Podatniczka nabyła spadek po zmarłym partnerze, w skład którego weszła nieruchomość nabyta przez partnera na podstawie umowy dożywocia od jego cioci. Po śmierci partnera podatniczka wstąpiła w jego prawa i obowiązki z umowy dożywocia, ale ze względu na trudną sytuację osobistą i zdrowotną nie jest w stanie ich pełnić. W porozumieniu z ciocią partnera ustalono,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 5 grudnia 2025 r. wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych rozwiązania umowy dożywocia. Uzupełniła go Pani w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 stycznia 2026 r. (wpływ 19 stycznia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(wniosek został złożony z adnotacją, że dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, jednak z treści wniosku wynika, że dotyczy on zdarzenia przyszłego – planowanego rozwiązania umowy o dożywocie).
(…) nabyła Pani spadek po swoim zmarłym partnerze Panu (…), w którym powołał Panią ((…)) do całości spadku. Po jego śmierci nabyła Pani spadek w całości na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia (repertorium A nr (…)).
W skład spadku weszła nieruchomość położona w (…), przy ul. (…), którą Pani partner nabył od swojej cioci, Pani (…), na podstawie umowy o dożywocie, zawartej (…) r. (repertorium A nr (…)). Umową tą została przeniesiona własność ww. nieruchomości na Pana (…) w zamian za zapewnienie Pani (…) (cioci) i jej mężowi dożywotniego utrzymania. Koszty aktu notarialnego poniósł Pan (…) w łącznej kwocie (…) zł, w tym (…) zł podatku od czynności cywilnoprawnych.
(…) r. Pan (…), przebywając w pracy, zatrzymał się na stacji paliw (…) w okolicach (…), a następnie udał się na spacer (...). Tam został zaatakowany przez (...) psy, w wyniku czego doznał ciężkich obrażeń. Niestety, zmarł (…) r. w szpitalu w (…).
Jako spadkodawczyni wstąpiła Pani w jego prawa i obowiązki, w tym wynikające z umowy dożywocia. Ze względu na Pani trudną sytuację osobistą i zdrowotną nie jest Pani w stanie pełnić obowiązków wynikających z tej umowy.
W porozumieniu z Panią (…) ustaliły Panie, że umowa o dożywocie zostanie notarialnie rozwiązana, a własność nieruchomości wróci na rzecz Pani (...). Rozwiązanie umowy nastąpi za zgodą obu stron, bez dodatkowych świadczeń finansowych.
W piśmie z 15 stycznia 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazała Pani, że:
- spadek po zmarłym w dniu (…) r. (…) nabyła Pani w całości w dniu sporządzenia Aktu Poświadczenia Dziedziczenia, tj. (…) r., na podstawie testamentu z dnia (…) r.
- podstawa prawna zawarcia umowy o dożywocie – Umowa o dożywocie została zawarta w dniu (…) r. na podstawie art. 908-916 Kodeksu cywilnego.
- podstawa prawna i moment rozwiązania umowy o dożywocie – rozwiązanie umowy o dożywocie nastąpi w drodze zgodnego porozumienia stron, w formie aktu notarialnego, na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 908-916 Kodeksu cywilnego, z jednoczesnym zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości na rzecz Pani (…).
Pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn
1. Czy w związku z planowanym rozwiązaniem umowy o dożywocie i zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…) na rzecz Pani (…) powstanie po Pani stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?
2. Czy w związku z rozwiązaniem umowy o dożywocie i zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości jest Pani zobowiązana do wykazania tej nieruchomości w zeznaniu SD-3?
Pani stanowisko w zakresie podatku od spadków i darowizn
Ad. 1
W Pani ocenie po Pani stronie nie powstanie obowiązek podatkowy, ponieważ zwrotne przeniesienie własności nieruchomości nie stanowi nabycia ani nieodpłatnego przysporzenia majątkowego, lecz jest konsekwencją rozwiązania umowy wzajemnej.
Ad. 2
W Pani ocenie nie jest Pani zobowiązana do wykazywania nieruchomości w zeznaniu SD-3, ponieważ w wyniku rozwiązania umowy o dożywocie nie dochodzi do nabycia majątku ani do zwiększenia podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem” podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi temu podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
W myśl art. 5 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Z opisu zdarzenia wynika, że nabyła Pani spadek po swoim zmarłym partnerze Panu (…). W skład spadku weszła nieruchomość położona w (…), przy ul. (…), którą Pani partner nabył od swojej cioci, (…), na podstawie umowy o dożywocie. Pan (…) zmarł (…) r. w szpitalu w (…). Jako spadkodawczyni wstąpiła Pani w jego prawa i obowiązki, w tym wynikające z umowy dożywocia. Ze względu na Pani trudną sytuację osobistą i zdrowotną nie jest Pani w stanie pełnić obowiązków wynikających z tej umowy. W porozumieniu z Panią (…) ustaliły Panie, że umowa o dożywocie zostanie notarialnie rozwiązana, a własność nieruchomości wróci na rzecz Pani (…). Rozwiązanie umowy nastąpi za zgodą obu stron, bez dodatkowych świadczeń finansowych.
Zgodnie z art. 913 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.):
W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.
Z powyższego przepisu wprost wynika, że ustawa Kodeks cywilny przewiduje możliwość rozwiązania umowy o dożywocie.
Z kolei w myśl art. 3531 ww. ustawy:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Wynikająca z ww. artykułu zasada swobody umów ma fundamentalne znaczenie dla kształtowania stosunków cywilnoprawnych, określa bowiem kompetencje podmiotów prawa cywilnego do kreowania swoich stosunków prawnych za pomocą umów. Kompetencja ta obejmuje również rozwiązanie umowy pierwotnej.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, należy stwierdzić, że jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności (których dokonanie powoduje konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn), to czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.
Skoro w opisanej sprawie będzie miało miejsce rozwiązanie umowy dożywocia (o ile rozwiązanie umowy dożywocia jest możliwe na podstawie aktu notarialnego i gdy jest dokonane skutecznie), które nie przybierze żadnej z form wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, to czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Dodatkowo z treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ciąży na podmiocie nabywającym. Tym samym Pani jako strona dokonująca przekazania własności nieruchomości nie może być podatnikiem podatku z tego tytułu.
Zatem nie powstanie po Pani stronie obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn. W związku z tym, że po Pani stronie z tytułu rozwiązania opisanej umowy nie dojdzie do przysporzenia (nabycia) to nie jest Pani zobowiązana do wykazywania nieruchomości w zeznaniu SD-3.
Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja – w związku z zakresem złożonego wniosku – dotyczy wyłącznie skutków podatkowych rozwiązania umowy dożywocia w podatku od spadków i darowizn.
Tym samym nie rozstrzyga ona o ewentualnych skutkach podatkowych nabycia przez Panią opisanej we wniosku nieruchomości tytułem spadku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ta interpretacja nie przesądza czy planowane notarialne rozwiązanie umowy o dożywocie będzie skuteczne w świetle przepisów niepodatkowych. Interpretacja ta rozstrzyga jedynie o skutkach podatkowych w podatku od spadków i darowizn rozwiązania takiej umowy.
Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo