Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.339.2026.4.ICZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, w kwestii objętej pytaniami nr 1 i 2 - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług, w kwestii objętej pytaniami nr 1 i nr 2.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 8 czerwca 2026 r.

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1) Zainteresowany będący stroną postępowania:

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Wnioskodawca”

1. Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

1) B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 1”,

2) C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 2”,

3) D spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 3”,

4) E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 4”,

5) F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 5”,

6) G spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 6”,

7) H spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: „Zainteresowany 7”, 

dalej łącznie jako: „Zainteresowani”.

Opis stanu faktycznego

-  A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Wnioskodawca”) oraz

-  B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 1”),

-  C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 2”),

-  D spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 3”),

-  E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 4”),

-  F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 5”),

-  G spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 6") oraz

-  H spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Zainteresowany 7”)

(dalej łącznie: „Zainteresowani”) są spółkami należącymi do tej samej struktury organizacyjnej podmiotów kontrolowanych przez jeden podmiot, a tym samym podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p.

W celu optymalizacji zarządzania płynnością finansową w ramach grupy Wnioskodawca oraz Zainteresowani zawarli umowę o wspólne zarządzanie płynnością finansową w formule tzw. cash poolingu (dalej: „Umowa" lub „System"). Umowa została zawarta wyłącznie pomiędzy Wnioskodawcą a pozostałymi Zainteresowanymi bez bezpośredniego udziału banku, w ramach tzw. cash poolingu rzeczywistego.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, System polega na konsolidacji środków pieniężnych poszczególnych uczestników na wspólnym rachunku bankowym oraz na bilansowaniu nadwyżek i niedoborów finansowych pomiędzy uczestnikami Systemu. W ramach Systemu dodatnie salda na rachunkach bankowych poszczególnych Zainteresowanych będą przekazywane na wspólny rachunek główny, natomiast niedobory na rachunkach Zainteresowanych będą pokrywane ze środków zgromadzonych na rachunku wspólnym, w taki sposób, aby salda na rachunkach indywidualnych mogły zostać wyrównane.

Rolę podmiotu zarządzającego Systemem (tzw. Pool Leadera) będzie pełnił Wnioskodawca. Wnioskodawca będzie odpowiedzialny za organizację oraz bieżące funkcjonowanie Systemu, w szczególności za prowadzenie rachunku wspólnego służącego do gromadzenia oraz redystrybucji środków pieniężnych w Systemie.

Każdy z uczestników Systemu posiadać będzie indywidualny rachunek bankowy (dalej: „Rachunek Uczestnika"), natomiast Wnioskodawca posiadać będzie rachunek główny Systemu (dalej: „Rachunek Wspólny"). Rachunek Wspólny będzie służył do gromadzenia redystrybucji środków pieniężnych w Systemie. Rachunek Wspólny jest rachunkiem głównym, na który przekazywane są nadwyżki z Rachunków Uczestników i pokrywane są niedobory na Rachunkach Uczestników.

Zgodnie z zasadami funkcjonowania Systemu, w ustalonych okresach rozliczeniowych Wnioskodawca będzie dokonywał transferów środków pomiędzy Rachunkami Uczestników a Rachunkiem Wspólnym.

W szczególności:

1) dodatnie salda na Rachunkach Uczestników będą transferowane na Rachunek Wspólny,

2) środki niezbędne do pokrycia ujemnego salda na Rachunku Uczestnika będą transferowane z Rachunku Wspólnego na Rachunek tego Uczestnika.

Po dokonaniu wskazanych transferów salda na Rachunkach Uczestników będą zasadniczo wyrównywane do poziomu ustalonego w Umowie, natomiast skonsolidowane nadwyżki finansowe będą gromadzone na Rachunku Wspólnym prowadzonym przez Wnioskodawcę.

Każdy transfer środków dokonywany w ramach Systemu skutkuje odpowiednio powstaniem:

1) wierzytelności Zainteresowanego (deponenta), w przypadku przekazania nadwyżki środków na rachunek wspólny,

2) zobowiązania Zainteresowanego (biorcy), przypadku korzystania przez uczestnika ze środków zgromadzonych w Systemie.

Od powstałych sald będą naliczane odsetki za okres korzystania ze środków. Odsetki będą kalkulowane na bazie dziennych sald wierzytelności lub zobowiązań poszczególnych Zainteresowanych według stopy procentowej ustalonej jako suma stopy bazowej oraz marży ustalonej na poziomie rynkowym.

Rozliczenia odsetek pomiędzy Zainteresowanymi i Wnioskodawcą będą dokonywane w ustalonych okresach odsetkowych, przyjętych zasadniczo jako miesiące kalendarzowe.

Z tytułu organizacji oraz obsługi Systemu, Wnioskodawcy będzie przysługiwać wynagrodzenie prowizyjne (dalej: „Prowizja Zarządcy”), stanowiące wynagrodzenie za usługę zarządzania płynnością finansową w ramach Systemu.

Umowa zawierana pomiędzy Wnioskodawcą i Zainteresowanymi stanowi umowę nienazwaną w rozumieniu prawa cywilnego, zawieraną na podstawie zasady swobody umów. Konstrukcja tej umowy nie wyczerpuje istotnych znamion umowy pożyczki ani depozytu nieprawidłowego.

Celem funkcjonowania Systemu jest w szczególności:

1) efektywne zarządzanie środkami pieniężnymi w ramach grupy podmiotów powiązanych,

2) minimalizowanie kosztów finansowania zewnętrznego,

3) optymalne wykorzystanie nadwyżek finansowych poszczególnych spółek.

Pismem z 8 czerwca 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy i wyjaśnili:

1. Wnioskodawca oraz pozostali zainteresowani niebędący stroną postępowania posiadają na terytorium Polski siedzibę działalności gospodarczej oraz stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, a także są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.

2. Wszystkie czynności wykonywane w ramach Systemu Cash poolingu będą wykonywane na terytorium Polski.

3. Uczestnicy nie zawierają między sobą żadnych odrębnych transakcji finansowych. Mechanizm Systemu jest skonstruowany dwustronnie wyłącznie w relacji każdego Uczestnika ze Spółką Zarządzającą (Pool Leaderem), a nie pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami. Zgodnie z zasadami funkcjonowania Systemu wszystkie przepływy odbywają się za pośrednictwem Rachunku Wspólnego prowadzonego przez Spółkę Zarządzającą. Nadwyżki z Rachunku Uczestnika przekazywane są na Rachunek Wspólny, a niedobory pokrywane są środkami z Rachunku Wspólnego. Z tytułu uczestnictwa w Systemie Uczestnicy nie otrzymują żadnego wynagrodzenia (oprócz odsetek).

4. Rola Uczestników (innych niż Spółka Zarządzająca - Pool Leader) ma charakter bierny. Zgodnie z Umową czynności Uczestnika ograniczają się do:

• umożliwienia Spółce Zarządzającej, Bankowi i Bankowi Uczestnika wykonywania transferów z i na jego Rachunek Uczestnika, w szczególności przez udzielenie wymaganych zgód i pełnomocnictw do dysponowania rachunkiem w zakresie określonym Umową;

• udostępniania (przekazywania) na Rachunek Wspólny swoich nadwyżek oraz przyjmowania z Rachunku Wspólnego środków na pokrycie niedoborów, zgodnie z zasadami Systemu;

• wykorzystywania środków pochodzących z Rachunku Wspólnego wyłącznie na cele bieżącej działalności gospodarczej;

• przestrzegania przypisanego Limitu Zadłużenia i informowania o zagrożeniu jego przekroczeniem;

• terminowego regulowania należności wobec Spółki Zarządzającej (zwrot środków, zapłata odsetek i prowizji);

• prowadzenia ewidencji księgowej transakcji oraz udostępniania Spółce Zarządzającej informacji i dokumentów niezbędnych dla funkcjonowania Systemu i obowiązków sprawozdawczych

• niepodejmowania działań utrudniających realizację mechanizmu Cash Poolingu.

Uczestnicy nie zarządzają Systemem, nie prowadzą Rachunku Wspólnego, nie dokonują transferów ani rozliczeń i nie świadczą żadnych czynności o charakterze usługowym względem pozostałych Uczestników. Wszystkie czynności zarządcze - prowadzenie Rachunku Wspólnego, dokonywanie transferów, kalkulacja i rozliczanie odsetek, kontrola limitów, prowadzenie ewidencji i raportowanie - są zastrzeżone dla Spółki Zarządzającej i to ona z tego tytułu świadczy usługę zarządzania płynnością finansową (pośrednictwa finansowego).

Z tytułu wykonywania powyższych czynności Uczestnicy nie otrzymują wynagrodzenia. Jedynym przysporzeniem po stronie Uczestnika są odsetki od zdeponowanych nadwyżek. Uczestnik nie pobiera prowizji ani jakiegokolwiek innego wynagrodzenia.

5. Rachunki bankowe dla wszystkich podmiotów uczestniczących w opisanym Systemie Cash poolingu są prowadzone przez bank polski.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług oznaczone jak we wniosku

1.   Czy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako podmiotu zarządzającego Systemem (Pool Leadera), polegające na organizacji i obsłudze Systemu cash poolingu oraz pobieraniu Prowizji Zarządcy, będą stanowiły świadczenie usług na rzecz Zainteresowanych podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy czym usługi te będą korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u?

2.   Czy czynności wykonywane przez Zainteresowanych jako uczestników Systemu, polegające na przekazywaniu nadwyżek środków pieniężnych na Rachunek Wspólny oraz korzystaniu ze środków zgromadzonych w Systemie, nie będą stanowiły świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług

Stanowisko Wnioskodawcy - pytanie nr 1:

Zdaniem Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako Pool Leadera, polegające na organizacji i obsłudze systemu cash poolingu oraz pobieraniu Prowizji Zarządcy, stanowią świadczenie usług na rzecz uczestników Systemu (Zainteresowanych), podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednakże, usługi te - jako usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych - korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.

Stanowisko Wnioskodawcy - pytanie nr 2:

Zdaniem Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych, czynności wykonywane przez Zainteresowanych jako uczestników Systemu cash poolingu, polegające w szczególności na przekazywaniu nadwyżek środków pieniężnych na Rachunek Wspólny oraz korzystaniu ze środków zgromadzonych w Systemie, nie będą stanowiły świadczenia usług w rozumieniu art. 8 u.p.t.u., a tym samym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy - pytanie nr 1:

Zdaniem Wnioskodawcy, czynności wykonywane przez niego jako podmiot zarządzający Systemem cash poolingu (Pool Leader), polegające na organizacji i obsłudze Systemu oraz pobieraniu Prowizji Zarządcy, będą stanowiły odpłatne świadczenie usług na rzecz Zainteresowanych, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy czym usługi te będą korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Dla uznania danej czynności za usługę w rozumieniu ustawy o VAT konieczne jest istnienie stosunku prawnego pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, a wynagrodzenie stanowi bezpośredni ekwiwalent wykonywanych czynności.

W przedstawionym modelu Wnioskodawca, działając jako Pool Leader, wykonuje na rzecz uczestników Systemu szereg czynności organizacyjnych i operacyjnych składających się na całość mechanizmu zarządzania płynnością finansową grupy. Czynności te obejmują w szczególności organizację Systemu, obsługę przepływów środków pieniężnych, koordynację rozliczeń oraz zarządzanie funkcjonowaniem struktury cash poolingu (Systemu). Jednocześnie za wykonywanie tych czynności Wnioskodawcy przysługuje określone wynagrodzenie w postaci Prowizji Zarządcy.

W konsekwencji pomiędzy Wnioskodawcą, a uczestnikami Systemu istnieje stosunek zobowiązaniowy, w ramach którego Wnioskodawca świadczy na ich rzecz odpłatną usługę. Tym samym spełnione są przesłanki uznania tych czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej. W interpretacji z 10.08.2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.418.2023.3.WN, Dyrektor KIS wskazał, że to lider systemu wykonuje na rzecz uczestników szereg czynności składających się łącznie na jedną usługę w postaci systemu zarządzania płynnością finansową, a z tytułu świadczenia tych usług otrzymuje wynagrodzenie. Organ podkreślił, że w takiej sytuacji lider występuje jako usługodawca i podatnik VAT z tytułu świadczenia tej usługi.

Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w interpretacji z 14.04.2023 r., sygn. 0112-KDIL1- 3.4012.45.2023.2.MR, w której Dyrektor KIS stwierdził, że Pool Leader wykonuje na rzecz uczestnika szereg czynności składających się na kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową, czyli usługę cash poolingu.

Umowa cash poolingu jest umową nienazwaną, której gospodarczym celem jest poprawa płynności finansowej podmiotów uczestniczących w strukturze oraz optymalizacja wykorzystania nadwyżek i niedoborów środków pieniężnych w grupie. Z perspektywy podatku VAT nie poszczególne techniczne czynności realizowane w ramach Systemu, lecz całokształt działań podejmowanych przez Pool Leadera powinien być oceniany jako jedno kompleksowe świadczenie.

Takie ujęcie zostało zaakceptowane w interpretacji z 15.09.2022 r., sygn. 0111-KDIB3- 1.4012.388.2022.2.ICZ, w której wskazano, że cash pooling stanowi złożoną, wielostronną i kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową grupy podmiotów, polegającą na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków na wspólnym rachunku i zarządzaniu zgromadzoną kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali.

Również w niniejszej sprawie działania Wnioskodawcy nie mają charakteru odrębnych, samoistnych świadczeń, lecz tworzą jedną usługę finansową, której celem jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania Systemu cash poolingu. Prowizja należna Wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie właśnie za tę usługę jako całości.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. zwolnione od podatku są usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli, a także usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Usługa świadczona przez Wnioskodawcę jako Pool Leadera wpisuje się w zakres tego przepisu, ponieważ jej istotą jest obsługa i organizacja mechanizmu transferów środków pieniężnych, rozliczeń i przepływów finansowych pomiędzy uczestnikami Systemu, a więc czynności funkcjonalnie powiązanych z rachunkami pieniężnymi i transferami środków. Gospodarczy sens tej usługi polega na zarządzaniu płynnością finansową grupy poprzez techniczne i organizacyjne umożliwienie koncentracji środków oraz wyrównywania sald w ramach struktury.

W orzecznictwie interpretacyjnym organów podatkowych utrwalił się pogląd, że tego rodzaju usługi świadczone przez lidera systemu cash poolingu korzystają ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. W szczególności:

-     w interpretacji z 30.09.2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.567.2025.3.MG, Dyrektor KIS uznał, że usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Pool Leadera na rzecz uczestników w ramach systemu podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.;

-     w interpretacji z 02.12.2024 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.572.2024.2.MP, organ wskazał, że usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez lidera w ramach systemu cash poolingu korzystają ze zwolnienia od VAT na podstawie tego art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.;

-     w interpretacji z 27.12.2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.7171.2023.5.ICZ, Dyrektor KIS stwierdził, że do czynności wykonywanych przez lidera systemu w ramach umowy cash poolingu zastosowanie znajduje zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u;

-     podobnie w interpretacji z 15.09.2022 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.388.2022.2.ICZ, organ potwierdził, że usługi zarządzania płynnością świadczone przez agenta w ramach struktury cash poolingu korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.

Powyższa linia interpretacyjna jest jednolita i prowadzi do wniosku, że usługa Pool Leadera, obejmująca organizację i operacyjną obsługę systemu cash poolingu za wynagrodzeniem, stanowi usługę finansową objętą wskazanym zwolnieniem.

Fakt pobierania przez Wnioskodawcę Prowizji Zarządcy nie wyłącza możliwości zastosowania zwolnienia, lecz potwierdza odpłatny charakter świadczonej usługi. Wynagrodzenie to stanowi ekwiwalent za organizację i obsługę Systemu, a zatem jest elementem typowym dla odpłatnego świadczenia usług. Jednocześnie sama odpłatność nie stoi na przeszkodzie objęciu usługi zwolnieniem, jeżeli jej przedmiot mieści się w zakresie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.

Takie stanowisko wynika również z interpretacji z 10.08.2023 r., sygn. 0111-KDIB3- 1.4012.418.2023.3.WN, w której organ wskazał, że liderowi przysługuje wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz uczestników, a usługi te podlegają ocenie pod kątem zwolnienia przewidzianego w ustawie.

Mając na uwadze opisane okoliczności oraz przywołane przepisy ustawy o VAT i utrwaloną linię interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w ocenie Wnioskodawcy:

-    czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako Pool Leadera, polegające na organizacji i obsłudze Systemu cash poolingu, stanowią odpłatne świadczenie usług na rzecz Zainteresowanych w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u.;

-   usługi te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako czynności objęte zakresem ustawy;

-   jednocześnie, ze względu na ich charakter jako kompleksowych usług finansowych związanych z transferami środków pieniężnych, rachunkami pieniężnymi i zarządzaniem płynnością, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.;

-   zwolnienie to nie jest wyłączone na podstawie art. 43 ust. 15 u.p.t.u., ponieważ czynności Wnioskodawcy nie stanowią usług ściągania długów, factoringu, doradztwa ani leasingu.

W rezultacie, stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym czynności wykonywane przez niego jako podmiot zarządzający Systemem cash poolingu oraz pobieranie Prowizji Zarządcy stanowią usługi podlegające VAT, lecz korzystające ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., należy uznać za prawidłowe.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy - pytanie nr 2:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają w szczególności odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz innego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów.

Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że dla uznania danej czynności za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT konieczne jest łączne spełnienie określonych przesłanek, w szczególności:

- istnienie stosunku prawnego pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą,

- występowanie świadczenia wzajemnego,

- istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem,

- istnienie bezpośredniego beneficjenta świadczenia.

Powyższe stanowisko zostało wyrażone m.in. w wyroku TSUE z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 Tolsma, w którym wskazano, że opodatkowaniu VAT podlega wyłącznie takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym wynagrodzeniem.

W analizowanej sprawie Zainteresowani będą uczestniczyć w systemie zarządzania płynnością finansową w formule cash poolingu, którego celem jest efektywne zarządzanie środkami pieniężnymi w ramach grupy podmiotów powiązanych poprzez kompensowanie przejściowych nadwyżek finansowych jednych uczestników z przejściowymi niedoborami innych uczestników.

W ramach Systemu:

- dodatnie salda na Rachunkach Uczestników będą przekazywane na Rachunek Wspólny,

- niedobory środków na Rachunkach Uczestników będą pokrywane z rachunku wspólnego.

Czynności te będą wykonywane w ramach struktury cash poolingu zarządzanej przez Wnioskodawcę jako Pool Leadera.

Należy podkreślić, że w ramach uczestnictwa w Systemie Zainteresowani:

- nie będą zawierali odrębnych transakcji finansowych z innymi uczestnikami Systemu,

- nie będą świadczyli na ich rzecz żadnych usług za wynagrodzeniem,

- nie będą otrzymywali wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach Systemu.

Transfery środków pieniężnych pomiędzy Rachunkami Uczestników oraz Rachunkiem Wspólnym będą stanowiły jedynie element techniczny funkcjonowania struktury zarządzania płynnością finansową.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy uczestnikami Systemu dochodzi do świadczenia usług w rozumieniu art. 8 u.p.t.u.

Czynności podejmowane przez Zainteresowanych w ramach Systemu należy uznać za działania pomocnicze lub techniczne, które umożliwiają funkcjonowanie mechanizmu zarządzania płynnością finansową w grupie kapitałowej.

Analogiczne stanowisko prezentują organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych.

Przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 marca 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.31.2024.4.ICZ, wskazano, że uczestnik systemu cash poolingu nie wykonuje czynności polegających na odpłatnym świadczeniu usług, gdyż nie zawiera z innymi uczestnikami jakichkolwiek transakcji finansowych, ani nie świadczy na ich rzecz usług za wynagrodzeniem.

Organ podkreślił również, że czynności wykonywane przez uczestników w ramach cash poolingu mają charakter techniczny i służą jedynie realizacji celu, jakim jest efektywne zarządzanie płynnością finansową grupy.

W konsekwencji uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług po stronie uczestników Systemu - Zainteresowanych.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wnioskodawcy, czynności wykonywane przez Zainteresowanych w ramach opisanego Systemu nie będą stanowiły świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, w kwestii objętej pytaniami oznaczonymi we wniosku nr 1 i nr 2 - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które – stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy – rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

Należy zauważyć, iż świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy. Świadczenie usług dokonywane odpłatnie w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie zawierają regulacji dotyczących umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana – umowa cash poolingu porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników, to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Usługa cash poolingu jest zatem usługą zazwyczaj wykonywaną przez bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.

Z Państwa wniosku wynika, że w celu optymalizacji zarządzania płynnością finansową w ramach grupy Wnioskodawca oraz Zainteresowani zawarli umowę o wspólne zarządzanie płynnością finansową w formule tzw. cash poolingu. Rolę podmiotu zarządzającego Systemem, tzw. Pool Leadera, pełnią Państwo. Państwo są odpowiedzialni za organizację oraz bieżące funkcjonowanie Systemu, w szczególności za prowadzenie rachunku wspólnego służącego do gromadzenia oraz redystrybucji środków pieniężnych w Systemie. Każdy z uczestników Systemu posiada indywidualny rachunek bankowy, natomiast Państwo posiadają rachunek główny Systemu. Rachunek Wspólny służy do gromadzenia redystrybucji środków pieniężnych w Systemie. Zgodnie z zasadami funkcjonowania Systemu, w ustalonych okresach rozliczeniowych Państwo dokonują transferów środków pomiędzy Rachunkami Uczestników a Rachunkiem Wspólnym

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, objętej pytaniem nr 1, czy czynności wykonywane przez Państwa jako podmiot zarządzający Systemem (Pool Leadera), polegające na organizacji i obsłudze Systemu cash poolingu oraz pobieraniu Prowizji Zarządcy, będą stanowiły świadczenie usług na rzecz Zainteresowanych podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy czym usługi te będą korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u

W ramach opisanej Umowy cash poolingu, Państwo występują w roli usługodawcy, który będzie obsługiwać Umowę cash poolingu. Państwa obowiązkiem będzie zarządzanie Systemem. Będą Państwo odpowiedzialni za organizację oraz bieżące funkcjonowanie Systemu, w szczególności za prowadzenie rachunku wspólnego służącego do gromadzenia oraz redystrybucji środków pieniężnych w Systemie. Zgodnie z zasadami funkcjonowania Systemu, w ustalonych okresach rozliczeniowych Państwo dokonują transferów środków pomiędzy Rachunkami Uczestników a Rachunkiem Wspólnym.

W szczególności:

1) dodatnie salda na Rachunkach Uczestników będą transferowane na Rachunek Wspólny,

2) środki niezbędne do pokrycia ujemnego salda na Rachunku Uczestnika będą transferowane z Rachunku Wspólnego na Rachunek tego Uczestnika.

Po dokonaniu wskazanych transferów salda na Rachunkach Uczestników będą zasadniczo wyrównywane do poziomu ustalonego w Umowie, natomiast skonsolidowane nadwyżki finansowe będą gromadzone na Rachunku Wspólnym prowadzonym przez Wnioskodawcę.

Wobec powyższego, to Państwo jako usługodawca, a więc podmiot organizujący operacje konsolidacji środków pieniężnych podmiotów uczestniczących w Systemie cash poolingu, dla tych usług jest podatnikiem VAT.

Tym samym Państwo - jako Pool Leader – świadczą usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Bowiem jak wynika z wniosku oraz opisanej Umowy cash poolingu, przysługuje Państwu wynagrodzenie prowizyjne, stanowiące wynagrodzenie za usługę zarządzania płynnością finansową w ramach Systemu.

W świetle opisanego stanu faktycznego, Państwo jako Pool Leader świadczą usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Zatem czynności, które Państwo wykonują w ramach Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie (cash polling), za które Państwo otrzymują wynagrodzenie prowizyjne podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Natomiast w odniesieniu do możliwości zastosowania zwolnienia od podatku wykonywanych przez Państwa usług należy wskazać, że ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 cyt. ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.

Zatem biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej Umowy cash poolingu a także to, że wśród wymienionych w art. 43 ust. 15 cyt. ustawy czynności wyłączonych ze zwolnienia nie ma usług zarządzania płynnością finansową, należy stwierdzić, że usługi zarządzania płynnością finansową, świadczone przez Państwa jako Pool Lidera, w ramach opisanej Umowy cash poolingu, na rzecz Uczestników korzystają ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług, w kwestii objętej pytaniem nr 1, zgodnie z którym czynności wykonywane przez Państwa jako Pool Leadera, polegające na organizacji i obsłudze systemu cash poolingu oraz pobieraniu Prowizji Zarządcy, stanowią świadczenie usług na rzecz uczestników Systemu (Zainteresowanych), podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednakże, usługi te - jako usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych - korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. – jest prawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 2, dotyczą kwestii czy czynności wykonywane przez Zainteresowanych jako uczestników Systemu, polegające na przekazywaniu nadwyżek środków pieniężnych na Rachunek Wspólny oraz korzystaniu ze środków zgromadzonych w Systemie, nie będą stanowiły świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że rola Uczestników (innych niż Spółka Zarządzająca - Pool Leader) ma charakter bierny. Zgodnie z Umową czynności Uczestnika ograniczają się do:

- umożliwienia Spółce Zarządzającej, Bankowi i Bankowi Uczestnika wykonywania transferów z i na jego Rachunek Uczestnika, w szczególności przez udzielenie wymaganych zgód i pełnomocnictw do dysponowania rachunkiem w zakresie określonym Umową;

- udostępniania (przekazywania) na Rachunek Wspólny swoich nadwyżek oraz przyjmowania z Rachunku Wspólnego środków na pokrycie niedoborów, zgodnie z zasadami Systemu;

- wykorzystywania środków pochodzących z Rachunku Wspólnego wyłącznie na cele bieżącej działalności gospodarczej;

- przestrzegania przypisanego Limitu Zadłużenia i informowania o zagrożeniu jego przekroczeniem;

- terminowego regulowania należności wobec Spółki Zarządzającej (zwrot środków, zapłata odsetek i prowizji);

- prowadzenia ewidencji księgowej transakcji oraz udostępniania Spółce Zarządzającej informacji i dokumentów niezbędnych dla funkcjonowania Systemu i obowiązków sprawozdawczych

- niepodejmowania działań utrudniających realizację mechanizmu Cash Poolingu.

Uczestnicy nie zarządzają Systemem, nie prowadzą Rachunku Wspólnego, nie dokonują transferów ani rozliczeń i nie świadczą żadnych czynności o charakterze usługowym względem pozostałych Uczestników. Wszystkie czynności zarządcze - prowadzenie Rachunku Wspólnego, dokonywanie transferów, kalkulacja i rozliczanie odsetek, kontrola limitów, prowadzenie ewidencji i raportowanie - są zastrzeżone dla Spółki Zarządzającej i to ona z tego tytułu świadczy usługę zarządzania płynnością finansową (pośrednictwa finansowego).

Uczestnicy nie zawierają między sobą żadnych odrębnych transakcji finansowych. Mechanizm Systemu jest skonstruowany dwustronnie wyłącznie w relacji każdego Uczestnika ze Spółką Zarządzającą (Pool Leaderem), a nie pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami. Zgodnie z zasadami funkcjonowania Systemu wszystkie przepływy odbywają się za pośrednictwem Rachunku Wspólnego prowadzonego przez Spółkę Zarządzającą. Nadwyżki z Rachunku Uczestnika przekazywane są na Rachunek Wspólny, a niedobory pokrywane są środkami z Rachunku Wspólnego. Z tytułu uczestnictwa w Systemie Uczestnicy nie otrzymują żadnego wynagrodzenia (oprócz odsetek). Z tytułu wykonywania powyższych czynności Uczestnicy nie otrzymują wynagrodzeni. Jedynym przysporzeniem po stronie Uczestnika są odsetki od zdeponowanych nadwyżek. Uczestnik nie pobiera prowizji ani jakiegokolwiek innego wynagrodzenia.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

Należy zauważyć, iż świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy. Świadczenie usług dokonywane odpłatnie w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem.

Ponadto, zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług.

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższych zapisów wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:

-     w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa - użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia - w całości lub w części - podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),

-     w przypadku świadczenia usług - świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zatem dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Rola Uczestników w Systemie cash poolingu będzie bierna, bowiem jak wynika z opisu sprawy czynności dotyczących zarządzania Systemem dokonują Państwo jako Pool Leader. Uczestnicy Systemu nie otrzymują wynagrodzenia (oprócz odsetek).

Wobec tego odnosząc się do kwestii opodatkowania czynności wykonywanych przez Uczestników stwierdzam, że skoro jak Państwo wyjaśnili - Uczestnicy nie zawierają między sobą żadnych odrębnych transakcji finansowych, z tytułu wykonywania opisanych we wniosku czynności Uczestnicy nie otrzymują wynagrodzenia, a jedynym przysporzeniem po stronie Uczestnika są odsetki od zdeponowanych nadwyżek, Uczestnik nie pobiera prowizji ani jakiegokolwiek innego wynagrodzenia - to tym samym Uczestnicy systemu cash poolingu, nie świadczą odpłatnych usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Ponadto należy wskazać, że podejmowane przez Uczestników czynności w ramach opisanej Umowy cah poolingu, nie będą stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku wskazuje, że czynności podejmowane w ramach Umowy cash poolingu mają służyć do celów związanych działalnością gospodarczą.

Z Państwa wyjaśnień wynika, bowiem że Umowa cash poolingu została zawarta w celu optymalizacji zarządzania płynnością finansową w ramach grupy.

Celem funkcjonowania Systemu jest w szczególności:

1) efektywne zarządzanie środkami pieniężnymi w ramach grupy podmiotów powiązanych,

2) minimalizowanie kosztów finansowania zewnętrznego,

3) optymalne wykorzystanie nadwyżek finansowych poszczególnych spółek.

Podsumowując należy stwierdzić, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z tytułu uczestnictwa w Systemie Cash Poolingu Uczestnicy Systemu nie wykonują czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniem nr 2, zgodnie z którym czynności wykonywane przez Zainteresowanych jako uczestników Systemu cash poolingu, polegające w szczególności na przekazywaniu nadwyżek środków pieniężnych na Rachunek Wspólny oraz korzystaniu ze środków zgromadzonych w Systemie, nie będą stanowiły świadczenia usług w rozumieniu art. 8 u.p.t.u., a tym samym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT - jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz w podatku od czynności cywilnoprawnych wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

  2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej - ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.