Podatnik jest jedynym spadkobiercą po swoim ojcu, który zmarł w 2025 r. Ojciec nie pozostawił majątku, ale był spadkobiercą po swoim własnym ojcu (dziadku podatnika), który zmarł w 2024 r. Podatnik sporządził akt poświadczenia dziedziczenia w 2025 r., potwierdzający dziedziczenie po ojcu, natomiast postępowanie spadkowe po dziadku nie zostało jeszcze przeprowadzone. Podatnik…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po ojcu.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Pana ojciec (…) zmarł (…) r. Jest Pan jedynym spadkobiercą ustawowym (jedyne dziecko).
(…) r. spisał Pan przed notariuszem akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia dziedziczy Pan w całości z dobrodziejstwem inwentarza.
Ojciec w chwili śmierci nie posiadał żadnego majątku. Był natomiast spadkobiercą po swoim ojcu (…), który zmarł (…) r. Do dzisiaj nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po (…).
Pytania
W jakim terminie ma Pan złożyć zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 do Urzędu Skarbowego? Czy w terminie 6 miesięcy od daty aktu poświadczenia dziedziczenia tj. od daty (…) r.? Czy dopiero termin 6 miesięcy rozpocznie bieg od daty przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym (…)?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, zgłoszenie SD-Z2 powinien Pan dopiero złożyć w terminie 6 miesięcy od daty przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym (…).
Wówczas Pana ojciec nabędzie w określonej części spadek, który to na podstawie ww. aktu poświadczenia dziedziczenia w całości Pan dziedziczy.
Obowiązek podatkowy powstanie z datą przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym (…).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1837):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do treści art. 1025 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.
Tym samym, prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa - istniejące w dacie nabycia spadku. Prawa majątkowe są składnikiem masy spadkowej dającym nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Do I grupy podatkowej zalicza się do - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Niezależnie od powyższego, w myśl art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Stosownie do art. 4a ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Stosownie do art. 4a ust. 3 cyt. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Z przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy. Stosownie do przywołanej powyżej treści art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Natomiast jeżeli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, ale zostało potwierdzone stwierdzone następnie pismem - to w myśl ust. 4 ww. przepisu - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Pismem takim może być akt poświadczenia dziedziczenia.
Z wniosku wynika, że Pana ojciec zmarł (…) r. Jest Pan jedynym spadkobiercą. (…) r. miał miejsce akt poświadczenia dziedziczenia. W chwili śmierci Pana ojciec nie posiadał żadnego majątku. Był natomiast spadkobiercą po swoim ojcu (…), który zmarł (…) r. Do dzisiaj nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po (…).
Ma Pan wątpliwość w jakim terminie ma Pan złożyć zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 do Urzędu Skarbowego.
Pana zdaniem, zgłoszenie SD-Z2 powinien Pan złożyć w terminie 6 miesięcy od daty przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym (…).
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Wskazać należy, że zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter warunkowy i zależy wyłącznie od odpowiedniego zachowania się spadkobiorcy. Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu skorzystania z ww. zwolnienia należy spełnić łącznie następujące warunki:
- podmiotem nabywającym własność rzeczy lub praw majątkowych powinien być: małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, rodzeństwo, ojczym lub macocha;
- nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych powinno zostać zgłoszone przez nabywającego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w ściśle określonym terminie (tj. max do 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego - a w przypadku aktu po świadczenia dziedziczenia - w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia).
Wprowadzając powyższe zwolnienie ustawodawca zastrzegł jednocześnie (w art. 4a ust. 3 cyt. ustawy), że w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa powyżej, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Jak już zostało wyżej podkreślone, spadkobiercy wchodzą w sytuację prawną spadkodawcy; dziedziczą wszystkie uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa - istniejące w dacie nabycia spadku. Do masy spadkowej wchodzą prawa majątkowe dające nabywcy (spadkobiercy) w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie.
Jak sam Pan wskazał - jest Pan świadom, że Pana ojciec nabył spadek po swoim ojcu (…). Nie jest istotne, że do tej pory nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po (…). W chwili śmierci - Pana ojciec posiadał prawa do spadku po swoim ojcu i prawo to/masa spadkowa (…) weszła do masy spadkowej po Pana ojcu (proporcjonalnie do dziedziczenia).
Skoro posiada Pan wiedzę, że ojciec nabył spadek po swoim ojcu, to w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku, dochowując należytej staranności, powinien Pan w zgłoszeniu SD-Z2 składanym w związku z nabyciem spadku po ojcu podać te dane o majątku (…), które Pan (nawet orientacyjnie) posiada. Zgłoszenie to, zgodnie z dyspozycją art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, powinno być dokonane w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego - a zatem w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia potwierdzającego nabycie przez Pana spadku po swoim ojcu.
Powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn jest bowiem ściśle związane z zarejestrowaniem aktu poświadczenia dziedziczenia lub uprawomocnieniem się postanowienia sądowego o nabyciu spadku. Nie ma natomiast znaczenia - dla powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabytego spadku po bezpośrednim spadkodawcy - przeprowadzenie sądowego postępowania w sprawie potwierdzenia dziedziczenia zmarłego spadkodawcy po innej osobie i zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia lub uprawomocnienie się postanowienia sądu w tym zakresie.
Akt lub postanowienie to nie będzie stanowiło bowiem o prawach do spadku po bezpośrednim spadkodawcy - a stanowi jedynie konkretyzację nabytych uprzednio przez tego spadkodawcę praw do spadku po innej osobie.
Jak wyżej zostało wspomniane, do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn niezbędne jest spełnienie warunku terminowego zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.
Podsumowując, w celu skorzystania z ww. zwolnienia jest Pan zobowiązany zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2 właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu po świadczenia dziedziczenia przeprowadzonego (…) 2025 r. W zgłoszeniu tym należy wykazać cały nabyty majątek (jego wartość) - czyli prawo do spadku (spadek) po (…), tj. prawa majątkowe i rzeczy, które wchodzą w skład masy spadkowej po (…), a które odziedziczył Pana ojciec.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo