Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.251.2025.1.IK

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, do świadczonych w przyszłości przez Pana na rzecz ZASI I oraz ZASI II usług eksperckich i doradztwa administracyjnego, jako usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

R. jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą R. (dalej jako „Wnioskodawca”) w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce oraz posiada status czynnego, zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług (dalej jako „podatek VAT”) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.) (dalej jako: „ustawa o podatku od towarów i usług” lub „ustawa o VAT”). Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej jest doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe doradztwo w zakresie zarządzania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej (dalej jako: „PKD”) obowiązującej od 1 stycznia 2025 r. pod kodem 70.20.Z. Przedmiotem pozostałej działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest m.in. wszelka pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana, sklasyfikowana pod kodem PKD 74.99.Z.

Wnioskodawca, w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, nawiąże współpracę z innym podmiotem - spółką S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (…), będącą zewnętrznie zarządzającym (dalej „ZASI I”) alternatywnej spółki inwestycyjnej (dalej jako: „ASI”) w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. O funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 605 z późn. zm., dalej jako: „ustawa o funduszach inwestycyjnych”) - spółki S.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Alternatywna Spółka Inwestycyjna Spółka Komandytowo-akcyjna (…) (dalej „ASI I"), w ramach której zamierza zawrzeć umowę o świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego (dalej jako: „Umowa I”).

Spółka S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - ZASI I - dnia 22 sierpnia 2019 r. uzyskała wpis do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi prowadzonego przez komisję nadzoru finansowego pod numerem wpisu 133.

Wnioskodawca dodatkowo wskazuje, że jest członkiem zarządu ZASI I oraz wspólnikiem posiadającym 33,5% udziału w kapitale zakładowym ZASI I.

Poza ZASI I Wnioskodawca nawiąże współpracę także z innym podmiotem - spółką B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (…), będącą zewnętrznie zarządzającym (dalej „ZASI II") alternatywnej spółki inwestycyjnej w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych - spółki B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Alternatywna Spółka Inwestycyjna spółka komandytowo-akcyjna (…) (dalej „ASI II"), w ramach której zamierza także zawrzeć umowę o świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego (dalej jako: „Umowa II").

Spółka B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (…) - ZASI II - (…) uzyskała wpis do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego pod numerem wpisu (…).

Wnioskodawca wyjaśnia, że na moment złożenia niniejszego wniosku B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ASI spółka komandytowo-akcyjna nie została jeszcze utworzona - podpisany został statut tejże, jednak nie zostały jeszcze objęte akcje, a także nie został złożony wniosek o wpis spółki do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Wnioskodawca wskazuje, że jest członkiem zarządu ZASI II oraz wspólnikiem posiadającym 40,1% udziału w kapitale zakładowym ZASI II.

Przedmiotem działalności ZASI I oraz ZASI II jest wyłącznie działalność związana z zarządzaniem funduszami (PKD 66.30.Z).

W ramach zarządzania, ZASI I realizuje na rzecz ASI I, a ZASI II będzie realizować na rzecz ASI II czynności o charakterze kompleksowym, zarządczym, administracyjno-organizacyjnym oraz doradczym polegające w szczególności na:

- zarządzaniu portfelami inwestycyjnymi;

- zarządzaniu ryzykiem;

- wykonywaniu na rzecz ASI czynności administracyjnych;

- podejmowaniu decyzji odnośnie polityk oraz procedur w zakresie procesów inwestycyjnych podejmowanych w ramach ASI;

- podejmowaniu decyzji zarządczych, mających na celu optymalizację ryzyk inwestycyjnych;

- sourcingu, selekcji oraz ocenie projektów i podmiotów do inwestycji;

- zarządzaniu procesem due diligence technologicznego w oparciu o zespół ekspercki;

- mentoringu w procesie preakceleracji;

- strukturyzacji inwestycji;

- udziale i reprezentowaniu ASI w negocjacjach dotyczących inwestycji;

- podejmowaniu decyzji w przedmiocie inwestycji i wyjść inwestycyjnych;

- zarządzaniu projektami;

- opracowywaniu strategii wyjść z inwestycji;

- doborze odpowiedniej strategii budowy wartości spółek portfelowych;

- strukturyzacji biznesu spółek portfelowych pod kątem wybranej strategii wyjścia;

- poszukiwaniu podmiotów zainteresowanych inwestycją kapitału na potrzeby kolejnych rund finansowania spółek portfelowych;

- monitoringu projektów i spółek, które nie zostały rekomendowane przez komitet inwestycyjny do inwestycji;

- działaniach marketingowych i public relations ASI.

Część zadań, składających się na czynność zarządzania ASI I, ZASII wykonuje wspólnie lub za pośrednictwem Wnioskodawcy i analogicznie będzie to realizowane w przypadku zarządzania ASI II przez ZASI II.

W ramach zarówno Umowy I, jaki Umowy II, w celu sprawnego wykonywania przez ZASI I oraz ZASI II usług związanych z zarządzaniem - odpowiednio o ASI I oraz ASI II, ZASI I oraz ZASI II zlecą Wnioskodawcy świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego polegających w szczególności na:

1. doradztwie w zakresie koordynacji prac związanych z procesem inwestycyjnym ASI, w tym koordynacja prowadzenia wstępnych weryfikacji spółek, w które ASI może inwestować, koordynacja przygotowywania stosownych analiz i ich prezentacji ZASI;

2. koordynowaniu opracowania strategii inwestycyjnej ASI;

3. aranżowaniu oraz udziale w spotkaniach mających na celu ustalenie strategii inwestycyjnej ASI;

4. przygotowywaniu raportów z bieżących postępów prac w zakresie realizacji przez ASI projektu inwestycyjnego;

5. koordynacji opracowywania dokumentacji niezbędnej do uzyskiwania finansowań (przy czym nie są to usługi doradztwa inwestycyjnego);

6. doradztwie w zakresie utrzymywania i koordynowania kontaktów z organami administracji publicznej, oraz innymi podmiotami publicznymi i prywatnymi, mającymi wpływ na realizację przez ASI projektów inwestycyjnych;

7. koordynowaniu procesu poszukiwania i naboru potencjalnych inwestorów ASI;

8. doradztwie w zakresie sporządzania oceny i zarządzania ryzykiem związanym z realizacją danego projektu inwestycyjnego ASI;

9. doradztwie w zakresie zarządzania realizacją projektu inwestycyjnego ASI;

10. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z pracą z doradcami prawnymi w sprawie dokumentacji podatkowej i prawnej realizowanych przez ASI projektów inwestycyjnych oraz koordynacja działań doradców prawnych i podatkowych, którzy będą zaangażowani w realizowany przez ASI projekt inwestycyjny w imieniu zleceniodawców, tj. ZASI I lub ZASI II;

11. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z nadzorowaniem i koordynacją przygotowywania wszystkich wymaganych dokumentów, danych i materiałów do due diligence zgodnie z wymogami danego projektu inwestycyjnego ASI;

12. koordynowaniu przygotowywania materiałów umożliwiających ASI sprawowanie nadzoru korporacyjnego nad spółkami portfelowymi w ramach realizowanych projektów inwestycyjnych;

13. koordynowaniu i nadzorze nad procesem zakończenia projektu inwestycyjnego przez ASI poprzez wyjście ASI z poszczególnych spółek poprzez np. zbycie przez ASI udziałów lub akcji danej spółki portfelowej;

14. wsparciu przy kontaktowaniu ZASI z potencjalnymi inwestorami ASI;

15. przeprowadzaniu niezbędnych analiz rynku;

16. doradztwie w zakresie prezentacji projektu inwestycyjnego ASI docelowym inwestorom;

17. dokonywaniu wycen projektów inwestycyjnych ASI;

18. doradztwie w zakresie potencjalnych kierunków rozwoju projektów inwestycyjnych ASI;

19. doradztwie w zakresie wdrażania nowych rozwiązań maksymalizujących efektywność inwestycyjną ASI.

Świadczone przez Wnioskodawcę usługi będę miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i specjalistycznym zarządzaniem ZASI I i ZASI II oraz pośrednio - odpowiednio - ASI I i ASI II i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych (za co odpowiada zarządzający alternatywną spółka inwestycyjną w ramach zarządzania alternatywną spółka inwestycyjną), stanowiąc przy tym odrębną, integralną całość.

Co istotne, zarówno ZASI I, jak i ZASI II nie jest w stanie samodzielnie świadczyć usług w zakresie koniecznym do skutecznego i zgodnego z przepisami zarządzania odpowiednio ASI I i ASI II bez nabywania stosownych usług od wnioskodawcy.

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II będą wchodzić w zakres specjalistycznych usług inwestycyjnych oraz usług zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym na rzez ZASI I oraz ZASI II i usług wspierających specjalistyczne zarządzanie funduszem inwestycyjnym oraz usług o podobnym charakterze, a także będą prowadzić do zapewnienia wsparcia w bieżących czynnościach administracyjnych realizowanych w interesie ASI I oraz ASI II.

Pytanie

Czy do świadczonych w przyszłości przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II usług eksperckich i doradztwa administracyjnego wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, jako usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, znajdzie zastosowanie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT zwolnienie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi eksperckie i doradztwa administracyjnego, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II, będą zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania, które ma odmienne znaczenie w kontekście ustawy o VAT niż przykładowo ustaw regulujących podatki dochodowe. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi bowiem implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L.z 2006 r. Nr 347/1 z późn. zm.) (dalej jako: „Dyrektywa VAT"), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku VAT podlega zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.

W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy VAT, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE") wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej Dyrektywy VAT oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE wskazał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT, ustawodawca polski zadecydował o zastosowaniu zwolnienia z VAT do czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. W kwestii wyjaśnienia pojęcia "zarządzania funduszem" można wskazać, że z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część b lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (dalej jako: „Szósta Dyrektywa") (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (dalej jako: „Dyrektywa UCITS") spółka zarządzająca nie angażuje się w działalność inną niż zarządzanie UCITS, którym wydano zezwolenie na podstawie Dyrektywy UCITS, z wyjątkiem dodatkowego zarządzania przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, które nie są objęte Dyrektywą UCITS i w odniesieniu do których spółka zarządzająca podlega nadzorowi ostrożnościowemu i których jednostki nie mogą być wprowadzane do obrotu w innych państwach członkowskich na mocy Dyrektywy UCITS.

Zgodnie z przywołanym załącznikiem II do Dyrektywy UCITS, funkcje zarządzania obejmują: - zarządzanie inwestycjami, - administrację, a w tym:

- obsługę prawną i obsługę rachunkowo-księgową w zakresie zarządzania funduszem;

- zapytania klientów;

- wycenę i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);

- monitorowanie przestrzegania uregulowań;

- prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;

- wypłatę zysków;

- emisję i umarzanie jednostek uczestnictwa;

- rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);

- prowadzenie ksiąg; - wprowadzanie do obrotu.

W tym miejscu należy podnieść, że przytoczona definicja zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym znajduje zastosowanie także w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych, innych niż objęte Dyrektywą UCITS.

Zdaniem Wnioskodawcy usługi, które będą przez niego świadczone na podstawie Umowy I oraz Umowy II nie stanowią usług doradztwa, w rozumieniu art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Usługi opisane we wniosku, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II mają - zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami prawa wspólnotowego - charakter czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Ich zakres określa szczegółowo Załącznik II do Dyrektywy UCITS, zgodnie z którym na czynności zarządzani funduszami inwestycyjnymi składa się nie tylko działanie polegające na zarządzaniu inwestycjami, ale także czynności z zakresu administracji.

W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do Dyrektywy UCITS w rubryce "administracja". Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów, wchodzą w zakres pojęcia "zarządzania" specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część b lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy. Mając na uwadze powyższe stanowisko TSUE należy uznać, że usługi, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II, jako specjalistyczne usługi inwestycyjne oraz usługi specjalistycznego zarządzania, mieszą się w definicji zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym, którym jest zarówno ASI I, jak i ASI II.

Analogicznie funkcję zarządzania definiuje także Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany Dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/20091 (UE) nr 1095/2010 (dalej jako: „Dyrektywa ZAFI"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. w Dyrektywy ZAFI: "zarządzanie AFI" oznacza wykonywanie przynajmniej funkcji w zakresie zarządzania portfelem, o których mowa w pkt 1 lit. a) lub b) załącznika I, na rzecz jednego lub większej liczby AFI. Zgodnie z pkt 1 załącznika I do Dyrektywy ZAFI, minimalny zakres funkcji w zakresie zarządzania inwestycyjnego, które musi wykonywać ZAFI, zarządzając AFI, to: a) zarządzanie portfelami inwestycyjnymi; oraz b) zarządzanie ryzykiem.

Jednocześnie w pkt 2 załącznika I zawarty został katalog innych czynności, jakie ZAFI może wykonywać dodatkowo w ramach usługi zarządzania.

Należy podkreślić, że wskazany minimalny zakres funkcji w zakresie zarządzania inwestycyjnego służy określeniu czy dany podmiot może być uznany za ZAFI (analogicznie: za ZASI), nie ogranicza natomiast katalogu czynności wchodzących w zakres zarządzania, co wynika wprost z pkt 2 załącznika I. Z załącznika I do Dyrektywy ZAFI oraz z załącznika II do Dyrektywy UCITS wynika zatem, że na czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi składają się nie tylko działania polegające na zarządzaniu inwestycjami (realizacją polityki inwestycyjnej funduszy), lecz również czynności z zakresu administracji.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE, w którym wskazuje się, iż pojęcie zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniana przez państwa członkowskie.

Do 31 marca 2013 r. w art. 43 ust. 8 ustawy o VAT znajdowała się definicja pojęcia "zarządzania" do celów stosowania ww. zwolnienia. Z racji niezwykle wąskiego ujęcia zarządzania, wskazany przepis został uchylony w celu dostosowania prawa polskiego do autonomicznej definicji zarządzania, wypracowanej w orzecznictwie TSUE na gruncie przepisów Dyrektywy. W konsekwencji nowelizacji ustawy o VAT, zmierzającej do dostosowania polskich przepisów do orzecznictwa TSUE z 1 kwietnia 2013 r. z ustawy o VAT usunięto art. 43 ust. 8 zawierający definicję "zarządzania" niezgodną z ww. orzecznictwem (m.in. z wyrokiem TSUE w sprawie C-169/04 Abbey National Pic).

W konsekwencji, zakres zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy VAT, a w konsekwencji również zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT, należy interpretować zgodnie z prawem wspólnotowym oraz orzecznictwem TSUE. W przywołanym powyżej wyroku w sprawie C-169/04 Abbey National Pic, TSUE wskazał, że zarządzanie funduszami powierniczymi (obecnie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi): "jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług", co oznacza, że zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. O możliwości zastosowania zwolnienia decyduje zakres czynności świadczonych przez usługodawcę, bez względu na status usługodawcy. W konsekwencji zajętego przez TSUE stanowiska należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do zawężania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT jedynie do usług świadczonych na rzecz alternatywnej spółki inwestycyjnej przez zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną.

Powyższe stanowisko było potwierdzane w licznych indywidualnych interpretacjach podatkowych: - interpretacja indywidualna z dnia 01.12.2020 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.478.2020.1 .DS, - interpretacja indywidualna z dnia 30.11.2020 r., nr 0114-KDIP4.4012.9.2019.9.RK, - interpretacja indywidualna z dnia 13.10.2020 r., nr 0112-KDIL1 -1.4012.386.2020.1.MB, - interpretacja indywidualna z dnia 03.03.2023 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.5.2023.1. JJ, - interpretacja indywidualna z dnia 17.12.2024 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.659.2024.1.AAR.

W podobnym tonie wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zdaniem którego „okoliczność, iż usługi doradcze i informacyjne świadczone przez osobę trzecią nie wiążą się z dokonaniem zmian w sytuacji prawnofinansowej funduszu, nie stoi na przeszkodzie objęciu ich pojęciem "zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym" (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 01.08.2019 r., sygn. akt I SA/Kr 609/19).

Ponadto TSUE uznał, że owo autonomiczne pojęcie "zarządzania" może obejmować różne odrębne czynności, np. usługi w zakresie administrowania i prowadzenia rachunkowości funduszu (wyrok TSUE w sprawie C-169/04), czy też usługi doradztwa inwestycyjnego (wyrok w sprawie C-275/11), które będą korzystały ze zwolnienia, nawet jeżeli będą świadczone przez podmioty będące osobami trzecimi. Jedynym warunkiem jest to, aby usługi te spełniały szczególnie istotne funkcje dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi.

W przywołanym wyżej wyroku w sprawie C-275/11 (GFBK GESELLSCHAFT FUR BÓRSENKOMMUNIKATION MBH v. FINANZAMT BAYREUTH) TSUE podniósł, że „fakt, iż usługi doradcze i informacyjne świadczone przez osobę trzecią nie wiążą się z dokonywaniem zmian w sytuacji prawnej lub finansowej funduszu również nie stoi na przeszkodzie objęciu ich pojęciem zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy.

Analogiczne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że „usługi mogą zostać uznane za usługi zarządzania funduszem jeżeli tworzą odrębną całość i - jeśli je oceniać globalnie - są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami. Przez zarządzanie funduszem inwestycyjnym należy rozumieć również zarządzenie jego majątkiem, które jednak ogranicza się do czynności zbiorowego inwestowania w ten majątek. Zarządzanie takie nie obejmuje natomiast eksploatacji tego majątku." (vide wyrok NSA z dnia 21.01.2016 r., I FSK 1915/14).

Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać że usługi świadczone przez Wnioskodawcę mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE i spełniają kryterium podmiotowe , przez które należy rozumieć świadczenie specjalistycznych usług inwestycyjnych i usług specjalistycznego zarządzania na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Drugim warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT jest warunek podmiotowy. Omawianemu zwolnieniu z podatku VAT podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich częścią. Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych. Jeżeli zatem usługi zarządzania świadczone są m.in. na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ww. ustawy, to zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.

Usługi, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II spełnią zatem kryterium podmiotowe.

Zgodnie z art. 70a ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzającym alternatywną spółką inwestycyjną może być wyłącznie spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 70e ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną). Stosownie do art. 70a ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, na warunkach określonych w rozdziale 3, w przypadku zarządzania portfelami inwestycyjnymi o niskiej wartości, spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2 z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać działalność określoną w art. 70eust. 1 jako zarządzający alternatywnej spółki inwestycyjnej bez zezwolenia komisji, po uzyskaniu wpisu do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi. Ponadto, na podstawie art. 70e ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, przedmiotem działalności zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną może być wyłącznie zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną, w tym wprowadzanie tej spółki do obrotu, oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzanie unijnym AFI, w tym wprowadzanie tych AFI do obrotu.

Zarządzanie unijnym AFI może być przedmiotem działalności wyłącznie zewnętrznie zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI. Stosownie do art. 70g ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzający ASI może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, z uwzględnieniem art. 75-82 rozporządzenia 231/2013, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tego zarządzającego.

Z przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz TSUE płyną zatem następujące wnioski:

- o możliwości zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług nie decyduje status podatnika będącego usługodawcą, ale rodzaj i zakres podejmowanych czynności w ramach świadczonych usług;

- zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług są jedynie te usługi, które stanowią odrębną całość i są specyficzne oraz istotne w kontekście działalności funduszu inwestycyjnego, mają realny wpływ na funkcjonowanie funduszu;

- dla uznania możliwości stosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem vat przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT nie jest konieczne, aby usługi świadczone przez podatnika dotyczyły wyłącznie działalności inwestycyjnej sensu stricto funduszu.

Konkludując, wnioskodawca wskazuje, że opisane w opisie zdarzenia przyszłego czynności, które będą podejmowane przez wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II są zgodne z katalogiem usług z zakresu zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi wynikającymi z treści załącznika I do Dyrektywy ZAFI. Usługi Wnioskodawcy będą stanowić zespół powiązanych ze sobą czynności, których zakres oraz cel jest istotny i specyficzny dla procesu zarządzania inwestycjami funduszu. Odnoszą się bowiem do prawidłowego funkcjonowania funduszu, realizowania założonej działalności gospodarczej oraz do kluczowych elementów aktywności funduszu w ramach podejmowanego procesu inwestycyjnego.

Ponadto, będą to niewątpliwie czynności stanowiące pozwalającą się wyodrębnić całość, a także pełnią specyficzne i istotne funkcje w kontekście działalności funduszu inwestycyjnego. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że bez czynności wykonywanych przez wnioskodawcę zarówno ZASI I, jak ZASI II nie byłoby w stanie realizować zarządzania odpowiednio ASI I oraz ASI II. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi będą miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i zarządzaniem ZASI I oraz ZASI li, a w konsekwencji również odpowiednio ASI I oraz ASI II i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych, które jednocześnie są nierozerwalnie związane z działalnością funduszu.

Stanowisko takie zostało przedstawione m.in. W następujących interpretacjach indywidualnych:

- interpretacja indywidualna z dnia 18.06. 2021 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.209.2021.3.IK;

- interpretacja indywidualna z dnia 13.03.2020 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.13.2020.1.IG;

- interpretacja indywidualna z dnia 19.04.2017 r. nr 1462-IPPP1.4512.54.2017.1 .BS;

- interpretacja indywidualna z dnia 19.09.2019 r., nr 0112-KDIL4.4012.348.2019.2.AR;

- interpretacja indywidualna z dnia 12.04.2017 r., nr 0114-KDIP4.4012.12.2017.1.MP;

- interpretacja indywidualna z dnia 17.12.2024 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.659.2024.1.AAR.

Mając na względzie powyższą linię orzeczniczą sądów krajowych, orzecznictwo TSUE oraz treść indywidualnych interpretacji podatkowych oraz fakt, iż usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II są czynnościami nierozerwalnie związanymi z działalnością zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, niezbędnymi do prawidłowego zarządzania alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi oraz zasadniczo zgodnymi z tymi określonymi w pkt 2 załącznika i do Dyrektywy ZAFI, a także fakt, iż usługi świadczone przez spółkę mają kluczowy charakter dla działalności zarządzania alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, oraz są bezpośrednio związane z czynnościami zarządzania, należy stwierdzić, że usługi te mieszczą się w zakresie definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego w ww. orzecznictwie.

Wobec powyższego, w opinii Wnioskodawcy usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI I oraz ZASI II będą mieścić się w zakresie czynności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, wymienionymi w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT i w związku z tym będą zwolnione z podatku VAT na podstawie ww. przepisu

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Podkreślić należy, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosowanie do ust. 2 powołanego artykułu:

Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy do świadczonych w przyszłości przez Pana na rzecz ZASI I oraz ZASI II usług eksperckich i doradztwa administracyjnego wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, jako usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, znajdzie zastosowanie zwolnienie od podatku przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy:

W świetle art. 43 ust. 15 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:

1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;

2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.

Zgodnie z art. 43 ust. 23 ww. przepisu:

Powyższe zmiany przepisów umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku - w tym m.in. właśnie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Odnosząc się do Pana wątpliwości należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:

1) przedmiotowego - świadczone usługi powinny być kwalifikowane jako usługi zarządzania oraz

2) podmiotowego - ww. usługi zarządzania powinny być świadczone w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Przepisy ustawy nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.) zwanej dalej: Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważono, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).

Stosownie do art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE:

Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:

Działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II.

- zarządzanie inwestycjami,

- administracja:

a) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;

b) zapytania klientów;

c) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);

d) monitorowanie przestrzegania uregulowań;

e) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;

f) wypłata zysków;

g) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;

h) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);

i) prowadzenie ksiąg,

- wprowadzanie do obrotu.

Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C-595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.

Z uwagi na powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, stwierdzić należy, że wykonywane przez Pana na rzecz ZASI I oraz ZASI II usługi eksperckie i doradztwa administracyjnego polegające w szczególności na:

1) doradztwie w zakresie koordynacji prac związanych z procesem inwestycyjnym ASI, w tym koordynacja prowadzenia wstępnych weryfikacji spółek, w które ASI może inwestować, koordynacja przygotowywania stosownych analiz i ich prezentacji ZASI;

2) koordynowaniu opracowania strategii inwestycyjnej ASI;

3) aranżowaniu oraz udziale w spotkaniach mających na celu ustalenie strategii inwestycyjnej ASI;

4) przygotowywaniu raportów z bieżących postępów prac w zakresie realizacji przez ASI projektu inwestycyjnego;

5) koordynacji opracowywania dokumentacji niezbędnej do uzyskiwania finansować (przy czym nie są to usługi doradztwa inwestycyjnego);

6) doradztwie w zakresie utrzymywania i koordynowania kontaktów z organami administracji publicznej, oraz innymi podmiotami publicznymi i prywatnymi, mającymi wpływ na realizację przez ASI projektów inwestycyjnych;

7) koordynowaniu procesu poszukiwania i naboru potencjalnych inwestorów ASI;

8) doradztwie w zakresie sporządzania oceny i zarządzania ryzykiem związanym z realizacją danego projektu inwestycyjnego ASI;

9) doradztwie w zakresie zarządzania realizacją projektu inwestycyjnego ASI;

10) świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z pracą z doradcami prawnymi w sprawie dokumentacji podatkowej i prawnej realizowanych przez ASI projektów inwestycyjnych oraz koordynacja działań doradców prawnych i podatkowych, którzy będą zaangażowani w realizowany przez ASI projekt inwestycyjny w imieniu zleceniodawców, tj. ZASI I lub ZASI II;

11) świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z nadzorowaniem i koordynacją przygotowywania wszystkich wymaganych dokumentów, danych i materiałów do due diligence zgodnie z wymogami danego projektu inwestycyjnego ASI;

12) koordynowaniu przygotowywania materiałów umożliwiających ASI sprawowanie nadzoru korporacyjnego nad spółkami portfelowymi w ramach realizowanych projektów inwestycyjnych;

13) koordynowaniu i nadzorze nad procesem zakończenia projektu inwestycyjnego przez ASI poprzez wyjście ASI z poszczególnych spółek poprzez np. zbycie przez ASI udziałów lub akcji danej spółki portfelowej;

14) wsparciu przy kontaktowaniu ZASI z potencjalnymi inwestorami ASI;

15) przeprowadzaniu niezbędnych analiz rynku;

16) doradztwie w zakresie prezentacji projektu inwestycyjnego ASI docelowym inwestorom;

17) dokonywaniu wycen projektów inwestycyjnych ASI;

18) doradztwie w zakresie potencjalnych kierunków rozwoju projektów inwestycyjnych ASI;

19) doradztwie w zakresie wdrażania nowych rozwiązań maksymalizujących efektywność inwestycyjną ASI;

20) które będą wykonywane w celu sprawnego wykonywania przez ZASI I oraz ZASI II usług związanych z zarządzaniem - odpowiednio ASI I oraz ASI II, a także usługi te będą miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i specjalistycznym zarządzaniem ZASI I i ZASI II oraz pośrednio - odpowiednio - ASI I i ASI II i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych (za co odpowiada zarządzający alternatywną spółka inwestycyjną w ramach zarządzania alternatywną spółka inwestycyjną), stanowiąc przy tym odrębną, integralną całość, będą mieściły się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane usługi zawierają się w załączniku II do dyrektywy 2009/65/WE. W konsekwencji, spełniony zostanie warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) dla ww. usług.

Usługi te będą podlegały zwolnieniu od podatku pod warunkiem, że spełnione będzie również kryterium podmiotowe. Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, jest warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 ze zm.) - dalej jako u.f.i., a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.

Zgodnie z art. 1 u.f.i.:

Stosownie do art. 38 ust. 1 u.f.i.:

Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i.:

Natomiast, według art. 5 u.f.i.:

Z kolei, na mocy art. 2 pkt 9 u.f.i.:

W świetle art. 2 pkt 7 u.f.i.:

U.f.i. wyraźnie rozróżnia zatem pojęcie „funduszu inwestycyjnego” oraz „funduszu zagranicznego”.

Zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne zostały zdefiniowane w u.f.i. pod pojęciem „unijnego AFI”. Zgodnie z art. 2 pkt 10b u.f.i.:

Natomiast na potrzeby u.f.i. za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się fundusze inwestycyjne typu „specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty” oraz „fundusz inwestycyjny zamknięty” (art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i.) oraz alternatywną spółkę inwestycyjną (art. 8a ust. 1 u.f.i.).

Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy.

Uwzględniając powyższe, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji, powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą.

Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ww. ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Zgodnie z art. 2 pkt 10a u.f.i.:

W myśl art. 3 ust. 1 u.f.i.:

Jak stanowi art. 3 ust. 3 u.f.i.:

Na mocy art. 3 ust. 4 u.f.i.:

Fundusz inwestycyjny może prowadzić działalność jako:

1) fundusz inwestycyjny otwarty;

2) alternatywny fundusz inwestycyjny: specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty albo fundusz inwestycyjny zamknięty.

Według art. 8a ust. 1 u.f.i:

Stosownie do art. 8a ust. 2 u.f.i.:

Alternatywna spółka inwestycyjna może prowadzić działalność w formie:

1) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej albo spółki europejskiej;

2) spółki komandytowej albo spółki komandytowo-akcyjnej, w których jedynym komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna albo spółka europejska.

W oparciu o treść art. 8a ust. 3 u.f.i:

Na podstawie art. 8b ust. 1 u.f.i.:

W myśl art. 8b ust. 2 u.f.i.:

Zarządzającym ASI może być wyłącznie:

1) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 1 - spółka kapitałowa będąca alternatywną spółką inwestycyjną, prowadząca działalność jako wewnętrznie zarządzający ASI;

2) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 2 - spółka kapitałowa będąca komplementariuszem alternatywnej spółki inwestycyjnej, prowadząca działalność jako zewnętrznie zarządzający ASI.

Zgodnie z art. 70a ust. 1 u.f.i.:

Stosownie do art. 70a ust. 2 u.f.i.:

Ponadto, na mocy art. 70e ust. 1 i 2 u.f.i.:

W świetle art. 70g ust. 1 u.f.i.:

W analizowanej sprawie, w ramach prowadzonej przez Pana działalności, planuje Pan zawarcie umowy z podmiotami będącymi zarządzającymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi. Część zadań składających się na czynność zarządzania ASI I i ASI II, ZASI I i ZASI II będzie wykonywać wspólnie lub za Pana pośrednictwem. Siedziby Alternatywnych Spółek Inwestycyjnych, dla których pośrednio będzie Pan świadczyć usługi znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Również siedziba Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem w opisanej sprawie spełniony zostanie warunek podmiotowy – usługi świadczone będą na rzecz ASI I i ASI II lub ZASI I i ZASI II mających siedziby w Polsce.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz wnioski płynące z powołanych powyżej przepisów, jak również orzecznictwa TSUE należy stwierdzić, że opisane we wniosku usługi, które zamierza Pan świadczyć na rzecz ZASI I oraz ZASI II, będą mieściły się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy. W konsekwencji, będą podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.

Przy czym należy nadmienić, że może Pan zrezygnować z ww. zwolnienia i wybrać opodatkowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 43 ust. 22 i następnej ustawy.

Podsumowanie

Do świadczonych w przyszłości przez Pana na rzecz ZASI I oraz ZASI II usług eksperckich i doradztwa administracyjnego wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, jako usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, znajdzie zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy.

Zatem Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.