Podatnik jest zstępnym zmarłego ojca, który prowadził działalność gospodarczą. Podatnik ustanowił zarząd sukcesyjny nad przedsiębiorstwem ojca i rozważa jego przejęcie w spadku do dalszego prowadzenia w ramach własnej jednoosobowej działalności gospodarczej. Nie sporządzono jeszcze aktu poświadczenia dziedziczenia i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Podatnik…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w spadku przedsiębiorstwa zmarłego ojca. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pana tata prowadził działalność gospodarczą w zakresie m.in. (…). Zmarł (…) r.
Jako jedyny spadkodawca (winno być: spadkobierca) ustawowy ustanowił Pan zarząd sukcesyjny, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw - ustanawiając siebie zarządcą sukcesyjnym. Przedsiębiorstwo w spadku pozostaje czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Prowadzi Pan m.in. jednoosobową działalność gospodarczą, pozostając czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Obecnie nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia ani nie został złożony wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, nie jest także prowadzone żadne postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.
Rozważa Pan przejęcie przedsiębiorstwa w spadku do dalszego prowadzenia - w ramach własnej jednoosobowej działalności gospodarczej. Podjął Pan jednak wątpliwość, czy w przypadku dziedziczenia przedsiębiorstwa przez zstępnego konieczne jest prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia celem skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn. Ponadto, podjął Pan wątpliwość, jakim formularzem należy zgłosić nabycie przedsiębiorstwa, jeśli takie nabycie korzystałoby ze zwolnienia na podstawie art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Pytania
1. Czy do uzyskania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w zakresie spadku po Pana tacie konieczne jest prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia?
2. Czy w przypadku uznania, że nie musi Pan prowadzić przedsiębiorstwa przez ww. okres 2 lat i korzysta ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - właściwym drukiem dla zgłoszenia nabycia przedsiębiorstwa jest zgłoszenie SD-Z2?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1. Pana zdaniem, nie jest konieczne prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia - ponieważ przysługuje Panu zwolnienie od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - pod warunkiem zgłoszenia nabycia przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia zgodnie z art. 4a ust. 1a tej ustawy.
Zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
1) zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego;
2) prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od dnia jego nabycia.
Jednocześnie według art. 4a ust. 1 cyt. ustawy, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
W Pana ocenie, art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wyłącza prawa skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1a tej ustawy.
Oba powyższe zwolnienia są od siebie niezależne, zwłaszcza brak jest przepisów wyłączających stosowanie zwolnienia z art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdy w skład masy spadkowej wchodzi przedsiębiorstwo.
Tym samym, Pana zdaniem, nie jest konieczne prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli skorzysta Pan ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z treści powołanego powyżej art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi są to zstępni.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 sierpnia 2025 r. 0111-KDIB2-3.4015.206.2025.2.ASZ) a także w informacjach publikowanych na stronach Ministerstwa Finansów.
Ad. 2. W Pana ocenie, prawidłowym formularzem przy zgłoszeniu nabycia przedsiębiorstwa i korzystaniu ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn pozostaje zgłoszenie SD-Z2 - jako prawidłowe zgłoszenie nabycia rzeczy i praw majątkowych dla osób, które korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 4a ust. 1a tej ustawy - w tym także rzeczy i praw składających się na dziedziczone przedsiębiorstwo (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 grudnia 2023 r. 0111-KDIB2-3.4015.202.2023.4.MD).
W Pana ocenie, zgłoszenie SD-ZP pozostaje właściwe dla osób, które nabyły przedsiębiorstwo, jednak nie mogą korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”. Z tego względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1710 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 cyt. ustawy:
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Aktualne skale podatkowe określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1226).
Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział zwolnienie podmiotowe w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z ww. art. 4a ust. 1 cyt. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1
- udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2060).
Natomiast z art. 4b ust. 1 ww. ustawy wynika, że:
Zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
1) zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego;
2) prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od dnia jego nabycia.
Z treści wniosku wynika, że Pana tata prowadził działalność gospodarczą. Zmarł (…) r. Jako jedyny spadkobierca ustawowy ustanowił Pan zarząd sukcesyjny, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw - ustanawiając siebie zarządcą sukcesyjnym. Obecnie nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia ani nie został złożony wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, nie jest także prowadzone żadne postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Rozważa Pan przejęcie przedsiębiorstwa w spadku do dalszego prowadzenia - w ramach własnej jednoosobowej działalności gospodarczej.
Pana zapytanie dotyczy ustalenia, czy opisane nabycie korzysta ze zwolnienia z art. 4a czy art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc czy obejmuje Pana wymóg prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres dwóch lat oraz na jakim druku powinien Pan dokonać zgłoszenia.
Art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn rozszerza możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania na osoby spoza kręgu osób najbliższych wymienionych w art. 4a tej ustawy (przepis art. 4a nie został zmieniony). Osoby najbliższe spadkodawcy, w przypadku nabycia, m.in. w drodze dziedziczenia własności przedsiębiorstwa, korzystają ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, bez warunku prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres 2 lat.
Z tego względu, przy nabyciu przedsiębiorstwa w spadku po osobie zaliczonej do „zerowej” grupy podatkowej (po ojcu), przy zachowaniu warunku przewidzianego przez przepis art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. zgłoszenia w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu o nabyciu spadku albo od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia na druku zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, będzie Pan mógł skorzystać z prawa do zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem spadku po zmarłym ojcu. Do takiego nabycia nie ma zastosowania wymóg prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres 2 lat, ponieważ dotyczy on wyłącznie zwolnienia na podstawie art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn. W Pana przypadku ma natomiast zastosowanie zwolnienie wymienione w art. 4a cyt. ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo