Interpretacja 0111-KDIB2-3.4015.69.2026.1.JKU

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po siostrze.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W związku z niedochowaniem ustawowego terminu do złożenia odpowiedniej deklaracji, dotyczącej nabycia spadku po Pana siostrze (…), do którego postanowienie o nabyciu spadku uprawomocniło się (…) r., przyznaje Pan, że nie dopełnił Pan obowiązku podatkowego w wymaganym terminie.

Uchybienie nie było działaniem celowym ani próbą uniknięcia obowiązków podatkowych. Opóźnienie wynikało z braku informacji od pełnomocnika prowadzącego sprawę (telefonicznej, mailowej) o dacie uprawomocnienia się postanowienia sądu.

Pismo zostało wysłane pocztą i odebrał je Pan (…) r. Dodatkowo, w trakcie wszystkich działań miał Pan wypadek i w dniach (…) r. przebywał Pan w szpitalu. Doznał Pan poważnego złamania prawej dłoni, które zakończyło się leczeniem operacyjnym. Po zakończeniu leczenia szpitalnego miał Pan przez długi czas prowadzoną rehabilitację.

Zwraca się Pan z uprzejmą prośbą o wyrozumiałość oraz odstąpienie od ewentualnych sankcji, mając na uwadze, że uchybienie nastąpiło bez złej woli z Pana strony.

Prosi Pan również o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedniej deklaracji z uwagi na brak zawinienia w powstaniu opóźnienia.

Pytanie

Czy istnieją podstawy do przywrócenia terminu? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, tak.

Zgodnie z art. 162 ust. 1 Ordynacji podatkowej, termin może zostać przywrócony, jeżeli jego uchybienie nastąpiło bez winy strony.

Brak informacji o uprawomocnieniu oraz hospitalizacja (rehabilitacja) stanowią okoliczności nienależne od Pana. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że choroba i zdarzenia losowe mogą stanowić podstawę do uznania braku winy (np. wyrok NSA z 16 maja 2017 r., II FSK 1086/16).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1837):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Spadek (dziedziczenie) jest instytucją uregulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Jak wynika z treści art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzi ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Innymi słowy spadkobierca nabywa spadek w stanie istniejącym w chwili jego otwarcia (a zatem w chwili śmierci spadkodawcy). Masę spadkową stanowi zatem majątek, który spadkodawca posiadał w chwili śmierci.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Zgodnie z art. 14 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku do spadków i darowizn:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

W myśl art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Jak wynika z art. 4a ust. 3 cyt. ustawy, w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w związku z niedochowaniem ustawowego terminu do złożenia odpowiedniej deklaracji, dotyczącej nabycia spadku po Pana siostrze, do którego postanowienie o nabyciu spadku uprawomocniło się (…) r., przyznaje Pan, że nie dopełnił Pan obowiązku podatkowego w wymaganym terminie. Opóźnienie wynikało z braku informacji od pełnomocnika prowadzącego sprawę o dacie uprawomocnienia się postanowienia sądu. Pismo zostało wysłane pocztą i odebrał je Pan (…) r. Dodatkowo, w trakcie wszystkich działań miał Pan wypadek i przebywał Pan w szpitalu.

Pana zdaniem, w opisanej sytuacji jest podstawa do przywrócenia terminu do złożenia odpowiedniej deklaracji.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Jako, że z przedstawionego opisu wynika, że nabycie tytułem spadku jest po osobie z najbliższego kręgu rodziny (po siostrze), to wymienioną przez Pana deklaracją jest SD-Z2, składana zgodnie z uregulowaniami zawartymi w cyt. wyżej art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepisy obowiązujące w opisanym przez Pana stanie faktycznym nie zezwalają na przywrócenie terminu do złożenia SD-Z2.

Jak stanowi art. 162 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.), do którego się Pan odwołuje:

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych.

Należy podkreślić, że z cytowanego wyżej art. 162 § 4 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika, że instytucję przywrócenia terminu stosuje się wyłącznie do terminów procesowych. Nie podlega na tej zasadzie przywróceniu termin z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn do zgłoszenia darowizny lub nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem spadku, ponieważ nie stanowi on terminu procesowego.

Przepis art. 4a, jako że znajduje się w ustawie o podatku od spadków i darowizn, a więc w ustawie określającej zakres materialny prawa podatkowego (ustawa ta zawiera normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie), także jest przepisem prawa materialnego. Tym samym, także nakreślony w tym przepisie termin 6 miesięcy jest terminem wynikającym z przepisów prawa materialnego – nie jest zatem przepisem procesowym (przepisami takimi są np. przepisy Ordynacji podatkowej; regulujące postępowanie przed organami, urzeczywistniające normy prawa materialnego i pozwalające na ich egzekwowanie).

Z wymienionego powyżej względu, nie jest możliwe przywrócenie na podstawie wskazanego przez Pana art. 162 Ordynacji podatkowej, bez względu na przyczyny jego uchybienia, terminu 6 miesięcy wskazanego przez przepis materialny – art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn, który wszedł w życie 7 stycznia 2026 r.:

Terminy określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 1 przywraca się na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Do przywrócenia terminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 162 § 2 i 3 oraz art. 163 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).

Powyższy przepis nie ma jednak zastosowania w Pana sprawie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2025 r. poz. 1854), wprowadzającym w życie ww. przepis:

Przepisy art. 4c i art. 17a ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1 mają zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło:

1) od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy;

2) przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy – o ile termin do zgłoszenia tego nabycia określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 nie upłynął do dnia wejścia w życie ustawy.

Ww. ustawa z 21 listopada 2025 r. weszła w życie 7 stycznia 2026 r.

W Pana przypadku postanowienie o nabyciu spadku uprawomocniło się (…) r. Termin zgłoszenia upłynął więc (…) r.

Tym samym, nie istnieją przesłanki do przywrócenia terminu na złożenie zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w spadku po siostrze.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W zakresie pytań oznaczonych we wniosku numerem 2 i 3 zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy Ordynacja podatkowa.

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.