Interpretacja 0111-KDIB2-3.4015.400.2025.2.AD

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 27 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia środków pieniężnych w wyniku realizacji zapisu testamentowego. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 grudnia 2025 r. (data wpływu – 1 grudnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego sformułowany ostatecznie w uzupełnieniu wniosku

Z wniosku wynika, że zmarł mąż Pani mamy, tj. (…) – spadkodawca – który nie był Pani biologicznym ojcem. Teściowie mamy, tj. (…) oraz (…) nie są spokrewnieni z Panią.

Od (…) r. trwała sprawa w Sądzie o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia, do (…) br. gdzie nastąpiło uprawomocnienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Dokładnie (…) br. otrzymała Pani pierwszy przelew od teścia mamy na kwotę (…) zł z tytułem ,,świadczenie pieniężne st. zapis testamentowy”. Kolejne przelewy z takim tytułem w kwocie (…) zł otrzymała Pani (…) i (…). Pieniądze te są dla Pani (ma Pani (…) lat). Opiekunem prawnym Pani oraz Pani konta jest mama.

Z opisu sprawy wynika, że w testamencie znajduje się zapis zwykły, dotyczący przelewania Pani co miesiąc kwoty (…) zł, bez wskazania daty końcowej. W testamencie nie ma ograniczenia terminu końcowego. Na ten moment otrzymała już Pani (…) zł. Teściowie mamy zaczęli wpłacać pieniądze kiedy im się zachciało i nigdy nie wiadomo czy nadal będą płacić.

Mama wychowuje Panią sama, pracuje ciężko fizycznie i przez te wszystkie lata musi się sądzić z teściami. Obecnie „trwa sprawa” o to by spłacali kredyt na jedno z mieszkań, które odziedziczyli po zmarłym i za które kredyt we frankach musi spłacać Pani mama. Po śmierci męża mamy, ona została sama w banku jako kredytobiorca. Mama obecnie diagnozuje się w kierunku raka macicy. Ze sprawy wynika również, że w związku z ewentualnymi pobytami w szpitalu mama nie bardzo miałaby jak składać co miesiąc Deklarację SD-3 w Pani imieniu.

Pytania sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku

1. Czy nabywanie tych pieniędzy przez Panią będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i będzie wymagało zgłoszenia na deklaracji SD-3?

2. Jaka kwota będzie podlegała opodatkowaniu?

3. Jaka jest data powstania obowiązku podatkowego w tej sytuacji? Czy data ta musiałaby zostać wpisana w deklaracji SD-3?

4. Czy będzie Pani zobowiązana co miesiąc składać i wykazywać (…) zł, czy wystarczy jak będzie złożona jedna deklaracja na jedną określoną łączną kwotę? Jeśli tak to jaką?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, nie podlega Pani opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie definiuje pojęć „spadek” oraz „zapis”, tym samym należy w tym zakresie sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Stosownie do art. 924 ww. ustawy:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Natomiast według art. 925 tej ustawy:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

W myśl art. 926 § 1 tej ustawy:

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Dodatkowo, zgodnie z art. 968 § 1 Kodeksu cywilnego:

Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły).

Z art. 970 Kodeksu cywilnego wynika, że:

W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Jednakże zapisobierca obciążony dalszym zapisem może powstrzymać się z jego wykonaniem aż do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę.

W świetle przepisów Kodeksu cywilnego, spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego, do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły). Spadkobierca nie może zatem swobodnie rozporządzać rzeczą lub prawem majątkowym będącym przedmiotem zapisu. Jest on jedynie wykonawcą woli testatora.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub z polecenia testamentowego – z chwilą wykonania zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub polecenia.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1)  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2)  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3)  do grupy III – innych nabywców.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje zwolnienie dla członków najbliższej rodziny.

Zgodnie z treścią art. 4a ust. 1 pkt 1 tej ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Jak wynika z art. 4a ust. 4 cyt. ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1)  wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1

lub

2)  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2060).

Z przedstawionego zdarzenia wynika, że zmarł mąż Pani mamy, który nie był Pani biologicznym ojcem. W jego testamencie znajduje się zapis zwykły, dotyczący przelewania Pani co miesiąc kwoty (…) zł, bez wskazania daty końcowej. (…) r. otrzymała Pani pierwszy przelew od teścia mamy na kwotę (…) zł z tytułem ,,świadczenie pieniężne st. zapis testamentowy”. Kolejne przelewy z takim tytułem w kwocie (…) zł otrzymała Pani (…) i (…). Pieniądze te są dla Pani (ma Pani (…) lat). Na ten moment otrzymała już Pani (…) zł.

Pani zdaniem, nie podlega Pani opodatkowaniu w związku z otrzymywaną kwotą.

Według opisanego przez Panią zdarzenia, nabywa Pani środki pieniężne w drodze zapisu zwykłego, którego dokonał były mąż Pani mamy w testamencie. Takie nabycie – co do zasady – podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Sam zapis w testamencie nie powoduje nabycia przez zapisobiorcę własności rzeczy lub prawa majątkowego stanowiących przedmiot tego zapisu już w momencie otwarcia spadku. Zapisobiorcy przysługuje jedynie w stosunku do spadkobiercy roszczenie o wykonanie zapisu przez spełnienie określonego w testamencie świadczenia majątkowego. Spełnienie świadczenia skutkuje zaś wykonaniem nałożonego na spadkobiercę zobowiązania. Istotne jest, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem zapisu zwykłego następuje zatem z chwilą jego wykonania, a nie z chwilą śmierci spadkodawcy.

W sytuacji, kiedy nabywa Pani co miesiąc środki pieniężne tytułem zapisu, czyli wykonanie zapisu następuje (winno następować) co miesiąc, to w takiej sytuacji będą miały miejsce różne daty nabycia a zatem i różne daty powstania obowiązku podatkowego. Każde nabycie powinno być wykazane i zgłoszone odrębnie do opodatkowania.

W ustawie o podatku od spadków i darowizn zostały przewidziane jednak zwolnienia z opodatkowania tym podatkiem. Jednym z nich jest zwolnienie dla członków najbliżej rodziny określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Do skorzystania z ww. zwolnienia istotne jest łączne spełnienie warunków:

-  stosunku pokrewieństwa określonego w ustawie między nabywcą, a osobą po której następuje nabycie,

-  złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza wyjątkami wskazanymi w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy).

Zapisobiorca nabywa rzeczy lub prawa majątkowe wskazane w zapisie testamentowym po spadkodawcy, a nie od spadkobiercy. I dla opodatkowania takiego nabycia (oraz skorzystania z ulgi wskazanej w ww. przepisie) podatkiem od spadków i darowizn znaczenie ma relacja między zapisobiorcą a spadkodawcą, a nie osobą realizującą zapis testamentowy. W związku z powyższym, jako że zapis na Pani rzecz ustanowił były mąż Pani mamy, a zatem Pani ojczym (to właśnie po nim nabywa Pani środki pieniężne, które są przesyłane przez teściów mamy), istotne jest, że należy Pani do I grupy podatkowej względem osoby ustanawiającej zapis. Będzie Pani mogła zatem skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile spełni Pani warunek złożenia zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych w terminie 6 miesięcy od momentu ich otrzymania.

Jak zostało wyżej wskazane, każdorazowo z chwilą wykonania zapisu, a zatem otrzymania przez Panią środków pieniężnych tytułem realizacji zapisu testamentowego, powstanie dla Pani obowiązek podatkowy na gruncie podatku od spadków i darowizn.

Będzie Pani jednak zwolniona z podatku na podstawie art. 4a ust. 1 ww. ustawy, jeżeli każde nabycie tytułem zapisu zostanie zgłoszone właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Końcowo należy podkreślić, że warunek złożenia zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych tytułem zapisu – zgodnie z art. 4a ust. 4 ustawy – będzie miał w Pani sytuacji zastosowanie dopiero, gdy wartość całego majątku jaki nabyła Pani od ojczyma/po ojczymie w okresie 5 ostatnich lat przekroczy kwotę 36.120 zł. Do tej bowiem kwoty nabycie majątku (kumulatywnie, każdego rodzaju) po danej osobie/od danej osoby jest wolne od podatku, zgodnie z art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo podkreślam, że wydając interpretacje indywidualną przyjąłem przedstawiony opis zdarzenia – zgodnie z którym jest Pani zapisobiorcą – jako niepodlegający ocenie. A zatem przedmiotem interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych w podatku od spadków i darowizn otrzymywania przez Panią środków pieniężnych tytułem zapisu testamentowego.

W przedmiotowej interpretacji nie przesądzałem, kto i na jakiej podstawie nabył spadek po (…), a zatem na jakiej podstawie nabywa Pani każdorazowo opisane środki pieniężne. W celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, do przeprowadzenia którego jako Organ – w ramach nadanych mi uprawnień – nie jestem upoważniony.

Zaznaczyć bowiem należy, iż dokonuję interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Nie posiadam zatem kompetencji do tego, aby rozstrzygać na gruncie aktów prawnych innych niż podatkowe (takich jak np. ustawa Kodeks cywilny) kto i jakim tytułem dziedziczy oraz co nabywa po spadkodawcy. Jako Organ interpretacyjny nie przeprowadzam też w sprawach dotyczących wydawania interpretacji postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku (i jego uzupełnienia). W stosunku do tych okoliczności (stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego) wyrażam następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu na zagadnienie podatkowe (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Dokonując rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie, oparłem się więc na zawartym przez Panią opisie zdarzenia, z którego wynika, iż nabywa Pani – na podstawie zapisu testamentowego – po ojczymie środki pieniężne.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.