Interpretacja 0111-KDIB2-3.4015.441.2025.2.AD

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn:

- w części dotyczącej wpłaty dokonanej przez babcię – jest nieprawidłowe,

- w pozostałym zakresie – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych od babci. Uzupełniła Pani wniosek – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 stycznia 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku)

W październiku bieżącego roku udała się Pani wraz z Pani babcią, (…), do oddziału (…), w którym posiada Pani rachunek bankowy, w celu wpłaty gotówki w łącznej kwocie (…) zł.

Kwota ta stanowiła darowiznę od babci, pomagającą Pani w zakupie mieszkania, które kupiła Pani kilka dni po wizycie w banku.

Babcia jest osobą w podeszłym wieku ((…) lat) i nigdy nie posiadała ani nie zamierza zakładać rachunku bankowego. W związku z tym, aby przekazać Pani środki w sposób legalny, zdecydowała się na wpłatę gotówki bezpośrednio na Pani rachunek bankowy.

Podczas wizyty w banku poinformowano Panie, że zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy babcia może jednorazowo wpłacić maksymalnie (…) zł, natomiast kolejna wpłata mogłaby zostać dokonana dopiero po upływie siedmiu dni.

Z uwagi na fakt, że była Pani już umówiona na podpisanie aktu notarialnego ze sprzedającymi mieszkanie, a także ze względu na stan zdrowia babci, który utrudniałby kolejną wizytę w banku, pozostałą część darowizny – (…) zł – wpłaciła Pani osobiście, na własny rachunek bankowy.

Wpłata ta została dokonana w obecności Pani babci, bezpośrednio po wpłacie pierwszej części darowizny, w tym samym okienku bankowym i przy obsłudze tej samej pracownicy banku. W tytule wpłaty wskazała Pani: „Wpłata darowizny od babci (…)”, co może Pani potwierdzić kwitem z banku.

Złożyła Pani odpowiedni wniosek do Urzędu Skarbowego (SD-Z2) dołączając poświadczenia z banku. Urząd skarbowy przyjął Pani wniosek, ale po kilku dniach otrzymała Pani telefon, że rozumieją zaistniałą sytuację, ale nie wiedzą jak się zachować i proszą o złożenie wniosku o indywidualne rozpatrzenie sprawy.

Pytanie (przeformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

Czy w związku z opisanym zdarzeniem może Pani skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

W Pani ocenie, w opisanej sytuacji może Pani skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ opisany stan faktyczny stanowi jedną darowiznę pieniężną dokonaną przez babcię (…) na Pani rzecz, w łącznej kwocie (…) zł, przeznaczoną na zakup mieszkania. Fakt, iż przekazanie środków nastąpiło w dwóch częściach, wynikał wyłącznie z ograniczeń proceduralnych, związanych z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a nie z zamiaru obejścia przepisów prawa podatkowego.

Obie wpłaty dotyczyły tego samego zdarzenia prawnego – darowizny od babci – zostały dokonane tego samego dnia, w tym samym oddziale banku, przy obsłudze tej samej pracownicy, a druga wpłata została dokonana w obecności darczyńcy. W tytule obu wpłat jednoznacznie wskazano źródło środków jako darowiznę od babci (…), co znajduje potwierdzenie w posiadanych przez Panią dowodach wpłat.

Środki pieniężne pochodziły wyłącznie od darczyńcy i zostały przekazane w sposób transparentny, możliwy do udokumentowania oraz zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Wpłata drugiej części środków miała charakter wyłącznie techniczny i organizacyjny, podyktowany koniecznością terminowego zawarcia umowy sprzedaży mieszkania oraz stanem zdrowia babci.

Mając na uwadze powyższe, uważa Pani, że cała kwota (…) zł powinna zostać zakwalifikowana jako darowizna pieniężna otrzymana od babci.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej ,,podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak stanowi art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł − jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:

Do grupy I zalicza się − małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1)   zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2)  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W myśl art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Ze zdarzenia przedstawionego we wniosku wynika, że babcia chciała Pani przekazać darowiznę gotówki w kwocie (…) zł. Udała się Pani wraz z babcią do banku, w którym posiada Pani rachunek bankowy, w celu wpłaty gotówki. Babcia nigdy nie posiadała rachunku bankowego, dlatego zdecydowała się na wpłatę gotówki bezpośrednio na Pani rachunek bankowy. Podczas wizyty w banku zostały Panie poinformowane, że zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy babcia może jednorazowo wpłacić maksymalnie (…) zł, natomiast kolejna wpłata mogłaby zostać dokonana dopiero po upływie siedmiu dni. Z uwagi na fakt, że była Pani już umówiona na podpisanie aktu notarialnego ze sprzedającymi mieszkanie, a także ze względu na stan zdrowia babci, który utrudniałby kolejną wizytę w banku, pozostałą część darowizny – (…) zł – wpłaciła Pani osobiście, na własny rachunek bankowy. Wpłata ta została dokonana w obecności babci, bezpośrednio po wpłacie pierwszej części darowizny, w tym samym okienku bankowym i przy obsłudze tej samej pracownicy banku. W tytule wpłaty wskazała Pani: „Wpłata darowizny od babci (…)”, co może Pani potwierdzić kwitem z banku.

Ma Pani wątpliwości czy może Pani skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione są warunki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w przepisach prawa.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

-    otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;

-    złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

-    udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Wobec powyższego, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Z opisu zdarzenia wynika, że w związku z dokonaną na Pani rzecz darowizną babcia wpłaciła (…) zł w banku na Pani rachunek bankowy.

Jeżeli zatem w terminie 6 miesięcy od dnia dokonania przez babcię wpłaty ww. kwoty zgłosi/zgłosiła Pani otrzymanie tej darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego to może Pani skorzystać ze zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowizna ta wypełnia bowiem przesłanki omawianego zwolnienia.

W tej części stanowisko należało zatem uznać za prawidłowe.

Z opisu zdarzenia wynika także, że pozostałą część darowizny – (…) zł – wpłaciła Pani osobiście, na własny rachunek bankowy.

W tej sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, gdyż środki te – jak wynika z potwierdzenia wpłaty, które ma służyć za udokumentowanie dla celów zastosowania analizowanego zwolnienia – zostały przekazane na konto osobiście przez Panią. Wobec takiego dokumentu potwierdzającego, to dopiero Pani – będąca już właścicielem środków – dokonała ich wpłaty na rachunek bankowy. Tym samym takiego dowodu nie można uznać za wystarczający fakt udokumentowania, skoro na potwierdzeniu wpłaty gotówki to Pani została wskazana jako osoba wpłacająca. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm omawianego przepisu.

Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Nie ma znaczenia powód, dla którego nie zostały wypełnione warunki do zwolnienia określone w przepisie.

W konsekwencji, otrzymana od babci darowizna środków pieniężnych w kwocie (…) zł nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W tej części stanowisko należało zatem uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.