Wnioskodawca nie spełnił warunku utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego, gdyż na dzień nabycia spadku nie był właścicielem (posiadaczem) gruntów rolnych ani nie posiadał gospodarstwa rolnego. Zatem do opisanego we wniosku nabycia nie można zastosować zwolnienia przedmiotowego wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Podatnik nabył w drodze spadku po kuzynce gospodarstwo rolne o powierzchni 4 hektarów, wraz z zabudowaniami, samochodem i środkami pieniężnymi. W dniu nabycia spadku nie posiadał on innych użytków rolnych ani gospodarstwa rolnego. Podatnik złożył zeznanie podatkowe SD-3 i planuje prowadzić gospodarstwo przez co najmniej…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 14 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia gospodarstwa rolnego. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 28 listopada 2025 r. (wpływ - 4 grudnia 2025 r.)
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan spadkobiercą spadku po A. (zstępnej rodzeństwa Pana rodzica), nabytego w dniu śmierci kuzynki, czyli (…) 2024 r.
Przedmiotem spadku jest gospodarstwo rolne, stanowiące dawniej rodzinny dom Pana ojca, które od wielu lat funkcjonowało jako niewielkie gospodarstwo rolnicze prowadzone na własne potrzeby i sprzedaż lokalną. W skład spadku wchodzą: budynek mieszkalny o powierzchni około 100 m2, zabudowania gospodarcze o charakterze rolnym oraz grunty rolne o powierzchni 4 ha klasy III i IV użytkowane rolniczo. Dodatkowo w spadku znajduje się samochód osobowy oraz środki pieniężne.
Grunty stanowią użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1773).
Szacunkowa wartość gospodarstwa rolnego (grunty wraz z zabudowaniami) stanowi około 80% wartości całej masy spadkowej, a zatem gospodarstwo to przeważająca część spadku.
Z uzupełnienia wniosku wynika, że złożył Pan zeznanie podatkowe SD-3 z tytułu nabycia spadku po kuzynce, które wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego (…) (…) 2025 r.
Poza gospodarstwem rolnym nabytym w drodze spadku, w dniu śmierci spadkodawczyni nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani dzierżawcą innych użytków rolnych.
W wyniku nabycia spadku nie doszło do powiększenia wcześniej posiadanego gospodarstwa rolnego, ponieważ nie posiadał Pan innych użytków rolnych. Powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi obecnie 4 ha, a więc nie mieści się w przedziale od 11 ha do 300 ha. Jednocześnie wskazał Pan, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, posiadane przez Pana grunty stanowią gospodarstwo rolne również poniżej powierzchni 11 ha, jeśli są użytkami rolnymi.
Prowadzone przez Pana gospodarstwo rolne to wyłącznie gospodarstwo nabyte w drodze spadku o powierzchni 4 ha, ponieważ w chwili jego nabycia nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani dzierżawcą innych użytków rolnych. W najbliższym czasie planuje Pan powiększenie prowadzonego gospodarstwa rolnego poprzez nabycie dodatkowych gruntów.
W ciągu ostatnich trzech lat podatkowych poprzedzających nabycie spadku po kuzynce nie korzystał Pan z żadnej pomocy de minimis w rolnictwie ani innej formy pomocy publicznej. W związku z tym wyliczona kwota podatku od spadków i darowizn nie przekroczyłaby niewykorzystanego przez Pana limitu pomocy de minimis, o którym mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013.
Oświadczył Pan, że gospodarstwo rolne powstałe w wyniku nabycia spadku po kuzynce będzie przez Pana prowadzone przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Planowane jest korzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek.
Pytanie
1. Czy ulga podatkowa może obejmować gospodarstwo rolne o powierzchni poniżej 11 ha, jeśli spełnia definicję gospodarstwa rolnego według ustawy o podatku rolnym?
2. Czy w przypadku nabycia w drodze spadku gospodarstwa rolnego o powierzchni 4 ha wraz z budynkami gospodarczymi możliwe jest zastosowanie zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, przy uwzględnieniu definicji gospodarstwa rolnego według ustawy o podatku rolnym?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, w opisanym stanie faktycznym zwolnienie od podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ma zastosowanie.
Wskazał Pan, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, gospodarstwem rolnym są użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Oznacza to, że nabyte gospodarstwo rolne o powierzchni 4 ha spełnia definicję gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.
Ponadto, zobowiązuje się Pan do prowadzenia tego gospodarstwa przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia spadku, co spełnia warunki zwolnienia wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W związku z powyższym uważa Pan, że nabycie tego gospodarstwa w drodze spadku powinno korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 596 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 ww. Kodeksu:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast, stosownie do przepisu art. 925 ww. Kodeksu:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Z powyższych przepisów wynika, że nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1) 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2) 27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3) 5 733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Jak stanowi art. 14 ust. 1-3 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Stosownie do art. 17a ust. 1 ww. ustawy:
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.
Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady nabycie przez osobę fizyczną w drodze spadku własności rzeczy i praw majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zeznanie podatkowe.
Ustawa przewiduje jednak zwolnienia od opodatkowania dla niektórych przedmiotów nabycia.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9).
W związku z odwołaniem się w ww. przepisie do przepisów o podatku rolnym, definicję gospodarstwa rolnego, dla celów prawa podatkowego, należy przyjąć z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344).
W myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy o podatku rolnym:
Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że nabył Pan spadek po swojej kuzynce, która zmarła (…) 2024 r. Przedmiotem spadku jest gospodarstwo rolne, które od wielu lat funkcjonowało jako niewielkie gospodarstwo rolnicze prowadzone na własne potrzeby i sprzedaż lokalną. W skład spadku wchodzą: budynek mieszkalny o powierzchni około 100 m2, zabudowania gospodarcze o charakterze rolnym oraz grunty rolne o powierzchni 4 ha klasy III i IV użytkowane rolniczo. Dodatkowo w spadku znajduje się samochód osobowy oraz środki pieniężne. Grunty stanowią użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Poza gospodarstwem rolnym nabytym w drodze spadku, w dniu śmierci spadkodawczyni nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani dzierżawcą innych użytków rolnych. W wyniku nabycia spadku nie doszło do powiększenia wcześniej posiadanego gospodarstwa rolnego, ponieważ nie posiadał Pan innych użytków rolnych. Powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi obecnie 4 ha.
Pana zdaniem, nabycie przez Pana gospodarstwa rolnego w drodze spadku powinno korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Z analizy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że warunkiem do zastosowania zwolnienia jest aby:
- przedmiotem nabycia była własność (współwłasność) gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym,
- w wyniku tego nabycia zostało utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne,
- w wyniku nabycia powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego była nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha,
- gospodarstwo to było prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia,
- kwota zobowiązania (podatku) mieściła się w limicie indywidualnym i krajowym pomocy de minimis w rolnictwie; kwota tego limitu, to stosownie do treści art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9), 20.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych.
Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, nabywca (tu: spadkobierca), aby skorzystać ze zwolnienia musi być na dzień nabycia właścicielem (współwłaścicielem) użytków rolnych lub gospodarstwa rolnego, albo muszą być one w jego posiadaniu, żeby mógł zostać spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego. Utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ww. przepisów nie jest uzależnione od posiadania określonego tytułu prawnego do gruntów, do których są przyłączane grunty nabywane.
Stosownie do art. 336 ustawy Kodeks cywilny:
Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, iż na dzień śmierci kuzynki nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani dzierżawcą innych użytków rolnych.
Nie można zatem uznać, że został spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego.
Aby bowiem można było mówić o utworzeniu gospodarstwa rolnego, nabywane grunty stanowiące gospodarstwo rolne muszą wraz z posiadanymi uprzednio przez nabywającego (np. spadkobiercę) użytkami rolnymi niestanowiącymi gospodarstwa rolnego (niespełniającymi warunku powierzchni przewidzianego przez ustawę o podatku rolnym) razem spełnić warunki przewidziane w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Nie może być więc mowy o utworzeniu gospodarstwa rolnego w przypadku nabycia gospodarstwa rolnego przez osobę, która na dzień nabycia nie posiada żadnych gruntów rolnych. Nabywane przez nią gospodarstwo rolne już istnieje, zmienia się tylko stosunek prawnorzeczowy (gospodarstwo to zmienia właściciela, posiadacza, etc.). Nie można więc „czegoś” utworzyć, skoro już to istnieje na dzień nabycia. Nabycie takie nie powoduje zmiany w dotychczasowym stanie posiadania danego nabywającego w taki sposób, aby uprzednio posiadane przez niego grunty rolne wraz z nowo nabytymi gruntami stanowiącymi gospodarstwo rolne stały się jednym, nowo utworzonym gospodarstwem rolnym.
Aby natomiast można było mówić o powiększeniu gospodarstwa rolnego z tym nowo nabytym, nabywca na dzień nabycia gruntów stanowiących gospodarstwo rolne musi już posiadać gospodarstwo rolne.
Podsumowując, w przedmiotowej sprawie nie spełnił Pan warunku utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego, gdyż na dzień nabycia spadku nie był Pan właścicielem (posiadaczem) gruntów rolnych ani nie posiadał Pan gospodarstwa rolnego.
Ponadto należy zauważyć, że z analizy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, iż warunkiem do zastosowania zwolnienia jest aby w wyniku nabycia powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego była nie mniejsza niż 11 ha. Pan nabył gospodarstwo rolne o powierzchni 4 ha i takie gospodarstwo posiada. Zatem warunek minimalnej powierzchni gospodarstwa rolnego również nie został spełniony.
W rezultacie, analizowanie pozostałych przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest bezprzedmiotowe. Aby bowiem mogło znaleźć zastosowanie analizowane zwolnienie wszystkie warunki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. W związku z tym do opisanego we wniosku nabycia nie można zastosować zwolnienia przedmiotowego wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo