Wnioskodawczyni wraz z mężem i synem zaciągnęli kredyt hipoteczny. Po śmierci męża, Wnioskodawczyni i synowie odziedziczyli jego majątek, wstępując w jego prawa i obowiązki. Kredyt został spłacony, a następnie kancelaria prawna wystąpiła do banku o unieważnienie umowy kredytowej, co doprowadziło…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania części kwoty w wyniku zawartej ugody z bankiem. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 27 listopada 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Na podstawie umowy kredytu nr (…) z (…) r. Wnioskodawczyni - Pani (…) wraz ze swoim mężem - Panem (…) oraz synem - Panem (…) zaciągnęli w Banku (ówczesnym (…) S.A., obecnie (…) S.A., KRS (…), NIP: (…)) kredyt hipoteczny przeznaczony na zakup udziałów w lokalu mieszkalnym zasiedlanym po raz pierwszy, położonym w (…) przy ul. (…) nr (…), działki gruntu nr (…), (…), (…).
Kredyt był indeksowany we frankach szwajcarskich (CHF).
Kwota wypłaconego przez Bank kredytu została przeznaczona i wykorzystana na realizację celu określonego w umowie.
13 stycznia (…) r. zmarł Pan (…) a spadek po nim odziedziczyła Pani (…) (żona), Pan (…) (syn) oraz Pan (…) (syn), każdy w udziale po (…). Wszyscy spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Powyższe zostało potwierdzone Postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z (…) r., sygn. akt (…).
Oznacza to, że Pani oraz Pani synowie wstąpili, jako spadkobiercy, w prawa i obowiązki majątkowe Pani męża.
Kredyt wraz ze wszelkimi wymaganymi odsetkami i opłatami został całkowicie spłacony w (…) r.
Na początku (…) r. kancelaria prawa gospodarczego, która działała w imieniu Pani oraz Pani synów wystąpiła do Banku z wnioskiem o unieważnienie umowy kredytowej.
18 września (…) r. została zawarta ugoda do umowy nr (…). Ugodę tę zawarli, z jednej strony jako kredytobiorcy: Pan (…), Pani oraz jako spadkobierca (po ojcu) Pan (…) oraz z drugiej strony (…) S.A. Ugoda zawarta została poza sądem.
Poniżej przedstawiła Pani wybrane postanowienia ugody, istotne z punku widzenia opisywanego zagadnienia, będącego przedmiotem wniosku o interpretację prawną.
1. „My uważamy, że Umowa jest ważna i nie uznajemy za uzasadnione roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 3851 i nast. Kodeksu cywilnego lub ustalenie nieważności Umowy lub o zapłatę z oby tych powodów.”
2. „Na podstawie tej ugody chcemy polubownie zakończyć stan niepewności co do ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień.”
3. „Ty i my oświadczamy, że w ugodzie ustalimy zasady uchylenia stanu niepewności co do ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień. Naszym zgodnym zamiarem jest to, aby nie dochodzić w przyszłości roszczeń, które mogłyby wynikać z postanowień Umowy w walucie obcej po zawarciu tej ugody.”
4. „My oświadczamy, że w księgach rachunkowych banku na dzień zawarcia ugody wysokość Twojego zadłużenia z tytułu Umowy zostało spłacone w całości.”
5. „W wyniku zawarcia ugody zwrócimy Ci część Twoich wpłat. Kwotę (…) zł (słownie: (…) złotych 00/100) wypłacimy na rachunek (…) w terminie 14 dni od zawarcia ugody. Do wyliczenia tej kwoty przyjęliśmy różnicę miedzy Twoimi wpłatami a wypłaconym kredytem powiększonym o odsetki od tego kredytu wyliczone według stałego oprocentowania w wysokości (…)% w stosunku rocznym. Odsetki wyliczyliśmy za okres od daty zawarcia umowy do 3 lutego (…) r.”
6. „Ty i my ustalamy, że po podpisaniu tej ugody nie będziemy występować w przyszłości względem siebie z roszczeniami z postanowień Umowy, jej zawarcia oraz wykonania w walucie obcej, ze względu na zawarte w tej ugodzie ustalenia.”
7. „Gdy w ugodzie piszemy:
a) „Ty” (np. Ciebie, Twój) - mamy na myśli każdą osobę, która podpisała tę ugodę,
b) „my” - mamy na myśli (…) S.A.,”.
Żaden z zapisów ugody nie wskazuje na stwierdzenie nieważności umowy lub jej poszczególnych postanowień.
Ugoda weszła w życie z dniem jej podpisania. Kwota, o której mowa w ugodzie (opisana w powyższym pkt 5 została zwrócona, tj. przekazana na rachunek bankowy wskazany w ugodzie.
Przywołując za Panią treść opisu stanu faktycznego pominięto tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia (odpowiedzi na wezwanie) a odnosi się wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn
Czy, z uwagi na fakt, iż jeden z kredytobiorców (Pan (…)) zmarł i w jego miejsce wstąpili spadkobiercy (w tym Pani), zwrócony na podstawie ww. ugody udział w kwocie, o której mowa w ugodzie (opisana w powyższym pkt 5) stanowi nabycie przez Panią praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem dziedziczenia i podlega podatkowi od spadków i darowizn w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)
Pani stanowisko w sprawie podatku od spadków i darowizn
W Pani ocenie, zwrócona na podstawie ww. ugody kwota, o której mowa w ugodzie (opisana w powyższym pkt 5) nie stanowi nabycia przez Panią praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia i nie podlega podatkowi od spadków i darowizn w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż w istocie jest to częściowy zwrot wcześniej wpłaconych przez kredytobiorców kwot, stanowiących raty kredytu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ww. przepisu:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułów nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1710 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
Przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.
Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Prawomocne postanowienie sądu jak i akt poświadczenia dziedziczenia mają natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 tej ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, Pani - razem z mężem oraz synem -zaciągnęła w (…) r. kredyt hipoteczny. 13 stycznia (…) r. Pani mąż zmarł. Spadek po nim odziedziczyła Pani oraz dwaj synowie. Wszyscy spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Kredyt wraz ze wszelkimi wymaganymi odsetkami i opłatami został całkowicie spłacony w (…) r. Na początku (…) r. kancelaria prawa, w imieniu Pani oraz Pani synów, wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie umowy kredytowej. 18 września (…) r. została zawarta pomiędzy kredytobiorcami (Panią i Pani synem) oraz spadkobiercą (Pani drugim synem) a Bankiem ugoda pozasądowa. W ugodzie tej zostały ustalone zasady uchylenia stanu niepewności, co do ważności Umowy kredytowej lub niedozwolonego charakteru jej postanowień. Strony oświadczyły również, że po podpisaniu tej ugody nie będą występować w przyszłości względem siebie z roszczeniami z postanowień Umowy, jej zawarcia oraz wykonania w walucie obcej, ze względu na zawarte w tej ugodzie ustalenia. W wyniku ugody Bank zwrócił część wpłat. Do ich wyliczenia przyjął różnicę miedzy wpłatami dokonanymi przez kredytobiorców a wypłaconym kredytem powiększonym o odsetki od tego kredytu. Żaden z zapisów ugody nie wskazuje na stwierdzenie nieważności umowy lub jej poszczególnych postanowień. Ugoda weszła w życie z dniem jej podpisania. Kwota, o której mowa w ugodzie, została zwrócona, tj. przekazana na rachunek bankowy wskazany w ugodzie.
Ma Pani wątpliwości czy przypadająca Pani część kwoty, stanowi nabycie przez Panią praw majątkowych tytułem dziedziczenia (po mężu), która podlega podatkowi od spadków i darowizn.
Uważa Pani, że otrzymana na podstawie ww. ugody kwota, nie stanowi nabycia przez Panią praw majątkowych, tytułem dziedziczenia i nie podlega podatkowi od spadków i darowizn w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z powołanych wyżej artykułów wynika, iż spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa - istniejące w dacie nabycia spadku. Prawa majątkowe są składnikiem masy spadkowej dającym nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie. Roszczenie o nabycie środków pieniężnych jest prawem majątkowym. Jeżeli takie prawo wchodzi do masy spadkowej, to co do zasady jego nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Z opisu wniosku wynika, że w (…) r. Pani - razem z mężem i synem - zaciągnęła kredyt hipoteczny, który został w całości spłacony w (…) r. Pani mąż zmarł w (…) r., a dopiero w (…) r. za pośrednictwem kancelarii wystąpiła Pani wraz z synami do Banku z wnioskiem o unieważnienie umowy kredytowej. W wyniku tego wystąpienia, zawarta została z Bankiem ugoda, na podstawie której Bank wypłacił m.in. Pani (jako współkredytobiorczyni) część środków pieniężnych.
Należy zauważyć, że samo stwierdzenie nabycia spadku po konkretnej osobie nie jest wystarczające do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. W ramach tego spadku musi bowiem istnieć masa spadkowa, która jest przedmiotem tego nabycia. W skład masy spadkowej wchodzą rzeczy i prawa, których właścicielami są spadkodawcy i które przysługują spadkodawcom w momencie ich śmierci, a także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa, które przysługiwały spadkodawcy w chwili jego śmierci.
Mając na uwadze powołane przepisy, należy uznać, że wypłacona w (…) r. część środków pieniężnych (przypadająca Pani) z tytułu zawartej z Bankiem ugody, nie będzie wchodziła w skład masy spadkowej po zmarłym w (…) r. mężu. Nie będzie również wchodziło roszczenie (prawo majątkowe) o ich nabycie, dające nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie. Jak już wyżej wskazano, jeżeli takie prawo wchodzi do masy spadkowej, to co do zasady jego nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W opisanym stanie faktycznym nie mamy jednak takiej sytuacji, bowiem Pani mąż zmarł w (…) r. a dopiero po jego śmierci, tj. (…) r. za pośrednictwem kancelarii wystąpiła Pani wraz z synami do Banku z wnioskiem o unieważnienie umowy kredytowej. Zatem wszelkie czynności w wyniku, których otrzymała Pani części środków pieniężnych, odbywały się już po śmierci Pani męża.
Tym samym, wypłacona na podstawie ugody z Bankiem kwota, nie stanowi nabycia przez Panią praw majątkowych, tytułem dziedziczenia, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Omawiana sytuacja nie będzie rodzić dla Pani obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, ponieważ wypłata części środków pieniężnych przypadających na Panią, nie wchodzi do masy spadkowej po zmarłym mężu. Zatem otrzymanie przez Panią ww. środków pieniężnych (wynikające z zawartej ugody) jest obojętne podatkowo na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów podatkowych względem Pani, a nie wywiera skutku prawnego dla Pani synów.
Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo