowo dokonywać przez pryzmat konstytucyjnej zasady działania dla dobra rodziny, wyrażonej w przepisach art. 18, art. 47 i art. 71 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z 30 czerwca 2010 r. (III SA/Wr 86/10) podkreślił, że w omówionym wyżej przepisie ustawodawca nie określił, jakie przyczyny uzasadniają konieczność zmiany warunków mieszkaniowych spadkobiercy lub obdarowanego.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego określonym w uzasadnieniu wyroku z 26 sierpnia 1998 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt I SA/Wr 1980/96, zgodnie z którym normy prawne zawarte w tych przepisach mają niewątpliwe charakter norm celu społecznego, nakierowanych na realizację polityki państwa w zakresie zagwarantowania obywatelom godziwych warunków mieszkaniowych. Dokonując wykładni tego przepisu, organy podatkowe powinny kierować się nie tylko wykładnią językową, lecz również celowościową, postępując w taki sposób aby zastosowana wykładnia nie doprowadziła do niemożliwości zrealizowania założonego celu normy prawnej. Innymi słowy przewidziany w treści przepisu art. 16 ust. 7 ustawy od spadków i darowizn wyjątek wiąże się z charakterem przewidzianej ulgi. Przesłanką do jej zachowania jest cel, w związku z którym następuje zbycie nabytego w drodze spadku lub darowizny lokalu albo budynku - konieczność zmiany warunków mieszkaniowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 5 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1191/05 ).
Wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej art. 16 ust. 7 u.s.d. nie zawiera żadnych dodatkowych wymagań co do zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. W szczególności pozaustawowym jest przywołany przez organ warunek, aby konieczność ta była spowodowana nagłą, nieoczekiwaną sytuacją życiową. Wobec tego domaganie się, aby podatniczka wykazała okoliczności, które zaszły po złożeniu oświadczenia o zamiarze skorzystania z ulgi nie ma podstaw prawnych i stanowi nadinterpretację przepisu.
Sądy te uznawały, że o potrzebie zmiany warunków mieszkaniowych mogą świadczyć:
- trudne warunki materialne podatnika niepozwalające na utrzymanie nabytego budynku lub lokalu i wymuszające zamieszkanie w lokalu mniejszym i tańszym w utrzymaniu (Wyrok NSA z 26 listopada 1998 r., III SA 1587/97);
- okoliczności wyjątkowe świadczące o uzasadnionej konieczności zmiany warunków zamieszkiwania (np. dokończenie wcześniej rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego) (Wyrok NSA z 7 marca 2002 r., I SA/Wr 2910/01);
- zmiana sytuacji rodzinnej, osobistej lub zawodowej wymuszająca zbycie dotychczas posiadanego budynku lub lokalu w celu nabycia środków na nabycie domu lub mieszkania lepiej zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe (Wyrok NSA z 13 października 2006 r., II FSK 1311/05);
- zawarcie związku małżeńskiego i chęć zamieszkania w większym lokalu, który lepiej zaspokoi potrzeby nowo założonej rodziny (Wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2011 r., VIII SA/Wa 1018/10).
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym zachodzi więc uzasadniona konieczność zmiany miejsca zamieszkania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Z uwagi na fakt, że do nabycia przez Pana spadku doszło w 2023 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym w 2023 r.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
Stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy:
Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będąc zameldowani na pobyt stały będą zamieszkiwać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat od dnia określonego w cytowanym wyżej przepisie art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem niezbędnym do skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 16 ww. ustawy jest łączne spełnienie wszystkich zawartych w tym przepisie przesłanek. Niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwi skorzystanie z omawianego zwolnienia bądź spowoduje utratę prawa do przyznanej uprzednio ulgi i konieczność zapłaty podatku.
W myśl art. 16 ust. 7 cyt. ustawy:
Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:
1) zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2) zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.
Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że, zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z (…) 2023 r., w całości odziedziczył Pan spadek po zmarłej (…) 2023 r. ciotce. W skład spadku weszło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Decyzją z (…) 2024 r., wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w wysokości 0,00 zł, w związku z Pana oświadczeniem o spełnieniu wszystkich warunków dotyczących ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Aktualnie jednak, w związku z zaistniałą sytuacją życiową, zamierza Pan zbyć spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży w całości przeznaczyć na zakup lokalu mieszkalnego, w którym będzie Pan zamieszkiwać i będzie Pan zameldowany na stałe przez okres nie krótszy niż 5 lat. Wychowuje Pan z partnerką dwójkę dzieci (w wieku szkolnym) i na skutek przeprowadzki do odziedziczonego mieszkania naruszona została więź rodzinna (nie udało i nie uda się „ściągnąć” partnerki wraz z dziećmi do (...)). Sprzedaż mieszkania i zakup bliżej partnerki i dzieci umożliwi odbudowę naruszonych więzi rodzinnych. Jednocześnie, mimo prób nie znalazł Pan pracy, która umożliwiałaby normalne funkcjonowanie na godnym poziomie w (…). Po przeprowadzce okazało się, że mieszkanie wymaga kapitalnego remontu (m.in. powstaje grzyb na ścianie), na które nie ma Pan wystarczających środków. Sprzedaż mieszkania oraz zakup w mniejszym mieście blisko partnerki i dzieci, umożliwi posiadanie większego mieszkania (aktualne posiada 33,5 m2) z właściwym stanem/odpowiednim do potrzeb zamieszkania (w (…) ceny są najwyższe w Polsce i za tą samą kwotę zakupi Pan większe mieszkanie by uzyskać więcej przestrzeni do życia i właściwe warunku bytowe/rodzinne dla siebie, partnerki i dzieci).
Pana zdaniem, będzie miał Pan prawo do zachowania ulgi mieszkaniowej.
Podkreślić należy, że zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej wymaga spełnienia ściśle warunków w przepisach określonych, w tym zamieszkiwanie w substancji mieszkaniowej objętej ulgą w czasie przepisami zakreślonym i niezbywania jej przez określony czas, z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 16 ust. 7 cyt. ustawy. W przypadku zbycia nabytej w spadku (tytułem dziedziczenia) nieruchomości mieszkaniowej, zbycie to może nastąpić wyłącznie w sytuacji „uzasadnionej konieczności” zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.
Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych”.
Na podstawie internetowego Słownika języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego słowo „konieczność” znaczy to, co jest konieczne, nieuchronne, nie dające się uniknąć, jest to bezwzględna potrzeba, nieodzowność, przymus.
Natomiast w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych konieczność zmiany warunków mieszkaniowych w rozumieniu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany (wyrok WSA z 07 marca 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 291/01).
Zgodnie zatem z wyrażanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.
Zatem, dla spełnienia omawianej przesłanki ustawowej należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powinna mieć charakter obiektywny i imperatywny. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytej nieruchomości (mieszkaniu). Oznacza to, że nie wystarcza dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych.
Z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych mamy do czynienia przykładowo, jeżeli warunki mieszkaniowe wymagają poprawy. Za konieczność można uznać stan zdrowia podatnika, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze spadku, a także trudna sytuacja życiowa, rodzinna, która wymaga poprawy, zmiany.
Z wniosku wynika, że wychowuje Pan z partnerką dwójkę dzieci (w wieku szkolnym). Pan przeprowadził się do nabytego w spadku mieszkania o wielkości 33,5 m2. Ww. mieszkanie znajduje się w (…). Wskazał Pan, że nie udało się i nie uda się sprowadzić Pana partnerki i Pana dzieci do (…). Ponadto, mimo prób, nie znalazł Pan pracy, która umożliwiałaby normalne funkcjonowanie na godnym poziomie w (…). Okazało się również, że ww. mieszkanie wymaga kapitalnego remontu (m.in. powstaje grzyb na ścianie), na który nie posiada Pan wystarczających środków
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że trudna sytuacja życiowa i rodzinna, która wymaga poprawy bądź zmiany również może zostać uznana za konieczność zmiany warunków mieszkaniowych
Biorąc zatem pod uwagę sytuację przedstawioną we wniosku należy stwierdzić, że skoro zbycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku nastąpi ze względu na uzasadnioną konieczność poprawy obecnych warunków mieszkaniowych Pana i Pana rodziny, to po spełnieniu pozostałych warunków wymienionych w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn − zachowa Pan prawo do ulgi mieszkaniowej uzyskanej na podstawie art. 16 ww. ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo