Spółka z o.o. planuje zakup nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem i wiatą od małżeństwa R.M. i E.M., którzy są współwłaścicielami na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Nieruchomość została nabyta w 2007 roku i od tego czasu Pan R.M. prowadzi na niej działalność gospodarczą opodatkowaną VAT (sklep i warsztat samochodowy), podczas gdy Pani E.M. nie wykorzystywała jej do celów gospodarczych. Sprzedający zawarli z Kupującym przedwstępną umowę sprzedaży w grudniu 2025 roku, a finalna transakcja ma nastąpić po spełnieniu określonych warunków,…
Interpretacja indywidualna
- stanowisko w części nieprawidłowe, w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
- uznania Sprzedających za podmioty występujące w charakterze podatników VAT, a w konsekwencji Transakcja powinna podlegać przepisom VAT - jest nieprawidłowe,
- uznania, że Sprzedający w ramach Transakcji traktowani będą jako odrębni podatnicy VAT, a każdy z nich powinien wystawić odrębną fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 50% uzgodnionego wynagrodzenia - jest nieprawidłowe,
- zastosowania zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT - jest prawidłowe,
- opodatkowania podatkiem Vat Transakcji w przypadku złożenia przez Spółkę i Sprzedających zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości - jest nieprawidłowe,
- uznania, że oboje ze Sprzedających będą zobowiązani do wystawienia faktury dokumentującej dostawę połowy Nieruchomości - jest nieprawidłowe,
- prawa do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej sprzedaż przedmiotowej Nieruchomości - jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług.
Wniosek został uzupełniony pismem z 16 lutego 2026 r. (data wpływu 16 lutego 2026 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
- Zainteresowany będący stroną postępowania:
(...) sp. z o.o.
- Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
- R.M.
- E.M.
Opis zdarzenia przyszłego
(...) sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Kupujący”), będący czynnym podatnikiem podatku VAT, planuje zakup nieruchomości gruntowej (dalej: „Nieruchomość”), położonej we (...), przy ulicy (...), składającej się z działki ewidencyjnej o numerze (...), obręb (...), o powierzchni (...) m2, dla której Sąd Rejonowy we (...), IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), która zabudowana jest budynkiem (dalej: „Budynek”). Prawo współwłasności Nieruchomości na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej przysługuje Panu R.M. oraz Pani E.M. (dalej: „Sprzedający”; Spółka / Kupujący oraz Sprzedający dalej łącznie jako „Zainteresowani”).
Spółka oraz Sprzedający zawarli 4 grudnia 2025 r. przedwstępną umowę sprzedaży Nieruchomości (dalej: „Umowa Przedwstępna”). Do faktycznej sprzedaży Nieruchomości dojdzie w drodze Przyrzeczonej Umowy Sprzedaży (dalej: „Transakcja Sprzedaży”), przy założeniu spełnienia określonych przesłanek, opisanych w dalszej części niniejszego wniosku.
Historia i charakterystyka Nieruchomości
Nieruchomość stanowi nieruchomość zabudowaną. Została objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dla południowej części obszaru w rejonie ulic (...) i (...) we (...), przyjętym uchwałą (...) z dnia (...) 2022 r., na podstawie którego stanowi tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami.
Na Nieruchomości posadowiony jest Budynek oraz znajduje się wiata (dalej: „Zabudowania”). Budynek znajdował się już na Nieruchomości podczas jej nabycia przez Sprzedających w 2007 r. Po nabyciu na Nieruchomości zainstalowano wiatę, której użytkowanie trwa dłużej niż 2 ostatnie lata przed zawarciem Transakcji Sprzedaży.
Sprzedający nabyli Nieruchomość 2 marca 2007 r. na podstawie umowy zniesienia współwłasności do majątku prywatnego sprzedających, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Nieruchomość nie została wprowadzona jako środek trwały do działalności gospodarczej żadnego ze Sprzedających. Nabycie Nieruchomości przez Sprzedających nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.
Od czasu nabycia Nieruchomości przez Sprzedających, prowadzona jest na Nieruchomości działalność gospodarcza przez Pana R.M., podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT, w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego. Nieruchomość nie była natomiast wykorzystywana do działalności zwolnionej z podatku VAT ani działalności niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
W okresie ostatnich dwóch lat Sprzedający nie ponosili wydatków na ulepszenie Nieruchomości, w tym ulepszenie znajdujących się na niej Zabudowań, których wartość wynosiłaby co najmniej 30% Nieruchomości. Ponadto w okresie ostatnich dwóch lat nie wzniesiono na Nieruchomości żadnych nowych budynków ani budowli.
Cała powierzchnia Zabudowań została w przeszłości zasiedlona, tj. Budynek zostały oddany do używania przed 2007 r., a użytkowanie wiaty przez Sprzedającego, Pana R.M., rozpoczęło się po nabyciu Nieruchomości i trwa dłużej niż 2 ostatnie lata przed zawarciem Transakcji Sprzedaży. Zabudowania przez cały czas były wykorzystywane przez Sprzedającego, Pana R.M., zgodnie z ich przeznaczeniem gospodarczym oraz Sprzedający nie ponosili wydatków na ich ulepszenie, które przekraczałyby 30% ich wartości początkowej.
Cel zakupu Nieruchomości przez Kupującego
Kupujący jest zainteresowany zakupem Nieruchomości w celu realizacji na niej inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterze wraz z niezbędną infrastrukturą oraz miejscami postojowymi zlokalizowanymi na powierzchni oraz w parkingu podziemnym (dalej: „Planowana Inwestycja”).
W wyniku realizacji Planowanej Inwestycji powstaną lokale, które Kupujący zamierza sprzedawać klientom, a zatem dokonywać czynności opodatkowanych podatkiem VAT według właściwej stawki.
Realizacja Planowanej Inwestycji może odbyć się w oparciu o decyzje, uzgodnienia i opinie uzyskane samodzielnie przez Kupującego.
Ponadto, na Spółkę w ramach Transakcji Sprzedaży nie zostaną przeniesione żadne umowy, w tym prawa i obowiązki wynikające z jakichkolwiek umów. Spółka nie planuje kontynuowania działalności gospodarczej aktualnie prowadzonej na przedmiotowej Nieruchomości. Kupujący jest zainteresowany nabyciem Nieruchomości wyłącznie w celu realizacji Planowanej Inwestycji.
Zatem, na potrzeby niniejszego wniosku, strony przyjmują że w wyniku Transakcji Sprzedaży nie dochodzi do nabycia przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa i aspekt ten nie jest objęty zakresem wniosku.
Charakterystyka Sprzedających
Sprzedający są osobami fizycznymi, prowadzącymi osobne jednoosobowe działalności gospodarcze. Sprzedający, Pan R.M., jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, natomiast Sprzedająca, Pani E.M., nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny z powodu wykonywania wyłącznie czynności zwolnionych przedmiotowo z VAT.
Do momentu zawarcia Transakcji Sprzedaży Pan R.M. będzie wykorzystywać Nieruchomość na cele działalności opodatkowanej VAT (w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego) oraz nie będzie wykorzystywać do działalności zwolnionej z podatku VAT ani działalności niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
W związku ze sprzedażą Nieruchomości Sprzedający nie prowadzili działań marketingowych mających na celu pozyskanie kupującego (np. poprzez: ogłoszenie w prasie, stronę internetową, billboard).
Dla celów dokonania sprzedaży Nieruchomości Sprzedający nie angażowali pośredników w sprzedaży Nieruchomości, ani nie ustanawiali pełnomocnika do wykonywania czynności związanych ze zbyciem, z wyjątkiem pełnomocnictwa udzielonego Spółce do przeprowadzenia audytu wraz z prawem do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane celem zbadania możliwości zabudowy.
W zakres pełnomocnictwa wchodzi m.in.:
- występowanie przez Kupującego do organów administracji budowlanej w celu dokonania koniecznych uzgodnień,
- prawo do wejścia na Nieruchomość w celu prowadzenia na niej badań gruntowych, w tym badań geologicznych i geotechnicznych, w zakresie i na zasadach zgodnie z uznaniem Kupującego,
- uprawnienie do wystąpienia do właściwych organów administracji publicznej z wnioskiem i uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub wykonanie nasadzenia kompensacyjnego.
Dodatkowe kwestie dotyczące Nieruchomości i transakcji
Umowa Przedwstępna pomiędzy Spółką a Sprzedającymi zawiera następujące warunki, po spełnieniu których dojdzie do zawarcia między stronami Umowy Końcowej:
- przeprowadzenie audytu prawnego i technicznego przez Spółkę, który potwierdzi możliwość zrealizowania Planowanej Inwestycji przez Kupującego,
- wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania Transakcji Sprzedaży podatkiem VAT,
- Nieruchomość będzie wolna od praw i roszczeń osób trzecich.
W przypadku, gdy we wnioskowanej interpretacji zostanie stwierdzone, że dostawa Nieruchomości będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Sprzedający i Kupujący mają zamiar zrezygnować z ww. zwolnienia i wybrać opodatkowanie dostawy Nieruchomości podatkiem VAT w trybie przewidzianym w art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT.
W sytuacji gdy sprzedaż Nieruchomości zostanie objęta opodatkowaniem VAT, będzie udokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez Sprzedających i dostarczonymi Kupującemu, w których wykazana zostanie kwota podatku VAT należnego, według właściwej stawki podatku VAT. Ponieważ w Transakcji Sprzedaży występować będzie dwóch sprzedających, każdy ze Sprzedających wystawi fakturę dokumentującą dostawę połowy Nieruchomości.
Po nabyciu Nieruchomości przez Kupującego, Sprzedający R.M. będzie uprawniony do 31 stycznia 2027 r. do korzystania z Nieruchomości na podstawie umowy najmu dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Strony ustalają, że czynsz najmu za cały okres najmu będzie płatny z góry w postaci automatycznego potrącenia z wierzytelnością Sprzedających wobec Kupującego o zapłatę ceny sprzedaży Nieruchomości.
W uzupełnieniu wskazali Państwo, że:
1. Czy, a jeśli tak to któremu z małżonków, Panu R.M., Pani E.M. przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z instalacją wiaty znajdującej się na działce nr 1?
Ani Panu R.M., ani Pani E.M. nie przysługiwało prawo do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług („VAT”) w związku z instalacją wiaty.
2. W jaki konkretnie sposób wykorzystywała Pani E.M. działkę nr 1 oraz Zabudowania znajdujące się na działce od momentu ich nabycia w 2007 r. do chwili sprzedaży?
3. Czy Pani E.M. wykorzystywała działkę nr 1 oraz Zabudowania znajdujące się na działce do działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT? Jeśli tak to należy wskazać jakiej?
4. Czy działka nr 1 oraz zabudowania znajdujące się na działce były przez Panią E.M. przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze? Jeśli tak, to w jakim okresie oraz jakie pożytki czerpała Pani E.M. z tego tytułu?
W odpowiedzi na pytania nr 2, 3 oraz 4 Organu, Spółka wskazuje, że, jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, od czasu nabycia Nieruchomości Pan R.M. prowadzi na niej działalność gospodarczą, w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego.
Pani E.M. nie wykorzystywała natomiast działki nr 1 ani znajdującej się na nich Zabudowań bezpośrednio w jakikolwiek sposób, w tym na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności zwolnionej z podatku VAT. Działka nr 1 ani znajdujące się na niej Zabudowania nie były także przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.
Spółka pragnie podkreślić, że, jak wskazano w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, Sprzedający (tj. Pan R.M. oraz Pani E.M.) udzielili Spółce pełnomocnictwa w odniesieniu do Nieruchomości, w którego zakres wchodzi m.in.:
- występowanie przez Spółkę do organów administracji budowlanej w celu dokonania koniecznych uzgodnień,
- prawo do wejścia na Nieruchomość w celu prowadzenia na niej badań gruntowych, w tym badań geologicznych i geotechnicznych, w zakresie i na zasadach zgodnie z uznaniem Kupującego,
- uprawnienie do wystąpienia do właściwych organów administracji publicznej z wnioskiem i uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub wykonanie nasadzenia kompensacyjnego.
Zgodnie z treścią uzasadnienia własnego stanowiska w zakresie pytania nr 1, powyższy zakres pełnomocnictwa został udzielony m.in. w celu:
- dokonywania przez Kupującego wszelkich czynności faktycznych i prawnych koniecznych do
- przygotowania Planowanej Inwestycji,
- składania i cofania wniosków oraz uzyskiwania decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, sprawdzeń, koncepcji, analiz, stanowisk w związku z Planowaną Inwestycją w zakresie warunków technicznych i przyłączy,
- prowadzenia na Nieruchomości badań, w tym badań gruntu, odwiertów oraz pobrania próbek niezbędnych do potwierdzenia, że Nieruchomość wolna jest od zanieczyszczeń, a warunki istniejące na Nieruchomości umożliwiają realizację Planowanej Inwestycji,
- przeprowadzania badań archeologicznych, otrzymania stanowisk, uzgodnień i opinii, a także uzyskania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dotyczących Nieruchomości.
Spółka zarazem koryguje, celem uzupełnienia wniosku, że powyższe doprecyzowanie celu udzielenia pełnomocnictwa, pierwotnie zaprezentowane w treści uzasadnienia własnego stanowiska w zakresie pytania nr 1, stanowi element opisu zdarzenia przyszłego.
Określenie natomiast, czy w związku z udzieleniem ww. pełnomocnictwa Pani E.M. wykroczyła (wykroczy) poza zwykłe czynności związane z typowym rozporządzaniem prawem własności, a tym samym, czy wykorzystała (wykorzysta) Nieruchomość na potrzeby działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”) i powinna być uznana za działającą jako podatnik VAT w ramach planowanej transakcji sprzedaży Nieruchomości, jest przedmiotem zadanego we wniosku pytania i w konsekwencji leży w gestii Organu.
5. Czy Pani E.M. poczyniła jakiekolwiek nakłady zwiększające wartość działki nr 1 lub Zabudowań znajdujących się na tej działce? Jeśli tak to należy wskazać jakie?
Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, w okresie ostatnich dwóch lat Sprzedający (tj. Pani E.M. oraz Pan R.M.) nie ponosili wydatków na ulepszenie Nieruchomości, których wartość wynosiłaby co najmniej 30% Nieruchomości. Sprzedający nie ponosili również nakładów zwiększających wartość znajdujących się na działce Zabudowań.
Ponadto w okresie ostatnich dwóch lat nie wzniesiono na Nieruchomości żadnych nowych budynków lub budowli.
Uzupełniająco Spółka wskazuje także, że nie tylko w okresie ostatnich dwóch lat, ale również przez cały okres posiadania Nieruchomości przez Sprzedających nie były ponoszone wydatki na ulepszenie Nieruchomości, których wartość wynosiłaby co najmniej 30% wartości Nieruchomości, ani wydatki na ulepszenie znajdujących się na niej Zabudowań, których wartość wynosiłaby co najmniej 30% wartości poszczególnego Zabudowania.
6. Czy znajdująca się na działce nr 1 wiata stanowi budowlę w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i jest trwale z gruntem związana?
7. Czy wiata znajdująca się na nieruchomości gruntowej będącej przedmiotem sprzedaży stanowi ruchomość (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), tj. nie jest częścią składową budynku ani gruntu.
W odpowiedzi na pytania nr 6 oraz 7 Organu Wnioskodawca wskazuje, że wiata nie jest trwale związana z gruntem. Wiata nie posiada także przegród w rozumieniu ścian działowych. Wiata nie jest także trwale związana z budynkiem znajdującym się na nieruchomości. Na wzniesienie wiaty nie było wymagane pozwolenie na budowę.
Biorąc pod uwagę powyższe, wiata nie spełnia więc definicji wiaty z art. 3 pkt 5b ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Spółki, wiata znajdująca się na działce nr 1 nie może być uznana za obiekt budowlany, ponieważ nie jest obiektem, o którym traktują przepisy prawa budowlanego, a tym samym nie spełnia także definicji budowli wymienionej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Wiata nie jest również częścią składową gruntu ani znajdującego sią na nim budynku, zatem stanowi ruchomość w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Wnioskodawca wskazuje także, że nawet w przypadku uznania wiaty za budowlę, w ocenie Wnioskodawcy fakt ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku, gdyż zgodnie z przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, wiata stanowiłaby budowlę, której pierwsze zasiedlenie odbyło się ponad 2 lata temu, a więc jej dostawa będzie zwolniona z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, z którego to zwolnienia strony transakcji planują zrezygnować. Rezygnacją ze zwolnienia objęta będzie dostawa całej Nieruchomości (wszystkich znajdujących się na niej Zabudowań), a więc również wiaty. Natomiast w przypadku uznania, że wiata stanowi ruchomość i nie jest częścią składową budynku ani gruntu, występowanie wiaty na działce nr 1 nie wpłynie na zasady opodatkowania VAT planowanej sprzedaży Nieruchomości.
Końcowo Spółka nadmienia, że jeśli zdaniem tutejszego Organu na sposób interpretacji przepisów prawa podatkowego, będących przedmiotem złożonego przez Wnioskodawcę wniosku, wpływ ma ocena czy wiata stanowi budowlę w myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, czy też nie, i od tej oceny uzależniona jest możliwość kwalifikacji określonego stanu podatkowoprawnego, to Wnioskodawca zda się na analizę spełnienia przesłanek uznania wiaty za budowlę przeprowadzoną przez Organ wydający indywidualną interpretację, na podstawie zamieszczonego opisu wiaty. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym poglądem, w przypadku gdy pojęcia z przepisów prawnych innych dziedzin prawa (np. Prawa budowlanego) zostały uwzględnione lub wykorzystane w określonych unormowaniach prawa podatkowego, które się do nich odwołują, norma prawnopodatkowa będzie wówczas zbudowana z określonych przepisów ustawy podatkowej jak i z regulacji prawnych innych dziedzin prawa. W takich przypadkach ocena możliwości stosowania i wykładnia interpretowanej normy podatkowej powinna uwzględniać i obejmować również te przepisy innych dziedzin prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we (...) z 5 października 2023 r., sygn. I SA/Wr 886/22).
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług
1. Czy sprzedaż Nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów w rozumieniu ustawy o VAT, realizowana przed podmioty działające w charakterze podatników VAT?
2. Czy na gruncie ustawy o VAT Sprzedający w ramach Transakcji traktowani będą jako odrębni podatnicy VAT, a każdy z nich powinien wystawić odrębną fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 50% uzgodnionego wynagrodzenia?
3. Czy dostawa Nieruchomości będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?
4. Czy w przypadku złożenia przez Spółkę i Sprzedających zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości, Transakcja będzie opodatkowana podatkiem VAT?
5. Czy w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 i 3 oboje ze Sprzedających będą zobowiązani do wystawienia faktury dokumentującej dostawę połowy Nieruchomości?
6. Czy Kupujący będzie miał prawo do odliczenia całej kwoty podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących dostawę Nieruchomości?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
1. Sprzedaż Nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów w rozumieniu ustawy o VAT, realizowana przed podmioty działające w charakterze podatników VAT.
2. Na gruncie ustawy o VAT Sprzedający w ramach Transakcji będą traktowani jako odrębni podatnicy VAT, a każdy z nich powinien wystawić fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 50% uzgodnionego wynagrodzenia.
3. Dostawa Nieruchomości będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
4. Z uwagi na złożenie przez Spółkę i Sprzedających zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT w trybie art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT, dostawa Nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem VAT.
5. W przypadku uznania Sprzedających za działających w charakterze podatników VAT i wyboru opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości, oboje ze Sprzedających będą zobowiązani do wystawienia faktur dokumentującej dostawę połowy Nieruchomości.
6. Spółka będzie miała prawo do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie Nieruchomości otrzymanych od Sprzedających.
Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych:
Z uwagi na to, że Kupujący i Sprzedający jako strony Transakcji będą uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym, zgodnie z art. 14r § 1 w związku z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej występują z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji.
Potwierdzenie, że Transakcja będzie podlegała opodatkowaniu VAT z punktu widzenia Sprzedających będzie wpływało na obowiązki w zakresie rozpoznania obowiązku podatkowego na gruncie VAT, wystawienia faktur na rzecz Kupującego oraz rozliczenia należnego podatku VAT od Transakcji.
Z punktu widzenia Kupującego będzie wpływało to natomiast na możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT od faktur dokumentujących dostawę Nieruchomości oraz braku opodatkowania Transakcji podatkiem PCC.
W zakresie pytania nr 1:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Uwzględniając definicję towaru zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zbycie nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcie „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Podatnikami, zgodnie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 tego artykułu, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zawarta w ustawie definicja „działalności gospodarczej” ma charakter uniwersalny. Obejmuje ona pod pojęciem „podatnika” wszystkie podmioty, które zajmują się prowadzeniem określonej działalności, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi również wykorzystanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle powyższego, aby doszło do opodatkowania dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT konieczne jest, aby podmiot dokonujący dostawę miał status podatnika tego podatku, a dodatkowo działał w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Na mocy art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L 347 z 11 grudnia 2006 r., str. 1, z późn. zm.) „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika VAT wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
W ramach okoliczności faktycznych prezentowanych w opisie zdarzenia przyszłego Sprzedający (Pan R.M.):
- jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
- sprzedawaną Nieruchomość wykorzystywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w sposób zorganizowany i ciągły,
- wyzbywa się Nieruchomości stanowiącej majątek osobisty we wspólności majątkowej, lecz fakt ten nie wpływa na ocenę wykorzystywania Nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej.
Ponadto, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Sprzedający w związku ze sprzedażą Nieruchomości nie prowadzili działań marketingowych mających na celu pozyskanie kupującego (np. poprzez: ogłoszenie w prasie, stronę internetową, billboard), nie angażowali pośredników w sprzedaży Nieruchomości, ani nie ustanawiali pełnomocnika do wykonywania czynności związanych z uatrakcyjnianiem Nieruchomości, jednak udzielili Spółce pełnomocnictwa do przeprowadzenia audytu wraz z prawem do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane celem zbadania możliwości zabudowy.
W zakres pełnomocnictwa wchodzi m.in.:
- dokonywanie wszelkich czynności w ramach Audytu oraz czynności faktycznych i prawnych koniecznych do przygotowania Planowanej Inwestycji przez Kupującego na Nieruchomości,
- składanie i cofanie wniosków oraz uzyskiwanie decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, sprawdzeń, koncepcji, analiz, stanowisk w związku z Planowaną Inwestycją w zakresie warunków technicznych i przyłączy,
- prawo do wejścia na Nieruchomość w celu prowadzenia na niej badań, w tym badań gruntu, odwiertów oraz pobrania próbek niezbędnych do potwierdzenia, że Nieruchomość wolna jest od zanieczyszczeń, a warunki istniejące na Nieruchomości umożliwiają realizację Planowanej Inwestycji,
- uprawnienie do przeprowadzania badań archeologicznych oraz wejścia w celu dokonania, otrzymania, stanowisk, uzgodnień i opinii, a także w celu uzyskania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dotyczących Nieruchomości.
Okoliczność, że powyżej wskazane w zakresie pełnomocnictwa działania nie będą podejmowane bezpośrednio przez Sprzedających nie oznacza, że pozostają bez wpływu na ich sytuację prawną. Po udzieleniu pełnomocnictwa czynności wykonywane przez Kupującego wywołają skutki bezpośrednio w sferze prawnej Sprzedających (mocodawców), ponieważ będą wykonywane w ich imieniu, za ich zgodą i wpłyną na podniesienie atrakcyjności Nieruchomości będącej wciąż w posiadaniu Sprzedających.
Dokonując sprzedaży Nieruchomości Sprzedający wykraczają więc poza zwykłe czynności związane z typowym rozporządzaniem prawem własności, co stanowi przesłankę uznania Sprzedających w zakresie tej transakcji za podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzących działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów oraz przedstawiony stan faktyczny zdaniem Spółki należy stwierdzić, że planowana przez Sprzedających na rzecz Spółki sprzedaż Nieruchomości będzie stanowić dostawę towarów dokonywaną przez podatników VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Ponadto, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, strony przyjmują że w wyniku Transakcji Sprzedaży nie dochodzi do nabycia przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, ponieważ:
- Kupujący jest zainteresowany zakupem Nieruchomości w celu realizacji na niej Planowanej Inwestycji,
- na Spółkę w ramach Transakcji Sprzedaży nie zostaną przeniesione żadne umowy, w tym prawa i obowiązki wynikające z jakichkolwiek umów,
- Spółka nie planuje kontynuowania działalności gospodarczej aktualnie prowadzonej na przedmiotowej Nieruchomości,
- udzielenie Sprzedającemu uprawnienia do korzystania z Nieruchomości na podstawie umowy najmu po nabyciu Nieruchomości przez Kupującego nie jest zamiarem Kupującego do kontynuowania działalności Sprzedającego. Uprawnienie udzielane jest jedynie na czas określony, do czasu rozpoczęcia prac budowlanych związanych z realizacją Planowanej Inwestycji.
W związku z powyższym, skoro w przedmiotowej sprawie występują przesłanki stanowiące podstawę do uznania Sprzedających za podatników VAT, a Nieruchomość, na podstawie opisu zdarzenia przyszłego, nie stanowi przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, to czynność sprzedaży Nieruchomości będzie kwalifikowana jako odpłatana dostawa towarów na gruncie ustawy o VAT.
Wobec powyższego, Sprzedaż Nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów w rozumieniu ustawy o VAT, realizowana przed podmioty działające w charakterze podatników VAT.
W zakresie pytania nr 2:
Powyższa ocena, że Sprzedający w zakresie Transakcji Sprzedaży będą działać w charakterze podatników VAT, dotyczyć będzie również drugiego Sprzedającego (Pani E.M.), ponieważ:
- będzie stroną tej samej transakcji co pierwszy Sprzedający (Pan R.M.),
- w ramach transakcji będzie przeprowadzał te same czynności,
- a klasyfikacja tych czynności, jako wykraczających poza typowe rozporządzanie prawem własności i opodatkowanych podatkiem VAT (jak wskazano wyżej), pozostaje bez związku z niewykorzystywaniem do tej pory Nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przedmiotowo zwolnionej z VAT.
Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że podatnikami są m.in. osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na rezultat lub cel tej działalności.
Należy więc zauważyć, że ustawa o VAT nie przewiduje możliwości przypisania statusu tego samego podatnika VAT dwóm osobom fizycznym - z perspektywy ustawy o VAT osoby takie są traktowane tym samym jako odrębni podatnicy VAT, niezależnie od ich statusu na gruncie innych przepisów (przykładowo regulacji Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy).
W rezultacie, na gruncie ustawy o VAT, oboje Sprzedający w ramach transakcji będą traktowani jako odrębni podatnicy VAT.
W związku z powyższym, drugi Sprzedający (Pani E.M.), jako działający w charakterze podatnika VAT, również będzie zobowiązany do wystawienia faktury (i uprzedniej rejestracji jako podatnik VAT czynny).
Ponadto, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy.
Uwzględniając powyższe, w ramach analizowanej Transakcji każdy ze Sprzedających (jako odrębny podatnik VAT) wystawi fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, wykazując w podstawie opodatkowania 50% wartości ustalonego wynagrodzenia.
W zakresie pytania nr 3:
Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Zdaniem Zainteresowanych, rozstrzygnięcia wymaga kwalifikacja podatkowa Transakcji na gruncie ustawy o VAT, tj. w szczególności, czy dostawa ta będzie podlegać zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 9, 10 i 10a ustawy o VAT.
Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, zwolnieniu podlega dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, jeden ze Sprzedających wykorzystywał Nieruchomość na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawców, dla dostawy Nieruchomości nie znajdzie zastosowania zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, zakładające wykorzystanie towaru (w tym nieruchomości) wyłącznie na cele działalności zwolnionej.
Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT
W ocenie Wnioskodawców nie znajdzie zastosowania również zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ zwolnieniu temu podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Nieruchomość natomiast, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, zabudowana jest Zabudowaniami.
Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT
Stosownie zaś do art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwolnieniu podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Jednocześnie, w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT przez „pierwsze zasiedlenie” rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku lub budowli.
Z definicji pierwszego zasiedlenia wynika zatem, że do pierwszego zasiedlenia może dochodzić wielokrotnie. O ile bowiem dany budynek lub budowla może zostać tylko raz wybudowany(a), o tyle wielokrotnie może być on(a) ulepszany(a) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej.
Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy o VAT, należy również przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku dostawy towarów w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Jak Zainteresowani wskazali w opisie zdarzenia przyszłego, znajdujące się na Nieruchomości Zabudowania były wykorzystywane na cele działalności opodatkowanej VAT, przy czym do rozpoczęcia ich użytkowania doszło na dłużej niż 2 lata przed dniem zawarcia Umowy Przedwstępnej.
Jednocześnie, Sprzedający nie prowadzili w okresie 2 lat do dnia zawarcia Transakcji Sprzedaży jakichkolwiek prac związanych z ulepszeniem/modernizacją Zabudowań, których wartość przekroczyła 30% wartości początkowej budynku i nie planują takich prac.
W okresie ostatnich 2 lat na Nieruchomości nie wzniesiono również żadnych nowych budynków lub budowli i stan ten nie ulegnie zmianie do dnia zawarcia Transakcji Sprzedaży. Ponadto cała powierzchnia Zabudowań została zasiedlona w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, tj. była lub jest użytkowana.
Uwzględniając tym samym, że:
- przedmiotem dostawy będzie nieruchomość zabudowana;
- dostawa Zabudowań będzie dokonywana co najmniej 2 lata od ich pierwszego zasiedlenia;
- do dostawy tej nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdyż Nieruchomość nie była wykorzystywane przez Sprzedających wyłącznie do działalności zwolnionej z podatku VAT,
- w ocenie Zainteresowanych dostawa Nieruchomości będzie co do zasady podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jednocześnie, mając na uwadze, że dostawa Nieruchomości będzie korzystać ze wskazanego powyżej zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, dla analizowanej dostawy nie znajdzie zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, gdyż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku dostaw, które nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
W zakresie pytania nr 4:
Zainteresowani wskazują, że zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT ma charakter fakultatywny. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, strony transakcji mogą zrezygnować z tego zwolnienia i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów - zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Oświadczenie, o którym mowa powyżej, zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy o VAT, musi zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
W przypadku potwierdzenia przez tut. Organ, że dostawa Nieruchomości będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (jako dostawa budynków, budowli lub ich części po upływie 2 lat od ich pierwszego zasiedlenia), zakłada się, że strony transakcji zrezygnują z ww. zwolnienia w trybie art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT, tj. poprzez złożenie do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla Kupującego przed dniem zawarcia Transakcji Sprzedaży zgodnego oświadczenia o wyborze opodatkowania VAT dostawy Nieruchomości albo poprzez złożenie takiego oświadczenia w akcie notarialnym, do zawarcia którego dojdzie w związku z dostawą.
W związku z powyższym, drugi ze Sprzedających (Pani E.M), w celu złożenia wspomnianego oświadczenia, złoży zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik VAT czynny.
Podsumowując, zdaniem Zainteresowanych, z uwagi na złożenie przez Spółkę i Sprzedających zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości w trybie art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT, dostawa Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
W zakresie pytania nr 5:
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Na podstawie art. 106b ust. 2 podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Ponieważ:
- oboje Sprzedających będą działali w ramach Transakcji Sprzedaży w charakterze podatników VAT,
- dostawa Nieruchomości dokonywana będzie na rzecz podatnika podatku VAT,
- dostawa Nieruchomości nie będzie sprzedażą zwolnioną od podatku z powodu złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania,
zdaniem Zainteresowanych każdy ze Sprzedających będzie obowiązany do wystawienia faktury VAT z wykazanym podatkiem VAT dokumentującej dostawę połowy Nieruchomości.
W zakresie pytania nr 6:
Zgodnie z art. 86 ust 1 ustawy o VAT, podatnikom przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług, w zakresie w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Jeżeli zatem dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości podatku VAT naliczonego przy ich nabyciu.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktury powstaje w okresie, w którym spełnione zostają łącznie dwa warunki:
a) podatnik otrzymał fakturę,
b) w odniesieniu do nabytych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego we wskazanym terminie, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch (w przypadku rozliczeń kwartalnych) albo trzech (w przypadku rozliczeń miesięcznych) następnych okresów rozliczeniowych.
W art. 88 ustawy o VAT ustawodawca wskazał okoliczności, w których podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku. Jedną z tych okoliczności jest sytuacja, gdy transakcja udokumentowana fakturą z wykazanym podatkiem naliczonym nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że:
a) w odniesieniu do dostawy Nieruchomości Spółka i Sprzedający planują zrezygnować ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT i wybrać opodatkowanie podatkiem VAT dostawy Nieruchomości;
b) Sprzedający będą działać w tym zakresie w charakterze podatników VAT czynnych (bez prawa do zwolnienia podmiotowego),
c) ich dostawa nie podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 oraz 10a ustawy o VAT,
- Sprzedający będą zobowiązani do wystawienia faktur dokumentujących dostawę Nieruchomości, z wykazanym na nich podatkiem VAT.
W celu stwierdzenia czy Kupujący będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dotyczących nabycia Nieruchomości, należy przeanalizować spełnienie przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Na moment nabycia Nieruchomości Kupujący będzie pozostawać podatnikiem VAT czynnym. Ponadto, po nabyciu Nieruchomości Kupujący planuje zrealizowanie na nich Planowanej Inwestycji, w ramach której powstaną budynki wielorodzinne wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Sprzedaż lokali powstałych w wyniku realizacji Planowanej Inwestycji wraz z prawem do udziału w gruncie, nieruchomości wspólnej i innymi prawami akcesoryjnymi, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
W rezultacie, zdaniem Zainteresowanych, po dostawie Nieruchomości i otrzymaniu przez Kupującego faktur VAT dokumentujących dostawę Nieruchomości, Kupującemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o cały podatek VAT naliczony wykazany na tych fakturach, gdyż zakup ten ma związek wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi w Spółce.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w zakresie:
- uznania Sprzedających za podmioty występujące w charakterze podatników VAT, a w konsekwencji Transakcja powinna podlegać przepisom VAT - jest nieprawidłowe,
- uznania, że Sprzedający w ramach Transakcji traktowani będą jako odrębni podatnicy VAT, a każdy z nich powinien wystawić odrębną fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 50% uzgodnionego wynagrodzenia - jest nieprawidłowe,
- zastosowania zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT - jest prawidłowe,
- opodatkowania podatkiem Vat Transakcji w przypadku złożenia przez Spółkę i Sprzedających zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości - jest nieprawidłowe,
- uznania, że oboje ze Sprzedających będą zobowiązani do wystawienia faktury dokumentującej dostawę połowy Nieruchomości - jest nieprawidłowe,
- prawa do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej sprzedaż przedmiotowej Nieruchomości - jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (...).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą VAT” lub „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 195 wyżej powołanej ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.
Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 198 ustawy Kodeks cywilny:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Zatem współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez obojga małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Należy wskazać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy czym, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego we wniosku opisu sprawy, w celu dokonania sprzedaży Nieruchomości A, Sprzedający (Sprzedająca 1 i Sprzedający 2) podejmowali/będą podejmowali aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania ich za podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatników podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Z orzeczenia TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-1810) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast - jak wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE.
Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza” sformułowanego w ustawie VAT, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie istotny jest też powołany wcześniej wyrok TSUE C-291/92. Z orzeczenia tego wynika bowiem, że aby uznać daną nieruchomość za majątek osobisty muszą istnieć obiektywne dowody potwierdzające przeznaczenie danej nieruchomości wyłącznie do celów prywatnych w całym okresie jej posiadania. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domdla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W analizowanej sprawie Nieruchomość A będąca przedmiotem planowanej Transakcji A była i nadal jest, w sposób ciągły dzierżawiona na cele rolnicze, a za dzierżawę był pobierany czynsz w całości przez Sprzedającą 1 co mieści się w pojęciu wykonywania działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Dzierżawa polega bowiem na wykorzystywaniu przedmiotu umowy w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Tym samym, oddanie w dzierżawę na cele rolnicze Nieruchomości A spowodowało, że utraciła ona charakter majątku prywatnego. Wykorzystywanie w sposób ciągły dla celów zarobkowych Nieruchomości A powoduje, że jest ona wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego.
Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy Sprzedający nabyli Nieruchomość 2 marca 2007 r. na podstawie umowy zniesienia współwłasności do majątku prywatnego sprzedających, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Od czasu nabycia Nieruchomości przez Sprzedających, prowadzona jest na Nieruchomości działalność gospodarcza przez Pana R.M., podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT, w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego. Nieruchomość nie była natomiast wykorzystywana do działalności zwolnionej z podatku VAT ani działalności niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
Ze względu na wykazany ścisły związek wykorzystywania Nieruchomości w działalności gospodarczej, biorąc także pod uwagę przywołane orzeczenie TSUE C-291/92, należy stwierdzić, że Nieruchomość nie służyła i nadal nie służy wyłącznie do zaspokajania potrzeb prywatnych. Tym samym, Nieruchomość przeznaczona do sprzedaży, w momencie jej dostawy, będzie stanowiła składnik majątkowy służący prowadzeniu działalności gospodarczej, którą w omawianym przypadku - i w rozumieniu ustawy - jest prowadzenie opodatkowanej działalności gospodarczej. Planowana sprzedaż Nieruchomości nie będzie więc stanowiła czynności rozporządzania majątkiem prywatnym.
Z przywołanych na wstępie uzasadnienia przepisów oraz orzecznictwa TSUE wynika, że nieruchomość wykorzystywana na cele działalności gospodarczej nie stanowi majątku osobistego. W konsekwencji, planowana dostawa Nieruchomości nie będzie czynnością dokonywaną w ramach zbycia majątku prywatnego (osobistego).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że planowana sprzedaży Nieruchomości tj. działki zabudowanej nr 1, będzie, zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, dostawą dokonywaną przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W konsekwencji powyższego, czynność dostawy Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
W tym miejscu należy jeszcze raz zaznaczyć, że autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem, nie każda czynność, która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.
W rozpatrywanej sprawie, pomimo że Nieruchomość stanowi składnik majątku wspólnego Sprzedających, to jednak należy zaznaczyć, że opodatkowana działalność gospodarczą prowadził wyłącznie Pan R.M. Czyli to wyłącznie Pan R.M. prowadząc działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wspólnego miał i ma nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną.
Jak wskazano powyżej, małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
Skoro więc Nieruchomość - będącą przedmiotem planowanej sprzedaży - Pan R.M. wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy, to on jest w sensie ekonomicznym właścicielem tej nieruchomości i to on dokona w efekcie dostawy Nieruchomości - przeniesienia prawa do rozporządzania Nieruchomością będącą we współwłasności majątkowej małżeńskiej.
Mając na uwadze powyższe w kontekście przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że sprzedaż Nieruchomości stanowiącej majątek wspólny Sprzedających, która była wykorzystywana do działalności gospodarczej wyłącznie Pana R.M., czyni w tej sytuacji podatnikiem podatku od towarów i usług - w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy tego małżonka, który dokonuje z tego tytułu czynności podlegających opodatkowaniu, tj. w opisanej sytuacji Pana R.M..
Ponadto jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, Sprzedający nabyli Nieruchomość 2 marca 2007 r. na podstawie umowy zniesienia współwłasności do majątku prywatnego sprzedających, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Nieruchomość nie została wprowadzona jako środek trwały do działalności gospodarczej żadnego ze Sprzedających. Nabycie Nieruchomości przez Sprzedających nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT. Od czasu nabycia Nieruchomości Pan R.M. prowadzi na niej działalność gospodarczą, w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego. Pani E.M. nie wykorzystywała natomiast działki nr 1 ani znajdującej się na nich Zabudowań bezpośrednio w jakikolwiek sposób, w tym na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności zwolnionej z podatku VAT. Działka nr 1 ani znajdujące się na niej Zabudowania nie były także przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Ponadto jak wynika z uzupełnienia do wniosku Sprzedający (tj. Pan R.M. oraz Pani E.M.) udzielili Spółce pełnomocnictwa w odniesieniu do Nieruchomości, w którego zakres wchodzi m.in.:
- występowanie przez Spółkę do organów administracji budowlanej w celu dokonania koniecznych uzgodnień,
- prawo do wejścia na Nieruchomość w celu prowadzenia na niej badań gruntowych, w tym badań geologicznych i geotechnicznych, w zakresie i na zasadach zgodnie z uznaniem Kupującego,
- uprawnienie do wystąpienia do właściwych organów administracji publicznej z wnioskiem i uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub wykonanie nasadzenia kompensacyjnego.
Zgodnie z treścią uzasadnienia własnego stanowiska w zakresie pytania nr 1, powyższy zakres pełnomocnictwa został udzielony m.in. w celu:
- dokonywania przez Kupującego wszelkich czynności faktycznych i prawnych koniecznych do
- przygotowania Planowanej Inwestycji,
- składania i cofania wniosków oraz uzyskiwania decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, sprawdzeń, koncepcji, analiz, stanowisk w związku z Planowaną Inwestycją w zakresie warunków technicznych i przyłączy,
- prowadzenia na Nieruchomości badań, w tym badań gruntu, odwiertów oraz pobrania próbek niezbędnych do potwierdzenia, że Nieruchomość wolna jest od zanieczyszczeń, a warunki istniejące na Nieruchomości umożliwiają realizację Planowanej Inwestycji,
- przeprowadzania badań archeologicznych, otrzymania stanowisk, uzgodnień i opinii, a także uzyskania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dotyczących Nieruchomości
Dokonując rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem Państwa zapytania, należy wskazać, że doszło do udzielenia Kupującej Spółce pełnomocnictwa do podejmowania działań w imieniu Sprzedających w odniesieniu do sprzedawanej Nieruchomości. Jednakże, udzielenie pełnomocnictwa przyszłemu kupującemu umożliwiające podjęcie czynności mających na celu dostosowanie gruntu do potrzeb kupującego nie jest staraniem sprzedawcy, który przykładowo stara się grunt uzbroić czy uzyskać określone pozwolenia, aby przedmiot sprzedaży uczynić bardziej atrakcyjnym dla potencjalnych nabywców.
W przedmiotowej sprawie należy zatem zauważyć, że nabywca (tj. Państwo) już się zgłosił, właściciel gruntu (Sprzedająca) nie musi już podejmować działań, aby zachęcić kogokolwiek do jego nabycia. Skutki prawne czynności wykonanych przez pełnomocnika w sensie prawnym rzeczywiście dotyczą właściciela gruntu (uzyskanie decyzji, pozwoleń itd.). Jednak starania pełnomocnika nie są staraniami właściciela podejmowanymi w celu pozyskania kupującego, aby oferowany grunt uczynić atrakcyjniejszym dla potencjalnego nabywcy, czy podnieść jego cenę.
Podkreślić należy, że podjęte przez Kupującą Spółkę - Państwa - działania nie prowadzą do podwyższenia atrakcyjności działki, lecz nabywca wykonuje te czynności we własnym interesie, dla zrealizowania własnych potrzeb, w celu przystosowania działki do swoich określonych potrzeb.
Mając powyższe na uwadze, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, samo udzielenie pełnomocnictwa przez Sprzedających kupującemu do wykonania określonych czynności w celu dostosowania gruntu do potrzeb nabywcy i użyczenie gruntu na rzecz kupującego (nabywcy) przed sprzedażą, po zawarciu umowy przedwstępnej nie powoduje, że Sprzedająca tj. Pani E.M. zostanie z tego powodu uznana za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
W konsekwencji mając na uwadze, że Pani E.M. nie wykorzystywała przedmiotowej działki nr 1 jak również znajdujących się na niej zabudowań w jakikolwiek sposób a na Nieruchomości tej od momentu nabycia jest prowadzona działalność gospodarcza przez Pana R.M., Pani E.M. nie będzie podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z tytułu transakcji sprzedaży Nieruchomości. Tym samym Pani E.M. nie będzie zobowiązana do dokonania rozliczenia podatku VAT w związku z jej sprzedażą.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, w myśl którego sprzedaż Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT i realizowana będzie przez podmioty działające w charakterze podatników VAT należało uznać za nieprawidłowe, gdyż owszem sprzedaż Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, lecz podatnikiem podatku VAT z tytułu sprzedaży przedmiotowej Nieruchomości będzie tylko i wyłącznie Pan R.M., natomiast Pani E.M. nie będzie z tytułu tej dostawy podatnikiem podatku VAT.
Przechodząc z kolei do Państwa wątpliwości dotyczącej czy Sprzedający w ramach Transakcji traktowani będą jako odrębni podatnicy VAT, a każdy z nich powinien wystawić odrębną fakturę dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 50% uzgodnionego wynagrodzenia (pytanie nr 2) należy zauważyć, że:
Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Powyższy przepis odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego.
Jak wynika z rozstrzygnięcia na pytanie nr 1, podatnikiem podatku VAT z tytułu sprzedaży przedmiotowej Nieruchomości będzie tylko i wyłącznie Pan R.M., natomiast Pani E.M. nie będzie z tytułu tej dostawy podatnikiem podatku VAT. Zatem należy zauważyć, że tylko Pan R.M. powinien wystawić fakturę VAT dokumentującą dostawę Nieruchomości, przyjmując jako podstawę opodatkowania 100% uzgodnionego wynagrodzenia.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.
Przechodząc z kolei do Państwa wątpliwości w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dostawy Nieruchomości (pytanie nr 3), zauważyć należy, że zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W przypadku dostawy budynków, budowli lub ich części zwolnienie od podatku przysługuje na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 10a ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z nich.
W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Natomiast kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków oraz budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025, poz. 418, ze zm.).
W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Jak stanowi art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomość stanowi nieruchomość zabudowaną nr 1. Na Nieruchomości posadowiony jest Budynek oraz znajduje się wiata (dalej: „Zabudowania”). Budynek znajdował się już na Nieruchomości podczas jej nabycia przez Sprzedających w 2007 r. Po nabyciu na Nieruchomości zainstalowano wiatę, jak wskazali Państwo w uzupełnieniu do wniosku wiata nie jest trwale z gruntem związana oraz zdaniem Spółki, wiata znajdująca się na działce nr 1 nie może być uznana za obiekt budowlany, ponieważ nie jest obiektem, o którym traktują przepisy prawa budowlanego, a tym samym nie spełnia także definicji budowli wymienionej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Od czasu nabycia Nieruchomości przez Sprzedających, prowadzona jest na Nieruchomości działalność gospodarcza przez Pana R.M., podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT, w postaci sklepu z częściami samochodowymi i warsztatu samochodowego. W okresie ostatnich dwóch lat Sprzedający nie ponosili wydatków na ulepszenie Nieruchomości, w tym ulepszenie znajdujących się na niej Zabudowań, których wartość wynosiłaby co najmniej 30% Nieruchomości. Ponadto w okresie ostatnich dwóch lat nie wzniesiono na Nieruchomości żadnych nowych budynków ani budowli. Cała powierzchnia Zabudowań została w przeszłości zasiedlona, tj. Budynek zostały oddany do używania przed 2007 r., a użytkowanie wiaty przez Sprzedającego, Pana R.M., rozpoczęło się po nabyciu Nieruchomości i trwa dłużej niż 2 ostatnie lata przed zawarciem Transakcji Sprzedaży. Zabudowania przez cały czas były wykorzystywane przez Sprzedającego, Pana R.M., zgodnie z ich przeznaczeniem gospodarczym oraz Sprzedający nie ponosili wydatków na ich ulepszenie, które przekraczałyby 30% ich wartości początkowej.
Analizując przedstawione przez Państwa informacje w kontekście definicji pierwszego zasiedlenia należy stwierdzić, że planowana dostawa ww. Budynku nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, gdyż - jak wynika z opisu sprawy - Budynek ten został już zasiedlony - Budynek zostały oddany do używania przed 2007 r. Jednocześnie pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. Budynku, a planowaną dostawą nie upłynie okres krótszy niż 2 lata. Sprzedający Nieruchomość nie ponosili wydatków na ulepszenie budynku, które przekraczałyby 30% jego wartości początkowej.
Zatem w rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do Budynku zostaną spełnione przesłanki wymagane dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
W związku z tym, że planowana dostawa ww. Budynku będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. dostawy - wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy - jest bezzasadna.
W konsekwencji dostawa działki nr 1 (Nieruchomość 1) zabudowanej Budynkiem - przy uwzględnieniu treści art. 29a ust. 8 ustawy - również będzie objęta zwolnieniem od podatku od towarów i usług.
Końcowo należy dodać, że z uwagi na Państwa wskazanie, że wiata znajdująca się na działce nr 1 nie stanowi budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i nie jest trwale z gruntem związana, tym samym nie stanowi Nieruchomości. W konsekwencji dostawa wiaty nie była przedmiotem analizy odnośnie zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy o VAT. Jednocześnie, skoro wiata stanowi ruchomość i nie jest częścią składową gruntu ani budynku, jej posadowienie na działce nr 1 i dostawa nie wypłynie na opodatkowanie podatkiem VAT planowanej sprzedaży Nieruchomości.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
Mają Państwo również wątpliwości czy z uwagi na złożenie przez Spółkę i Sprzedających (Pana R.M. i Panią E.M.) zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT w trybie art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT, dostawa Nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
W myśl art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc ustawodawca daje podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy, zarówno Sprzedający tj. Pan R.M., jak i Kupujący będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT. Ponadto Sprzedający tj. Pan R.M. i Kupujący mają zamiar zrezygnować ze zwolnienia i wybrać opodatkowanie dostawy Nieruchomości podatkiem VAT w trybie przewidzianym w art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT.
Zatem, jeżeli strony opisanej Transakcji (Sprzedający tj. Pan R.M. i Kupujący) podejmą decyzję o rezygnacji ze zwolnienia od podatku i złożą zgodne oświadczenie, spełniające warunki z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy, to dostawa Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 należało uznać za nieprawidłowe, gdyż tylko jeden Sprzedający tj. Pan R.M. zobowiązany będzie do złożenia zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania podatkiem VAT w trybie art. 43 ust. 10-11 ustawy o VAT, opodatkowania dostawy Nieruchomości podatkiem VAT.
Jak z kolei stanowi art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Przy czym w myśl art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika.
W analizowanej sprawie - jak wcześniej wyjaśniono - z tytułu sprzedaży działki nr 1, Sprzedający tj. Pan R.M. będzie dokonywać czynności opodatkowanej tym podatkiem i będzie występować w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Ponadto, z okoliczności przedstawionych w opisie sprawy wynika, że Kupujący jest Spółką, a transakcja sprzedaży - jak wyżej wskazano - będzie opodatkowana podatkiem VAT, gdyż Strony zrezygnują ze zwolnienia i wybiorą opodatkowanie.
Mając zatem na uwadze powyższe oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Sprzedający tj. Pan R.M. będzie zobowiązany wystawić fakturę VAT z tytułu sprzedaży zabudowanej działki nr 1 (Nieruchomości).
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 5, że oboje ze Sprzedających będą zobowiązani do wystawienia faktur dokumentujących dostawę połowy Nieruchomości należało uznać za nieprawidłowe.
Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości dotyczących tego czy po dokonaniu Transakcji, Nabywca będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego z tytułu Transakcji wskazanego na fakturach wystawionych przez Sprzedających potwierdzających jej dokonanie, oraz do zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Należy również podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że zarówno Nabywca, jak i Sprzedający - Pan R.M. będą na dzień Transakcji czynnymi podatnikami VAT. Kupujący jest zainteresowany zakupem Nieruchomości w celu realizacji na niej inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterze wraz z niezbędną infrastrukturą oraz miejscami postojowymi zlokalizowanymi na powierzchni oraz w parkingu podziemnym. W wyniku realizacji Planowanej Inwestycji powstaną lokale, które Kupujący zamierza sprzedawać klientom, a zatem dokonywać czynności opodatkowanych podatkiem VAT według właściwej stawki. Ponadto po nabyciu Nieruchomości przez Kupującego, Sprzedający R.M. będzie uprawniony do 31 stycznia 2027 r. do korzystania z Nieruchomości na podstawie umowy najmu dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.
Zatem należy stwierdzić, że Nabywcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktury dokumentującej dokonanie transakcji sprzedaży Nieruchomości wystawionej przez Pana R.M. Wynika to z faktu, że w analizowanym przypadku spełnione zostaną wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy - przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 6, że Spółka będzie miała prawo do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie Nieruchomości otrzymanych od Sprzedających należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku od towarów i usług. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
(...) Spółka z o. o. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo